«Ύμνος στη Σκιά», 23 Μαΐου έως 26 Ιουλίου 2009, Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο Οδού Πειραιώς 138. Αφιέρωμα σε @rtD CULTURE INTERNET TV & CAMERASTYLO ONLINE.

[rockyou id=141906760&w=480&h=434]

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ «ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΣΚΙΑ»,

ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ TOY ANIMATION

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟΝ @rtD CULTURE INTERNET TV ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ PAOLO COLOMBO
ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ (ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ)

image

ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΦΙΛΑΝΔΗΣ ANIMATOR KATARINA LILLQVIST

(27/6/2009, ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ)

image

William Kentridge

Θεατρική σκηνή «Ετοιμάζοντας τον Αυλό», 2005

Βιντεοπροβολή σε ξύλινη σκηνή, 22’

240 x 155 x 118 εκ.

Συλλογή Gandar Ltd

image

Ladislas Starewitch

Έρωτας σε μαύρο και άσπρο, 1923

Σκηνικό για τη σεκάνς των Μαύρων Ερωτευμένων με 2 μαριονέτες

Συλλογή Martin-Starewitch


image

Θανάσης Σπυρόπουλος

Φιγούρα του Καραγκιόζη, π. 1960

Ε..Λ.Ι.Α.

image

Kara Walker

Προς όφελος όλων των φυλών της ανθρωπότητας, 2002

Φιγούρα από χαρτί και στερεοσκοπική (ρετρό) προβολή

MAXXI-Museo nazionale delle arti del XXI secolo, Ρώμη

Το Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ παρουσίασε στην Αθήνα, την περιοδεύουσα έκθεση Ύμνος στη σκιά (In Praise of Shadows). H διεθνής αυτή έκθεση αποτέλεσε συνδιοργάνωση του Μουσείου Μπενάκη, του Istanbul Modern της Κωνσταντινούπολης και του Irish Museum of Modern Art του Δουβλίνου. Η σύλληψη και η επιστημονική επεξεργασία ανήκουν στον Paolo Colombo. Πρόκειται για μια σειρά εικαστικών προσεγγίσεων της έννοιας της σκιάς, της τέχνης του σκιαγραφήματος και του θεάτρου σκιών, που βασίζονται σε μια εξερεύνηση παλιών και νεότερων μύθων της λαϊκής παράδοσης και σε λιτά αφηγηματικά σχήματα επεξεργασμένα με μια οικονομία εκφραστικών μέσων. Πριν έρθει στην Αθήνα, η έκθεση παρουσιάστηκε στο Δουβλίνο από τις 5 Νοεμβρίου 2008 έως τις 4 Ιανουαρίου 2009 και στην Κωνσταντινούπολη, όπου συνεχίζεται έως τις 5 Μαΐου 2009.

image

Ο τίτλος της έκθεσης αποτελεί διπλό δάνειο: προέρχεται από την ομότιτλη διάλεξη του William Kentridge που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Σικάγο το 2001, για την οποία ο ίδιος ο Kentridge είχε δανειστεί με τη σειρά του τον τίτλο ενός φυλλαδίου του 1935 γραμμένο από τον Ιάπωνα μυθιστοριογράφο Junichiro Tanizaki. Πυρήνα της έκθεσης και κεντρική μεταφορά της αφήγησης που αυτή επιχειρεί, αποτελεί η παράδοση του θεάτρου σκιών όπως διαμορφώθηκε στην Ελλάδα και την Τουρκία, καθώς και ο βασικός ήρωας αυτής της ιδιότυπης δραματουργίας, ο γνωστός Καραγκιόζης (Karagöz, στην Τουρκική εκδοχή του).

Η έκθεση διερευνά τις μορφολογικές αναλογίες μεταξύ του παραδοσιακού θεάτρου σκιών και μιας νέας αφηγηματικής τάσης στη σύγχρονη τέχνη, καθώς και τις σχετικές εννοιολογικές αναφορές που επιχειρούνται στο πλαίσιό της, ενώ ταυτόχρονα καταγράφει τις πρόσφατες επιδράσεις αυτής της παραδοσιακής μορφής τέχνης στη σύγχρονη εικαστική σκηνή.

image

Στον χώρο της έκθεσης συναντήθηκαν σημαντικά έργα οκτώ σύγχρονων καλλιτεχνών και δύο κινηματογραφιστών των αρχών του 20ού αιώνα, όπως: οι εμπνευσμένες από τον χώρο της όπερας εικονογραφήσεις του Νοτιοαφρικανού καλλιτέχνη William Kentridge, που ανήκουν στα σημαντικότερα έργα του∙ τα παιγνιώδη σχέδια και κολάζ του Jockum Nordström∙τα σχέδια, οι σκιαγραφικές εγκαταστάσεις (εγκαταστάσεις που βασίζονται στο στοιχείο της σιλουέτας) και τα βίντεο της γνωστής Αφροαμερικανίδας καλλιτέχνιδας Kara Walker∙οι χειροποίητες μαριονέτες και οι βραβευμένες με την Ασημένια Άρκτο ταινίες animation με μαριονέτες της Katariina Lillqvist∙ οι φημισμένες και πάντα επίκαιρες ταινίες της πρωτοπόρου Γερμανίδας κινηματογραφίστριας Lotte Reiniger, που άντλησε την έμπνευσή της από τη φιγούρα του Καραγκιόζη και πρώτη δημιούργησε φιλμ σκιαγραφιών (animation σιλουέτας) στη δεκαετία του 1920∙τα μοναδικά έργα του Ladislas Starewitch, ενός από τους γνωστότερους κινηματογραφιστές του 20ου αιώνα και κορυφαίου δασκάλου της τεχνικής του stop-motion∙ το ανεξάρτητο θέατρο του Andrew Vickery, τα βίντεο του Haluk Akakçe καθώς και τα βίντεο της Nathalie Djurberg που στηρίζονται στην τεχνική του clay-animation (κινούμενες φιγούρες κατασκευασμένες από πηλό), αλλά και τα σχέδια της Χριστιάνας Σούλου που αποτελούν σχόλια επάνω στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Paolo Colombo, Επιμελητής του MAXXI-Museo Nazionale delle Arti del XXI Secolo στη Ρώμη από το 2001 έως το 2007, Διευθυντής του Centre d’art Contemporain στην Γενεύη από το 1989 έως το 2000 και Επιμελητής της 6ης Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης. Ο Paolo Colombo έχει στο παρελθόν επιμεληθεί εκθέσεις σημαντικών σύγχρονων καλλιτεχνών όπως οι Gilbert and George (“The General Jungle”, 2006), ο Ed Ruscha (2004), οι Ilya και Emilia Kabakov (2004), ο Francis Alys (2003), ο Alighiero Boetti (Venezia Pavillion, 2001), η Kara Walker (49η Μπιενάλε Βενετίας, 2000), ο Christopher Wool (1999), ο William Kentridge (1999), η Pipilotti Rist (1996), ο Ugo Rondinone (1995) και η Rosemarie Trockel (1994).

image

Tην έκθεση συνοδεύει προσεγμένη αγγλική έκδοση με έγχρωμες φωτογραφίες, η οποία περιέχει πρωτότυπα κείμενα του επιμελητή της έκθεσης Paolo Colombo και των William Kentridge, Lewis Hyde, Metin And, Enrique Juncosa, Evamarie Blattner, François Martin, Carolina López Caballero, τα οποία θα δημοσιευτούν στα ελληνικά σε συνοδευτική έκδοση του αγγλικού καταλόγου.

Την ευθύνη της έκθεσης για το Μουσείο Μπενάκη είχε η ιστορικός τέχνης Πολύνα Κοσμαδάκη, σε συνεργασία με την Μυρτώ Καούκη, ενώ την διοικητική διαχείριση του προγράμματος ανέλαβε η Μαρία Θρουβάλα.

Η παρουσίασή της έκθεσης Ύμνος στη Σκιά στην Ελλάδα συνέπεσε χρονικά με την διοργάνωση της ART-Athina 2009 (21-24 Μαΐου) και εντάχτηκε  στις παράλληλες εκδηλώσεις της. Με αυτή την παράλληλη έναρξη των δυο εικαστικών γεγονότων καθώς και χάρη στην συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ και την ένταξη στο πρόγραμμά του, η έκθεση αποτέλεσε  σημείο αναφοράς στην έντονη πολιτιστική δραστηριότητα της Αθήνας το καλοκαίρι 2009.

Πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Πολιτισμός 2007-2013 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βιογραφικά καλλιτεχνών που συμμετείχαν:

image

Haluk Akakçe

Μηχανή της σκιάς (Κοπέλια), 2006

Μονοκάναλο βίντεο, έγχρωμο με ήχο

Διάρκεια: 6’ 16’’

Ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη και της Γκαλερί Max Hetzler, Βερολίνο

Ο Haluk Akakçe γεννήθηκε το 1970 στην Άγκυρα της Τουρκίας. Ζει και εργάζεται στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Δημιουργεί βίντεο που διερευνούν τη σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας. Το έργο του συχνά περιλαμβάνει αναφορές στην επιστήμη της βιολογίας, στη γεωμετρία και την αρχιτεκτονική, πραγματευόμενο αντίστοιχα τη ζωή της ύλης, τον κόσμο του νου και τις δομές που επιτρέπουν την κοινωνικοποίηση. Τα βίντεό του επενδύονται είτε με πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις ειδικά γραμμένες για αυτά, είτε με διασκευές έργων της κλασικής μουσικής. Η μουσική επένδυσή τους τονίζει τον υποβλητικό, υπνωτικό σχεδόν, χαρακτήρα της ψηφιακά δημιουργημένης εικόνας.

image

Nathalie Djurberg

Η γενναία Μαντλέν, 2006

Claymation (animation με φιγούρες πηλού), DVD, έγχρωμο με ήχο

Διάρκεια: 6’

Ευγενική παραχώρηση: Γκαλερί Giò Marconi, Μιλάνο

Η Nathalie Djurberg γεννήθηκε το 1978 στο Λίζεκιλ της Σουηδίας. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Χρησιμοποιεί την τεχνική του claymation (animation με φιγούρες κατασκευασμένες από πηλό) για να πλάσει σύντομες και δυνατές αφηγήσεις που έχουν τις ρίζες τους στον κόσμο των παραδοσιακών παραμυθιών. Ο κόσμος των ιστοριών της είναι ενίοτε σκληρός, με συχνές αναφορές στο υποσυνείδητο, κι ωστόσο διαποτισμένος από κυνικό χιούμορ. Η μουσική επένδυση του Adam Berg, με τον οποίο η Djurberg συνήθως συνεργάζεται, χαρακτηρίζεται από διαπεραστική δύναμη και μανιακή σχεδόν ένταση, ωθώντας τις εικόνες προς τη λύση της αφήγησης με βηματισμό σφιχτό και σταθερό, σαν εκείνον των δεικτών ενός ρολογιού.

image

William Kentridge

Λεπτομέρεια από Σετ πομπής 1999-2000

Μπρούντζος

Ποικίλες διαστάσεις

Συλλογή Ιδρύματος CAP

Ο William Kentridge γεννήθηκε το 1955 στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Ασχολείται με την τεχνική του σκιαγραφήματος την τελευταία δεκαετία, με αφετηρία το έργο Shadow Procession, ένα βίντεο που παρουσιάστηκε το 1999 στη Βασιλική Δεξαμενή (Yerebatan Cistern) κατά τη διάρκεια της 6ης Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης. Η σιλουέτα είναι μάλλον ένας τρόπος για να παρουσιάσει κανείς «ανθρώπινους τύπους», παρά για να απεικονίσει έναν αναγνωρίσιμο, ατομικό, συναισθηματικό κόσμο. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου μέσου που επιτρέπει στον Kentridge να καταπιαστεί με πανανθρώπινα ερωτήματα, με ζητήματα καθολικής εμβέλειας, δημιουργώντας παράλληλα έργα που αγγίζουν προσωπικά τον θεατή, χωρίς ωστόσο να αποκτούν ανεκδοτολογικό χαρακτήρα. Το έργο του στηρίζεται τόσο σε ένα εικαστικό ιδίωμα, όσο και σε μορφές τέχνης όπως το θέατρο και η μουσική. Έχει κατά καιρούς συνεργαστεί με ηθοποιούς, τραγουδιστές και μουσικούς για να δημιουργήσει θεατρικά έργα και όπερες που διερευνούν την έννοια του πολύπτυχου, οργανικού, «ολοκληρωμένου» έργου τέχνης.

image

Katariina Lillqvist

Ο επαρχιακός γιατρός, 1996

DVD, animation μαριονέτας

Διάρκεια: 16’

Ευγενική παραχώρηση του Φινλανδικού Ιδρύματος Κινηματογράφου

Η Katariina Lillqvist γεννήθηκε το 1963 στο Τάμπερε της Φινλανδίας, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Δημιουργεί κινηματογραφικές ταινίες χρησιμοποιώντας, αντί ηθοποιών, τις μαριονέτες που η ίδια κατασκευάζει. Η πλοκή των έργων της αντλεί από γνωστά παραμύθια, ή κλασικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, από την ιστορική πραγματικότητα, ή τις λαϊκές παραδόσεις. Οι ταινίες της έχουν έναν μοναδικό «σκοτεινό» χαρακτήρα, μαρτυρούν σαφή συνείδηση της ανθρώπινης δυστυχίας και διερευνούν τις καταστροφικές συνέπειες της διχόνοιας και του πολέμου.

image

Jockum Nordström

Ένα κλαράκι στο δάσος, 2005

Κολάζ σε χαρτί

Ευγενική παραχώρηση: Συλλογή Carol & Arthur Goldberg

Ο Jockum Nordström γεννήθηκε το 1963 στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Δημιουργεί σύνθετες αφηγήσεις, όπου η λαϊκή κουλτούρα, οι παραδοσιακοί μύθοι, η σεξουαλικότητα και η επιθυμία πλέκονται με τέτοιο τρόπο ώστε να ζωντανεύουν σκηνές που χαρακτηρίζονται τόσο από βάθος όσο και από εύρος. Εμπλουτίζοντας το έργο του με πληθώρα αναφορών σε εξιδανικευμένες όψεις του 18ου και του πρώιμου 19ου αιώνα και μεταπηδώντας συχνά από εποχή σε εποχή έτσι ώστε να φτάνει ως και το απελευθερωμένο παρόν μας, ο Nordström προσφέρει τελικά στον θεατή μια περιεκτική επισκόπηση της ζωής στη Σουηδία, της κοινωνικής δυναμικής της και των διαπροσωπικών σχέσεων στο πλαίσιό της.

image

Lotte Reiniger

Σκηνικό για την ταινία Δέκα λεπτά Μότσαρτ, 1930

Δημοτικό Μουσείο του Τούμπινγκεν

Η Lotte Reiniger γεννήθηκε το 1899 στο Βερολίνο και πέθανε το 1981 στο Ντέτενχαουζεν. Ανέπτυξε την τεχνική του animation σιλουέτας κατά τη δεκαετία του 1920 και εδραιώθηκε έτσι ως μία από τους σημαντικότερους δημιουργούς τους κινηματογραφικού κινουμένου σχεδίου που ανέδειξε το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Η Reiniger ολοκλήρωσε τις Περιπέτειες του πρίγκιπα Αχμέντ (Die Abenteuer des Prinzen Achmed), έναν άθλο κινηματογραφικής τεχνικής και ταυτόχρονα ένα από τα κυριότερα δείγματα κινηματογραφικού λυρισμού, στην ηλικία των είκοσι πέντε ετών. Οι Περιπέτειες του πρίγκιπα Αχμέντ θεωρούνται σήμερα η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία animation.

image

Χριστιάνα Σούλου

Άτιτλο, 2007

Γραφίτης και ξυλομπογιά σε χαρτί

25,6 x 22.8 εκ.

Συλλογή Gandar Ltd

Η Χριστιάνα Σούλου γεννήθηκε το 1961 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Τα σχέδιά της χαρακτηρίζονται από ευαισθησία αλλά και από μια ακαδημαϊκή σχεδόν αυστηρότητα. Αποτελούν, δε, σχόλια επάνω στην ανθρώπινη κατάσταση. Εξετάζουν έναν εσώτερο κόσμο που βρίσκεται διαρκώς σε κίνηση, που υπόκειται συνεχώς σε αλλαγές, που μεταμορφώνεται, τέλος, υπακούοντας στα καπρίτσια του ανθρώπινου θυμικού. Εύκολα διακρίνει κανείς στα σχέδιά της μια ιδιαίτερη προσοχή σε πνευματικές και ψυχολογικές καταστάσεις, καθώς και μια άμεση σχέση με τον χορό και το θέατρο. Τα σχέδιά της μοιάζουν να συνεχίζουν, αλλά και να πραγματεύονται εκ νέου, μια παράδοση που ξεκινά από το κουκλοθέατρο του Heinrich Kleist και φτάνει ώς το έργο των Oskar Schlemmer και Hans Bellmer.

image

Ladislas Starewitch

Η ιστορία της αλεπούς, 1930-31

Σκηνικό της αίθουσας του θρόνου με έξι σινεμαριονέτες

Συλλογή Martin-Starewitch

Ο Ladislas Starewitch γεννήθηκε το 1882 στη Μόσχα και πέθανε το 1965 στο Παρίσι. Δημιούργησε την πρώτη του κινηματογραφική ταινία στη Ρωσία, το 1909. Εγκατέλειψε τη Σοβιετική Ένωση και εγκαταστάθηκε στη Γαλλία το 1923. Για τις ανάγκες των ταινιών του, σχεδίαζε και κατασκεύαζε ο ίδιος όλες τις μαριονέτες, ενώ είχε ταυτόχρονα τον ρόλο του σεναριογράφου, του σκηνογράφου, του τεχνικού φωτισμού και ήχου και του σκηνοθέτη. Περιστοιχιζόταν από μια μικρή ομάδα συνεργατών που απαρτιζόταν από τις κόρες του Irène και Nina και από τη σύζυγό του Anna. Τα έργα του αποτελούν έξοχο παράδειγμα της τεχνικής του stop-motion, ενώ συχνά περιλαμβάνουν αναρίθμητες μαριονέτες που κινούνται ταυτόχρονα, δύσκολες τεχνικά σκηνές και μια πολυσύνθετη πλοκή εμπνευσμένη από λαϊκές παραδόσεις και παραδοσιακά παραμύθια.

image

Andrew Vickery

Ξέρεις τι είδες;, 2004

Μικτή τεχνική και προβολή διαφανειών

Συλλογή του Ιρλανδικού Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, Δουβλίνο

Ο Andrew Vickery γεννήθηκε το 1963 στην Αγγλία. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Ο Vickery φωτογραφίζει τα σχέδιά του και τα προβάλλει με τη μορφή διαφανειών σε μικρές θεατρικές μακέτες που κατασκευάζει ο ίδιος. Το έργο του Do You Know What You Saw? αναφέρεται σε μια σειρά ημερολογιακών εγγραφών που περιγράφουν ένα φανταστικό ταξίδι του καλλιτέχνη στο Μπαϊρόιτ, όπου παρακολουθεί μια παράσταση της όπερας Πάρσιφαλ του Richard Wagner.

image

Kara Walker

Σημειώσεις μιας νέγρας (Σειρά II), 1996

Υδατογραφία σε χαρτί

Συλλογή Ιδρύματος CAP

Η Kara Walker γεννήθηκε το 1969 στο Στόκτον της Καλιφόρνια, στις ΗΠΑ. Ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Η Walker ανακαλεί στο έργο της την εικόνα της ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες στην προ του Αμερικανικού εμφυλίου εποχή, με στόχο να καταδείξει τον παραλογισμό και την αγριότητα της δουλείας. Το έργο αυτό είναι ένα εκρηκτικό μείγμα βίας και διαφυλετικών σεξουαλικών σχέσεων. Ο χαρακτήρας των ιστοριών που αφηγείται είναι εφιαλτικός, αν και φανερώνει μια προκλητική αίσθηση του χιούμορ, στρέφοντας τελικά την προσοχή μας στη φρίκη και τις αντιφάσεις ενός συστήματος βασισμένου στην κακοποίηση.

image

Kara Walker

Πολιτική εισόδου (Μέρος 1), 2003

Φιγούρες από χαρτί επικολλημένες σε χαρτί

Συλλογή LAC

Ύμνος στη Σκιά

Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο Οδού Πειραιώς 138

Εγκαίνια: 22 Μαΐου 2009, ώρα 20:00
Διάρκεια: 23 Μαΐου 2009 – 26 Ιουλίου 2009
Διοργάνωση έκθεσης: Μουσείο ΜπενάκηIrish Museum of Modern Art, ΔουβλίνοIstanbul Modern, Κωνσταντινούπολη
Παρουσίαση στην Ελλάδα: Μουσείο ΜπενάκηΕλληνικό Φεστιβάλ
Επιμέλεια έκθεσης: Paolo Colombo

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟΝ @rtD CULTURE INTERNET TV


Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.