ομάδα blitz Κατερίνη Bios / 19 – 28 Ιουνίου 2009, από τα ομορφότερα συμβάντα στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών που έχει να επιδείξει ήδη πολλά τέτοια, από τα αυθεντικότερα, τα αληθινότερα, τα ευαισθητότερα.

image

image

Έχοντας την τύχη φέτος να παρακολουθούμε σχεδόν κάθε μέρα τις παραστάσεις του Φεστιβάλ Αθηνών μείναμε πολλές φορές “με το στόμα ανοιχτό” για όσα θαυμαστά βλέπαμε. Καστελούτσι, Κασσίερς, Ταλχάιμερ, Ουραμντάν, οι έλληνες σκηνοθέτες και ερμηνευτές  του αφιερώματος στον Ρίτσο, ο συγκινητικά ταλαντούχος Δημήτρης Πιατάς, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου και οι υπόλοιποι δημιουργοί και συντελεστές παραστάσεων εντυπωσίασαν με τις σκηνοθετικές επιλογές τους, με το ανακάτεμα, την διάδραση των τεχνών, με την εκτελεστική τους δεινότητα στο ποιοτικό αναμφισβήτητα έργο τους.

Είχαμε την ανάγκη όμως να παθιαστούμε με κάτι, να το ερωτευτούμε, να στρατευτούμε με αυτό, να απολέσουμε εξαιτίας αυτού την ολύμπια αντικειμενικότητά μας να απομακρυνθούμε από την “επιστημονική” κριτική προσέγγιση, να χαλαρώσουμε, να επικοινωνήσουμε, να νοιώσουμε, να έρθουμε σε επαφή.

Εδώ και καιρό διακηρύσσουμε την αναγκαιότητα ύπαρξης μιας “υποκειμενικής” κριτικής υποστηρίζοντας το οξύμωρο “η μόνη αντικειμενική κριτική είναι η υποκειμενική”.

Και αυτή την ευκαιρία και αφορμή μας την έδωσε η ομάδα blitz, που με το που ήρθαμε σε επαφή μαζί της μας δημιουργήθηκε η επιθυμία να μπορούσαμε  να τηλεμεταφερθούμε στο χρόνο για να καταφέρουμε να απολαύσουμε   και τις προηγούμενες δουλειές της.

Με απλά υλικά που τα βρίσκεις εύκολα  στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων, που φαντάζει ερμητικά κλειστή σε ένα πρώτο επίπεδο, εξάγοντας από αυτήν τρυφερά συναισθήματα, μαγικές εικόνες και ήχους, μουσικές και τραγούδια, αγγίγματα και αρώματα, ελπίδες,  ανομολόγητες προσδοκίες  και οράματα,  δημιουργούν μια σοφά μελετημένη περφόρμανς ακριβώς γιατί τίποτα δεν έχουν “σκηνοθετήσει”, “στήσει” με την τυπική θεατρική, αφηγηματική της έννοια, αλλά ανήκουν σε αυτούς τους δημιουργούς που η σκηνοθεσία τους είναι επί της ζωής και για την ζωή, “σκηνοθετούν” την ζωή και ζουν την σκηνοθεσία εντάσσοντας τους εαυτούς τους σε αυτήν με τους ίδιους όρους,  προσφέροντας τα ερεθίσματα και δημιουργώντας τις μίνιμουμ προϋποθέσεις για να τεθεί σε λειτουργία το “παιχνίδι” της επικοινωνίας, της έστω αμήχανης, της ψυχικής και σωματικής επαφής, της συνάντησης των ανθρώπων στο καθημερινό ευτυχισμένο πεδίο της ζωής.

Είχαμε την μεγάλη εύνοια της τύχης να βρεθούμε στο δωμάτιο της Αγγελικής Παπούλια να μας διαβάζει και να τις διαβάζουμε ένα θεωρητικά πολύ “τολμηρό” Άρλεκιν αλλά περιέργως το συναίσθημα που σε κατέκλυζε που σου ενέπνεε σε μεγάλο βαθμό η επαφή με την περφόρμερ και η μαγική αμηχανία της στιγμής δεν ήταν ο ερεθισμός αλλά η τρυφερότητα, η στοργή, εκείνο το παλιό συναίσθημα της θέλησης για υπερπροστασία του ερωτικού αντικειμένου του πόθου από αδιάκριτα βλέμματα  αδιάκριτες σκέψεις αδιάκριτα λόγια αδιάκριτες πράξεις.

Μέσα σε αυτό το δωμάτιο αλλά και στα υπόλοιπα έξι συντελείται  η επιστροφή στην παιδική επαρχιώτικη ηλικία μας τότε που τα υπερμεγέθη συναισθήματα στοργής και τρυφερότητας για αυτό που νομίζαμε ότι ήταν η γυναίκα, για αυτό που ήταν η γυναίκα εντέλει, μας έκανε να ανησυχούμε μήπως είμαστε και λίγο έστω γκέι, μήπως η συμπεριφορά μας ταιριάζει περισσότερο με των γυναικών παρά με των αποδεδειγμένα έμπρακτα ανδρών.

Ο Χρήστος Πασσαλής αναλαμβάνει πολλά χρόνια μετά από εκείνες τις κάπως “νροπιαστικές” στιγμές να μας απαλλάξει από τις ενοχές, από τα εφιαλτικά συναισθήματα και τις εξαντλητικές σκέψεις που προκαλούσε η αποτυχία προσαρμογής μας στο κυρίαρχο αντρικό μοντέλο.  Κινείται με αληθινή άνεση, χάρη και φυσικότητα ως τραβεστί  ανάμεσά μας με τέτοια ευγένεια και ποιότητα χαρακτηριστικών ώστε να μας εμπνέει τα ίδια συναισθήματα ευαισθησίας και τρυφερότητας με την Αγγελική Παπούλια.

Έτσι βγάζοντας από μέσα μας αυτό τον δειλό, ντροπαλό, αουτσενταρίστικο επαρχιώτικο εαυτό, αυτόν που χωρίς να το ξέρουμε τότε κινιόταν πάνω και πέρα  από φύλα, εστιάζοντας μόνο στις ανθρώπινες ψυχές και την βαθύτερη ευγένειά τους, φεύγεις από το δρώμενο με μια γλυκόπικρη ηδονή παρόμοια με εκείνη που σου προξενούσε η δωδεδεκάωρη στα όρθια συζήτηση για τον “Λύκο της Στέπας” και τον «Ηλίθιο» και που γινόταν όπως και άλλες παρόμοιες που ακολούθησαν με φόντο και προσβλέπτοντας στις γυναίκες, μεταξύ αντρών, πραγματικών μεν αλλά όχι φανατικά πιστών στο κυρίαρχο αντρικό μοντέλο.

Οι γυναίκες από τότε είχαν περισσότερο πρακτικές ασχολίες για τις οποίες κατά βάθος πολύ τις ζηλεύαμε και αντί αυτό να μειώνει την ακόρεστη επιθυμία μας για αυτές  όλο και την αύξαινε, ανεβάζοντάς τες στα ουράνια, καθιστώντας τις αναμφισβήτητες πριγκίπισσες και  αιτίες κίνησης των πραγμάτων. Και όταν μετά από τόσα χρόνια κόπων και θυσιών καταφέρνεις να αποσπάσεις τα πρώτα “εύσημα” από αυτές που παραπέμπουν επιτέλους  σε εκείνο το γοητευτικό, το ζηλευτό, ακαταμάχητο  αντρικό μοντέλο, όταν ακούς από το υπέροχο στοματάκι τους τις φράσεις που τόσα χρόνια περίμενες “είσαι αναίσθητος, βολεψάκιας” κλπ, όταν προάγεσαι στο επίπεδο του κυνικού αντί σε εκείνο το άχαρο του “καλού παιδιού” όπου το υπέροχο ονοματάκι σου μετατρέπεται στο υποκοριστικό του δημητράκης, γιαννάκης, κωστάκης, γιωργάκης κατάσταση που μόνο συμφορές συνεπάγεται (“έρωτας και άλλες καταστροφές”) για τον επαρχιώτη εκκολαπτόμενο εραστή στις γειτονιές της Αθήνας, έρχονται κάτι περίεργοι τύποι ονόματι blitz και σου γκρεμίζουν όλο το οικοδόμημα, την επίμονη δουλειά χρόνων. Σε βάζουν μέσα στα “ύποπτα” δωμάτιά τους μόνο και ανυπεράσπιστο και βγαίνεις όπως ήσουν πριν τριάντα χρόνια. Και το αντρικό μοντέλο που τόσο κοντά του φαινόταν να βρίσκεσαι έστω και τώρα που τα χρόνια έχουν περάσει, πάει περίπατο.

(Γ.Κ.)

Όλοι επαρχιώτες είμαστε,
κλεισμένοι  στο καβούκι μας

Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Η ομάδα Blitz με το περίεργο θεατρικό πείραμα, που βάφτισε «Κατερίνη» (με το συμπάθιο), κάνει δύο πράγματα. Πρώτον, ξεμοναχιάζει τους θεατές μέσα σε 7 δωμάτια του Bios. Δεύτερον, με ένα πάρτι 5μισι ωρών απ’ έξω αναζητεί τη χαμένη ζωντάνια και επίδραση των δημόσιων συγκεντρώσεων

Η Αγγελική Παπούλια μ' έναν θεατή στα δωματιάκια του Bios. Του διαβάζει, άραγε, Αρλεκιν ή τον ρωτά για την καθημερινότητά του;

Η Αγγελική Παπούλια μ’ έναν θεατή στα δωματιάκια του Bios. Του διαβάζει, άραγε, Άρλεκιν ή τον ρωτά για την καθημερινότητά του;

Νιώθετε αμήχανα μπροστά στο ενδεχόμενο να βρεθείτε μόνοι σας σε ένα δωμάτιο μαζί με έναν performer; Το ίδιο κι αυτός.

Η ομάδα Blitz αποφάσισε να εξερευνήσει την πιο κοντινή και άμεση σχέση μεταξύ ηθοποιού-θεατή στην performance «Κατερίνη». Χρησιμοποιεί γι’ αυτόν το λόγο εφτά δωμάτια του Bios αλλά και έναν δημόσιο χώρο αναμονής, στον οποίο θα στηθεί κανονικό πάρτι (19-28 Ιουνίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών). Στα δωμάτια καλούν τους θεατές να βιώσουν μια προσωπική στιγμή, ενώ στον δημόσιο χώρο καταγγέλλουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, την πολιτική, την τέχνη. Δεν βγάζουν όμως την ουρά τους απ’ έξω. «Είμαστε κι εμείς επαρχιώτες, κλεισμένοι στο καβούκι μας» παραδέχονται.

Τους συναντήσαμε ένα πρωί στο Bios, το δεύτερο σπίτι τους. Οχι μόνο επειδή εκεί έχουν παρουσιάσει το σύνολο των παραγωγών τους. Τον τελευταίο καιρό έχουν μετακομίσει σε μια κοντινή μονοκατοικία για ένα άλλο θεατρικό τους πείραμα, «Το σπίτι». Η Blitz δεν σταματά να διερευνά τα όρια θεάτρου και πραγματικότητας. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που οι Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια και Χρήστος Πασσαλής την ίδρυσαν το 2004. «Για να ξεκολλήσουμε από το θεατρικό τοπίο», όπως λένε.

Γιατί Κατερίνη;

Χ. Πασσαλής: «Είναι ένα εύηχο όνομα μιας τυχαίας επαρχιακής πόλης. Είναι περισσότερο διαισθητική η επιλογή. Ξεκινήσαμε από τον τίτλο, άλλες φορές τον αφήνουμε τελευταίο».

Στην κεντρική αίθουσα του Bios οι ηθοποιοί μπροστά σε μικρόφωνα θα απαγγέλλουν κείμενα -επικήδειους, προσωπικές αφηγήσεις, καταγγελίες, προσευχές

Στην κεντρική αίθουσα του Bios οι ηθοποιοί μπροστά σε μικρόφωνα θα απαγγέλλουν κείμενα -επικήδειους, προσωπικές αφηγήσεις, καταγγελίες, προσευχές

Α. Παπούλια: «Δεν έχω πάει ποτέ στην Κατερίνη. Επειδή είναι παραθαλάσσια πόλη, τη φαντάζομαι με αυτή τη μιζέρια που έχουν οι παρατημένες παραλίες το χειμώνα».

Τι σχολιάζετε με την «Κατερίνη»;

Γ. Βαλαής: «Τον «επαρχιωτισμό» που μας χαρακτηρίζει ως χώρα. Μας αφορά προσωπικά, γιατί μέσα σε αυτόν γεννηθήκαμε, αλλά και καλλιτεχνικά. Πραγματικά αναρωτιόμαστε γιατί η ελληνική καλλιτεχνική παραγωγή έχει τόση εσωστρέφεια».

Χ. Πασσαλής: «Στην Ελλάδα η παιδεία -ως εκπαιδευτικό σύστημα και αξία- είναι τελείως υποβαθμισμένη. Ενα γελοίο παράδειγμα, πολύ ενδεικτικό ωστόσο, είναι πως όταν βγαίνεις έξω από το συρμό, οι επιβάτες που πρόκειται να επιβιβαστούν δεν σε περιμένουν. Υπάρχει έλλειψη σεβασμού μεταξύ των πολιτών. Προφανώς δεν διαχωρίζουμε τους εαυτούς μας, τότε θα κάναμε ντοκιμαντέρ. Κι εμείς επαρχιώτες είμαστε».

Α. Παπούλια: «Και ούτε μιλάμε για μια άλλη γενιά. Δεν κατηγορούμε μόνο τους μεγαλύτερους από εμάς γιατί και η δική μας η γενιά αλλά και οι νεότεροι, οι 20άρηδες, είναι μέσα σε αυτό το σύστημα».

Πέρα από τον επαρχιωτισμό, τι άλλο σας απασχόλησε;

Χ. Πασσαλής: «Ο «outsider», αυτός που τερματίζει τελευταίος και όχι πρώτος. Μας ενδιαφέρουν οι αδύναμες φωνές που υπάρχουν γύρω μας, έχουν κουραστεί και έχουν αποσυρθεί σε μια άλλη περιοχή. Δεν είναι μπροστά, δεν διαμορφώνουν τα γεγονότα, αλλά τα ακολουθούν. Οι περισσότεροι είμαστε έτσι κι αλλιώς «outsiders»».

Η παράσταση διαρκεί 5μισι ώρες για «να απαλλαγούμε από αυτήν την τυραννία της διάρκειας», όπως λέτε. Δηλαδή;

Χ. Πασσαλής: «Αισθανόμαστε πως ζούμε περισσότερο σε μια εποχή αναμονής παρά δράσης και παρεμβατικότητας».

Γ. Βαλαής: «Επικρατεί μια σιωπή. Οχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παντού. Πέντε μήνες μετά τον Δεκέμβρη, που κατέβηκε τόσος κόσμος στο δρόμο εκφράζοντας οργή σε σχέση με την πολιτική κατάσταση, επιστρέψαμε στη σιωπή».

Γιατί επιλέξατε τη δραματική φόρμα των δωματίων;

Α. Παπούλια: «Μας φάνηκε πολύ ενδιαφέρουσα γιατί φέρνει πολύ κοντά τον περφόρμερ με τον θεατή. Θέλαμε να ψάξουμε και να δούμε πώς μπορεί αυτή η συνθήκη να λειτουργήσει και για τους δύο».

Χ. Πασσαλής: «Εχει τους δικούς της κανόνες αυτή η φόρμα, που δεν λύνονται από τη μικρή θεατρική εμπειρία μας. Ετσι κι αλλιώς θέλαμε να εξερευνήσουμε από την αρχή τι είναι αυτό το μηχάνημα που λέγεται θέατρο και να κινηθούμε παράλληλα ή δίπλα του. Δεν θέλουμε ν’ αναπαράγουμε τα ίδια πράγματα, αλλά να βάζουμε τρικλοποδιές στον εαυτό μας και να αυτοανατρεπόμαστε».

Τι ακριβώς θα συμβαίνει στα δωμάτια;

Γ. Βαλαής: «Μια φέτα ζωής. Θεατής και ηθοποιός θα μπορέσουν να ανταλλάξουν κάτι από τον εαυτό τους. Αυτοί οι δύο άγνωστοι έρχονται κοντά με όρους πραγματικότητας και όχι θεατρικούς: βλέποντας μια ταινία του ’50, διαβάζοντας ένα «Αρλεκιν», απαντώντας σε ερωτήσεις για την καθημερινότητα στην πόλη, επιστρέφοντας σε μια σχολική αίθουσα που διδάσκεται η Οδύσσεια. Οσο οι θεατές θα μπαινοβγαίνουν στα δωμάτια, το πάρτι θα συνεχίζεται στον κεντρικό χώρο τού Bios. Κάθε τόσο οι ηθοποιοί μπροστά σε ένα μικρόφωνο θα απαγγέλλουν κείμενα -επικήδειους, προσωπικές αφηγήσεις, καταγγελίες, προσευχές- που υπενθυμίζουν πραγματικότητες που έχουμε ζήσει όλοι. Σχολικές γιορτές, αποτυχημένα πάρτι, συγκεντρώσεις γύρω από ένα νεκρό, δημόσιες καταγγελίες και ανακοινώσεις που είχαν όλες ένα κοινό χαρακτηριστικό: τη δημόσια συγκέντρωση ανθρώπων. Ο,τι ακριβώς συμβαίνει στο θέατρο».

Εσείς αισθάνεστε άνετα με την τετ α τετ συνάντηση;

Χ. Πασσαλής: «Αυτές οι συναντήσεις είναι αρκετά κόντρα στην ψυχοσύνθεση των περφόρμερ. Δεν φημιζόμαστε, όπως μας έχω καταλάβει, ούτε για την κοινωνικότητά μας ούτε για την ευκολία με την οποία κάνουμε νέες γνωριμίες. Είμαστε απόλυτα μέσα σε αυτό τον τρόπο ζωής, συνεπώς η διαδρομή που πρέπει να διανύσουμε με το θεατή είναι κοινή».

Γ. Βαλαής: «Προσπαθούμε να μην κάνουμε αφηρημένα ή πρωτοποριακά πράγματα. Το μέτρο μας είναι ο άνθρωπος που έχει μια μέση συγκίνηση, μια μέση ευαισθησία. Κι εμείς φοβόμαστε. Κι εμείς έχουμε φάει μερικές σφαλιάρες ή ερωτικές ή φιλικές απογοητεύσεις που μας έκλεισαν στον μικρόκοσμό μας».

* Συμμετέχουν ακόμα: Βαγγέλης Ζλατίντσης, Ελένη Καραγεώργη, Μιχάλης Μαθιουδάκης, Μαρία Φιλίνη, Ιπποκράτης Δελβερούδης, Νίκος Φλέσσας. *

Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 10 Ιουνίου 2009

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: