ΟΙ ΠΑΡΑΧΑΡΑΚΤΕΣ του Αντουάν Μπελό. Μετάφραση: Ευγενία Γραμματικοπούλου Εκδόσεις: Πόλις, σελ- 529.

image

Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ποιος κρύβεται πίσω από το όνομα γλωσσοδέτη Σλιβ Νταρτουνγκούβερ; Η φιλήσυχη μητέρα του παίρνει όρκο πως ο αγαπημένος της υιός 23 χρόνων τώρα, αποτελεί το καμάρι της Ισλανδίας στο χώρο των επιστημών. Περιβαλλοντολογικές μελέτες το αντικείμενο του, με πτυχίο στην γεωλογία και την οικονομία. Μα ο «μικρός» έχει ένα σοβαρό ελάττωμα. Είναι ιδεαλιστής. Ποθεί να σώσει τον κόσμο από την αδικία, τη φτώχια και την ανέχεια εδώ και τώρα. Ο Σλιβ είναι ένας παραχαράκτης. Παρεμβαίνει στο παρελθόν, την Ιστορία και φαλκιδεύει στοιχεία που αλλάζουν το ρου της ζωής και κυρίως των βεβαιοτήτων και της συγκατάβασης μας. Ο Σλιβ είναι ένας δεινός σεναριογράφος. Παραλλάσσει πραγματικές πηγές αναφοράς, εμπλέκει μη κυβερνητικές οργανώσεις με υπερεργολάβους, καταρτεί συστήματα πρόληψης φυσικών καταστροφών και «ανακαλύπτει» μια ανύπαρκτη φυλή πρωτόγονων στην Νότιο Αφρική. Είναι συνομοσιολάγνος; Δυστυχώς για τους θιασώτες της πολιτικής ορθότητας, είναι ένας πραγματιστής.


OI_PARAXARAKTES_EX

Ένας μορφωμένος αστός, που χάρις την ογκώδη γνώση του εφευρίσκει ιστορίες. Ο κόσμος που ζούμε δεν είναι παρά μια επινόηση. Οι εγγεγραμμένες πληροφορίες στον εγκέφαλό μας, τα εφαλτήρια της κοινωνικής και πολιτικής και κοινωνικής δραστηριότητας πολλών ανθρώπων προέρχονται από βιβλιογραφίες, μαρτυρίες και πηγές. Δηλαδή μέσα από την αφήγηση. Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως οι περισσότεροι από εμάς, ταυτίζουμε την αλήθεια με την αφήγησή της. Μια καλά δομημένη αναπαραστατική κατασκευή (όσον αφορά τον κινηματογράφο π.χ) και μια εμπεριστατωμένη εξιστόρηση (όσον αφορά τον γραπτό λόγο), είναι πάντοτε πειστικές. Αυτή εξ’άλλου είναι ανέκαθεν και η παγίδα του ρεαλισμού. Ο Αντουάν Μπελό ξεθάβει το παράδειγμα της Τιμισοάρα στη Ρουμανία το 1989, με την «εκσκαφή» των υποτιθέμενων ομαδικών τάφων, που οδήγησαν στην καρατόμηση του Τσαουσέσκου. Μια κλασσική περίπτωση παραχάραξης που οδήγησε σε μια αληθινή και δίκαιη ίσως για πολλούς εξέγερση. Ξεδόντιασε από τον κόσμο την αμφιβολία και είναι πανεύκολο να τον χειραγωγήσεις.

image

Ο Αντουάν Μπελό γεννήθηκε στη Βοστόνη το 1970, από Γάλλους γονείς. Το 1991 αποφοίτησε από την Ανώτατη Σχολή Οικονομικών Σπουδών (HEC) του Παρισιού. Ο ίδιος θεωρεί το στήσιμο μιας επιχείρησης το ίδιο μεθυστικό και ευγενές με αυτό του καλλιτεχνικού έργου και δηλώνει ότι δεν έχει το άγχος της «λευκής σελίδας», χάρις στην εξοικείωση του με τις πιεστικές συνθήκες γραφής που επιβάλλει το επάγγελμά του. Ο Σλιβ δουλεύει για λογαριασμό μιας διεθνής οργάνωσης. Ο στόχος της αδιαμόρφωτος. Μοιάζει να γεφυρώνει τις σοσιαλδημοκρατικές διακηρύξεις από τον Ούλοφ Πάλμε, μέχρι τον Γκέρχαρντ Σρέντερ. Από την ριζοσπαστική υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, έως την καταστρατήγησή τους δηλαδή. Η τραβέρσα που επιχειρεί ο συγγραφέας είναι πράγματι εξαίσια και αυτό οφείλεται στο γοητευτικό γράψιμό του. Είναι αλήθεια πως η εμμονή του σε επιστημονικούς όρους οικονομικής φύσης, δυσνόητους από τους περισσότερους, θα περίμενε κανείς πως η αφηγηματική πλοκή είναι θέμα χρόνου μέχρι να ξεχειλώσει. Αντίθετα ο Γάλλος μυθιστοριογράφος κινείται με περισσή επιδεξιότητα σε έναν χώρο στρυφνό και κερδίζει το στοίχημα με την ελκυστικότητα του λόγου του. Για την διεθνή οργάνωση παραχάραξης ο Σλιβ είναι το μέλλον. Διαθέτει μαεστρία μοναδική στο να μηχανεύεται και να γεννά χαρακτήρες που λειτουργούν στη σκιά των πρωτότυπων. Οι ιδέες του μετατρέπονται σε εύγλωττες κατόψεις ενός μύθου ή πολλών. Η αδυναμία του είναι ο ενθουσιασμός. Διεισδύει με την ίδια ευκολία σε αρχειακό υλικό, όπως και στις εκάστοτε εργασίες βιτρίνας. Έχει μια πολύτιμη φιλοδοξία: να ανέβει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα σκαλιά στην ιεραρχία της οργάνωσης. Έτσι θα μάθει το σκοπό λειτουργίας της. Έτσι θέλει να πείσει τον εαυτό του. Στην πραγματικότητα, η ιδεαλιστική του πλευρά όσο περνά ο καιρός φθίνει. Παράλληλα φουντώνει η αντιπαράθεση του με την καθετοποιημένη γραφειοκρατία της οργάνωσης. Ο άνθρωπος ενάντια στη μηχανή. Φτάνει σε ένα σημείο που δεν μπορεί να κάνει πίσω. Η συγκυριακή του απόταξη, τον πονά. Ο εθισμός της γραπτής φαντασίας δεν αντικαθίσταται από τίποτα. Ένα οξυδερκές μυθιστόρημα σε μια τιτάνια μετάφραση της Ευγενίας Γραμματικοπούλου, που δείχνει αδρά την πολεμική ανάμεσα στο νατουραλιστικό και την μυθοπλασία. Το πλαστό και το πραγματικό. Θα διερωτηθεί κάποιος. Μα πραγματικότητά τι είναι; Η απάντηση του Αντουάν Μπελό είναι πως αυτό που ορίζουμε εμείς ως αλήθεια είναι μια φρεναπάτη. Μια σταθερά που την έχουμε ανακαλύψει για να κοιμόμαστε ήσυχοι τα βράδια. Η φαντασία από μόνη της έχει την δική της λογική. Είναι αυτή που δεν «προφητεύει» κατά τον συγγραφέα, αλλά που μελετά επισταμένα το παρόν για να πυροδοτήσει το μέλλον. Ο Αντουάν Μπελό ταξιδεύει δια μέσου του ήρωά του όλο τον κόσμο. Από τη Παταγονία στη Σιβηρία. Εφευρίσκει ανεκδοτολογικές φήμες, σκόρπιες λέξεις και τις μεταμορφώνει σε ένα ευμέγεθες και στιβαρό ανάγνωσμα. Ένα σπάνιο μυθιστόρημα που γράφει για τις ροές τις γραφής και το θαύμα της επινόησης. Ο χειρισμός του ψέματος αντίθετα από την επικρατούσα ηθικοπλαστικότητα είναι το πρώτο γνώρισμα ενός μεγάλου συγγραφέα. Σε αυτό το παιχνίδι όποιος ανακαλύψει πρώτος τους κανόνες του, επιβιώνει.

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.