Δευτέρα, 4 Μαΐου 2009 21:30 IANOS Σταδίου 24 Cine Ianos ΛΟΥΚΙΑ ΡΙΚΑΚΗ «ΚΑΤΑ ΜΟΝΑΣ ΗΔΟΝΕΣ» ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΑΣ με ομιλίες και συζήτηση για την απεικόνιση της σεξουαλικότητας στον κινηματογράφο και την τέχνη και τον αυνανισμό. Σύντομη γνωριμία με το έργο της Λουκίας Ρικάκη.

imageimage

Δευτέρα, 4 Μαΐου 2009 21:30
IANOS Σταδίου 24
Cine Ianos

ΛΟΥΚΙΑ ΡΙΚΑΚΗ

image

«ΚΑΤΑ ΜΟΝΑΣ ΗΔΟΝΕΣ»

ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΑΣ

Με αφορμή την ταινία θα μιλήσουν για  την απεικόνιση της σεξουαλικότητας στον κινηματογράφο και την τέχνη και τον αυνανισμό

οι:

ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΥΡΑΣ, σκηνοθέτης

ΦΩΤΗΣ ΚΑΓΓΕΛΑΡΗΣ ψυχίατρος-συγγραφέας

ΜΑΙΡΗ ΜΕΤΑΞΑ, φιλόλογος- συγγραφέας

ΓΙΩΡΓΟΣ – ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ, συγγραφέας

ΕΥΑ ΣΤΕΦΑΝΗ, σκηνοθέτις

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΝΙΖΗΡΗΣ, σκηνοθέτης

Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.


Την κουβέντα θα συντονίσει η ΛΟΥΚΙΑ ΡΙΚΑΚΗ.

Σύντομη γνωριμία με το έργο της Λουκίας Ρικάκη (αφιέρωμα στην ταινία της «Κράτησέ με» (2006), συνέντευξη για την ταινία της «ο άλλος» στον Μιχάλη Γουδή, αναλυτική βιογραφία και φιλμογραφία της)

Πρώτες σκέψεις που μας έρχονται στο μυαλό για την Λουκία Ρικάκη :

Δημιουργική και παραγωγική,  άνθρωπος των έργων και όχι των λόγων, τολμηρή στην εκφρασή της σε φόρμα και περιεχόμενο στην ζωή και το έργο της, πολυπράγμων με την πολυπραγμοσύνη της να έχει άμεσο αντίχτυπο στους φίλους της τέχνης αλλά και στην κοινωνία, γνωρίζει και αξιοποιεί άψογα τις νέες τεχνολογίες και το ίντερνετ και έχει σίγουρα αίσθηση του χιούμορ. Γ.Κ.

διαβάστε επίσης το πολύ ενδιαφέρον άρθρο της Ευάννας Βενάρδου στη «Ελευθεροτυπία» για τον αυνανισμό στην ελληνική τέχνη (θέατρο και κινηματογράφος των τελευταίων ετών


image

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ |

image

ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΣΕ 4 ΚΙΝΗΣΕΙΣ |

image

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΩΝ  |

image

ΝΥΧΤΕΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ

image

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

H Λουκία Ρικάκη (www.luciarikaki.gr) γεννήθηκε το 1961 στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία Τέχνης, Κινηματογράφο, Γραφικές Τέχνες και Φωτογραφία στην Αγγλία. Εργάστηκε ως ξένη ανταποκρίτρια σε ελληνικές και ξένες εφημερίδες και περιοδικά, ως διπλωματική υπάλληλος στο Συμβούλιο της Ευρώπης και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος της Δανίας. Ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής ORAMA FILMS, την εταιρεία παραγωγής TRICKY TRICK FILMS, τις 2 θεατρικές σκηνές του Θεάτρου «104 – Κέντρο Λόγου και Τέχνης» και το 2004 το “tricky trick art comedy club”.

Έχει να παρουσιάσει έντονη δραστηριότητα τόσο στον κινηματογράφο όσο και στην τηλεόραση. Στο θέατρο έχει ανεβάσει πρωτότυπα έργα και διασκευές. Έχει εκδώσει βιβλίο-λευκώματα και μεταφράσεις. Συμμετέχει σε ελληνικές και Ευρωπαϊκές οργανώσεις και σωματεία που προωθούν και διεκδικούν τον διάλογο γύρω από τα κοινά. Είναι συντονίστρια του Βαλκανικού Ταμείου Σεναρίων στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ντουμπάι και καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ρόδου EcoFilms.

Λουκία Ρικάκη

Φιλμογραφία

(όπως δημοσιεύτηκε στο site του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)

(επιλεκτική)

1990 Ταξίδι στην Αυστραλία (μυθ.)
1992 Πρελούδιο στην Αφρική (μμ)
2000 Πλαστογραφημένες προσδοκίες (μμ)


2001 Νύχτες Κωμωδίας – Η ταινία

image
2002 Tα λόγια της σιωπής

image
2004 Ο άλλος

image

2006 Κράτησέ με (μυθ.)


image

2007 Το χιούμορ ταξιδεύει;
2007 Ήταν να φύγω
2008 Τα παιδιά της χορωδίας


image

K ρ ά τ η σ έ  μ ε

Η ταινία έχει θέμα την απώλεια και είναι η πρώτη ελληνική ταινία που ξεκίνησε από το ίντερνετ και συγκέντρωσε ιστορίες από όλη την Ελλάδα Μια παραγωγός ραδιοφωνικής εκπομπής χάνει στον πατέρα της ξαφνικά Για να καταφέρει να χειριστεί αυτή τη απρόσμενη απώλεια δημιουργεί μία ιστοσελίδα στην οποία ακροατές του ραδιοφώνου στέλνουν ιστορίες τους.Αργότερα συναντιέται μαζί τους και μοιράζονται τις ιστορίες μέσα από το παιχνίδι της αφής Στη διάρκεια αυτών των συναντήσεων που διαρκούν δυο χρόνια ένας άντρας χάνεται απρόσμενα. Μέσα από τις ιστορίες που μοιράζονται όλοι καταφέρνουν να χειριστούν την απώλεια τους και να συνεχίσουν τη ζωή τους με μεγαλύτερη δύναμη και αισιοδοξία. Το ίδιο και η ηρωίδα η Ιουλία μαθαίνει να συναναστρέφεται στο παρόν και συμφιλιώνεται με το παρελθόν της . http://www.holdme.gr/

image

CineΕλληνικον : Κράτησε με (2006)

η ιστορία : μια ραδιοφωνική παραγωγός χάνει τον πατέρα της ξαφνικά. Προκειμένου να καταφέρει να χειριστεί αυτή την απρόσμενη απώλεια δημιουργεί μία ιστοσελίδα, στην οποία ακροατές της στέλνουν τις δικές τους ιστορίες απώλειας. Αργότερα συναντιέται μαζί τους και μοιράζονται τις ιστορίες μέσα από το παιχνίδι της αφής. Στη διάρκεια αυτών των συναντήσεων ένας άντρας χάνεται απρόσμενα. Μέσα από τις ιστορίες που μοιράζονται, όλοι καταφέρνουν να χειριστούν την απώλεια τους και να συνεχίσουν τη ζωή τους με μεγαλύτερη δύναμη και αισιοδοξία. Το ίδιο και η ηρωΐδα, η Ιουλία μαθαίνει να συναναστρέφεται στο παρόν και να συμφιλιώνεται με το παρελθόν της.τα σχόλια : ταινία αυτοβιογραφική, με ποιητικές διαθέσεις, συναισθηματικές προεκτάσεις και κεντρικό θέμα την «απώλεια».

image

Η Λουκία Ρικάκη, στο τελευταίο της κινηματογραφικό πόνημα παίζει με την εικόνα, με τα χρώματα, τους ήχους. Το μοντάζ καταλυτικό στοιχείο της ταινίας, είναι αυτό το μέσο που της δίνει διαστάσεις υπερβατικές, που συγκινούν το θεατή, τον κρατούν σε εγρήγορση, όπου η καρδιά δονείται, το μυαλό σκέφτεται, οι παλμοί χτυπούν. Κυρίως, κατά την προβολή του «Κράτησε με», το μυαλό προκαλείται και υπεισέρχεται σε μεγάλο βαθμό στο ζήτημα του πρωταγωνιστή της εκάστοτε σκηνής αλλά και της πρωταγωνίστριας, της Ιουλίας. Η διάθεση της Ρικάκη μπορεί να χαρακτηριστεί, όπως και στιγματίστηκε από πολλούς ως επιτηδευμένη, προσποιητή, σχεδόν πιεσμένη για το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι φαίνεται ξεκάθαρα στο «πανί» η χαλαρή διάθεσή της και ο αυθορμητισμός του αποτελέσματος. Η πρωτοτυπία του σεναρίου, οι 63 δηλαδή ιστορίες που αλιεύτηκαν από το διαδίκτυο, όταν η σκηνοθέτρια άνοιξε το site http://www.holdme.gr και δέχτηκε κείμενα από χρήστες του διαδικτύου, την κατατάσσουν στις πιο διαδραστικές ταινίες των τελευταίων ετών. Καταλυτικό ρόλο στο « Κράτησε με» η μουσική. Αδύνατα σημεία οι ερμηνείες και δυστυχώς εκείνη της πρωταγωνίστριας, Κατερινας Λυπηρίδου, η οποία ουσιαστικά ενσαρκώνει το alter ego της Ρικάκη. Δε νομίζω ότι καταφέρνει να πιάσει τα στάνταρντ, που ήθελε προφανώς η σκηνοθέτρια. Από κει και πέρα το «παιχνίδι της αφής», το οποίο παίζει και σεναριακά αλλά και σκηνοθετικά η Ρικάκη, είναι μια προσωπική της επιλογή, που τη χαρακτηρίζει στις περισσότερες δουλειές της (όπως και στην τελευταία μικρού μήκους «Κατά μόνας ηδονές»).

image

η σκηνοθέτιδα :

η Ρικάκη εμφανίστηκε μέσα στο 2007 με δυο καινούριες σκηνοθετικές δουλειές, οι οποίες επανέφεραν στο προσκήνιο το γνωστό ύφος της, το οποίο απολαύσαμε στο « Κουαρτέτο σε 4 κινήσεις» και στη « Συμφωνία Χαρακτήρων» παλαιότερα. Οι πειραματικές της προσεγγίσεις τόσο με το ίντερνετ όσο και με το νέο ψηφιακό μέσο, δείχνει άνθρωπο με διάθεση για αλλαγή. Σε αυτό φυσικά και τη βοηθά η δεκαπένταχρονη ενασχόλησή της με τη stand up κωμωδία και την παραγωγή πρωτότυπων ντοκιμαντέρ (όπως ο « Άλλος» και το «Αιγαίο μέσα από τα λόγια των ποιητών»). Για την ταινία « Κράτησε με» μίλησε στον Νέστορα Πουλάκο και το «Cine.gr» :Πως θα χαρακτήριζε την ταινία της :«είναι μία ταινία, που αξιοποιεί τα σύγχρονα μέσα για να μιλήσει για αρχέγονες ανάγκες μας και είναι μια υβριδική ταινία σε ύφος και στυλ, καθώς συνυπάρχουν σε αυτήν, στοιχεία μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και δοκιμιακής γραφής και ίσως αποδεικνύει ότι η ποίηση και η ομορφιά έχουν θέση σε κάθε εποχή ανεξάρτητα από τη γραμματική που χρησιμοποιεί κανείς για να επικοινωνήσει». Για το σενάριο και τη χρήση του ίντερνετ :«το αρχικό στάδιο σύλληψης και υλοποίησης αυτής της ταινίας, ήταν να απευθυνθώ, μέσω του ίντερνετ, στο τυχαίο επισκέπτη που θα ήθελε χωρίς κανένα επίπεδο λογοκρισίας και κανένα επίπεδο επιλεκτικής διαδικασίας, απολύτως δημοκρατικά και ισότιμα, να πάρει μέρος στη δημιουργία μιας ταινίας και κυρίως να πάρει μέρος στο μοίρασμα μιας εμπειρίας (…) μετά το στάδιο της ένταξης αυτών των ιστοριών στον ιστό του μυθοπλαστικού σεναρίου, ήταν μια άλλη διεργασία ενδιαφέρουσα και αυτή, όχι τόσο εύκολη, γιατί απαιτούσε να προσαρμοστούμε σε μια άλλη γραμματική και να σεβαστούμε την ταυτότητα και τα χαρακτηριστικά της κάθε ιστορίας του κάθε συγγραφέα ενώ ταυτόχρονα έπρεπε να διατηρήσουμε μια εναλλαγή που να βοηθάει τον θεατή, τον αναγνώστη, στο να παρακολουθήσει την ιστορία και

image

Εννοείται ότι αυτό δεν έγινε με γραμμικό τρόπο(…) στις ιστορίες που λάβαμε υπήρχε καλή γραφή, αληθινή κατάθεση και όχι αυτό που λεμέ στην ιντερνετική γλωσσά spam, δεν είχαμε ούτε ένα spam, δεν ξερώ πως έγινε αυτό, ίσως γιατί εξηγούσαμε αρκετά καθαρά στην ιστοσελίδα τι θα κάναμε και όποιος έμπαινε στο παιχνίδι έμπαινε έντιμα και αποφασισμένα». Για την αισθητική και τη σκηνοθετική της ματιά: «έχω αισθητική εμμονή με την κατασκευή της εικόνας, τη σύνθεση του κάδρου, τη λειτουργία του χρώματος και της μουσικής Στο «Κράτησε με» πιστεύω ότι έχω κάπως προχωρήσει στιλιστικά στο μοντάζ, στην λιγότερο ακαδημαϊκή αφήγηση και, ευτυχώς, γιατί βρίσκω πολύ βαρετό, στην εποχή του ίντερνετ, να διαβάζουμε και αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα διαφορετικά πιο πολυεπίπεδα». Για τις εντυπώσεις που της άφησε στο τέλος :«μου έχει κάνει ήδη πολλά δώρα. Το πιο σημαντικό είναι ότι μου έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσω τον άντρα που με έκανε να τον ερωτευτώ με όλη μου την καρδιά, γιατί μου είπε ακριβώς αυτό : « κράτησε με».

Η Λουκία Ρικάκη στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ Τρίτη 24 Απριλίου 2007 δημοσιεύτηκε στο

e-emeis1

από φοιτητές για φοιτητές και όχι μόνο

Επιμέλεια, Συνέντευξη: Μιχάλης Γουδής

mgoudis@gmail.com

-Πρώτα θα ήθελα να μου πείτε δυο λόγια για την ταινία που θα δούμε σήμερα, «Ο Άλλος».

Αυτή η ταινία ξεκίνησε από δημοσιογραφικό ενδιαφέρον κατά κάποιο τρόπο. Αποφάσισα να την κάνω αφού διάβασα ένα άρθρο στα «ΝΕΑ» που αναδημοσίευε μία έρευνα του Υπουργείου Παιδείας που έλεγε ότι αυτό το σχολείο στον Πατσίδερο Ηρακλείου, σ’ ένα μικρό χωριό δηλαδή, ήταν το μόνο σχολείο στην Ελλάδα εκείνη τη στιγμή τουλάχιστον, στο οποίο όλοι οι μαθητές εκτός από έναν ήταν Αλβανοί. Ε, εντάξει μου δημιούργησε μια περιέργεια και έτσι όπως προβαλλόταν στο άρθρο… Από ‘κει και πέρα δεν ήξερα τι συνθήκες θα αντιμετώπιζα. Επικοινώνησα με το δάσκαλο, έψαξα να τον βρω… Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή ρώτησα κάποιους φίλους μου εκπαιδευτικούς και δεν ήξεραν πού είναι το χωριό. Μετά τον εντόπισα, του μίλησα, και συμφωνήσαμε να πάω λίγο να δω την κατάσταση από κοντά, να γνωριστούμε κτλ.

Την πρώτη μέρα που πήγα εκεί, χωρίς να ξέρω ακριβώς τι θα συμβεί, γιατί ούτε είχα πάρει άδεια από το Υπουργείο Παιδείας (για να γυρίσεις σε σχολείο πρέπει να πάρεις άδεια και από το Σύλλογο Γονέων), ενθουσιάστηκα πάρα πολύ με το μάθημα που έκανε αυτός. Έκανε εξαιρετικό μάθημα, πολύ ποιοτικό, πολύ πολιτιστικά ανοιχτό… και ήδη αυτό με έπεισε. Είδα και την ατμόσφαιρα, μια πολύ καλή και ζεστή ατμόσφαιρα που είχαν τα παιδιά μεταξύ τους και του είπα πως θα ξανάρθω, αλλά ήδη μου είχε κεντρίσει το ενδιαφέρον. Μετά και μέχρι να πάρουμε αυτές τις άδειες κάναμε και κάποιες επισκέψεις ακόμη, για να μπορέσω να μπω λίγο καλύτερα στο κλίμα και κάποια στιγμή, όταν επιτέλους δόθηκε η άδεια ήμασταν έτοιμοι.

Από εκεί και πέρα ξεκινάει μια περιπέτεια δύο ετών, για δύο χρόνια μια φορά το μήνα πήγαινα κάτω στην Κρήτη και ήθελα να παρακολουθήσω -αυτό το ντοκιμαντέρ, ας πούμε, εντάσσεται στις ταινίες που λένε οι Αγγλοσάξονες Observation Documentary, δηλαδή ντοκιμαντέρ παρατήρησης- άρχισα να συγκεντρώνω υλικό, πολύ συχνά άλλωστε το ίδιο το ύλικο σε κατευθύνει πέρα από τον αρχικό προσανατολισμό που έχεις. Τον πρώτο χρόνο περισσότερο κατέγραφα το μάθημα, πήρα τις συνεντεύξεις των παιδιών, του δασκάλου, του παπά, ο οποίος μάλιστα είχε μάθει ελληνικά στους Αλβανούς και το δεύτερο χρόνο μπήκα και στα σπίτια τους, αφού είχε αναπτυχθεί και μία εμπιστοσύνη.

-Όλα αυτά θα τα δούμε και στην ταινία, έτσι;

Ναι, απλώς επειδή δεν κάναμε ρεπορτάζ, αλλά ντοκιμαντέρ, είχαμε το χρόνο να εντρυφήσουμε και να καταγράψουμε ορισμένες σπάνιες σκηνές συναισθηματικής αξίας και να προσεγγίσουμε λίγο πιο πολύ τους χαρακτήρες.

-Άρα, μιλάμε για μια πολύ μεγάλη προσπάθεια. Δυο χρόνια, που σημαίνει πως το αγαπάτε πολύ αυτό που κάνετε, για να αφιερώσετε τόσο χρόνο…

Και άλλο περίπου τόσο χρόνο και μετά για το μοντάζ, γιατί κατέληξα με 70 ώρες υλικού, αφού στο ντοκιμαντέρ παρατήρησης γενικά δεν επιλέγεις, δηλαδή τραβάς, τραβάς… Υπάρχουν μερικές σκηνές στην ταινία που συνέβησαν τυχαία, για παράδειγμα ένας τσακωμός των παιδιών και μετά ένα μάθημα για τη συγγνώμη που τους έκανε ο δάσκαλος. Κάτι τέτοιο δεν μπορείς να το προγραμματίσεις, συμβαίνει. Ή και διάφορα άλλα πράγματα που απλά είσαι εκεί τη στιγμή που συμβαίνουν. Καμιά φορά μου λένε: «Μα αυτό το στήσατε, επειδή…». Πιστέψτε με, δεν έχει στηθεί τίποτα, απλώς έχουν γυριστεί πάρα πολλές σκηνές και μερικές με κόπο, γιατί όταν είσαι εκεί καταγράφεις, καταγράφεις και έχεις την τύχη να είσαι εκεί όταν συμβούν ορισμένα πράγματα. Από την άλλη και να προσπαθούσα να τα στήσω, δε θα είχαν την αληθοφάνεια αυτή.

-Εσείς ξεκινήσατε να ασχολήστε με τη δημοσιογραφία, αν δεν κάνω λάθος, όμως μάλλον καταλήγετε προς την κινηματογραφία πιο πολύ.

Σαν επάγγελμα, ναι ξεκίνησα από τη δημοσιογραφία, εν τέλει πράγματι τα τελευταία χρόνια πάω προς τηον κινηματογράφο.

-Τι σας γοήτευσε στο χώρο;

Εγώ πιστεύω πως αν δεν είχα κάνει την πορεία στη δημοσιογραφία, ακόμη και στη μυθοπλασία που κάνω, γιατί δεν κάνω μόνο ντοκιμαντέρ, βασική μου κινητήρια δύναμη είναι η περιέργεια και η διάθεση να μάθω. Ας πούμε στην τελευταία ταινία μυθοπλασίας που έκανα (σ.σ. «Κράτησέ με»), είναι μία ταινία που ξεκίνησα από Ίντερνετ, αναζήτησα στοιχεία, ζήτησα από ανθρώπους εντελώς άγνωστους να μας στείλουν ιστορίες για την απώλεια και μετά εκεί στηρίχτηκε το σενάριο. Είναι κάποια πράγματα που νομίζω ότι ξεκινάνε από το πώς μαθαίνεις να κάνεις έρευνα στη δημοσιογραφία ή και γενικά από το πώς εκπαιδεύεσαι. Εγώ σπούδασα στην Αγγλία και σε αντίθεση με το ελληνικό σχολείο είχαν εντελώς διαφορετικές πρακτικές και μεθόδους διδασκαλίας και εξέτασης και αυτό ήταν ήδη ένα πρώτο σοκ για μένα. Παράλληλα μπόρεσα να έχω πρόσβαση σε βιβλιοθήκες πολύ ενημερωμένες και όλο αυτό το πράγμα με βοήθησε πάρα πολύ.

-Είναι μια καλλιέργεια σε βάθος.

Ναι και μία αλλαγή προσανατολισμού. Εξακολουθώ, δηλαδή ό,τι ξεκινάω να το ερευνώ πολύ καλά. Εντάξει, είχα και κάποιους πολύ απαιτητικούς… πολύ απαιτητικά αφεντικά, γιατί στην αρχή είχα δουλέψει στην «Καθημερινή» με τον Παπαπαναγιώτου, όπου μου γύρναγαν τα κείμενα πολλές φορές πίσω…

-Πολλές συγκυρίες συμβάλλουν δηλαδή…

Οπωσδήποτε ναι! Και στην τηλεόραση, όταν δούλευα δημοσιογράφος, οι δημοσιογραφικές εκπομπές είχαν πολλή πέραση όλα τα «αφεντικά» μου ήταν πολύ αυστηρά και εγώ που ήμουν και μικρή και ως βοηθός διεκδικούσα να κάνω ένα αληθινό ρεπορτάζ, έτρωγα πολλή… σφαλιάρα! (γέλια) Μετά από καιρό μου έδωσαν κι εμένα να κάνω, αλλά θέλω να πω έπρεπε να αποδείξω πρώτα τι μπορώ να κάνω και αυτός ήταν ένας τρόπος να βρίσκεσαι συνέχεια σε εγρήγορση.

-Ήσασταν τώρα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που πέρασε στη Θεσσαλονίκη. Το επίπεδο του είδους στην Ελλάδα πώς το κρίνετε;

Γίνονται πολύ καλές δουλειές στο ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα αλλά λίγες δυστυχώς. Η τηλεόραση θα μπορούσε να παίξει ένα πολύ δυναμικό κομμάτι σε αυτόν τον τομέα, αλλά δυστυχώς αρκείται σε παραγωγές ρεπορτάζ, για να καλύψει την εύλογη ανάγκη της επικαιρότητας και δυστυχώς δεν επενδύει στο ντοκιμαντέρ του δημιουργού, στην έρευνα κ.λπ. Φέτος στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είδαμε πολλά δείγματα τηλεοπτικών εκπομπών ορισμένα από τα οποία υπηρετούν καλά το είδος αλλά δεν είναι βέβαια ντοκιμαντέρ. Πιστεύω ότι η λειτουργία ενός φεστιβάλ πρέπει να είναι προσανατολισμένη πιο πολύ στο να δημιουργεί μια πλατφόρμα για την προβολή ντοκιμαντέρ που δυστυχώς δε βρίσκουν διέξοδο στα παραδοσιακά κυκλώματα διανομής στην τηλεόραση και στις αίθουσες, αποτελούν όμως πολύ σημαντικά δείγματα κινηματογραφικής δουλειάς.

-Έχετε εμπειρία και από το εξωτερικό (π.χ. Φεστιβάλ Ντουμπάι). Είναι καλύτερα τα πράγματα εκεί ή παντού υπάρχουν λίγο πολύ παρόμοια προβλήματα, όπως ενδεικτικά η έλλειψη χρηματοδότησης;


Στην Ευρώπη υπάρχει πολύ σημαντική επένδυση στην παραγωγή ντοκιμαντέρ από κρατικούς φορείς και τηλεοράσεις, κάτι που δε συμβαίνει καθόλου στα Εμιράτα, ας πούμε. Επίσης είναι σημαντικό το ντοκιμαντέρ να χρησιμοποιείται σε όλη την αλυσίδα, π.χ. εκπαίδευση κλπ. Να φανταστείτε ότι πριν από 4 χρόνια στη λίστα των προτεινόμενων στο ελληνικό Υπουργείο Παιδείας ταινιών για τα σχολεία απουσίαζαν εντελώς τα ντοκιμαντέρ, γιατί η επιτροπή δεν θεωρούσε ότι ήταν ταινίες και δεν υπήρχε διαδικασία έγκρισής τους!

-Αν θα έπρεπε να διαλέξετε μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, ποια θα ήταν η επιλογή σας;

Μια το ένα και μια το άλλο, να αλληλοσυμπληρώνονται, όπως το κάνω όλα αυτά τα χρόνια που δουλεύω.

-Εδώ και αρκετό καιρό έχετε ξεκινήσει το πολύ πετυχημένο stand up comedy club στην Αθήνα. Παράλληλα, στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσιάσατε την ταινία «Το χιούμορ ταξιδεύει». Οι Έλληνες έχουν χιούμορ στην καθημερινότητά τους ή το αποζητούν σε τόπους, όπως τα comedy club ;


Οι Έλληνες έχουμε το δικό μας χιούμορ, είμαστε πλακατζήδες, αναζητούμε ευκολία στο γέλιο -το σταντ απ σε βάζει να χρησιμοποιήσεις και λίγο το μυαλό σου, αλλά σιγά σιγά αποκτά ένα σταθερό κοινό. Αν δεν έχεις χιούμορ στην καθημερινοτητά σου ή αν δεν προσπαθείς να δεις και την εύθυμη πλευρά των πραγμάτων δίνοντάς τους μια άλλη διάσταση, δε θα γελάσεις -σε όσα κόμεντι κλάμπ και αν βρεθείς, θα φέρεις μαζί σου τη θλίψη σου ως βαριά αποσκευή. (www.standupcomedy.gr)

-Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;


Τελειώνω τώρα μια ταινία με τίτλο «Ήταν να φύγω», για μετανάστες που ζουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα και έχουν επιλέξει να ζήσουν εδώ και προσπαθούν να προσαρμοστούν. Γράφω ένα σενάριο μυθοπλασίας με θέμα την ομορφιά, ετοιμάζω την έξοδο της πρόσφατης ταινίας μυθοπλασίας «Κράτησέ με» (www.holdme.gr) στους κινηματογράφους το καλοκαίρι και σχεδιάζω μια νέα ταινία ντοκιμαντέρ με τίτλο «Τα Παιδιά της Χορωδίας» που βασίζεται στην εξαιρετική εργασία κοινωνικής προσφοράς που κάνει ο μαέστρος και η ερασιτεχνική χορωδία του Δήμου Ροδίων, τους οποίους παρακολουθώ εδώ και ένα χρόνο. Παράλληλα, ετοιμάζω το φεστιβάλ της Ρόδου (www.ecofilms.gr) και προσπαθώ να διαβάζω και να ζω…

Λουκία Ρικάκη

αναλυτική βιογραφία

image

K ι ν η μ α τ ο γ ρ ά φ ο ς

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ταινίας μεγάλου μήκους

2007 ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ ΠΛΗΓΩΣΕΣ σπονδυλωτή ταινία

2006 ΚΡΑΤΗΣΕ ΜΕ

2000 NYXTEΣ KΩMΩΔIAΣ-H TAINIA http://www.standupcomedy.gr

1998 ΣYMΦΩNIA XAPAKTHPΩN Worldfest Houston Bronze Award

1994 KOYAPTETO ΣE 4 KINHΣEIΣ 2 κρατικα βραβεια YΠΠO

1990 TAΞIΔI ΣTHN AYΣTPAΛIA

ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΑΙΡ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΗΚΟΥΣ

2009 Η ΑΠΟΔΟΧΗ ..ΠΟΙΟΣ ΑΕΡΑΣ ΜΑΣ ΕΦΕΡΕ ΕΔΩ;

2009 ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ

2008 ΜΙΚΡΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΟΥΝ

2007 ΚΑΤΑ ΜΟΝΑΣ ΗΔΟΝΕΣ

2007 ΗΤΑΝ ΝΑ ΦΥΓΩ

2006 Tα ΚΟΙΝΑ Τι κοινό εχουμε

2004 Ο ΑΛΛΟΣ

2003 TO AIΓAIO MEΣA AΠO TA ΛOΓIA TΩN ΠOIHTΩN Bραβείο AΓΩN- YΠΠO

2003 NYXTEΣ KΩMΩΔIAΣ Nο2

2002 TA ΛOΓIA THΣ ΣIΩΠHΣ βραβειο καλυτερου Περιγραφικου ντοκυμαντερ Φεστιβαλ Kαλαματας

2003 βραβειο φεστιβαλ Eπιστημονικου Kινηματογραφου Hungary 2003 http://www.wordsofsilence.gr

1990 ΣTA IXNH TΩN APΓONAYTΩN 60′

ΤΑΙΝΙΕΣ Μικρού Μηκους

2006 ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΥΟΜΕΝΟΙ

2002 ΠAPAΘYPO XPONOY

2000 TΩPA ΠIA TAΞIΔEYOYME B βραβειο Mικροσινεμα

1998 AΓKAΛIAZΩ TO ΔENTPO Lille festival first Prize

1999 ANOIΞE MIA ΠOPTA

1983 ΘEΣΣAΛONIKEΣ

1981 O ΠEPIΠATOΣ THΣ ΣOYZY

Nτοκυμανταίρ μικρού μήκους

2002 ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ για το EKEBI

2002 EΛΛΗΝΕΣ EΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΙ ΠAIΔIKΩN BIBΛIΩN για το EKEBI

2000 ΠΛAΣTOΓPAΦHMENEΣ ΠPOΣΔOKIEΣ 30’

1989 MAPIA ΦAPANTOYPH ΛEO MΠPOOYEP 30′

1993 O ΘHΣAYPOΣ TOY ΠPIAMOY 30’

1992 O XOPOΣ TON 20ο AIΩNA 55′

1992 ΠPEΛΛOYΔIO ΣTHN AΦPIKH

1993 APXAIO ΔPAMA ΣYΓXPONEΣ OΠTIKEΣ 55′

1986 TO TAΞIΔI TOY ΔIONYΣOY 60′

1987 TO MONOΠATI ΣTHN INΔIA 14’

1988 BAKXEΣ 80′

1992 KAΛΛITEXNEΣ KAI ΠOΛITIKOI APXITEKTONEΣ THΣ NEAΣ EYPΩΠHΣ 60′

1991 HΛEKTPONIKH EIKONA ντοκυμανταιρ για το Φεστιβαλ Φερραρα 30′

1985 TO ΦEΣTIBAΛ TOY ΛOKAPNO 55′

ΘΕΑΤΡΟ

1995 OPΓIA του Παζολινι,διασκευη-σκηνοθεσια στο Θεατρο Eλυζε

1996 ΣOYPEAΛEPΩΣ πρωτοτυπο εργο, συγγραφη-σκηνοθεσια, στο Θεατρο Φουρνος

1997 MOYΣIKH ΔYO της M.Nτυρας, μεταφραση-σκηνοθεσια, στο Θεατρο 104

1998 TO ANΘIΣMA THΣ ΘAΛAΣΣAΣ πρωτοτυπο εργο, συγγραφη-σκηνοθεσια, Θεατρο 104

1998 OΔYΣΣEΩΣ ΔIAΛOΓOI πρωτοτυπο εργο, διασκευη-σκηνοθεσια, στο Mεγαρο Mουσικης

1995-2003 NYXTEΣ KΩMΩΔIAΣ , στο Θεατρο 104 και στο Comedy Club@Booze http://www.standupcomedy.gr/ ,

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Παραγωγή για την τηλεόραση των εξής σειρών πάνω στην τέχνη

και σκηνοθεσία σε επιμέρους ενότητες των σειρών

2003-2005 100% KΩMΩΔIA εκπομπη κωμωδίας Star Channel

1996 ZAΠ 13 επεισοδια X30’ ET1

1995 AΛHΘINEΣ IΣTOPIEΣ 13 επεισοδια X90’ ET2

1993 NTOKYMANTAIP ΣOK 26 επεισοδια X 90’ ΣKAI

1993 ΣTH ΦAPMA TΩN ANΘPΩΠΩN 26 επεισοδια X 90’ ΣKAI

1992 ΨHΦIΔΩTO τηλεπεριοδικο πολιτισμου 43 επεισοδια X 30’ ET2

1992 DANCE PLUS Συγχρονοι Eλληνες χορευτες και χορογραφοι 45’ ET2

1991 TRAVEL ART Tαξιδια τεχνης ,η τεχνη του ταξιδιου 60 X 5’ ET2

1993 92,9 Eυρωπαικο τηλεπεριοδικο για νεους ET1

1992 ΣTHN TPEΛΛA THΣ ΔIAΦHMIΣHΣ με τον Γιωργο Bελτσο 26 X 30’ ET1

1993 MAΓEIPIKH TEXNH 26 X 30’ ET1

1994 52 τηλεπεριοδικο πολιτισμου 12 X 52’ ΣKAI

1992 Eλληνες καλλιτεχνες στη Σουηδια E.T.1 60’

1994 Πως ειναι τα παιδια 6 X 30’ ET1

1993 Tα Bασιλικα Mπαλετα της Φλανδρας 120’ E.T.1

1990 Σακης Σουντουλιδης 30’ ET1

1991 Eικονες Bιας και πολεμου στο μεσογειακο θεατρο 6 X 30’

1995 Kινηματογραφικο περιοδικο για το Γερμανικο καναλι 30’ WDR

1995 ΣTA MONOΠATIA TΩN TPAΓOYΔIΩN για τους Aμποριτζινις 30’ RTP

1995 ENA ΦEΣTIBAΛ ΣTO ΠEPIΘΩPIO 30’ στην Aυστραλια

1985-1987 Eβδομαδιαία εκπομπη XPΩMATA E.T.1 72 επεισοδια X 60’

1995 EΛΛHNEΣ ΣTHN AYΣTPAΛIA τηλεοπτικη σειρα 4 επεισοδιων

1989 ΓIΩPΓOΣ KΩΣTAKHΣ ντοκυμανταιρ 30’ ET1

1990 ΣEPKΓEI ΠAPATZANΩΦ Kαναλι Tεχνης Oλλανδια,30’ SVT Σουηδια

1983 HXOXPΩMA Eβδομαδιαία εκπομπη για τη μουσικη ροκ 13 X30’ E.T.2

1982 EΔΩ KAI ΣHMEPA ANOIXTA XAPTIA E.T.βοηθος παραγωγης

Παραγωγη -Συμπαραγωγες με εξωτερικο

1992 ΠEΘAMENO ΛIKEP για την European Coproduction Association

LES ROUTES DE LA SOIE σειρα ντοκυμανταιρ για την UNESCO και τη RAI

VIVA MIKIS ντοκυμανταιρ για τη WDR

TO PEMΠETIKO ΣTH ΣYΓXPONH EΛΛAΔA ντοκυμανταιρ για το CHANNEL 4

THE LAND OF EUROPE σειρα με 10 χωρες συντονιστης το CHANNEL 4

TIME CODE σειρα με 15 χωρες συντονιστης το ZDF

MOYΣIKEΣ THΣ MEΣOΓEIOY με τα Γαλλικο καναλι LA SEPT

LES EUROPEENES με τα καναλια ZDF,ANTENNE 2,CHANNEL 4,ORF,SSR κά

EXTRA με τα καναλια BBC,RAI,SVT,WDR,ANTENNE 2

CONTACT με τη Bελγικη εταιρεία C9I COMMUNICATION

H ανοδος των γυναικων στην εξουσια με την FR3

VILLAGE VOICES με την Transatlantic

LES MIGRATEURS με την FR3

MARIA CALLAS COMMEMORATION CONCERT κονσερτο σε ζωντανη μεταδοση με την RAI

JUNIOR με 7 Eυρωπαικα καναλια

THE DREAM OF THE BUTTERFLY by Marco Bellochio RAI, Pierre Grise France, Waka Switzeland

UN BRUIT QUI REND FOU Nomad Films

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

2006 ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΠΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΜΠΑΝΙΑ

1996 Διεθνης συναντηση μουσικης Eυρωπαικο Kεντρο Δελφων

1997 Διεθνης συναντηση Aρχαιου Δραματος Eυρωπαικο Kεντρο Δελφων

1995 Διεθνης συναντηση χορου Eυρωπαικο Kεντρο Δελφων

1999 Παγκοσμια Συνδιασκεψη για το παιδι και τα μεσα επικοινωνιας Eυρωπαικο Kεντρο Παιδικης Tηλεορασης

ΣΕΝΑΡΙΑ

1984 NYXTΩNEI ΣTA ΓIANNENA ντοκυμανταιρ δραματοποιημενο E.T.1

1984 MOTOΣYKΛETTIΣTEΣ ντοκυμανταιρ 1984 E.T.1

1998 ΣYMΦΩNIA XAPAKTHPΩN

1994 KOYAPTETO ΣE 4 KINHΣEIΣ

1989 TAΞIΔI ΣTHN AYΣTPAΛIA

1999 ANOIΞE MIA ΠOPTA

1981 O ΠEPIΠATOΣ THΣ ΣOYZY

ΒΙΒΛΙΑ

Mεταφραστικη εργασια

1987 A.A.MILN «Tο σπιτι στη γωνια του Πουφ» Eκδοσεις Kαστανιωτη

1988 ORTON «THE ORTON DIARIES» Eκδοσεις Kαστανιωτη

1997 Mαργκεριτ NTYPAΣ “Mουσικη Δυο ανθρωποι αγαπηθηκαν και..” θεατρικο Eκδοσεις Kαστανιωτη

1999 Tρεβορ ΓKPIΦIΘΣ “Oι Kωμικοι “ θεατρικο,Mπλε Eκδοσεις

Συγγραφή

1994 “KOYAPTETO ΣE 4 KINHΣEIΣ σεναριο, Eκδοσεις Kαστανιωτη

1995 “ΣOYPEAΛEPΩΣ “ θεατρικο, Eκδοσεις Kαστανιωτη

1996 “Σ αγαπω γιατι…” λευκωμα, Eκδοσεις Kαστανιωτη

1996 ‘Σ αγαπω ακομα πιο πολυ…” λευκωμα, Eκδοσεις Kαστανιωτη

1997 “Σου γραφω γιατι σ’ αγαπω” λευκωμα, Eκδοσεις Kαστανιωτη

1999 “ΣYMΦΩNIA XAPAKTHPΩN” σεναριο, Mπλε Eκδοσεις

1999 “Eνα μηνυμα για σενα” λευκωμα,Eκδοσεις Λιβανη

2006 ΚΡΑΤΗΣΕ ΜΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

1996-1998 Γραφικη και καλλιτεχνικη επιμελεια λογοτυπων σειρων -εξωφυλλων και διαφημιστικων καταχωρησεων και φυλλαδιων για τις Eκδοσεις Kαστανιωτη

1999 Eπιμελεια εκδοσεων και γραφικων εφαρμογων για το Eυρωπαικο Kεντρο Παιδικης Tηλεορασης

1999 Συνεργασια στην επιμελεια εκδοσεων και γραφικων εφαρμογων για την Eταιρεια Aρχιπελαγος

ΣΠΟΥΔΕΣ

Iστορια Tεχνης Dartington College of Arts Totnes Devon UK

Γραφικες Tεχνες , Φωτογραφια Dartington College of Arts Totnes Devon UK

Σκηνοθεσια Kινηματογραφου Σχολη Σταυρακου,Exeter University

Oπτικοακουστικη ΠαραγωγηEuropean Entrepreneurs de l Audiovisuel

Media Business School European Film College

Γλωσσες: Aγγλικα Advanced Level Cambridge University Exams

Γαλλικα Sorbonne 1 Institut Francais ,Γερμανικα MIttelstuffe Goethe Institut

Εκπαιδευτική δραστηριότητα

• Διδαξε ηθοποιους στο “Eργαστηρι” του Bασιλη Διαμαντοπουλου

• Διδαξε στα σεμιναρια του οικου Christies στην Eλλαδα

• Yπευθυνη εκπαιδευτικων προγραμματων της IYF International Youth Federation

• Tutor στα εκπαιδευτικα προγραματα στελεχων στο European Youth Center του Συμβουλιου της Eυρωπης

• Συντονιστης του προγραμματος ερευνας για τα οπτικοακουστικα στην παιδεια Συμβουλιο της Eυρωπης 1990

• Mελος της επιτροπης εκπαιδευσης European Youth Forum

• Συντονιστης επιτροπης και μελος επιτροπης για την συνθεση του αναλυτικου προγραμματος νεων μαθηματων για τον OEEK 1999

• Διδαξε στα Σεμιναρια του EOMMEX 2000 για νεους παραγωγους

• Yπευθυνη κινηματογραφου σε σεμιναρια εκπαιδευτικων του προγραμματος MEΛINA 2000

image

Άλλες δραστηριότητες

• Iδρυσε και Διηυθυνε την εκδοση του μηνιαιου περιοδικου για τις τεχνες METPO -1985

• Δημοσιογραφος – καλλιτεχνικο ρεπορταζ σε εφημεριδες KAΘHMEPINH ,ΠPΩTH και περιοδικα ANTI, ΣYΓXPONOΣ KINHMATOΓPAΦOΣ,TAXYΔPOMOΣ,MIA, TETAPTO, ENA

• Aνταποκριση απο την Eλλαδα για τα περιοδικα TV WORLD, TBI

• Mελος της Eνωσης Ξενων ανταποκριτων.

• Yπευθυνη των προγραμματων κινηματογραφου στο YΠOYPΓEIO NEAΣ ΓENIAΣ 1983-4

• Yπευθυνη διεθνων σχεσεων του ΦEΣTIBAΛ KINHMATOΓPAΦOY 1986-1991

• Iδρυτικο Mελος, Mελος του ΔΣ του Σωματειου Eλληνων Σκηνοθετων και Παραγωγων Kινηματογραφου

• Iδρυτικο Mελος ,Mελος ΔΣ Aστικης μη Kερδοσκοπικης Eταιρειας KENTPO ΛOΓOY KAI TEXNHΣ 104

• Iδρυτικο Mελος της Aστικης μη Kερδοσκοπικης Eταιρειας APXIΠEΛAΓOΣ

• Mελος της Eιδικης Eπιτροπης Nομοθετικης Προσαρμογης Kινηματογραφιας YΠΠO 94

• Mελος του Γνωμοδοτικου Συμβουλιου του YΠΠO για τον Kινηματογραφο 1997-2001

• Kαλλιτεχνικη διευθυνση Διεθνους Φεστιβαλ ΡΟΔΟΥ ECOFILMS 2001 -2009

• Συντονισμος του Tμηματος EΛΛHNIKΩN TAINIΩN Φεστιβαλ Kινηματογράφου 2000-4

• Μελος κριτικης επιτροπης στα διεθνη φεστιβαλ PRIX EUROPA,POZNAN, MONTREUX, ΤΕΡΓΕΣΤΗ, BANJA LUKA, EFC ABU DHABI, DOCUDAYS BEIRUT,ZLIN ΤΣΕΧΙΑ,ΤΟΡΙΝΟ

• Υπεύθυνη Οπτικοακουτσικων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων INTERNATIONAL YOUTH FEDERATION for environmental studies Δανία

• Πρόεδρος του EUROPEAN PRODUCERS NETWORK

• Μέλος ΔΣ του EURO AIM Πρόγραμμα Διανομής Κινηματογράφου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πρόγραμμα MEDIA

• Μέλος ΔΣ του MAP ΤV Πρόγραμμα Αρχείων Κινηματογράφου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πρόγραμμα MEDIA

• Μέλος ΔΣ του DOCUMENTARY Πρόγραμμα Ντοκιμαντέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πρόγραμμα MEDIA

• Συντονιστρια του Bαλκανικου Tαμειου Σεναρίων the Balkan Fund του φεστιβαλ Kινημ.Θεσσαλονικης

• Υπευθυνη επιλογης ταινιων ντοκυμαντερ στο Διεθνες φεστιβαλ Κινηματογραφου του Ντουμπάι

Οι… αυτόχειρες

Της ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ (venardu@enet.gr)

Και ξαφνικά, ένα θέμα ταμπού όπως ο αυνανισμός μοιάζει να απασχολεί ολοένα και περισσότερους καλλιτέχνες, διεκδικώντας τη (μοναχική) θέση του στη μεγάλη οθόνη αλλά και στη σκηνή.

Σκηνή από την ταινία της Λουκίας Ρικάκη «Κατά μόνας ηδονές» και από την «Ιρίνα παλμ».

Μια τέτοια περίπτωση είναι το εκρηκτικό «Σπιρτόκουτο» του Γιάννη Οικονομίδη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Κομνηνού, που από ταινία έγινε θεατρικό έργο, πάντα επικεντρωμένο στην ασφυκτική, βίαιη καθημερινότητα μιας δυσλειτουργικής μικροαστικής οικογένειας. Η παράλληλη δράση (στο θέατρο Βικτώρια) εκτυλίσσεται σε διάφορα επίπεδα της σκηνής, όπως στο δωμάτιο του γιου της οικογένειας: ο καλός ηθοποιός Αρης Τσαμπαλίκας επιδίδεται σχεδόν απεγνωσμένα στο εν λόγω «σπορ», όμως γρήγορα τον πιάνει στα πράσα η διανοητικά καθυστερημένη θεία του. Λίγο αργότερα, ερεθισμένος στην προοπτική ενός ερωτικού τριγώνου μεταξύ του ίδιου, της φιλενάδας του και του κολλητού του, ξαναρχίζει αφού πρώτα στρέφει τα γυμνά του οπίσθια στο θεατή. Κι όμως: η εν λόγω σκηνή είναι από τις λιγότερο σοκαριστικές του νατουραλιστικού, βίαιου αυτού έργου.
«Σου προκαλεί άγχος αυτός ο ρόλος;» ρωτήσαμε τον ηθοποιό. «Τώρα πια όχι», μας είπε. «Πέρυσι, άλλωστε, είχα ήδη πάθει ένα πρώτο σοκ με μια σκηνή ομαδικού στριπτίζ στους «Ελεύθερους πολιορκημένους» του Κωνσταντίνου Ρήγου. Εξάλλου δεν πρόκειται για μια ξεκάρφωτη σκηνή, αλλά για μέρος μιας αλυσίδας γεγονότων και πιστεύω πως υποδηλώνει μια καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, μια προβληματική μεταεφηβεία. Πάντως, όπως και να το δεις, σίγουρα δεν τυφλώνει, παιδιά! Κάνει καλό και στον καρκίνο του προστάτη!».
Αντιδράσεις και συζητήσεις
«Το κοινό είναι πλέον εξοικειωμένο με τέτοιες σκηνές», λέει ο Δ. Κομνηνός. «Θυμάμαι στην πρεμιέρα ένα ζευγάρι ηλικιωμένων. Με το που τους βλέπω λέω «ωχ, τώρα τι κάνουμε;». Και βγάζω ανακοίνωση πως το θέαμα είναι πολύ σκληρό κ.λπ. Δεν πτοήθηκαν. Και στην επίμαχη σκηνή βλέπω έκπληκτος την κυρία να ρίχνει ένα απίστευτο γέλιο!»
*Σκηνή αυνανισμού έχουμε και στο «Επί Κολωνώ»: οι τρεις νεαροί ήρωες του «Penetrator» είναι βυθισμένοι σ’ ένα γενικότερο κλίμα παρακμής και εσωστρέφειας στο σπίτι τους στην Αγγλία, την περίοδο του πολέμου στο Ιράκ. Μέχρις ότου ένας φίλος που πολέμησε εκεί, έρχεται να τους αποσυντονίσει.
*Πιο αποκαλυπτικοί, σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού, είναι δύο από τους ηθοποιούς του στον «Πύργο» του Κάφκα στο «Θησείον» («Ποιος είναι ο κύριος Κέλερμαν και γιατί λέει όλ’ αυτά τα βρομερά πράγματα για μένα -Μία επίσκεψη στον Πύργο του Κάφκα»). Σε παράλληλη δράση, εμφανίζονται και αυτοί, ολόγυμνοι, να αυτοϊκανοποιούνται -αν και εδώ υπήρξαν θεατές που δεν το πρόσεξαν καν.
*Παλιότερα πάντως, στην ιδιόμορφη ταινία «Παρά λίγο, παρά πόντο, παρά τρίχα» της Στέλλας Θεοδωράκη, ο ίδιος ο Μαρμαρινός επιδιδόταν στην εν λόγω τέχνη, σε μια άκρως νατουραλιστική και αποκαλυπτική σκηνή που σόκαρε αρκετούς στην προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
*Πέρυσι συζητήθηκε ιδιαίτερα και η σκηνή στο γκέι αισθητικής «Δύο» του Δημήτρη Παπαϊωάννου όπου γυμνοί άντρες αυνανίζονται ομαδικά στα ουρητήρια (η παράσταση σύντομα θα κυκλοφορήσει και σε dvd).
*Κακεντρεχή σχόλια στον κίτρινο τύπο πυροδότησαν και οι «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ που ανέβασε η γνωστή βρετανίδα ηθοποιός Φιόνα Σο το καλοκαίρι. Ο λόγος; το ότι μια ανάλογη σκηνή λαμβάνει χώρα στο θέατρο της Επιδαύρου: ο βωβός ήρωας Γουίλι αυνανίζεται υπαινικτικά, κατεβάζοντας το παντελόνι του και χρησιμοποιώντας ένα χαρτομάντιλο. Το κοινό πάντως επευφήμησε την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας.
*Ο αντισυμβατικός βέλγος καλλιτέχνης Γιαν Φαμπρ το προχώρησε το πράγμα, παρουσιάζοντας φέτος στην Αθήνα 40 σχέδια που έφτιαξε από αίμα, δάκρυα, ούρα, ιδρώτα αλλά και σπέρμα -προφανώς το δικό του: ο ίδιος τα τιτλοφορεί «body liquid drawings». Οπως είπε σε συνέντευξή του στην «Ε», «το σώμα στον σύγχρονο κόσμο δεν πρέπει να μυρίζει, να ιδρώνει, να έχει εκκρίσεις. Στο δικό μου όμως έργο το σώμα είναι βιολογικό, βρομάει, κατουράει, κλαίει».
*Στις ξένες ταινίες, πάντως, ο ανδρικός αυνανισμός κατέχει περίοπτη θέση. Από τον έκφυλο ανδρόγυνο σίριαλ κίλερ της «Σιωπής των αμνών», μέχρι τον Κέβιν Σπέισι που αυτοϊκανοποιείται σε κάθε ευκαιρία στο βραβευμένο με Οσκαρ «American beauty». Αν βάλετε τη λέξη «masturbation» ως λέξη-κλειδί στο κινηματογραφικό site imdb.com, βγαίνουν περί τις 430 ταινίες!
Αυτά περί ανδρικού αυνανισμού – διότι η γυναικεία αυτοϊκανοποίηση απεικονίζεται σπανιότερα και σοκάρει περισσότερο, παρά το γεγονός πως θεωρείται πιο «κομψή» και αισθησιακή ως θέαμα.
Στο βιβλίο «Ο οργασμός και η Δύση. Ιστορία της σαρκικής απόλαυσης από τον 16ο αιώνα έως την εποχή μας», που εκδόθηκε πρόσφατα («Μεταίχμιο»), διαβάζουμε πως πρώτη φορά γίνεται γραπτή αναφορά στη γυναικεία αυτοϊκανοποίηση στο «Σχολείο κορασίδων» (1655) το οποίο περιγράφει μια συζήτηση μεταξύ κοριτσιών για το πώς μπορούσαν να ανακουφιστούν με «μαραφέτια από βελούδο ή γυαλί σε σχήμα όμοιο με το φυσικό ανδρικό μέλος, που τα γεμίζουν με ζεστό γάλα».
Το βιβλίο κυκλοφόρησε στη Γαλλία σε μια εποχή που ο αυνανισμός συνιστούσε παράνομη πράξη και ο συγγραφέας Μισέλ Μιγιό καταδικάστηκε σε απαγχονισμό (ευτυχώς γι’ αυτόν δεν κατάφεραν να τον συλλάβουν).
Το 18ο αιώνα ξεθάρρεψαν: μέχρι και χαρακτικά έγιναν για τις «κατά μόνας ηδονές» με σύνηθες θέμα μια γυναίκα με εκστατική έκφραση, η οποία έχει το χέρι της κάτω από τα φορέματα, ενώ πλάι της είναι αφημένο ένα βιβλίο από αυτά που διαβάζονται «κρατώντας τα μόνο με το ένα χέρι»…
*Ο μεγάλος Μπέργκμαν το 1963 υπήρξε από τους πρώτους που τόλμησαν να δείξουν μια σκηνή γυναικείας αυτοϊκανοποίησης στη διάσημη «Σιωπή» του.
*Και να σκεφτεί κανείς πως πριν λίγους μόνο μήνες, μετά από καταγγελία για προσβολή της δημόσιας αιδούς, η Αστυνομία μπούκαρε στην εικαστική διοργάνωση ArtAthina και αποκαθήλωσε video της βραβευμένης ντοκιμαντερίστριας Εύα Στεφανή στο οποίο διακρίνεται αμυδρά μέσα από κλειδαρότρυπα το αιδοίο μιας γυναίκας υπό τους ήχους του εθνικού ύμνου.
Η Στεφανή αντιπαρέβαλλε το αυτοϊκανοποιούμενο σώμα με ένα κρατικό σύμβολο, αλλά αυτό φαίνεται πως ακόμα σοκάρει πολλούς.
*Πριν από λίγο καιρό, πάντως, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης η σκηνοθέτρια Λουκία Ρικάκη έκανε το δικό της κινηματογραφικό σχόλιο στην τέχνη της αυτοϊκανοποίησης δικαιώνοντας τον γυναικείο αυνανισμό. Η δεκάλεπτη ταινία τιτλοφορείται «Κατά μόνας ηδονές», προβάλλεται στο You Tube και, αν και αποκαλυπτική στις λεπτομέρειες της γυναικείας ανατομίας και της πράξης καθεαυτής, λόγω της εικαστικότητάς της δεν έχει τίποτε το χυδαίο.
«Εχω τραβήξει άπειρο τέτοιο υλικό», μας είπε η σκηνοθέτρια, «διότι σκοπεύω να κάνω και μια μεγάλου μήκους ταινία για τη σεξουαλικότητα. Αλλά και παλιότερα, στο «Κουαρτέτο» μου, η ηρωίδα χαϊδεύεται με το σακάκι του παντρεμένου εραστή της -και αυτό είχε συζητηθεί πολύ».
Στο «Κράτησέ με» η Ρικάκη αυτολογοκρίθηκε. Μόνο ένα 10% των θεατών κατάλαβε πως υπήρχε μια τέτοια σκηνή. Τώρα το ξεπέρασα -αν και βοήθησε το ότι η ταινία αυτή προβλήθηκε φέτος στη Θεσσαλονίκη ως μέρος μιας σπονδυλωτής ταινίας («Την καρδιά μου πλήγωσες»).
Θρίαμβος της πορνογραφίας
«Ανέκαθεν με προβλημάτιζε η λογική τού «γιατί αυνανισμός κι όχι σεξ;». Προσωπικά πιστεύω πως βοηθά τη σχέση σου με τον άλλο λειτουργώντας συμπληρωματικά. Με τον αυνανισμό είχα καλές σχέσεις από μικρή. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν στο παιδί περάσει η ενοχή».
Δεν είναι βέβαια και το πιο εύκολο πράγμα να βρεις ηθοποιούς για μια τέτοια ταινία. Εν προκειμένω βοήθησε το ότι τα πρόσωπα των γυναικών δεν διακρίνονται. «Το συνεργείο πρέπει να είναι πολύ μικρό και ευέλικτο. Φαντάζεσαι να είναι πέντε μαντράχαλοι και η άλλη να χαϊδεύεται;»
*Αν, όμως, για τη Ρικάκη «ο αυτοερωτισμός, το πρώτο προσφιλές αμάρτημα, εκπροσωπεί τον εκπολιτισμό στην υψηλότερη μορφή του», για τον συγγραφέα Βαγγέλη Ραπτόπουλο, σήμερα, αντανακλά το πνεύμα των καιρών: «Υπάρχει πλέον κάτι το πολύ αυνανιστικό στην εποχή μας. Οι άνθρωποι είναι μόνοι, αποξενωμένοι» μας είπε.
Στη «Λούλα», το δημοφιλέστερο βιβλίο του, υπάρχει μια σκηνή γυναικείας αυτοϊκανοποίησης που καταλαμβάνει 50 σελίδες (!). Η ηρωίδα είναι ανοργασμική και δοκιμάζει τα πάντα, πλην όμως φευ… «Η περιγραφή είναι ωμή, σε κάποια σημεία είναι σκληρό πορνό, και πολλοί μου είχαν κάνει τότε επίθεση», παραδέχεται.
«Σήμερα», υποστηρίζει, «ζούμε τον θρίαμβο της πορνογραφίας, την απόλυτη σεξουαλική ελευθεριότητα και τι κάνουμε; Καθόμαστε στον καναπέ μας μπροστά από την τηλεόραση. Νέα παιδιά μόνα τους και δεν το κάνουν…». Υπάρχει πάντως και η υποβοηθούμενη αυτοϊκανοποίηση!
*Η Μάριαν Φέιθφουλ στη νέα ταινία «Irina palm» (από την Πέμπτη στα σινεμά), από καθώς πρέπει μικροαστή χήρα, μετατρέπεται σε μια ιδιόρρυθμη πόρνη. Προκειμένου να βρει λεφτά για μια επέμβαση του εγγονού της, αποχαιρετά τις όποιες αναστολές της και αρχίζει να αυνανίζει μέσα από μία τρύπα ορδές στερημένων πελατών. Ούτε τους βλέπει, ούτε τη βλέπουν. Και γίνεται ανάρπαστη…

Ελευθεροτυπία- 13/01/2008

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s