Νόσος Αλτσχάιμερ, αφιέρωμα –με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ σήμερα 21 Σεπτεμβρίου 2011 | τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ , προστασία, διάγνωση, συμπτώματα, θεραπευτικά “όπλα”, που απευθυνόμαστε.

alzheimer

Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ

Της Παρασκευής Σακκά

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου. Αρχικά της συμπτώματα είναι η ήπια έκπτωση της μνήμης και των άλλων νοητικών λειτουργιών που συχνά περνούν απαρατήρητα τόσο από τον ίδιο τον ασθενή όσο και από τα μέλη της οικογένειάς του.

Όσο όμως η νόσος εξελίσσεται, επηρεάζονται σταδιακά και οι δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, δηλαδή οι κοινωνικές σχέσεις, η διαχείριση των οικονομικών, η οδήγηση, η φροντίδα του εαυτού.

Με την πάροδο του χρόνου οι δυσκολίες αυτές γίνονται τόσο σοβαρές, ώστε ο ασθενής να εξαρτάται ολοκληρωτικά από τους άλλους. Στα παραπάνω προστίθενται κάποιες φορές, και διαταραχές στη συμπεριφορά, απάθεια ή επιθετικότητα, διαταραχές ύπνου και όρεξης, υπερκινητικότητα.

Στον εγκέφαλο των ασθενών που πάσχουν από την νόσο Αλτσχάιμερ ανευρίσκονται χαρακτηριστικά παθολογοανατομικά ευρήματα, όπως είναι οι «γεροντικές πλάκες» και οι «νευροϊνιδιακοί σχηματισμοί», που εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές που ελέγχουν τις νοητικές λειτουργίες.

Συχνότητα και προληπτικά τεστ

Η συχνότητα της νόσου αυξάνεται με την ηλικία. Εμφανίζεται κατά μέσον όρο στο 5% έως 10% των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών. Ειδικά, όμως, μετά την ηλικία των 85 ετών, κάθε ηλικιωμένος έχει 1 στις 3 πιθανότητες να την εμφανίσει.

Επομένως, η συχνότητα στο γενικό πληθυσμό είναι αρκετά μεγάλη, ώστε δεν είναι σπάνιο να πάσχουν δύο ή περισσότερα μέλη μιας οικογένειας. Η μεγάλη αύξηση του αριθμού των ανοϊκών ασθενών αποτελεί αναπόφευκτο επακόλουθο της γήρανσης του γενικού πληθυσμού λόγω της αύξησης του μέσου όρου ζωής.

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο εξέταση που να μπορεί να προβλέψει εάν ένα άτομο θα προσβληθεί στο μέλλον από νόσο Αλτσχάιμερ.

Ειδικά στην περίπτωση των ατόμων που εμφανίζουν την νόσο πριν από τα 50, συστήνεται προληπτικά γενετικός έλεγχος στους ίδιους και στα μέλη της οικογένειάς τους ώστε να διαπιστωθεί εάν φέρουν κάποιο από τα γνωστά γονίδια που ευθύνονται για τις προγεροντικές μορφές της νόσου.

Εντούτοις, ούτε καν αυτή η εξέταση δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα εάν κάποιος θα νοσήσει. Επιτρέπει μόνο να γνωρίζουμε εάν ένας άνθρωπος έχει περισσότερες πιθανότητες από τους υπολοίπους να εμφανίσει την νόσο. Για τον λόγο αυτό, αλλά και εξαιτίας του μεγάλου οικονομικού κόστους, ο γενετικός έλεγχος δεν συγκαταλέγεται στις εξετάσεις ρουτίνας που προτείνονται στους ασθενείς.

Προδιαθεσικοί παράγοντες

Ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου είναι η αύξηση της ηλικίας. Τελευταία, όμως, πολλαπλασιάζονται όπως προαναφέρθηκε αλματωδώς οι επιστημονικές ενδείξεις που συνδέουν τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για την καρδιαγγειακή νόσο (υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, υπερχοληστερολαιμία, παχυσαρκία, κάπνισμα) και με τη νόσο Αλτσχάιμερ, κάτι που επιτρέπει μερικώς την πρόληψή της.

Πρόσφατες σχετικές μελέτες δείχνουν ότι ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, του σωματικού βάρους, των επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης στο αίμα είναι ευεργετικός τόσο για τον εγκέφαλο όσο και για το καρδιαγγειακό σύστημα.

Επιπλέον, η συστηματική σωματική αλλά και πνευματική άσκηση και η υγιεινή διατροφή φαίνεται ότι προστατεύουν από την άνοια. Ειδικότερα, όσοι ασκούνται πνευματικά (σπουδάζοντας, διαβάζοντας,… παιδεύοντας το μυαλό τους) παθαίνουν νόσο Αλτσχάιμερ σε μικρότερη συχνότητα ή σε ηπιότερη μορφή.

Η εξέλιξη

Η φυσική πορεία της νόσου Αλτσχάιμερ οδηγεί τελικά τους ασθενείς στον θάνατο. Η εκφύλιση του εγκεφάλου αρχικά περιορίζεται σε δομές που σχετίζονται με τη μνήμη και τις νοητικές λειτουργίες γενικότερα, αλλά στη συνέχεια επεκτείνεται σταθερά σε ευρύτερες περιοχές του εγκεφάλου, επηρεάζοντας σταδιακά όλες τις λειτουργίες και τα συστήματα του σώματος.

Η πιο συχνή αιτία θανάτου των ανοϊκών ασθενών είναι οι λοιμώξεις, γεγονός που οφείλεται στο ότι καθώς εξελίσσεται η νόσος, το ανοσολογικό σύστημα και συνολικά ο οργανισμός τους αποδυναμώνονται.

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείου «Υγεία»

 

Αλτσχάιμερ: Σώστε το μυαλό σας

ης Παρασκευής Σακκά

Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται αλματωδώς ο αριθμός των ανοϊκών ασθενών. Οι πάσχοντες από νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας στην Ευρώπη ανέρχονται σήμερα σε 7,3 εκατομμύρια, ενώ στην χώρα μας υπολογίζεται πως νοσούν περισσότεροι από 160.000 άνθρωποι.
Παγκοσμίως οι ανοϊκοί ασθενείς υπερβαίνουν τα 35 εκατομμύρια, ενώ αναμένεται να ξεπεράσουν τα 100 εκατομμύρια μέχρι το 2050.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η νόσος Αλτσχάιμερ απορροφά αυτή τη στιγμή το 25% του συνόλου των δαπανών για την Υγεία. Σαν αποτέλεσμα πολλοί ηλικιωμένοι που διαπιστώνουν προβλήματα με τη μνήμη τους και οι οικογένειές τους απευθύνονται στον οικογενειακό τους γιατρό και αναζητούν απαντήσεις στα εναγώνια ερωτήματά τους.
Η παθολογική διεργασία που συμβαίνει στον εγκέφαλο των ασθενών με νόσο Αλτσχάιμερ, αρχίζει δεκαετίες πριν από την εμφάνιση των κλινικών συμπτωμάτων και η αιτιοπαθογένειά της είναι προφανώς πολυπαραγοντική.
Η νόσος συνήθως εκδηλώνεται σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ είναι σχετικά σπάνια σε μικρότερες ηλικίες. Στην πραγματικότητα, σε ποσοστό 95% το Αλτσχάιμερ εκδηλώνεται σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, γεγονός που καθιστά την ηλικία τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνισή του.
Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η νόσος Αλτσχάιμερ είναι σποραδική δηλαδή δεν έχει κληρονομική συνιστώσα.
Σαφής κληρονομική προδιάθεση αναγνωρίζεται σε ποσοστό περίπου 5% των ατόμων που πάσχουν. Στις περιπτώσεις αυτές η ηλικία έναρξης της νόσου είναι σχετικά μικρή, μεταξύ 40 και 60 ετών. Έχουν αναγνωριστεί τρία γονίδια υπεύθυνα για προγεροντικές μορφές της νόσου.
Στα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου η συχνότητα της άνοιας είναι μεγαλύτερη. Ειδικά σχεδιασμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση στην ενήλικο ζωή αυξάνει τις νοητικές εφεδρείες και πιθανώς προστατεύει από την άνοια με τη δημιουργία νέων νευρωνικών δικτύων, αλλά και νέων εγκεφαλικών κυττάρων.
Πίεση, «ζάχαρο» και χοληστερίνη
Σήμερα αυξάνονται αλματωδώς οι επιστημονικές ενδείξεις που συνδέουν τους γνωστούς αγγειακούς παράγοντες κινδύνου (υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης,υπερχοληστερολαιμία, υπερομοκυστεϊναιμία, παχυσαρκία, κάπνισμα) με τη νόσο Αλτσχάιμερ, γεγονός που επιτρέπει την πρόληψή της.
Πολλές μεγάλες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι ο έλεγχος των αγγειακών παραγόντων κινδύνου, η συστηματική σωματική άσκηση, η υγιεινή διατροφή με φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και Ω3 λιπαρά οξέα, συντελούν σημαντικά στην πρόληψη της άνοιας.
Οι τακτικές αυτές όμως πρέπει να εφαρμόζονται από τη μέση ηλικία, πριν αρχίσει η νευροεκφυλιστική διαδικασία στον εγκέφαλο.
