ΧΡΥΣΟΣ ΔΡΑΚΟΣ (ή αλλιώς ΧΡΥΣΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΧΑΠΙ ΜΙΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΣΟ ΚΟΥΦΙΑΣ, ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΟΝΤΙ ΕΝΟΣ «ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΟΣ») κριτική Νίκης Πρασσά

XRYSOS DRAKOS

]

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο, για πρώτη ωστόσο φορά στη Νέα Σκηνή του, προκειμένου να μαγειρέψει για το ελληνικό κοινό μία γερμανική συνταγή, σερβίροντας στους θεατρόφιλους τη νοστιμιά της σκηνοθετικής της τέχνης. Την γαστριμαργική αυτή πρόταση, δεν θα μπορούσα να αγνοήσω, πόσο μάλλον ακούγοντας το όνομα του Roland Schimmelpfennig, να συνοδεύει τον τίτλο του έργου. Ο Γερμανός πολυβραβευμένος και παραγωγικότατος θεατρικός συγγραφέας, κεντάει τις λεπτομέρειες πάνω στον πίνακα της σύγχρονης πολυπολιτισμικής πραγματικότητας, με βελόνα την εξαιρετική πένα και κλωστή το ξεχωριστό του ύφος. Ο Χρυσός Δράκος είναι έτοιμος να τυλίξει κι εμάς, μέσα στα 90 λεπτά μίας παράστασης.

Μπαίνοντας στον χώρο αντικρύζουμε κρεμασμένα στο βάθος μίας άδειας σκηνής, διάφορα αντικείμενα, την χρηστικότητα των οποίων αντιλαμβάνομαι αργότερα. Δεξιά κι αριστερά καρέκλες για τους ερμηνευτές, και ο υποκριτικός μαραθώνιος μόλις ξεκινάει. 3 άνδρες και 2 γυναίκες ανεβαίνουν στη σκηνή και ζωντανεύουν το παράνομο προσωπικό ενός ασιατικού εστιατορίου. Δεν προλαβαίνουν να συνηθίσουν τα «κοστούμια» τους οι ηθοποιοί και αμέσως φοράνε τα επόμενα,για να αφηγηθούν τις μικρές ιστορίες προσώπων της γειτονιάς, μέσα σε μία και μοναδική νύχτα. Εκείνο που ξεκινάει σαν σπονδυλωτή ανάλαφρη σάτιρα, ωστόσο , καταλήγει δράμα χαρακτήρων που τσακίζει κόκκαλα. Διασταυρώνοντας τις ζωές των ηρώων του, όπως την δική του γραφή με τους μύθους του Αισώπου, ο Schimmelpfennig κατορθώνει να αποτυπώσει το σύγχρονο πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι, σχολιάζοντας όλες τις πληγές και τα αδιέξοδα του δυτικού κόσμου, στην αλληλοδιαπλοκή του με τον επονομαζόμενο Τρίτο. Τα παιδιά ενός κατώτερου θεού και οι προύχοντες του επί γης παραδείσου μέσα από το καθαρό βλέμμα ενός δημιουργού, που ψάχνει σε σκοτεινές αποθήκες τα μυστικά της πολιτισμένης βαρβαρότητας.

Ελάχιστα μέτρα από την Ομόνοια και τα στενά της Μενάνδρου,εκεί όπου το σωματεμπόριο ζει και βασιλεύει στις πλάτες όλων μας, η Ευαγγελάτου τολμά να κοιτάξει κατάματα το πρόσωπο της ανθρώπινης εξαθλίωσης και, αποφεύγωντας διδακτισμούς ή εξευγενισμένες αβρότητες, να ρίξει μία γροθιά στην ψευδαίσθηση της δικής μας αθωότητας. Με τη βοήθεια του εξαιρετικού κειμένου, όπου διαστρεβλώνεται ο μύθος του τζίτζικα και του μέρμηγκα, η νεαρή σκηνοθέτης απλώνει αργά αργά το σκοτάδι στην υπέρλαμπρη ελληνική πραγματικότητα. Το αίμα δεν θα αργήσει να φανεί! Πιο επίκαιρο από ποτέ, αυτό το έργο ήρθε να μιλήσει για τα ζητήματα που μας απασχολούν το τελευταίο διάστημα. Οι μετανάστες, το human trafficking αλλά και η έλλειψη ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής, φιλτράρονται μέσα από την οπτική ενός ανθρώπου, που δεν νίπτει τας χείρας του στην αδιαφορία, αλλά χρησιμοποιεί την τέχνη του για να αφυπνίσει λιγάκι την συνείδησή μας. Δεν ξέρω μέχρι πότε θα έχει νόημα να αναφερόμαστε στην Κα Ευαγγελάτου με το επίθετο «ανερχόμενη», για μένα αποτελεί πλέον μία σταθερή αξία στα θεατρικά δρώμενα της χώρας.

Εκείνο που καταφέρνει με το συγκεκριμένο έργο είναι για άλλη μία φορά να καλοκουρδίσει τους ηθοποιούς που έχει στην διάθεσή της, προκειμένου να παρουσιάσουν ένα ρεσιτάλ, παίζοντας ο καθένας πλείστα του ενός όργανα (όπου όργανα = ρόλους). Μιας και οι κυρίες προηγούνται, δεν θα μπορούσα παρά να αναφερθώ στην αναπάντεχη μεταμόρφωση της Κας Κομνηνού τόσο σε 19χρονο κορίτσι, όσο και σε σκληροτράχηλο νταβαντζή. Δίπλα στην πείρα της ηθοποιού η φρεσκάδα της αληθινής για μένα αποκάλυψης της βραδιάς. Εύη Σαουλίδου ονομάζεται, και πολύ μέλλον θα έχει αν εξακολουθήσει να δίνει τέτοια δείγματα δουλειάς. Από το πρώτο λεπτό η μικροκαμωμένη ηθοποιός με κέρδισε, στον ρόλο κλειδί του 30χρονου αλλοδαπού εργαζόμενου – ουσιαστικά σκλάβου – για να με κάνει να στέκομαι πάνω της κάθε φορά που έβαζε το ριγέ πουκάμισο του μεθυσμένου 40αρη ή το καπέλο της στολής του – αρκετά μεγάλου σε ηλικία – πιλότου. Ο Νίκος Χαζόπουλος, αν και ξεσήκωσε το κοινό στον ρόλο της καστανής αεροσυνοδού, ομολογώ ότι δεν με εντυπωσίασε τόσο. Αν και έχει μπρίο και ζωντάνια, είχα την αίσθηση μίας περίσσειας εκζήτησης σε κάποια σημεία. Ο Νίκος Αγγελής – στον έταιρο ρόλο κλειδί – ανταποκρίθηκε στο ύψος των περιστάσεων αξιοπρεπώς, αν και ο ηλικιωμένος παππούς του δεν ήταν πάντα τόσο επιτυχημένος, ενώ και ο Δημήτρης Παπανικολάου διεκπεραίωσε τον υποκριτικό του μαραθώνιο. Ωστόσο διατηρούμε μία επιείκια, καθώς ο ρυθμός πολλές φορές βρίσκεται στην πορεία.

Ο συγγραφέας έχει σπουδές σκηνοθεσίας στο βιογραφικό του, πράγμα το οποίο τον οδήγησε να μην αφήνει τίποτα στην τύχη του. Με αυστηρές σκηνοθετικές οδηγίες και παίζοντας διαρκώς με τους θεατρικούς κώδικες – οι παύσεις εκφωνούνται ενώ τηρείται αυστηρά η δική του διανομή στους ρόλους – έβαλε το στοιχείο της αγωνίας μέσα από το συνεχές πάτημα ενός κουδουνιού, σαν σε ρινγκ, προκειμένου να ανέβουν τα καινούργια πρόσωπα στην παλαίστρα και να αναμετρηθούν με τη μοίρα τους. Έκτος πρωταγωνιστής οι φωτισμοί του πανταχού παρόντα Σάκη Μπιρμπίλη, με το δάπεδο να μεταμορφώνεται ανάλογα με τον χώρο δράσης, αλλά και τις σκιές να «φωτίζουν» τους κρυμμένους θησαυρούς των ενοίκων. Έβδομος ( και πάντα πρωταγωνιστής στις παραστάσεις της Ευαγγελάτου) η μουσική του Σ. Γασπαράτου. Ζοφερό κλίμα με ανάλογες νότες δοσμένο, ατμόσφαιρα αποπνικτική και μία διαρκής κλιμάκωση της δικής μας αγωνίας. Μου άρεσε ιδιαίτερα η στιγμή της συνεύρεσης στον ίδιο χώρο του νταβαντζή με τον απατημένο σύζυγο, κάτω από τους εκκωφαντικούς ήχους ενός ebm κομματιού, με τον Παπανικολάου να κάνει τα φωνητικά! Και ασφαλώς η σκηνή του slow motion της πτήσης ενός δοντιού, εκεί που χρόνος αργά κυλάει προς την οδυνηρή του λήξη για κάποιον.

Βάζοντας για μία ακόμα φορά τα καμαρίνια επί σκηνής, η Ευαγγελάτου συνωμοτεί με τον συγγραφέα και τους ηθοποιούς για να διασκεδάσει την αυταπάτη των θεατών. Πολύ ιδιαίτερη ήταν ωστόσο η διανομή. Ο Γερμανός ζήτησε αυστηρά συγκεκριμένους τύπους ηθοποιών και στη συνέχεια απαίτησε να κάνουν την ανατροπή ερμηνεύοντας τους διαμετρικά αντίθετους χαρακτήρες, για να κλείσει το μάτι στο κοινό στο τέλος, με το μονόλογο της αεροσυνόδου, που αναρωτήθηκε τί θα γινόταν αν ήταν αυτή ο πιλότος. Δεν υπάρχει το άλλοθι του φύλου ή της ηλικίας για να αποσοβήσει την ενοχή κανενός μας, στο πρόβλημα της απομόνωσης, της αλλοτρίωσης, της μοναξιάς μας αλλά και της βαναυσότητας. Άλλοι προσπαθούν να δουν, άλλοι αδιαφορούν (βλέπεις από τόσο ψηλά;Καθησυχάζει η μία αεροσυνοδός την άλλη).

Εκείνο που στοιχειώνει τον θεατή κάθε φορά, μετά από μία τέτοια παράσταση, είναι πώς η σκηνοθέτης έχει καταφέρει με ελάχιστα μέσα να στήσει ολόκληρους κόσμους, βάζοντας το κοινό να ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς της δικής του φαντασίας, προκειμένου να συμπληρώσει τα κενά στο παζλ της ελλειπτικής σκηνικής απόδοσης. Ο ηθοποιός πάλι καθοδηγείται να ψάξει εναλλακτικούς τρόπους αφήγησης του χιλιοειπωμένου.

Σε γενικά πλαίσια, μία σπιντάτη παράσταση,με ακρογωνιαίο λίθο το χιούμορ, ένα ανατριχιαστικά ανατομικό της κοινωνικής μας παθογένειας κείμενο, πέντε υπεραθλητές του θεατρικού στίβου και μία αγωνιώδης αναζήτηση της ανθρώπινης ελπίδας, με ένα τέλος που καταλήγει στον βυθό του ωκεανού, προκειμένου να ταξιδέψει στην πατρίδα του ξανά, την αρχή του κύκλου της βίας, την αρχή της ιστορίας. Όσοι προβληματίζεστε για τις σκηνές δρόμου της αθηναικής πλέον πραγματικότητας, περάστε να «συνομιλήσετε» με την πρόταση της κυρίας Ευαγγελάτου, μήπως και καρποφορήσει κάποια καινούργια σκέψη, μέσα από όλο αυτό τον καλλιτεχνικό οργασμό! Οι υπόλοιποι μπορείτε να προσπεράσετε και να συνεχίσετε να απολαμβάνεται μία σούπα, μέχρι να βρεθεί το δόντι που θα σας παρασύρει να σπάσετε την γευστική σας μονοτονία. Καλή όρεξη σε όλους μας!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: