ΡΟΜΕΟ ΚΑΣΤΕΛΟΥΤΣΙ. Με μια τριλογία εμπνευσμένη από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, την «Κόλαση», το «Καθαρτήριο» και τον «Παράδεισο», ο Ρομέο Καστελούτσι και η ομάδα του Societas Raffaello Sanzio συστήνονται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό τον Ιούνιο στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών.

«Το θέατρο ανήκει στο θεατή»

ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ
Ελεύθερος Τύπος

Δευτέρα, 27.04.09


«Το θέατρο ανήκει στο θεατή»

Γεννήθηκε στην Τσεζένα, μια μικρή πόλη κοντά στη Μπολόνια πριν από 49 χρόνια. Έκανε γεωπονικές σπουδές για να γίνει αγρότης, αλλά σύντομα κατάλαβε ότι δεν ήταν αυτός ο δρόμος του. Όντας ακόμα στη Σχολή Καλών Τεχνών, το 1981, έκανε τυχαία την πρώτη του σκηνοθετική-εικαστική απόπειρα σε ηλικία 21 ετών. «Δεν είχα καμία πρόθεση να γίνω σκηνοθέτης. Αρχισα να σκέφτομαι το θέατρο με αφορμή το αρχαίο ελληνικό θέατρο, τα ελευσίνια μυστήρια. Η δομή της ελληνικής τραγωδίας έχει καθορίσει τη δουλειά μου».

Με μια τριλογία εμπνευσμένη από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, την «Κόλαση», το «Καθαρτήριο» και τον «Παράδεισο», ο Ρομέο Καστελούτσι και η ομάδα του Societas Raffaello Sanzio συστήνονται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό. Η παράσταση θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών τον Ιούνιο.

Το θέατρο του Καστελούτσι, στο μεταίχμιο των σκηνικών και εικαστικών τεχνών, αποθεώνει τη σωματικότητα και δίνει έμφαση στο μουσικό περιβάλλον, ενώ τα ζωντανά ζώα επί σκηνής υπογραμμίζουν την άγρια ομορφιά αυτής της αισθητικής. «Κόλαση. Καθαρτήριο. Παράδεισος. Τι σημαίνουν, πού κρύβονται αυτές οι τρεις λέξεις για μένα σήμερα; Πού βρίσκεται η Κόλαση; Και πού το Καθαρτήριο στις τέσσερις η ώρα το απόγευμα της Κυριακής; Πού βρίσκεται ο Παράδεισος; Σε ποιο δωμάτιο; Ποια στιγμή; Γιατί ήδη αυτές οι τρεις λέξεις ακούγονται σαν ένα είδος Θείας Κρίσης;Τι κρίνουν; Τις μοναχικές ζωές μας ή εν γένει τις ζωές του ανθρώπινου είδους; Την αποτυχία ή την προσευχή; Εμένα ως καλλιτέχνη ή ως άνθρωπο; Ή μήπως εσάς, θεατές, στο ρόλο σας, για άλλη μια φορά πολιτικό και θρησκευτικό: μονίμως θεατές της ζωής σας και της ζωής των άλλων, ουσιαστικά μια κολασμένη καταδίκη», αυτά και άλλα ερωτήματα έθεσε ο σκηνοθέτης που βρέθηκε την περασμένη Παρασκευή στην Αθήνα για να μιλήσει για την παράστασή του.

Η μουσική, η κίνηση και οι φωτισμοί είναι πολύ σημαντικά στοιχεία και στα τρία μέρη της τριλογίας. «Στην ‘‘Κόλαση’’, όπου παίζουν 70-80 ηθοποιοί, από τους οποίους 50 είναι ντόπιοι με τις οικογένειές τους, αλλά κι εγώ, δούλεψα με τους ήχους του ανθρώπινου σώματος που ηχογράφησα κατά τη διάρκεια μιας νεκροψίας. Πρόκειται για μια πολύ μελαγχολική μουσική που δεν έχει τίποτα το φρικαλέο. Επίσης, εδώ επικρατεί απόλυτο σκοτάδι. Αντιθέτως, στον ‘‘Παράδεισο’’, που είναι μια θεατρική εγκατάσταση στην οποία ο θεατής έχει πρόσβαση για τρία μόνο λεπτά, επικρατεί εκτυφλωτικό φως, ενώ ακούγονται ήχοι νερού. Και στις δύο περιπτώσεις η όραση είναι αδύνατη. Στο ‘‘Καθαρτήριο’’ κυριαρχεί η κινηματογραφική τεχνική της σεκάνς και τα λόγια ακούγονται σαν ψίθυροι», κατέληξε ο Ρ. Καστελούτσι.


Ενας κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο στρέφεται η δουλειά του Καστελούτσι είναι το κοινό: «Το θέατρο ανήκει στο θεατή. Είναι ο δικός του, προσωπικός χώρος. Δεν πιστεύω σε μεθόδους, σχολές, δασκάλους. Πιστεύω στην εμπειρία του θεατή. Αυτός κάνει την παράσταση».


Info


«Κόλαση»
2/6, Πειραιώς 260, Χώρος Δ.

«Καθαρτήριο»
8-9/6, Μέγαρο Μουσικής, Αίθουσα Τριάντη.

«Παράδεισος»
2-6/6, Πειραιώς 260, Γκαράζ.

– Προπώληση εισιτηρίων από 12/5 στο τηλ.: 210-3272000 και στην ιστοσελίδα: tickets@greekfestival.gr

ΡΟΜΕΟ ΚΑΣΤΕΛΟΥΤΣΙ ΜΕ «ΘΕΙΑ ΚΩΜΩΔΙΑ»
«Ας στείλουμε τη φαντασία μας στην Κόλαση και τον Παράδεισο»
Της Έλενας Δ. Χατζηιωάννου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: ΝΕΑ, Δευτέρα 27 Απριλίου 2009

image

Ο ριζοσπάστης Ιταλός σκηνοθέτης και εικαστικός Ρομέο Καστελούτσι ταξίδεψε για λίγες ώρες στην Αθήνα με σκοπό να δει τους χώρους όπου θα παιχτεί η μνημειακή παραγωγή του, «Θεία Κωμωδία», χωρισμένη σε τρία μέρη, με διαφορετική αισθητική το καθένα. Με διερμηνέα τον διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών Γιώργο Λούκο, έδωσε ένα πρώτο στίγμα της δουλειάς και της σκέψης του: «Είναι πολύ σημαντικό που είμαι στην Ελλάδα γιατί η σχέση μου με τη δομή του πρωτοτραγικού θεάτρου, των Ελευσίνιων Μυστηρίων, της ελληνικής τραγωδίας, είναι μουσειακή αλλά η απαρχή της δουλειάς μου. Η “Ορέστεια” είναι το αριστούργημα της ανθρωπότητας. Δεν υπάρχει τίποτα πιο ωραίο, πιο τρομακτικό, πιο δυνατό» (εδώ, σκηνή από την «Κόλασή» του που χειροκροτήθηκε στο περίφημο Φεστιβάλ της Αβινιόν και θα δούμε και στην Αθήνα)

Πως να παρουσιάσεις τον Θεό ή το απόλυτο κακό;» αναρωτιέται ο Ρομέο Καστελούτσι, που φέρνει μια εικονοκλαστική «Θεία Κωμωδία» (του Δάντη)
στο Φεστιβάλ Αθηνών


Η «Θεία Κωμωδία» του Δάντη στη θεαματική εκδοχή του Ρομέο Καστελούτσι, που εξασφάλισε για το καλοκαίρι ο Γιώργος Λούκος, είναι η μεγαλύτερη φετινή προσφορά του Φεστιβάλ στο ελληνικό κοινό. Πρόκειται για θηριώδη παραγωγή, πιστωμένη με γενικό ενθουσιασμό από το Φεστιβάλ της Αβινιόν, όπου παίχτηκε πέρυσι και αναμένεται να δημιουργήσει πλούσιο πεδίο συζητήσεων.


Η τριλογία«Κόλαση»- «Καθαρτήριο» – «Παράδεισος» δεν είναι στημένη πάνω στους συμβατικούς θεατρικούς κώδικες, αφού δεν θα ακούσουμε τον ποιητικό λόγο (14.235 ενδεκασύλλαβοι ομοιοκατάληκτοι στίχοι) ούτε θα δούμε μια αναπαράσταση της αλληγορικής περιήγησης του ποιητή στους εννέα κύκλους της Κόλασης, στις εφτά ανοδικές στεφάνες του Καθαρτηρίου, στις εννέα σφαίρες του Παράδεισου και το ουράνιο ρόδο. Οι ριζοσπαστικές, οραματικές προτάσεις του Καστελούτσι προσεγγίζουν την τριλογία του Δάντη εικαστικά, οντολογικά.


«Δεν έχουμε ένα έργο μελέτης, αλλά ένα έργο φαντασίας, πάνω στις λέξεις Κόλαση, Καθαρτήριο, Παράδεισος», λέει ο εικονοκλάστης δημιουργός, αρχιτέκτονας, ζωγράφος, σκηνογράφος, σκηνοθέτης, περφόρμερ, εμβληματική μορφή του σύγχρονου ευρωπαϊκού θεάτρου Ρομέο Καστελούτσι. «Η απόδοση της απόλυτης ποίησης είναι υποδεέστερη της ανάγνωσής της. Η “Θεία Κωμωδία” δεν είναι ένα υλικό θεατρικό. Σε καταβροχθίζει. Η σύλληψη είναι να φανταστείς κάτι που δεν μπορείς να το δεις. Πώς θα παρουσιάσεις π.χ. τον Θεό, ή το απόλυτο κακό; Μετασχηματίζεται σε κινήσεις, εικόνες, ήχους, σε σχέση με τον αιώνιο χρόνο, πάνω ψυχολογική και θεολογική δομή».


Διατηρώντας τη δομή της τριλογίας, η περιήγηση στις τρεις περιοχές του υπερπέραν δημιουργεί τρεις διαφορετικού ύφους και φόρμας παραστάσεις. Στην Κόλαση, σχεδόν αυτοβιογραφικά, ο ίδιος ο Καστελούτσι παλεύοντας επί σκηνής με εφτά σκυλιά που τον κατασπαράσσουν, ξεκινάει ένα ταξίδι με προορισμό το άγνωστο καθώς βυθίζεται σε ένα σύμπαν γεμάτο ερωτήματα σε αινιγματικό χώρο, όπου το πλήθος παρακολουθεί και παρακολουθείται κι ό λόγος είναι ένα ακαθόριστο σύνολο από φωνήεντα- κραυγές.


«Η “Κόλαση”είναι το πιο ανθρώπινο (!) από τα τρία βιβλία. Όταν το διαβάζεις, αυτό που έρχεται πρώτα στον νου είναι η νοσταλγία της ζωής. Ένα πανόραμα του ανθρώπινου τόπου όπου υπάρχει πείνα για ζωή» λέει ο Ρομέο Καστελούτσι. «Η μουσική, κυρίαρχη, είναι πολύ μελαγχολική. Ένα πορτρέτο θανάτου. Δούλεψα με ήχους ανθρώπινου σώματος, που ηχογράφησα στη διαδικασία μιας νεκροψίας. Τίποτα το φρικαλέο. Παίζουν 80 άτομα, από τα οποία οι 30 είναι ηθοποιοί και οι 50 θα είναι ντόπιοι- γονείς και παιδιά». Εφτά σκυλιά, ένα άλογο, ένας ακροβάτης που σκαρφαλώνει σε στύλο, που απαιτεί η παράσταση, αποθαρρύνουν την έγκριση για το Ηρώδειο.


«Το “Καθαρτήριο”, όπου οι καταδικασμένοι περπατούσαν στο βουνό και ήταν αναγκασμένοι να κοιτούν τα γλυπτά που είχαν μια κίνηση σα να τους έκαναν μάθημα πώς να κινηθούν- σα νά ΄χε φανταστεί ο Δάντης τον κινηματογράφο τον Μεσαίωνα- έχει συλληφθεί σε σχέση με μια κινηματογραφική τεχνική, ενώ ακούγονται λόγια σαν ψίθυροι. Εδώ η δράση τοποθετείται στο πολυτελές σπίτι μιας αστικής οικογένειας, αλλά δεν θα ήθελα να αποκαλύψω το γιατί πριν δείτε την παράσταση. «Ο “Παράδεισος”έχει μια σκληρότητα απόκοσμου» καταλήγει ο Καστελούτσι. «Ήχοι νερού, φως λευκό. Μια εγκατάσταση εκτυφλωτική, στην οποία ο θεατής έχει πρόσβαση μόνο για λίγα λεπτά».

ΙΝFΟ

Ο χώρος και οι ημερομηνίες για την «Κόλαση» δεν έχουν καθοριστεί ακόμα.
Το «Καθαρτήριο» θα παιχτεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 8 και 9 Ιουνίου. Η εγκατάσταση «Παράδεισος» στο Γκαράζ της «Πειραιώς 260», 2 έως 6 Ιουνίου.


Με μια ματιά


Γεννήθηκε σ΄ ένα μικρό χωριό κοντά στην Τσεζένα, το 1961 Φοιτητής της Σχολής Καλών Τεχνών της Μπολόνια, ιδρύει το 1981 την ομάδα Societas Raffaello Sarzio, με την οποία καθιδρύει το νεοεξπρεσιονιστικό του θέατρο.
Από το 1992 αρχίζει η πορεία των μεγάλων έργων λόγου κόντρα στον λόγο, με έμφαση στο οπτικό και ηχητικό μέρος: « Άμλετ», «Ορέστεια», «Γένεσις», «Το ταξίδι στην άκρη της νύχτας».
Συλλαμβάνει τη σκηνική παρουσίαση της «Θείας Κωμωδίας» έπειτα από ενάμιση χρόνο προσωπικής μελέτης και εργασίας, την οποία ανέβασε με ηθοποιούς σε ενάμιση μήνα.
Έχει έξι παιδιά, τα οποία μαθαίνουν λατινικά και αρχαία ελληνικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: