[VIDEO] “Ο ΧΟΡΕΥΤΗΣ” – ΕΡΙΧ ΑΡΕΝΤ σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου– ΘΕΑΤΡΟ ΑΤΤΙΣ, κριτική Νίκης Πρασσά

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΑΣΟΥ ΔΗΜΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ Με κομμένη την ανάσα παρακολουθείς στο θέατρο Άττις την προσπάθεια του Τάσου Δήμα να απενεργοποιήσει όλα τα εγκεφαλικά του κύτταρα προκειμένου να αφήσει την ψυχή του να “χορέψει” θριαμβευτικά εμπρός στον θάνατο. Ακριβώς όπως ένα ποίημα εκμηδενίζει την απόσταση από την σελίδα στον αναγνώστη, έτσι και ο ηθοποιός δεν άφησε κανένα περιθώριο στον ζωτικό δικό του χώρο και εκείνον του κοινού, αναγκάζοντάς μας να μετράμε στις ανάσες του την δική μας ζωή.

O XOREYTHS

Ο Έριχ Άρεντ έγραψε ένα ποίημα, έχοντας ως αφορμή μία εικόνα από την Ελλάδα, που τόσο αγάπησε, καθώς πηγή έμπνευσής του υπήρξε η περίφημη τοιχογραφία των ταυροκαθαψίων στα ανάκτορα της Κνωσού. Ο Γερμανός εξπρεσιονιστής στην τελευταία περίοδο της δημιουργικής του απασχόλησης, από τα μέσα δηλαδή της δεκαετίας του 50 μέχρι τον θάνατό του το 1984, και αφού είχε περάσει ένα μεγάλο μέρος του βίου του ως εξόριστος στην Κολομβία, συνέθεσε τα πιο μεστά έργα του, γεμάτα από τα τέσσερα στοιχεία – φωτιά, γη, νερό κι αέρα – που βρήκε να κυριαρχούν στο έδαφος της χώρας μας. Η (επι)στροφή του από την στρατευμένη ποιητική γραφή στον εξπρεσιονισμό των πρώτων του χρόνων αλλά και την αφαίρεση, μας έδωσε σπουδαίους στίχους, όπως αυτοί που μιλούν για την άνοια ενός Χορευτή. Περισσότερο ποιητικής φόρμας , αλλά με θεατρικό λόγο, φιλοσοφικό δοκίμιο, η άρνηση της φθίσης της φύσης και η ανάγκη της τελεσίδικης πτώσης, γίνονται σχεδόν η επαναληπτική εμμονή λέξεων που απολήγουν στις ψιθυριστές κραυγές ενός μελλοθάνατου.

Η είσοδός μας στον χώρο της σκηνικής σύνθεσης, μας επεφύλασσε την έκπληξη να βρεθούμε μπροστά σε δύο σειρές στασιδιών, όπου περιμένουμε την ιερή στιγμή της μύησης στην θεατρική πράξη. Εικοσιέξι “πιστοί”, ένας “μαθητής” και ένας “Δάσκαλος”. Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος καθισμένος αντίκρυ στον όρθιο ηθοποιό, περιμένει υπομονετικά να τακτοποιηθεί το κοινό στις θέσεις και αμέσως μετά ξεκινάει την ανάγνωση της εξαιρετικής μετάφρασης του Τόρστεν Ίσραελ. Ό,τι ακολουθεί δεν είναι παρά ένας διάλογος ανάμεσα στο λογικό του νου και το επιθυμητό της ψυχής. Η έκφραση της σκέψης γίνεται δράση, με τον σκηνοθέτη να καθρεφτίζει την “επιφάνειά” του στο βάθος της ύπαρξης του ερμηνευτή.

Απόλυτα συγκεντρωμένος, τόσο ώστε να τρομάζει με την κάθοδο στο βαθύτερο σκοτάδι, ο Τάσος Δήμας είναι όλη την ώρα παρών, με την αρχική σιωπή του πιο ηχηρή από τον μετρημένο λόγο της απαγγελίας του Τερζόπουλου. Το βλέμμα του χορευτή, πόνος μαζί, φόβος και ικεσία, εμπεριέχει όλες τις ανασταλτικές δυνάμεις της ανθρώπινης ύπαρξης, ταυτόχρονα όμως και την ενέργεια της κίνησης ενάντια στη φθορά του χρόνου. Χωρίς να υπάρχει διέξοδος ή αντίστροφη πορεία, ο άνθρωπος, κυρίως δε ο καλλιτέχνης (είτε ο χορευτής του ποιήματος, είτε ο ποιητής του) αγωνίζεται μάταια να ανάψει τη φωτιά που ο Προμηθέας κάποτε του έδωσε για να μην αφυδατωθεί η ψυχή του. Στα λίγα λεπτά που διαρκεί η παράσταση, ο χρόνος μοιάζει να αποχωρεί και να αποκαλύπτεται το Εν, το σημείο όπου στέκει ακίνητη στο χώρο η μία στιγμή που καθορίζει το Εγώ μας στο συνεχές του Είναι.

Ως θεατής μου στάθηκε αδύνατο να πάψω να ρίχνω κλεφτές ματιές στο σήμα της εξόδου κινδύνου. Ήταν τέτοιος ο βαθμός της ασφυξίας μπροστά στην ταλάντωση του σώματος του ερμηνευτή (σαν τα κλαριά ενός δέντρου που διώκονται από τον άνεμο), ο οποίος ρίζωνε μέσα στον πόνο, κι αυτό το συναντούσες στις εκφράσεις του προσώπου του. Αν δεν είναι αυτό μάθημα υποκριτικής τότε πολύ πιθανόν να μην υπάρχει στ’αλήθεια η τέχνη της ποίησης του ήθους. Θέλοντας να εκσφενδονίσει το πληγωμένο από τον χρόνο κορμί του μέσα στον ακινητοποιημένο χώρο, το ξέσπασμά του χορογραφήθηκε ιδανικά στον τοίχο όπου χοροπηδούσε η σκιά του. Στα σχεδόν σαράντα λεπτά της παράστασης, ένας άνθρωπος συντετριμμένος, έψαξε να βρει τα χαμένα βήματά του σε ένα παρελθόν που δεν του ανήκει πια. Πότε θυμίζοντας μικρό παιδί, που παλεύει πεισματικά ενάντια σε όλους τους κανόνες που του έχουν επιβάλλει και πότε μοιάζοντας με κουφάρι στερημένο από όλους τους χυμούς χαράς, ο χορευτής του Δήμα προκαλεί τρόμο, εκείνον τον τρόμο που όλοι μας βιώνουμε όταν βρεθούμε μπροστά στην γνώση της επιβεβαιωμένης μας αλήθειας, τον θάνατο.

Ο χορευτής είναι ένα μικρό διαμαντάκι, από αυτά που σπάνια συναντάς στον δρόμο σου, γι’αυτό και δεν αναγνωρίζεις πλήρως την σημασία τους όταν τυχόν διασταυρωθούν οι τύχες σας. Όσα και να ειπωθούν για ένα τέτοιο θησαυρό, δεν έχουν τη δύναμη να αποκαλύψουν το ειδικό βάρος της αξίας του. Κάτι τέτοιο βρίσκεται στην εκτίμησή σας για ένα θέατρο που έχει πάψει από καιρό να λειτουργεί με τους όρους μιας τραγωδίας και προτιμά να επαναπροσδιορίζεται μεταθεατρικά, προκειμένου να αφυπνίσει αρχέγονα ένστικτα, χρήσιμα πλέον για την (διανοητική) επιβίωσή μας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: