vasistas spectacle : Αργυρώ Χιώτη-Αριάν Λαμπέντ-Νάιμα Καρμπαχάλ, γίναμε θέαμα συνέντευξη στην Έλενα Χρηστοπούλου (εφ)

vasistas_spectacle

Τα μέσα έξω φέρνει η ομάδα Vasistas με τη νέα της παράσταση Spectacle, μια ιδιόμορφη απόπειρα εξερεύνησης της σύγκρουσης μεταξύ της κοινωνικής συμπεριφοράς και των ενστίκτων. Μέσα σ’ ένα κύκλωμα. Σ’ ένα μουσείο.

Από την Έλενα Χρηστοπούλου Φωτογραφία: Βασίλης Μαθιουδάκης

Η Αργυρώ Χιώτη από την Ελλάδα, η Αριάν Λαμπέντ από τη Γαλλία (και την Ελλάδα) -βραβείο ερμηνείας στη Βενετία για το Attenberg, υπεν­θυμίζω- και η Νάιμα Καρμπαχάλ, από το Με­ξικό, αποτελούν τη βάση της θεατρικής ομάδας Vasistas. Εναλλάσσοντας ρό­λους και γλώσσες, χωρίς να χάνονται ούτε στιγμή στη μετάφραση, παρου­σιάζουν μια παράσταση που αναφέρε­ται στο θέαμα και στη διαδικασία με την οποία απορροφάμε την κοινωνική γνώση, και την τοποθετούν στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, μπροστά από την αναδρομική έκθεση του Από­στολου Γεωργίου.

Τι σημαίνει Vasistas?

Α.Χ. Στα ελληνικά σημαίνει φεγγίτης. Αλλά είναι και γαλλική λέξη. Όταν οι Γερ­μανοί ήταν στη Γαλλία επί Κατοχής έδει­χναν τους φεγγίτες και ρωτούσαν: Was ist das? (Τι είναι αυτό;) Και οι Γάλλοι το κράτησαν ως «vasistas» (με τον τόνο στη λήγουσα), για να περιγράφουν το μικρό αυτό παράθυρο. Με μας ταιριάζει λόγω των διαφορετικών εθνικοτήτων μας το οποίο μας επιτρέπει να χρησιμοποιούμε διαφορετικές γλώσσες. Κάτι που με τη σειρά του επηρεάζει το πώς χρησιμο­ποιούμε τις λέξεις επί σκηνής το πώς τις αλλάζουμε και τις απομακρύνουμε από την αρχική τους έννοια.

Θέλετε να μου περιγράψετε λίγο τι συμβαίνει στην παράσταση; Πώς προσεγγίζετε αυτό που αποκαλείτε «μηχανισμούς εκπαίδευσης στην κα­θημερινότητα»;

Α.Χ. Δημιουργούμε ως βάση ένα κύ­κλωμα, ένα χώρο που ορίζεται από μας κι έχει τις εισόδους τα όρια, τους κανόνες του. Ο μηχανισμός είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένα πείραμα για τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα στο δίκτυο. Μια σειρά μαθημάτων συμπεριφοράς, κίνη­σης και άλλων πολλών πραγμάτων για όσους κυκλοφορούν εκεί μέσα.

Α.Λ. Είναι ένας παραλληλισμός με τον τρόπο ζωής σ’ αυτήν την κοινωνία. Όταν γεννιέσαι, έρχεσαι σ’ ένα χώρο που έχει ήδη κανόνες και περιορισμούς και πρέ­πει σιγά σιγά να μάθεις πώς να κινηθείς σ’ αυτό το χώρο.

Α.Χ. Μπορεί κανείς να το αντιμετωπίσει με όποιο τρόπο θέλει. Ακόμα και να το πάρεις σ’ένα πρώτο επίπεδο όπως είναι, με τους ανθρώπους που κινούνται μέσα σ’ αυτό το δίκτυο, μ’ αυτές τις δράσεις και τις λέξεις. Φυσικά ευχόμαστε ο κα­θένας να κάνει τους δικούς του συνειρ­μούς και να συμπεριλάβει όλα τα στρώ­ματα του τι σημαίνει παιδεία και θέαμα.

Γιατί όμως εστιάζετε στην εκπαί­δευση/παιδεία;

Α.Λ. Είναι πιο ευρύ απ’ αυτό, κι από την παιδεία ακόμα. Είναι για το πώς πρέπει να βρούμε έναν τρόπο και να καταφέ­ρουμε να επικοινωνήσουμε και να ζήσουμε ο ένας μαζί με τον άλλον. Ο λόγος που χρησιμοποιούμε τη λέξη εκπαί­δευση αφορά το κομμάτι της γνώσης που αποκτάς σταδιακά, γιατί πρέπει να τα μάθεις αυτά τα πράγματα, δεν έρχο­νται ενστικτωδώς.

Ν.Κ. Δεν εννοούμε την εκπαίδευση με την έννοια του σχολείου, αλλά της δια­δικασίας της γνώσης του πώς μαθαίνεις να μιλάς να περπατάς. Κι επίσης με το πώς χειριζόμαστε τη σύνδεση του εσω­τερικού με τον εξωτερικό κόσμο, το πώς εκφράζεις την εσωτερικότητα σου.

Με ποιο τρόπο πλαισιώνουν τη δράση τα έργα του Απόστολου Γεωρ­γίου;

Α.Χ. Τα έργα του είναι πολύ μεγάλα σε μέγεθος κι εμείς τοποθετούμε τη δράση μπροστά τους. Είναι τα σκηνικά μας, κατά κάποιο τρόπο. Όταν είδαμε πρώτη φορά τους πίνακες του, βρήκαμε πολλά κοινά σημεία με τη δουλειά μας και με το πώς προσεγγίζουμε αυτό που αποκα­λούμε θέαμα. Χρησιμοποιεί στα έργα του ανθρώπους τους οποίους ζωγρα­φίζει, είτε βρίσκονται εν δράσει είτε σε πιο προσωπικές στιγμές σαν να μην έχουν πρόσωπα. Και αναλόγως αναδει­κνύει το κωμικό, το βίαιο ή το παράλογο στοιχείο. Έχεις κιόλας την αίσθηση ότι εί­μαστε οι ίδιοι άνθρωποι μ’ αυτούς στους πίνακες. Έτσι όπως χρησιμοποιούμε το σώμα για να συνδεθούμε· έτσι όπως κι­νούμαστε και στεκόμαστε στη σκηνή.

Στο τέλος του κειμένου στο πρό­γραμμα του Φεστιβάλ αναρωτιέστε αν «υπάρχει έξοδος κινδύνου». Προς τα πού;

Α.Χ. Μπορεί ν’ ακούγεται χαζό, αλλά εν­νοούμε την έξοδο από έναν οριοθετη-μένο χώρο. Επειδή η έρευνα μας συμπε­ριλαμβάνει και ηλεκτρικά κυκλώματα, ή το δίκτυο του μετρό για παράδειγμα, σε σχέση με τη διαδραστικότητα των αν­θρώπων, τα όρια σε τέτοιους χώρους εί­ναι πολύ σαφή, οπότε αναρωτιόμαστε αν μπορεί κανείς να βγει έξω απ’αυτά.

Ν.Κ. Κάνουμε μια αντιπαράθεση των κωδικών συμπεριφοράς με τα ένστικτα, τα οποία καταπιέζονται καθημερινά και ολοένα πιο πολύ, και αυτή η έξοδος θα τους προσέφερε μια εκτόνωση.

Α.Χ. Σαν μια διέξοδος του εσωτερικού προς τον εξωτερικό κόσμο πάλι.

Προέρχεστε από τελείως διαφορετι­κές χώρες. Πόσο απελευθερωτικό, ή όχι, είναι το ότι δουλεύετε μαζί;

Α.Λ. Επειδή δεν μας ενδιέφερε ποτέ να χρησιμοποιήσουμε κείμενα, όπως η νόρμα στο θέατρο, μας είναι πολύ χρή­σιμο το ότι μιλάμε πολλές γλώσσες γιατί μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ο ένας τη γλώσσα του άλλου, να την πειρά­ξουμε, να παίξουμε με την επικοινωνία. Γι’αυτό και μ’ αρέσει το όνομα της ομά­δας, που προέκυψε από μια παρεξή­γηση ουσιαστικά. Δεν ξέρω αν είναι απελευθερωτικό, αλλά είναι σίγουρα συναρπαστικό!

Α.Χ. Επίσης, κατά κάποιο τρόπο, σπάνε έτσι κάποιοι περιορισμοί ή συνήθειες που μπορεί να είχα παλιότερα. Αλλά­ζουν τα δεδομένα, ακόμα και λόγω ανα­γκαιότητας μερικές φορές, κι αυτό για μένα είναι όντως απελευθερωτικό.

Ν.Κ. Για μένα σημασία έχει απλά το γε­γονός ότι δημιουργούμε κάτι μαζί, προς την ίδια κατεύθυνση. Μπορεί να μη μπο­ρούσαμε να το κάνουμε έτσι αν ήμαστε από το ίδιο μέρος.

Έχετε δηλώσει πως «επιθυμία μας εί­ναι να δημιουργήσουμε μια θεατρική γλώσσα, την οποία αυθαίρετα απο­καλούμε ευαίσθητη γλώσσα σώμα­τος». Τι εννοείτε;

Α.Χ. Έχει να κάνει με τον τρόπο που δουλεύουμε μαζί. Χρησιμοποιούμε τα χαρακτηριστικά του καθένα και της κα­θεμιάς την προσωπικότητα, την ενέρ­γεια, το λόγο, τη σκέψη, τις συγκρού­σεις του/της, για να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον, ένα σύμπαν που να συ­μπεριλαμβάνει όλα τα παραπάνω. Δη­μιουργούμε, όχι εικόνες, αλλά ζωή, πρά­ξεις, που δεν απευθύνονται στη λογική, αλλά αποτελούν μια πρόσκληση να μπεις σ’αυτό το σύμπαν και να νιώσεις την επαφή. Και δεν εννοώ να συγκινη­θείς, αλλά να κινητοποιηθούν απ’ αυτή τη διάδραση κάποια κομμάτια, διαφο­ρετικά και προσωπικά για τον καθένα, συνειδητά ή μη. Θέλουμε να δημιουρ­γούμε στιγμές που μπορείς να τις πά­ρεις μαζί σου μετά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: