Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΝΕΜΟΣ/ “Το σπίτι μου κάηκε. Είμαι μόνη μου… Π Ο Υ Ν Α Π Α Ω ; Oι γείτονες με βγάλαν έξω…κάντε κάτι γιατί η φωτιά θα περάσει και στο Κάτω Σούλι. Οι άλλοι έχουν λεφτά να ξαναφτιάξουν τις βίλλες τους. Εμείς είμαστε φτωχοί άνθρωποι…» 2 κείμενα για τις φωτιές.

image

Λάβαμε και δημοσιεύουμε 2 κείμενα για τις φωτιές από τους φίλους Γιάννη Φραγκούλη και Στέλα Αλισάνογλου (εθελόντρια πυροφύλαξης της Πάρνηθας) που ακριβώς επειδή ανήκουν στον καλλιτεχνικό χώρο μας υπενθυμίζουν ότι είμαστε μέλη μιας συλλογικής κοινότητας που χρειάζεται την καθημερινή δράση και πράξη μας. Μπορεί να μην είναι με την στενή έννοια πολιτιστικά, είναι όμως με την ευρύτερη και αφορούν ένα ζήτημα και πρόβλημα, που η μη επίλυσή και αποτελεσματική αντιμετώπιση του, τείνει να αμφισβητήσει την αναγκαιότητα ύπαρξης της τέχνης. Κάτω από τις εξελίξεις των τελευταίων χρόνων και την όξυνση προβλημάτων όπως οι φωτιές, το θέμα των μεταναστών και της απειλής της φτώχιας για το μεγαλύτερο μέρος των πολιτών, η άσκηση της τέχνης κινδυνεύει να καταστεί πολυτέλεια. Η ενεργή συμμετοχή σε ομάδες αντιμετώπισης των ζοφερών αυτών προβλημάτων είναι πλέον κάτι περισσότερο από αναγκαία. Γ.Κ.

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΝΕΜΟΣ

του Γιάννη Φραγκούλη

Είχα ξεκινήσει να μαζεύω υλικό για να γράψω ένα κείμενο για το ρεμπέτικο, κάτι σα μια ιστορική θεώρησή του. Όμως τα γεγονότα σε αναγκάζουν πολλές φορές να αλλάξεις γνώμη και, κατ’ επειγόντως, να «τα μαζεύεις» για να γράψεις για ένα άλλο θέμα που είναι στην απόλυτη επικαιρότητα και που είναι φλέγον για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Οι φωτιές που άναψαν και κατέστρεψαν ένα σημαντικό μέρος της Αττικής, τέλη Αυγούστου 2009, αυτό είναι το θέμα στο οποίο αναφερόμαστε. Μας θύμισαν τις καταστροφικές φωτιές που το 2007 κατέστρεψαν το μεγαλύτερο μέρος της κεντρικής Πελοποννήσου, κάνοντας στάχτη ένα τεράστιο βιότοπο και ίσως το μοναδικό πόρο επιβίωσης των κατοίκων εκεί. Αυτή η φρίκη περνά και ξαναπερνά μπροστά από τα μάτια μας και οι μνήμες ξαναζωντανεύουν. Είναι αναπόφευκτο να ξαναζούμε αυτό τον εφιάλτη και αυτές οι εικόνες, οι οποίες δεν έχουν σβήσει από τη μνήμη μας, παρά τα τρία χρόνια που έχουν περάσει, να είναι εικόνες που λες ότι έχουν δραπετεύσει από ένα φιλμ που καρέ-καρέ συνθέτουν μια ταινία, σαν αυτές που βλέπουμε στις ταινίες του Χόλιγουντ που, όπως λέμε, σπέρνουν την καταστροφή.

Τα ερωτήματα που φτάνουν στην άκρη των χειλιών μας ξεκινούν με τη λέξη «γιατί». Και τα «γιατί» είναι πολλά, δεν μπορούν όμως να βρουν μια λογική εξήγηση όσο ψύχραιμοι και να είμαστε, όσο και να ψάχνουμε το θέμα. Φταίει η πολιτεία ή εμείς; Μήπως και οι δύο; Και σε ποιο βαθμό ο ένας και ο άλλος; Υπάρχει η θέληση να ψάξουμε τα αίτια και αυτούς που έχουν εγκληματίσει, τελικά να αλλάξει η πολιτική αυτή που είναι υπεύθυνη για τέτοιου είδους καταστροφές; Ερωτήματα χωρίς απάντηση…

ΠΟΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ;

Και το κυριότερο, πιστεύουμε, ερώτημα είναι αυτό: Ποιος είναι ο σχεδιασμός για το ενδεχόμενο μιας πυρκαγιάς; Φυσικά δε μιλάμε για το σχεδιασμό που γίνεται όταν πιάνει φωτιά -ο οποίος είναι και αυτός ανεπαρκής- αλλά για αυτόν που θα έπρεπε να γίνει πριν να πιάσει η φωτιά.

Με άλλα λόγια: από το 2005 οι κυβερνώντες στην Ελλάδα θα μπορούσαν να είχαν εξοπλίσει τη χώρα μας με νέα πυροσβεστικά οχήματα, όμως αυτό δεν έγινε. Από τα 80 οχήματα, που είχε χρηματοδοτήσει το 2005 η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα 45 θα παραληφθούν τον Οκτώβριο του 2009!!! Κατόπιν «εορτής», δηλαδή. Όμως το θέμα δε σταματά εκεί. Η κοινότυπη φράση: «Σήμερα προσπαθούμε να σώσουμε την κατάσταση, αύριο θα σκεφτούμε για τις ευθύνες», είναι, δυστυχώς η μεγαλύτερη κοροϊδία. Από τότε, μικρό παιδί, που θυμάμαι την Ελλάδα να παραδίδεται στις φλόγες, αυτή η επόμενη μέρα δεν έρχεται ποτέ. Και το πρόβλημα συζητιέται στην επόμενη μεγάλη φωτιά…

Εδώ βρίσκουμε το μεγάλο πρόβλημα του ελέγχου. Και ο έλεγχος αυτός θα έπρεπε να είχε γίνει από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αξιωματικής ή όχι, και από τους αιρετούς τοπικούς διοικητές, την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Γιατί το «Αυτοδιοίκηση» είναι κάτι σχετικό:ο Δήμος ή η Νομαρχία δεν είναι πλήρως αυτοδιοικούμενες, αλλά άμεσα -και πολλές φορές ασφυκτικά- ελεγχόμενοι από το Κράτος, εξαρτώμενοι για τις προμήθειές τους, για τον εξοπλισμό τους, εμπλεκόμενοι έτσι σε μια γραφειοκρατία που μόνο προβλήματα δημιουργεί. Όμως ούτε και αυτοί έχουν εξασκήσει αυτό τον έλεγχο, τις πολύ έντονες αντιδράσεις και τις ασφυκτικές πιέσεις για να υλοποιηθούν οι τολμηροί σχεδιασμοί που εξαγγέλλονται τις αμέσως επόμενες μέρες.

Δεν πιέζουν για να υπάρξει ένας συντονισμένος έλεγχος που θα φτάσει στη Βουλή, όπου η αντιπολίτευση θα έπρεπε να ελέγχει και να πιέζει για λύσεις. Με αυτό τον τρόπο βλέπουμε την πλήρη αποδιάρθρωση του Κράτους, των μηχανισμών εξουσίας και ελέγχου. Αυτό το βλέπουμε καθημερινά, σε πολλά θέματα και προβλήματα της ζωής μας, όμως σε καταστάσεις οξυμένες, όπως οι φωτιές, αυτή η δομή του προβλήματος γίνεται πιο εμφανής και πιο δραματική.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ;

Για να συμπληρωθεί αυτή η εικόνα θα πρέπει να προσθέσουμε μια ακόμα ψηφίδα. Αυτή είναι η δράση και η αντίδραση του κόσμου, των πολιτών που πλήττονται και που κινδυνεύουν άμεσα. Πιο πάνω μιλήσαμε για το ότι οι ίδιοι οι πολίτες δεν πιέζουν όπως θα έπρεπε, τόσο την Τοπική Αυτοδιοίκηση όσο και την κεντρική εξουσία, για να υπάρξουν λύσεις και πρόνοια έτσι ώστε να μη δημιουργηθεί αυτό το πρόβλημα.

Είναι γεγονός ότι η πρόβλεψη είναι πιο καλή από την αντιμετώπιση σε κατάσταση κρίσης. Σε αυτό το σημείο θα δούμε μια άλλη ολιγωρία. Δεν υπήρξε τις τελευταίες δεκαετίες αυτή η εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα παλλαϊκής άμυνας. Δεν ενημέρωσε κανένας κανέναν για το τι πρέπει να κάνει στον πολύ μικρό χώρο γύρω από την ιδιοκτησία του και, μετά, στο δάσος και γενικά στο φυσικό περιβάλλον που βρίσκεται κοντά στα σπίτια τους.

Νομίζουμε ότι έτσι θα είχαν λυθεί πολλά προβλήματα. Όταν ένα κράτος δεν ενδιαφέρεται, τότε ο λαός παίρνει την τύχη στα χέρια του, πιέζοντας ανθρώπους και καταστάσεις, ψάχνοντας και βρίσκοντας λύσεις. Η γενική αδράνεια, η οποία δεν υπήρχε τα πολύ παλιά χρόνια, είναι το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος, σήμερα.

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ

Οι ευθύνες είναι τρομερές. Η καταστροφή ανυπολόγιστη. Η κατάσταση φρίκης μόνο δάκρια σου φέρνει στα μάτια. Η οργή ξεχειλίζει. Τελικά κάνεις μια λογική σκέψη -όσο λογική μπορεί να υπάρξει τέτοιες μέρες σε τέτοιες περιστάσεις: Μήπως υπάρχει οργανωμένο σχέδιο καταστροφής; Πιστεύω ότι είμαστε μπροστά σε μια κατάσταση εθνικής μειοδοσίας. Και αν μετά τη μικρασιατική καταστροφή, στο Γουδί οδηγήθηκαν οι υπεύθυνοι ενός κόμματος, μιας ανίκανης κυβέρνησης, εδώ έχουμε κατηγορούμενο το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού κόσμου, μια ανίκανη κυβέρνηση και μια αντιπολίτευση που δεν μπορεί να αναλάβει τις ευθύνες της.

Είναι δύσκολο, ή μάλλον αδύνατο, ο ίδιος ο πολιτικός κόσμος να κάνει αυτοκριτική και να αποφασίσει να αλλάξει εκ βάθρων. Δε δέχεται την κριτική, πολύ περισσότερο δε θέλει την αυτοκριτική (πρόσφατο και σημαντικό παράδειγμα η κριτική του Περικλή Κοροβέση και η αντιμετώπισή της από τους ίδιους τους συντρόφους του). Μιλάμε για μια κατάσταση εθνικής μειοδοσίας που μας βάζει μπροστά σε ένα σταυροδρόμι: Θα πρέπει να γίνει άμεσα η ανασύσταση του ελληνικού κράτους. Αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να φύγουμε από τις λογικές διαχείρισης, μιας κατάστασης, και να πάμε στις λογικές δημιουργίας, ενός κόσμου πιο λογικού και πιο ανθρώπινου. Έχουμε παραλάβει έναν κόσμο και πρέπει να τον παραδώσουμε έτσι όπως τον παραλάβαμε, αν όχι καλύτερο, στις επόμενες γενιές. Είναι αδιανόητο να τον καταστρέφουμε.

(περισσότερα στο www.cinemainfo.gr)

image

ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2009, 8.3Ο ΠΜ. Είχα αποφασίσει την προηγούμενη νύχτα να μην βάλω ξυπνητήρι, για να ξεκουραστώ από την ένταση της εβδομάδας. Μετά από λίγες ώρες ύπνου ένα φως άνοιξε τα μάτια μου…ένα φως αλλιώτικο από το σύνηθες γλυκό καλοκαιριάτικο φως. Μέσα από τις γρίλιες έμπαινε ο πρωινός ήλιος που κοκκίνισε τα πάντα γύρω μου….αν και μισάνοιχτα τα μάτια μου, ο συνειρμός έγινε πάραυτα! Πρέπει να είναι φωτιά…. πετάχτηκα στο μπαλκόνι…ο ήλιος αιμορραγούσε… άνοιξα την τηλεόραση…..σαπουνόπερες, ταινίες, κινούμενα σχέδια…»μα τί γίνεται», αναρωτήθηκα…μπήκα γρήγορα στο internet κι εκεί πρωτοδιάβασα για τη φωτιά στο Γραμματικό. Όσοι με γνωρίζετε καλά, ξέρετε ότι κάνω πυροφύλαξη στην Πάρνηθα. Πήρα τον φίλο κι συνεθελοντή Γιώργο να μάθω. Μένει στην Άνοιξη κι έχει ασύρματο στο σπίτι – ήμουν σίγουρη ότι θα ήξερε….κι επιβεβαιώθηκα. έμαθα για το ξέσπασμα της φωτιάς στο Γραμματικό αργά τη νύχτα. Κάποιοι λένε ξέσπασε από ανάφλεξη σε χωματερή….άλλοι μιλούν για εμπρησμό. Η φωτιά σβήστηκε, μα πολύ νωρίς το πρωί αναζωπυρώθηκε – ούτε τα αεροπλάνα δεν πρόλαβαν να σηκωθούν κι ο άνεμος λυσσομανούσε στην κυριολεξία. Στο μεταξύ τα κανάλια άρχισαν να μεταδίδουν το κακό. Όσο περνούσε η ώρα, περνούσε κι η φωτιά τις γλώσσες της πάνω από τα δέντρα κι έπειτα πάνω κι από σπίτια. Γραμματικό κι έπειτα Βαρνάβας από τη μια και Μαραθώνας από την άλλη. Είχα βρεθεί, θυμάμαι στον Βαρνάβα, πριν από μερικά χρόνια κι είχα εντυπωσιαστεί από την βλάστηση και την ομορφιά. «Τί θα κάνουμε με την Πάρνηθα», ρώτησα τον Γιώργο. Σημειωτέον, ότι ο Γιώργος είναι συντονιστής της ομάδας μας δασοπυρόσβεσης. Θα πήγαινε με κάποιους να δει τί συμβαίνει. Συνεννοηθήκαμε να κρατήσω δυνάμεις για περιπολία την Κυριακή. Έπεσα για ύπνο μιας ώρας το απόγευμα, στην σκέψη ότι μπορεί και να χρειαζόταν να συνδράμω αργότερα. Ξύπνησα κι έκατσα στην άκρη του καναπέ με ένα βιβλίο στο χέρι. Αν και στον πρώτο όροφο είχα θέα τον ουρανό. Άλλαζε χρώματα….ο άνεμος μια έφερνε τους γκρίζους καπνούς και μαυρίζαν όλα και μια καθάριζε. Η δύση του ηλίου ήταν από τις πιο αιματηρές που έχω δει – δυστυχώς είχα την ατυχία να έχω ζήσει κι άλλες φωτιές…. Δεν άντεξα…άφησα το βιβλίο στην άκρη, ντύθηκα κι έφυγα. Στο μεταξύ μου είπε στο τηλέφωνο ότι η φωτιά πλέον ξέφυγε στην Πεντέλη από απερισκεψία. Η ομάδα τοποθετήθηκε σε σημείο μαζί με άλλους εθελοντές του Δήμου της περιοχής. Και ήρθαν οι κάμερες για να πάρουν πλάνα κι άρχισαν να σβήνουν όλοι μαζί και κάτι κατάφερναν. Μα με το φευγιό του τηλεοπτικού συνεργείου, φύγαν κι οι εθελοντές του Δήμου. Άραγε βαρέθηκαν; Άραγε πήραν εντολή να φύγουν; Mα, αν γινόταν αυτό θα έπρεπε να ενημερωθούν οι υπόλοιποι, άρα μάλλον δεν έγινε το τελευταίο…κι έτσι μείναν οι δικοί μας, 4-5 άτομα, να σβήνουν και να μην φυλάει τα νώτα τους κανείς και με τις υδροφόρες να την έχουν κοπανήσει. Ευτυχώς βρέθηκε πυροσβεστικό κοντά και τους απεγκλώβισε με κίνδυνο δικό τους. Ώρα 21.00. Φτάνω στη Πάρνηθα, σε σημείο όπου μας υποδεικνύει η πυροσβεστική να μείνουμε για έλεγχο. Οι περισσότερες δυνάμεις είναι στα μεγάλα μέτωπα. Ήταν η κατάλληλη ευκαιρία για οποιονδήποτε εμπρηστή να κάνει την Πάρνηθα μπουρλότο. Κι έτσι έγινε. Όταν έφτασα, τα παιδιά μόλις είχαν σβήσει μια μικρή εστία που ξέσπασε από το πουθενά κι εντοπίστηκε από άλλον δικό μας εθελοντή (εθελόντρια για την ακρίβεια) που προτίμησε ανεξάρτητη περιπολία στις στροφές της Πάρνηθας από καφέ στο σπίτι ή στην καφετέρια. Η ώρα πέρασε και για να εκμεταλλευτούμε δυνάμεις χωριστήκαμε σε βάρδιες. Σημειωτέον, ότι ο αντιδασάρχης Πάρνηθας, μας επισκέφτηκε 3 φορές και μάλιστα μας έφερε και φαγώσιμα. Περιπολικά και αυτοκίνητα του φορέα διαχείρισης του δρυμού όργωναν όλη νύχτα τον ορεινό όγκο της Πάρνηθας. Κι εμείς εκεί! Με μιαν υδροφόρα παρέα, να σβήνουμε που και που μικρές αναζωπυρώσεις από την μικρή απογευματινή φωτιά, στο σημείο Μετόχι. Κατά τις 3.30 το πρωί ακούσαμε κι πυροβολισμούς! Τρεις με μικρά διαλείμματα από 7-8 τουφεκιές τη φορά – το πιο πιθανό: κυνηγητικές τουφεκιές! Βλέπετε, νέα ρυθμιστική για το κυνήγι επιτρέπει το φονικό «σπορ» από τις 20 Αυγούστου και στην περιοχή!. Ώρα 5.30. Μαζεύουμε τις εγκαταστάσεις – δηλ. τις αντλίες του νερού που είχαμε απλώσει τριγύρω. Ώρα 6.00. Στον δρόμο για το σπίτι. Ο ορίζοντας συνεχίζει να αιμορραγεί, μαζί και η καρδιά μας. Δε νομίζω ότι έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμα το τί έχει συμβεί….. Ώρα 6.45. Παρκάρω έξω από το σπίτι. Σε όλη τη διαδρομή ακούω το ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ. Πολλά και διάφορα λέγονται από δημοσιογράφους, τις αρχές, τους πολίτες. Μα το πιο σπαρακτικό το είπε μια γιαγιά, 80 ετών, κάτοικος Άνω Σουλίου : «Ένα παράπονο έχω από το ραδιόφωνο. Όλη νύχτα μιλάτε για τον Διόνυσο, τον Βαρνάβα, τον Άγ. Στέφανο και την Εκάλη. Ξημέρωσε και πάλι μιλάτε για τον Αγ.. Στέφανο και την Εκάλη. Κι από χθες ο δήμαρχός μας παρακαλάει για βοήθεια. Το σπίτι μου κάηκε. Είμαι μόνη μου… Π Ο Υ  Ν Α  Π Α Ω ; Oι γείτονες με βγάλαν έξω…κάντε κάτι γιατί η φωτιά θα περάσει και στο Κάτω Σούλι. Οι άλλοι έχουν λεφτά να ξαναφτιάξουν τις βίλλες τους. Εμείς είμαστε φτωχοί άνθρωποι…»

Ώρα 7.50. Πάω για λίγες ώρες ύπνου. Και μετά πάλι τα ίδια… Ο χρόνος συνεχίζει το ταξίδι του…αποφασισμένος εξ αρχής να μην επιστρέψει ποτέ…

Στέλα Αλισάνογλου

Μία από τις φωτιές ξεκίνησε όταν αλλοδαπός επιχείρησε να κάψει τη σύζυγο του!

newsblog | Κυριακή 23 Αυγούστου 2009 | 20:48

Η φωτιά που εκδηλώθηκε λίγο νωρίτερα στη Χασιά, στην περιοχή των Άνω Λιοσίων Αττικής, οφείλεται σε απόπειρα 41χρονου Αλβανού να κάψει την 27χρονη ομοεθνή σύζυγό του! Ο 41χρονος περιέλουσε τη σύζυγό του με εύφλεκτο υγρό και στη συνέχεια της έβαλε φωτιά, ενώ η άτυχη 27χρονη στην προσπάθειά της να σβήσει τη φωτιά, κυλίσθηκε σε χόρτα, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει η πυρκαγιά. Ο 41χρονος συνελήφθη λίγο αργότερα στο δρόμο Αθηνών – Κορίνθου, ενώ η η 27χρονη σύζυγός του μεταφέρθηκε με εκτεταμένα εγκαύματα στο Νοσοκομείο ΚΑΤ.

2 comments

  1. Η πραγματικότητα δυστυχώς είναι πως οι κρατικοί φορείς υπολειτουργούν σε όλους τους τομείς είτε είναι η παιδεία, είτε η υγεία, είτε ο φυσικός πλούτος της πατρίδας μας.Δίοτι οι υπεύθυνοι των έκατοτε κυβερνήσεων, δεν ενδιαφέρονται για τις ευθύνες που έχει το εκάστοτε υπουργείο, αλλά για το πόσο πολλά κέρδη και χρηματικά οφέλη θα βγάλει, αφού γι’αυτούς είναι αγγαρεία να αναλάβουν τις ευθύνες τους και έτσι έχουν μετατρέψει απο κοιτίδα πολιτισμού και επιστημών της χώρας μας, σε χώρα ανεύθυνη, με έλλειψη σοβαρότητας σε καίρια ζητήματα για την χώρα μας, οι πολίτες στα μάτια των πολιτικών είναι ο κάθε ένας πολίτης=ψήφος=οικονομικό όφελος, τίποτε άλλο. Το μέλλον των νέων γενεών είναι μαύρο και δυσοίωνο, γιατί κάποιοι κύριοι είναι σκλάβοι του πλούτου, αγνοώντας την καταστροφή της χώρας μας που κάθε χρόνο αιμορραγεί εξαιτίας κάποιων άνευθυνων κρατικών μηχανισμών.

  2. το πιο επικινδυνο σημειο για φωτια που θα σημαινει την καταστροφη της παρνηθας ειναι η περιοχη απο αυλωνα προς σφενδαλη …Αν γινει εκει συμβαν και γινει εκτος ελεγχου με κατυεθυνση προς κιουρκα – αγιο μερκουριο – καπανδριτι και περασει προς ιπποκρατειος πολιτεια -παρνηθα απο κιουρκα τοτε … θα γινει της πεντελης…
    το καλοκαιρι που ερχεται εινια πολυ κρισιμο γιατι περσι δεν θεωρειται απο τα καυτα μαλλον δροσερα και βροχερα και χασαμε την μιση βορεια αττικη … η υπολοιπη μιση ειναι η περιοχη απο αυλωνα εως μαγουλα δηλαδη ολη η παρνηθα…
    με αλλα λογια τα ματια μας/σας οχι 4 αλλα 400…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.