49ΦΚΘ: Τιμητική εκδήλωση για το Μάνο Ζαχαρία-Είσαι ο Μάρλον μου και ο Μπράντο μου Hyseyin Karabey (2008, 92′)

του Αδάμ Αδαμόπουλου

Τιμητική εκδήλωση για το Μάνο Ζαχαρία

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, 17/11/2008 (ίσως η επιλογή της ημερομηνίας να περιέχει και κάποιο συμβολισμό) στην αίθουσα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Τώνια Μαρκετάκη, στο πλαίσιο το φετινού αφιερώματος στο σκηνοθέτη Μάνο Ζαχαρία, σε αυτό το μεγάλο έλληνα σκηνοθέτη της διασποράς. Εκ μέρους του Διεθνούς Φεστβάλ Θεσσαλονίκης παραβρέθηκαν τόσο ο Πρόεδρος του Γιώργος Χωραφάς, όσο και η Διευθύντρια Δέσποινα Μουζάκη, μαζί με πολλούς κινηματογραφιστές και πλήθος κόσμου. Την εκδήλωση άνοιξε ο σκηνοθέτης Φώτος Λαμπρινός ο οποίος προλογίζοντας έκανε μια σύντομη εισαγωγή στο έργο του Μάνου Ζαχαρία προσθέτωντας αρκετά βιογραφικά στοιχεία. Αναφέρθηκε στις συνθήκες που ανάγκασαν τον Μάνο Ζαχαρία να εγκαταλείψει την Ελλάδα, βρίσκοντας  – ευτυχώς – γόνιμο έδοφος συνεργασίας στην Μοσφίλμ της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Ο Φώτος Λαμπρινός δεν έχασε την ευκαιρία να αναφερθεί και στη δική του εμπειρία συνεργασίας με το Μάνο Ζαχαρία κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της πολύ ενδιαφέρουσας ταινίας Ένας από το εκτελεστικό απόσπασμα (1968). Στη συνέχεια το λόγο πήρε η Δέσποινα Μουζάκη, Διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η οποία περιέγραψε τόσο τη σημασία του έργου του Μάνου Ζαχαρία, όσο και την επίδρασή τους στις νεότερες γενιές κινηματογραφιστών και κινηματογραφόφιλων, τονίζοντας τη σημασία που έχει από την πλευρά του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η διοργάνωση αυτού του αφιερώματος με το σύνολο του έργου του Μάνου Ζαχαρία να προβάλλεται για πρώτη φορά στις αίθουσες του Φεστιβάλ. Στη συνέχεια κάλεσε τον Μάνο Ζαχαρία για την παραλαβή του ειδικού βραβείου για το σύνολο του έργου του. Ο Μάνος Ζαχαρίας ευχαρίστησε το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για τη μεγάλη τιμή που του κάνει και στη σύντομη ομιλία του αναφέρθηκε στις συνθήκες και στους λόγους για τους οποίους ασχολήθηκε με τον πολιτικό κινηματογράφο που κάποιες φορές (οφείλει να) είναι ξεκάθαρα στρατευμένος. Η εκδήλωση συνεχίστηκε με την προβολή της ταινίας Γωνία Αρμπάτ και Μπουμπουλίνας (1972, 98’). Στην ταινία περιγράφονται παράλληλα δύο ερωτικές ιστορίες του ίδιου άντρα με δύο διαφορετικές γυναίκες σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές που απέχουν μεταξύ τους σχεδόν μια εικοσαετία: η πρώτη ιστορία συμβαίνει κατά τη διάρκεια τους γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα και τα Δεκεμβριανά, και η δεύτερη το 1966, λίγο πριν τη επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας του 1967. Μέσα από αυτές τις δύο ερωτικές ιστορίες, περνούν σε στιγμιότυπα σημαντικές στιγμές από τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας και τονίζεται ο ρόλος της Αντίστασης, των συνεργατών των κατακτητών αλλά και των ξένω δυνάμεων. Ένας τρίτος χρονικός άξονας της ταινίας αφορά στην εποχή που η ίδια η ταινία γυρίζεται (1971-1972) και αποτελεί το σημείο αναφοράς στο παρελθόν. Μετά την προβολή της ταινίας ακολούθησε συζήτηση του σκηνοθέτη Μάνου Ζαχαρία με το κοινό. Η συζήτηση περιστράφηκε σε θέματα που είχαν να κάνουν με τη συγκεκριμένη ταινία που μόλις είχε προβληθεί, αλλά και σε γενικότερα θέματα της κινηματογραφικής του γραφής και τον τρόπο που επέλεξε τη θεματολογία των ταινιών του. Ο Μάνος Ζαχαρίας απαντώντας σε σχετική ερώτηση δήλωσε ότι το ντοκιμενταρίστικο υλικό που επί ενάμιση χρόνο γυρίστηκε στα βουνά της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της Αντίστασης υπάρχει και κάποια στιγμή θα ανακαλυφθεί. Επίσης αναφέρθηκε μετά από δική μας ερώτηση στις συνθήκες υπό τις οποίες γυρίστηκαν οι ταινίες του και στον τρόπο με τον οποίο κατάφερνε να αναπαριστά τόσο πιστά την Ελλάδα, την ελληνική πόλη και το ελληνικό χωριό, αλλά και τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Τόνισε ότι ουσιαστικά χρησιμοποιούσε τους ίδιους βασικούς συνεργάτες για περισσότερες από μία ταινίες και αυτό τον βοηθούσε στο να πετυχαίνει καλύτερο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Επίσης ότι ουσιαστική βοήθεια του πρόσφερε ο τρόπος λειτουργίας της Μοσφίλμ, όπου αν το σενάριο μιας ταινίας λάμβανε έγκριση για γύρισμα, τότε στον προϋπολογισμό παραγωγής της ταινίας μπορούσε να ζητήσει να υλοποιηθούν όλα εκείνα τα στοιχεία που του επέτρεπαν να στήσει σκηνικά, κάμερες και ηθοποιούς με τέτοιο τρόπο ώστε όλα να θυμίζουν Ελλάδα. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του αφιερώματος κυκλοφόρησε σε συνεργασία με τις εκδόσεις Αιγόκερως ένα ειδικό τόμο με κείμενα αφιερωμένα στη ζωή και το έργο του Μάνου Ζαχαρία, όπου μεταξύ άλλων γράφουν οι Δέσποινα Μουζάκη, Θεόδωρος Αγγελόπουλος, Νίκος Κούνδουρος, Φώτος Λαμπρινός, Άλκη Ζέη, Ανδρέας Πάντζης, Πέτρος Σεβαστίκογλου και άλλοι.

Είσαι ο Μάρλον μου και ο Μπράντο μου

Hyseyin Karabey (2008, 92′)

Μια συγκλονιστική, όσο και ιδιόμορφη ιστορία αγάπης περιγράφεται σε αυτή την ταινία. Η Αϊτσά, η νεαρή ηρωίδα της ταινίας είναι μια τουρκάλα ηθοποιός που κατά τη διάρκεια κάποιων γυρισμάτων, γνωρίζεται με τον ιρακινό ηθοποιό Χαμά Αλί, τον οποίο και ερωτεύεται παράφορα. Οι καιροί όμως είναι δύσκολοι καθώς εκτός από τις διαφορετικές τους εθνικότητες και την όχι και τόσο βέβαια ανταπόκριση του Χαμά Αλί στα αισθήματα της Αϊτσά ο έρωτάς τους αναπτύσσεται λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της αμερικανικοβρεττανικής εισβολής στο Ιράκ (2003). Ο Χαμά Αλί αναγκάζεται να επιστρέψει στη χώρα του με συνέπεια οι μοναδικοί τρόποι επικοινωνίας του ζευγαριού να είναι μέσω τηλεφωνημάτων (από την πλευρά της Αϊτσά) και της αποστολής βιντεοσκοπημένων μηνυμάτων (από την πλευρά του Χαμά Αλί) που συνήθως έχουν περισσότερο χιουμοριστικό περιεχόμενο αλλά και όρκους πίστης και αγάπης. Παρ’ όλες τις επικρατούσες συνθήκες και την ύπαρξη ενός απομάκρυνσης από τις εστίες του πολέμου και των αναταραχών, η Αϊτσά, αντιλαμβανόμενη ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να συναντηθεί με τον αγαπημένο της, παρά μόνο αν ταξιδέψει η ίδια προς τη Σουλεϊμανίγια στο Βόρειο Ιράκ, αποφασίζει να κάνει το ταξίδι αυτό. Η ταινία αποτελεί καταγραφή αυτού του οδοιπορικού και εναλλάσσει σκηνές της ταλαιπωρίας που υφίσταται η Αϊτσά από τα πολλά και διάφορα εμπόδια που συναντά στο δρόμο της, με τη γλυκύτητα των ανθρώπων που προσφέρονται να τη βοηθήσουν, την σκληρότητα κάποιων άλλων που της δημιουργούν επιπλέον δυσκολίες, καθώς και τις αγωνιώδεις προσπάθειες τηλεφωνικής επικοινωνίας του ζευγαριού, σε απομονωμένα χωρία, απομακρυσμένες περιοχές και σχεδόν ή κυριολεκτικά εμπόλεμες ζώνες. Η ταινία είναι ουσιαστικά One woman show με την πρωταγωνίστρια να σηκώνει στους ώμους της σχεδόν ολόκληρη την ταινία και να κερδίζει τις εντυπώσεις. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της είναι ότι η ιστορία βασίζεται σε προσωπικό βίωμα της ηθοποιού που σε μεγάλο βαθμό υποδύεται τον εαυτό της. Το κάνει όμως με τρόπο τόσο αποστασιοποιημένο και τόσο άρτιο τεχνικά που επιτρέπει στην ταινία να αφήσει στην ταινία μια γλυκιά αίσθηση στο κοινό το οποίο γέμισε και τις δύο αίθουσες προβολής της. Στη συζήτηση με το σκηνοθέτη που ακολούθησε αμέσως μετά και η οποία παρ’ όλο το περασμένο τη ώρας ο ίσιος ξεκαθάρισε εξ’ αρχής ότι είναι κουρδικής καταγωγής και ως εκ τούτου μοιράζεται με τους έλληνες παλλά κοινά στοιχεία που προέρχονται από τον ελληνικό πολιτισμό και τους πολιτισμούς της μεσογείου και ότι έκανε αυτή την ταινία με σκοπό να δείξει ότι δεν υπάρχουν σύνορα, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι νωρίτερα το απόγευμα πριν την προβολή γνωρίστηκε με κάποιον έλληνα που είχε φύγει από την Κωνσταντινούπολη με τα γεγονότα του 1955 και με έκπληξη διαπίστωσαν ότι τώρα διαμένει στο σπίτι στην Κωνσταντινούπολη που έμενε ο έλληνας αυτός.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.