Η έκθεση «Κάρολος Κουν Θέατρο Τέχνης» εγκαινιάζεται στις 25 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του

Η έκθεση «Κάρολος Κουν Θέατρο Τέχνης» εγκαινιάζεται στις 25 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του

«Κάρολος Κουν Θέατρο Τέχνης»: με μια μεγάλη έκθεση το Μουσείο Μπενάκη γιορτάζει τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Καρόλου Κουν, σαν χθες, 13 Σεπτεμβρίου του 1908. Επικεντρωμένη στα χρόνια του Θεάτρου Τέχνης, η έκθεση ξεκινά από το 1942, έτος ίδρυσης του θεάτρου και της σχολής, και φθάνει ως το 1987 – χρονιά του θανάτου του Κουν. Σαράντα πέντε χρόνια γεμάτα έργα, παραστάσεις, σκηνοθεσίες και συνεργασίες, γεμάτα αγωνίες και όνειρα, πρόβες και μαθήματα, γεμάτα θέατρο. Με φωτογραφίες που καλύπτουν όλη αυτή τη μακρά δημιουργική περίοδο – αφήνουν απέξω έργα προ του ’42, όταν καθηγητής στο Κολλέγιο έκανε παραστάσεις, αλλά και όσα ανέβασε εκτός Θεάτρου Τέχνης – και με αποκλειστικό σχεδόν χορηγό του υλικού το αρχείο του θεάτρου που δημιούργησε, η έκθεση θέλει να μεταδώσει την ατμόσφαιρα μιας εποχής κι ενός καλλιτέχνη, τις ιδέες του για το θέατρο.

Στη μεγάλη, ψηλοτάβανη αίθουσα του β´ ορόφου του Μουσείου Μπενάκη της οδού Πειραιώς, φωτογραφικό υλικό από όλες τις – σχεδόν διακόσιες – παραστάσεις του Κουν θα βρουν τη θέση τους. Μαζί με τις περίπου χίλιες φωτογραφίες θα εκτεθούν μακέτες και σχέδια από σκηνικά και κοστούμια, κομμάτια και αντικείμενα από τις παραστάσεις, ενώ το σκηνικό από τους «Ορνιθες» θα δεσπόζει στην αίθουσα. Η αριστοφανική κωμωδία επελέγη γιατί είναι μία ιστορική παράσταση που αναβιώνει περιοδεύοντας ακόμη και σήμερα, ενώ ήταν το έργο που άνοιξε τον δρόμο προς το εξωτερικό, μια που με τους «Ορνιθες» το Θέατρο Τέχνης άρχισε να συμμετέχει στα διεθνή φεστιβάλ. Επιπλέον είναι μια ευφρόσυνη παράσταση.

Στη χωρισμένη σε τέσσερις ενότητες έκθεση (ελληνικό θέατρο, αρχαία τραγωδία και κωμωδία, αμερικανικό θέατρο, ευρωπαϊκό κλασικό και σύγχρονο), ο επισκέπτης ακούγοντας νότες του Μάνου Χατζιδάκι θα έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να δει το σύμπαν που έφτιαξε ο Κουν μαζί με τους μαθητές του, αλλά και να διαβάσει σκέψεις, απόψεις, ιδέες για το θέατρο και τους ηθοποιούς που θα «εκτίθενται». Οι φωτογραφίες δεν θα είναι στατικές αλλά κινούμενες και εναλλασσόμενες και θα προβάλλονται μέσα από έξι μεγάλες οθόνες.

Το αφιέρωμα στον Κουν πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Μουσείου Μπενάκη. Η σκηνογράφος Λίλη Πεζανού σχεδίασε και επιμελείται την έκθεση. Ο κατάλογος που θα κυκλοφορήσει – έκδοση του μουσείου – με τον τίτλο «Κάρολος Κουν Θέατρο Τέχνης» θα περιλαμβάνει πλήρη παραστασιογραφία και κριτικογραφία, φωτογραφίες και κείμενα του Κουν. Χρονικά θα καλύπτει την περίοδο 1930-1987, και όχι μόνο την 45ετία του Θεάτρου Τέχνης, κατά την οποία ο Κουν δούλεψε (και) με τις μεγάλες πρωταγωνίστριες της εποχής Κατερίνα και Μαρίκα Κοτοπούλη. «Τα χρόνια πριν από το Τέχνης ο Κουν ανέβασε περίπου σαράντα έργα, τα οποία θα μπορούσα να πω ότι είναι παραμελημένα» λέει ο Πλάτων Μαυρομούστακος, που έχει την ευθύνη της έκδοσης – μαζί του συνεργάστηκαν η Αντιγόνη Μανασή και η Ελευθερία Ιωαννίδου, η Ξένια Πολίτου (από το μουσείο) και η Βάσω Αβραμοπούλου (στον σχεδιασμό του βιβλίου). Από το Θέατρο Τέχνης το υλικό επεξεργάστηκε η Γεωργία Σιδέρη. Μουσικοθεατρικές εκδηλώσεις αναμένεται να πλαισιώσουν την έκθεση, χορηγός της οποίας είναι το Πολιτιστικό Ιδρυμα της Τράπεζας Κύπρου.

Σύντομο αυτοβιογραφικό:

«Γεννήθηκα στην Προύσα της Μικράς Ασίας στις 13 Σεπτεμβρίου του 1908, αλλά από έξι μηνών παιδί και ως τα είκοσί μου χρόνια έζησα στην Κωνσταντινούπολη. Εκτός από τους γονείς μου είχε τη φροντίδα μου μια γερμανίδα γκουβερνάντα, η φροϊλάιν Μόζερ. Οι πρώτες μου σπουδές ήταν στη Ροβέρτειο Σχολή της Πόλης. Στα 1927 πήγα στο Παρίσι για έναν χρόνο και σπούδασα αισθητική στη Σορβόννη. Στην Ελλάδα πρωτοήρθα το 1929 σε ηλικία 21 ετών και εργάστηκα σαν καθηγητής Αγγλικών στο Αμερικανικό Κολλέγιο, το σημερινό Κολλέγιο Αθηνών, όπου είχα τις πρώτες μου θεατρικές εμπειρίες. Να πώς: Στο μάθημα των αγγλικών αντί να τους βάζω να γράφουν απλές λέξεις και προτάσεις, τους έλεγα να κάνουν διαλόγους.

Ημασταν όλοι πολύ νέοι τότε και κάναμε όνειρα. Ανάμεσα στους μαθητές μου ήταν ο Δημήτρης Χορν, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Αλέξης Σολομός, ο Γιώργος Μυλωνάς και άλλοι. Ετσι λοιπόν, σαν παιχνίδι, σκαρώναμε μικρά θεατρικά μονόπρακτα που μερικά ήταν πολύ πετυχημένα. Ο Γιώργος Μυλωνάς, θυμάμαι, είχε γράψει ένα έργο επιστημονικής φαντασίας που είχε τον παράδοξο τίτλο: «Αρχιτσομπάνης in the Moon» και ο Αλέξης Σολομός ένα αστυνομικό θρίλερ με τον πρωτότυπο τίτλο «Ποιος σκότωσε την Καρδερίνα» όπου ο ίδιος έπαιζε τον δολοφόνο-σπουργίτι. Οσο για μένα, έγραψα το σουρεαλιστικό δράμα της οικογένειας Πιθηκίδου, με τίτλο «Κορόνα ή Γράμματα». Ηταν όμορφα εκείνα τα χρόνια και τα θυμάμαι πάντα με νοσταλγία, γιατί παίζοντας κάναμε θέατρο. Εκτός από αυτά τα μικρά μονόπρακτα ανεβάζαμε επίσης έργα του Αριστοφάνη, του Σαίξπηρ και άλλων. Τα κοστούμια και τα σκηνικά τα φροντίζαμε και τα βάφαμε μόνοι μας, όπως μόνοι μας κάναμε τις μάσκες και τα άλλα θεατρικά αντικείμενα. Ζούσαμε τη μαγεία του θεάτρου σαν σε όνειρο…».

Η έκθεση «Κάρολος Κουν Θέατρο Τέχνης» εγκαινιάζεται την Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσει ως τα μέσα Νοεμβρίου. Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς.

Κείμενο: Μυρτώ Λοβέρδου Βήμα 14/9/2008

Βιογραφία από την Βικιπαίδεια

Ο Κάρολος Κουν του Ερρίκου, (Προύσα, 13 Σεπτεμβρίου 190814 Φεβρουαρίου 1987) ήταν κορυφαίος σκηνοθέτης του θεάτρου. Φοίτησε στη Ροβέρτειο Σχολή της Κωνσταντινούπολης και σπούδασε αισθητική στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης.

Το 1929 διορίστηκε καθηγητής αγγλικών στο Αμερικανικό Κολέγιο της Αθήνας. Η πρώτη του εμφάνιση ως σκηνοθέτη ήταν στο Τέλος του ταξιδιού του Σέριφ και με μαθητές του, από το κολέγιο, παρουσίασε έργα του Αριστοφάνη (Όρνιθες, Βάτραχοι, Κύκλωπας, Πλούτος) και του Σαίξπηρ (Όνειρο καλοκαιριάτικης νύχτας). Ίδρυσε τη Λαϊκή Σκηνή (1934-36) και συνεργάστηκε με διάφορους θιάσους (Κατερίνας, Κοτοπούλη, κ.ά.).

Το 1942 ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης όπου και ανέβασε Ίψεν, Σω, Πιραντέλλο και μετά την απελευθέρωση για πρώτη φορά στην Ελλάδα Λόρκα, Τέννεση Ουίλιαμς, Μίλερ κ.ά. Επίσης το ίδιο έτος (1942) ίδρυσε τη Δραματική Σχολή του θεάτρου του, στην οποία μαθήτευσαν οι σημαντικότεροι σκηνοθέτες και ηθοποιοί της μεταπολεμικής γενιάς. Οικονομικές όμως δυσχέρειες ανάγκασαν το Θέατρο Τέχνης να διαλυθεί (1949) το οποίο άνοιξε πάλι το 1954 σε μορφή κυκλικού θεάτρου. Τη περίοδο εκείνη (1950-53) ο Κουν συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο, σκηνοθετώντας Τσέχοφ (Ο θείος Βάνιας, Οι τρεις αδερφές), Πιραντέλο (Ερρίκος Δ΄), κ.λπ.

Με μαθητές της Δραματικής Σχολής του όταν συγκρότησε και πάλι το 1954 το Θέατρο Τέχνης, με τη μορφή κυκλικού θεάτρου, εκτός τους παλαιούς συγγραφείς ο Κουν παρουσίασε τα καινούργια ρεύματα του ξένου μεταπολεμικού θεάτρου Μπρεχτ, Ιονέσκο, Μπέκετ, Πίντερ, Ντάριο Φο, Αραμπάλ κ.ά. και παράλληλα παρουσίασε έργα πολλών νέων Ελλήνων προικισμένων συγγραφέων – Σεβαστίκογλου, Καμπανέλλη, Κεχαΐδη, Σκούρτη, Αναγνωστάκη και Ευθυμιάδη επιστρέφοντας σε έργα των αρχαίων τραγικών και του Αριστοφάνη. Από το 1957 ανεβάζει αρχαίο δράμα, αρχικά στο θέατρό του παρουσίασε τον Πλούτο και το 1959 τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, που θεωρήθηκε παράσταση-σκάνδαλο λόγω της πρωτοποριακής της μορφής, και στη συνέχεια στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, για να συνεχίσει στο «Θέατρο των Εθνών» του Παρισιού, Λονδίνο, Ζυρίχη, Μόναχο, Μόσχα, Λένινγκραντ, Βαρσοβία, Βενετία, Φεστιβάλ Βιέννης, Διεθνές θεατρικό Φεστιβάλ Βελιγραδίου, Ελληνική Εβδομάδα του Ντόρμουντ, Φεστιβάλ Φλάνδρας και σκανδιναβικές πρωτεύουσες με τα έργα «Όρνιθες», «Πέρσες«, «Επτά επί Θήβαις«, «Αχαρνής», «Οιδίπους τύραννος», «Λυσιστράτη», «Βάκχες» και «Ειρήνη».

Επίσης, παρουσίασε έργα ξένων συγγραφέων, όπως των Ουάιλντερ (Μικρή μας πόλη), Σαρτρ (Κεκλεισμένων των θυρών), Πάτρικ (Αυγουστιάτικο φεγγάρι), Ουίλιαμς (Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι, Τριαντάφυλλο στο στήθος, Καλοκαίρι και καταχνιά), Μπρεχτ (Ο κύκλος με την κιμωλία, Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν), Ιονέσκο (Ρινόκερος), Μίλερ (Ο θάνατος του εμποράκου), Ο’ Νιλ (Ο παγοπώλης έρχεται), Μπέκετ (Περιμένοντας τον Γκοντό), Πίντερ, Άλμπι, Αραμπάλ, Ζενέ, Βάις, κ.ά. Οι περισσότεροι μάλιστα απ’ αυτούς τους συγγραφείς πρωτοπαρουσιάστηκαν στην Ελλάδα από το Θέατρο Τέχνης. Παράλληλα, σκηνοθέτησε έργα νέων Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων, όπως των Καμπανέλλη, Κεχαΐδη, Σκούρτη, Σεβαστίκογλου, Αρμένη, Λ. Αναγνωστάκη (Η αυλή των θαυμάτων, Αγγέλα, Η πόλη, Βαβυλωνία, κ.λπ.).

Απ’ τα έργα που σκηνοθέτησε τα τελευταία χρόνια ξεχωρίζουν: Το παιχνίδι της σφαγής του Ε. Ιονέσκο (1970-71), Τρωίλος και Χρυσηίδα του Σαίξπηρ (1972-73), Ο τρόμος και η αθλιότητα του Γ΄ Ράιχ του Μπ. Μπρεχτ (1974-75), Τρεις αδερφές του Α. Τσέχοφ (1975-76), Η αληθινή απολογία του Σωκράτη του Κ. Βάρναλη (1976-77), Ο αυτόχειρ του Ν. Έρντμαν (1977-78), Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού του Ι. Καμπανέλλη (1978-79), Δάφνες και Πικροδάφνες των Δ. Κεχαΐδη – Ε. Χαβιαρά (1979-80), Το σόι του Γ. Αρμένη (1980-81), Το Πιστοποιητικό του Ν. Έρντμαν (1981-82), Το Πανηγύρι του Δ. Κεχαΐδη (1982-83), Θαμμένο παιδί του Σ. Σέπαρντ (1983-84), Ούτε κρύο ούτε ζέστη του Φ. Κρετς (1984-85), Ριχάρδος Γ΄ του Σαίξπηρ (1985-86), Εσωτερικές φωνές του Ε. ντε Φιλίππο (1986-87). Το Θέατρο Τέχνης συμμετείχε σε πολλά ελληνικά (Αθηνών, Επιδαύρου, Φιλίππων κ.ά.) και ξένα (Λονδίνου, Παρισιού, Μονάχου, Βιέννης κ.ά.) φεστιβάλ.

Το 1984 το ελληνικό κράτος παραχώρησε έναν χώρο στην Πλάκα, για την ανέγερση του θεάτρου Κ. Κουν.

Τιμήθηκε με το παράσημο Φοίνικα, το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και το βραβείο Θεάτρου των Εθνών. Με τη διαθήκη του, που δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά το θάνατό του τον Φεβρουάριο του 1987, κληροδότησε τον τίτλο Θέατρο Τέχνης στους Γ. Λαζάνη, Μ. Κουγιουμτζή και Γ. Αρμένη με την προτροπή να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στο Θέατρο Τέχνης Κ. Κουν.

Έγραψε τις μελέτες «Η αρχαία τραγωδία-κωμωδία» και «Ο σκηνοθέτης και το αρχαίο δράμα». Υπήρξε γεγονός πως ως σκηνοθέτη τον Κουν απασχολούσε το σύγχρονο νεοελληνικό έργο, η νεοελληνική θεατρική παράσταση, το αρχαίο δράμα και το κλασσικό θέατρο σε σύγχρονη απόδοση.

Ο Κάρολος Κουν ήταν μόνιμος κάτοικος Αθηνών (οδό Λυκαβηττού) και μιλούσε επίσης αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά.

Ηχητικά ντοκουμέντα του Κάρολου Κουν

διαβάστε ακόμα:

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.