“To σκότος της ύπαρξης, μέσα από χαραμάδες φωτός” “Breath” – 5 έργα του Beckett, σε σκηνοθεσία Σταύρου Σ. Τσακίρη, κριτική της Κατερίνας Μπουρδούκου

breath

Το Σάββατο 8 Ιανουαρίου 2011 παρακολούθησα την παράσταση “Breath” από την ομάδα OmIcron2+, σε σκηνοθεσία Σταύρου Σ. Τσακίρη, στο Ίδρυμα Κακογιάννη. Το κείμενο της παράστασης ήταν μια σύνθεση από πέντε διαφορετικά έργα του Ιρλανδού συγγραφέα Samuel Beckett. Η ομάδα, τόσο μέσα από την ίδια την επιλογή των κειμένων όσο και από την ιδιαίτερη σωματοποίηση και αισθητική μεταφορά τους στην μικρή αίθουσα, δημιούργησε μια αινιγματική ατμόσφαιρα με αρχετυπικές ερμηνείες και πολύσημη διάθεση.

Τα έργα που επέλεξαν να παρουσιάσουν ήταν τα “Breath”, “A piece of Monologue”, “Rockaby”, “Come and go”, “Cascando” σε προσεγμένη μετάφραση Δήμητρας Πετροπούλου. Τα κείμενα είναι μοναδικά κοσμήματα γραφής που προτείνουν τo δικό τους θεατρικό είδος. Η ίδια η ομάδα τα υποστήριξε με τρόπο που φαίνεται ότι είναι εμπνευσμένος από τα κείμενα. Μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο με μετρημένη χρήση φωτισμού και άλλων πηγών φωτός όπως το επαναλαμβανόμενο άναμα ενός σπίρτου, κάποιοι φακοί και ένα video wall, δημιουργήθηκε ένας ζωντανός χώρος εναλλασσόμενων μορφών που επικοινωνούσαν με τα κείμενα και στη συνέχεια με τα μέλη του κοινού που κάθονταν καταμήκος των τριών τοίχων της αίθουσας. Στην αισθητική διαμόρφωση του χώρου έπαιξαν σημαντικό ρόλο οι εικαστικές εγκαταστάσεις των Αντώνη Βολανάκη για το πρώτο έργο, Ελευθερίας Ντεκώ για το δεύτερο, Γιάννη Διαμάντη για το τρίτο κατά σειρά παρουσίασης και του Αλέξανδρου Ψυχούλη για το “Cascando”.

Τα ίδια τα κείμενα πραγματεύονται βαθιές συγκινησιακές καταστάσεις, δράττουν τα πράγματα στην πρωταρχική ουσία τους, μεταφέρουν σε αισθητικό έργο στιγμές όπως το κλάμα ενός μωρού, η πράξη της γέννησης και του θανάτου ή η εμπειρία της ίδιας της γέννησης ως θανάτου: «…Η γέννησή του ήταν ο θάνατός του. Πάγωσε το χαμόγελο από τότε. Μέχρι τη στιγμή που το βλέφαρο θα έκλεινε. Στο λίκνο και τη φάτνη. Απ’ το θηλασμό το πρώτο φιάσκο. Από τα πρώτα του βήματα. Από τη μάνα στην παραμάνα και αντίστροφα. Από τη μια στην άλλη… Παγωμένο το χαμόγελο. Από κηδεία σε κηδεία. Μέχρι τώρα. Αυτή τη νύχτα…Από κηδεία σε κηδεία. Κηδείες των…παραλίγο αγαπημένων» (Αποσπάσματα από το“A piece of Monologue”)…γραμμές και λέξεις για τις ευαίσθητες χορδές της ανθρώπινης ύπαρξης που συχνά αποφεύγουμε να αγγίξουμε… κι όσο τις αποφεύγουμε τόσο αυτές μας ορίζουν. Κάπου αλλού αναδύεται η ανάγκη μας να ξεχνάμε, να συναντιόμαστε, να συνυπάρχουμε… σε τρεις γραμμές: «Μπορούμε να μη μιλάμε για τα περασμένα; [Σιωπή] Για όσα ακολούθησαν; [Σιωπή] Να πιαστούμε χέρι χέρι όπως τότε;» Βλέπουμε τις τρεις γυναίκες να δένουν τα χέρια τους… «Μπορώ να νιώσω τους κρίκους της αλυσίδας. [Σιωπή]» (Τα αποσπάσματα είναι από το “Come and go”). Τέλος, το “Cascando” ήταν μια δυνατή εμπειρία στη δημιουργία της οποίας συνέβαλλε η μουσική του πιάνου. Ένα έργο βαθιάς αναζήτησης του νοήματος και της μορφής, ένα έργο για την ίδια την πράξη της δημιουργίας, τις αγωνίες αλλά ίσως και την ψυχική ανάταση που αυτή εμπεριέχει για τον δημιουργό. Σε ποιον τόπο της ψυχής κατοικεί, πότε αποκαλύπτεται και πότε εγκαταλείπει;

Οι ποιητικές συνθέσεις του Beckett απαιτούν τόλμη στην εικονοποίηση του κειμένου του, οι μορφές του είναι αινιγματικές, μοιάζουν να προέρχονται από βαθιές περιοχές της συνείδησης, να συγγενεύουν με την προϊστορία, με τη μυθολογία και εν μέρει επιχειρούν να ανιχνεύσουν τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με αυτά. Είναι μορφές στις οποίες χωρούν διάφορες ερμηνείες, που αγγίζουν τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά και μπορούν να είναι τόσο τελετουργικές αλλά και τόσο καθημερινές, όσο το κλάμα ενός μωρού. Στην παράσταση οι καλλιτέχνες τόλμησαν να προτείνουν εικαστικές φόρμες λιτές, με όγκο, ευαίσθητες ή γκροτέσκες ∙ φόρμες που ζωντάνεψαν τα κείμενα μέσα στη δική μας πραγματικότητα. Οι ηθοποιοί που συμμετείχαν είναι οι Τατιάνα Παπαμόσχου, Χίλντα Ηλιοπούλου, Ευθύμης Λιάτος, Γεωργία Αγκονσίλιο, Κωνσταντίνα Κλαψινού, Βάσω Μορφιαδάκη. Τα επιμελημένα και φροντισμένα στη λεπτομέρεια κοστούμια ήταν του Γιάννη Μετζικώφ, το video-art της Νάντιας Σκούρτη και η επεξεργασία της ηχητικής μπάντας των Βασίλη Καραμπελόπουλου – Correct Studio. Όλα τα μέσα συνδέθηκαν με τρόπο που αποτέλεσαν ένα ενιαίο έργο τέχνης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: