ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΕΙ Ο ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ Β. ΜΑΖΩΜΕΝΟΥ ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ;
Ο Μιγέλ δε Θερβάντες (1547-1616), ο σημαντικότερος μυθιστοριογράφος που γέννησε ποτέ η Ισπανία, και ένας από τους κορυφαίους της παγκόσμιας λογοτεχνίας, υπήρξε πρόσωπο σχεδόν μυθικό. Σε τρυφερή ηλικία μαγεύτηκε από το θέατρο, και μαθητής έγραψε ποιήματα στα λατινικά, ωστόσο το 1569 βρέθηκε στην Ιταλία, υπηρέτης του καρδινάλιου Ακουαβίβα, και αμέσως μετά στο στρατό, σε πολέμους και περιπέτειες που μοιάζουν με μυθιστόρημα. Στη ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571) πληγώθηκε βαριά και το αριστερό του χέρι αχρηστεύτηκε, έμεινε έξι μήνες στο νοσοκομείο, κι από εκεί βρέθηκε ξανά στη μάχη, στην Κέρκυρα, στο Ναυα-ρίνο, στην Τύνιδα, και τέλος αιχμάλωτος των πειρατών στο Αλγέρι, πότε αλυσοδεμένος σε μπουντρούμια, πότε περνώντας από φριχτά βασανιστήρια για τις μάταιες απόπειρες του να αποδράσει. Το 1580 αφέθηκε τελικά ελεύθερος και επέστρεψε στην Ισπανία, όπου διορίστηκε επισιτιστής του βασιλικού στόλου. Η θέση ήταν ασήμαντη, η αμοιβή του . ισχνή, και παρόλο που οι θίασοι συναγωνίζονταν ποιος να πρωτοανεβάσει τα θεατρικά του έργα, πράγμα που σήμαινε κάποιο πρόσθετο εισόδημα, έμεινε φτωχός ως το τέλος της ζωής του. Το 1584 παντρεύτηκε την ερωμένη του, τη δόνια Καταλίνα, από την οποία είχε ήδη αποκτήσει μια εξώγαμη κόρη, αλλά ούτε και στο γάμο του βρήκε την ευτυχία. Πέρασε αρκετές φορές από τη φυλακή, πότε με άδικες κατηγορίες, πότε για τα χρέη του, και πέθανε στη Μαδρίτη το 1616.
Ο Δον Κιχώτης, που επανεκδίδεται από τα «Γράμματα» σε νέα και ζωντανή μετάφραση, υπήρξε ένα από τα σπάνια μπεστ σέλερς στην ιστορία της λογοτεχνίας. Το πρώτο του μέρος, που δημοσιεύτηκε το 1605, συνάντησε ενθουσιώδη υποδοχή και έκανε πέντε εκδόσεις. Πριν ακόμη από το θάνατο του Θερβάντες, ο Δον Κιχώτης είχε μεταφραστεί στα αγγλικά και τα γαλλικά, ενώ τον επόμενο αιώνα κυκλοφορούσε πια σε όλον τον γνωστό τότε κόσμο, ακόμη και στη Λατινική Αμερική.
ΣΤΟ ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΜΠΕΧΑΡ,
ΜΑΡΚΗΣΙΟ ΤΟΥ ΓΙΒΡΑΛΕΟΝ,
ΚΟΜΗΤΟΣ ΤΟΥ ΜΠΕΝΑΛΚΑΘΑΡ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΠΑΝΙΑΡΕΣ,
ΥΠΟΚΟΜΗΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΥΕΜΠΛΑ ΝΤΕ ΑΛΚΟΣΕΡ,
ΑΦΕΝΤΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΠΙΓΙΑ,
ΤΟΥ ΚΟΥΡΙΕΛ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΠΟΥΡΠΛΙΟΣ
Πιστεύοντας ότι η εξοχότητά σας επιφυλάσσει καλή υποδοχή σε κάθε λογής βιβλία, ως πρίγκιπας που έχει μονίμως τη διάθεση να ευνοεί τις καλές τέχνες, και ιδίως εκείνες που η ευγένεια τους τους απαγορεύει να υπηρετούν και να κολακεύουν τον όχλο, αποφάσισα να φέρω στο φως τον Ιδιοφυή Ιδαλγό Δον Κιχώτη από τη Μάντσα και να τον βάλω κάτω από τη σκέπη του εκλαμπρότατου ονόματος της εξοχότητάς σας, ικετεύοντας σας, με όλο τον οφειλόμενο σεβασμό σε τέτοιο μεγαλείο, να τον θεωρήσετε ευχάριστο και να τον πάρετε υπό την προστασία σας, ώστε κάτω από τη σκιά σας, και μολονότι στερείται εκείνο το ανεκτίμητο στολίδι της κομψότητας και της ευρυμάθειας που έχουν συνήθως τα έργα των σοφών ανθρώπων, να τολμήσει κι αυτός να παρουσιαστεί με βεβαιότητα στην κρίση εκείνων που δεν περιορίζονται στα όρια της αμάθειας τους, αλλά, αντίθετα, καταδικάζουν τις δουλειές των άλλων με τη μέγιστη δυνατή αυστηρότητα και με την ελάχιστη δυνατή δικαιοσύνη. Αν όμως η σοφία της εξοχότητάς σας θελήσει να δει την απλότητα της πρόθεσης μου, έχω την πεποίθηση ότι δε θα περιφρονήσει διόλου την ταπεινότητα ενός τόσο μικρού δώρου.
ΜΙΓΚΕΛ ΝΤΕ ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ ΣΑΑΒΕΔΡΑ