Εφικτή η έγκαιρη διάγνωση
Η διάγνωση σε πρώιμα κλινικά στάδια είναι εφικτή. Ένας έμπειρος γιατρός μπορεί να διαγνώσει τη νόσο Αλτσχάιμερ με βεβαιότητα έως και 90%, συνδυάζονταςτα διαγνωστικά μέσα που έχει στη διάθεσή του (νευροαπεικονιστικές μέθοδοι,βιολογικοί δείκτες, νευροψυχολογικές δοκιμασίες).
Συνήθως όμως οι ανοϊκοί ασθενείς εξετάζονται από ειδικό γιατρό 3 χρόνια αφού εμφανίσουν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου. Η καθυστέρηση αυτή στη διάγνωση και στη θεραπεία έχει αρνητικές επιπτώσεις στηνπορεία της νόσου.
Σήμερα αναζητούνται εντατικά τρόποι αναγνώρισης των υποψήφιων ασθενών και διερευνάται η πιθανότητα μη ειδικοί παράγοντες (όπως ορμόνες, αντιοξειδωτικοί παράγοντες ή αντιφλεγμονώδεις ουσίες) να μπορούν να αναστρέψουν ή να καθυστερήσουν την παθογόνο διεργασία.
Καινούριες θεραπευτικές προσεγγίσεις της νόσου Αλτσχάιμερ όπως η ανοσοθεραπεία, η γενετική τροποποίηση, η αναστολή της συσσώρευσης της β-αμυλοειδούς πρωτεΐνης και άλλων παθολογικών πρωτεϊνών έχουν περάσει από το στάδιο της θεωρίας στην κλινική πράξη.
Πάνω από 100 φάρμακα βρίσκονται σε αυτή τη στιγμή σε διάφορες φάσεις κλινικών δοκιμών.
Άλλο άνοια κι άλλο Αλτσχάιμερ
Ο όρος «άνοια» αναφέρεται σε μια σειρά συμπτωμάτων τα οποία παρουσιάζουν άτομα με νοσήματα που καταστρέφουν τα εγκεφαλικά κύτταρά τους.
Τα συμπτώματα αυτά είναι καταρχήν απώλεια της μνήμης και ακολούθως διαταραχή των υπολοίπων νοητικών λειτουργιών: του λόγου, της προσοχής, της συγκέντρωσης, της κρίσης.
Αποτέλεσμα αυτής της παθολογικής διεργασίας είναι η σταδιακή και αργή επιδείνωση της ικανότητας του ατόμου να λειτουργεί ικανοποιητικά στην καθημερινή ζωή και τελικά η πλήρης αποδιοργάνωση της προσωπικότητάς του.
Πολύ συχνά, ο όρος «άνοια» χρησιμοποιείται λανθασμένα από το ευρύ κοινό και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως συνώνυμος της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η άνοια είναι ένας περιγραφικός, γενικός όρος, ενώ η νόσος Αλτσχάιμερ είναι συγκεκριμένη ασθένεια, η οποία ευθύνεται για περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις άνοιας. Η αμέσως επόμενη σε συχνότητα άνοια είναι η αγγειακή άνοια, η οποία προκαλείται από πολλαπλά εγκεφαλικά επεισόδια, μικρά ή μεγάλα. Άλλες μορφές άνοιας οφείλονται σε σπανιότερα αίτια όπως π.χ. η νόσος με σωμάτια Lewy, η άνοια της νόσου Πάρκινσον, οι μετωποκροταφικές άνοιες κλπ.
Αναστρέψιμες άνοιες
Σε λίγες περιπτώσεις η άνοια εμφανίζεται σαν επακόλουθο υποκείμενου σωματικού νοσήματος – λ.χ. μιας σοβαρής ενδοκρινολογικής ασθένειας (υποθυρεοειδισμός) ή της έλλειψης από τον οργανισμό συγκεκριμένων βιταμινών (Β12) και ιχνοστοιχείων.
Η άνοια μπορεί επίσης να αποτελεί σύμπτωμα όγκων του εγκεφάλου ή να είναι αποτέλεσμα τοξικής δράσης στον εγκέφαλο ουσιών όπως το αλκοόλ ή διαφόρων φαρμάκων (ηρεμιστικά και παλαιά αντικαταθλιπτικά, φάρμακα για τη νόσο Πάρκινσον, ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα).
Τέλος, ψυχικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη και η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, επίσης μπορεί να προκαλέσουν μνημονικές δυσκολίες.
Η ανίχνευση τέτοιων περιπτώσεων «δευτερογενούς ανοϊκής συνδρομής» όπως αποκαλείται, έχει σημασία διότι αντιμετωπίζοντας το υποκείμενο πρόβλημα θεραπεύουμε – εν μέρει ή ολικά – και την άνοια.
Η αγγειακή άνοια
Η αγγειακή άνοια είναι η δεύτερη σε συχνότητα άνοια, έπειτα από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Προκαλείται από ανεπαρκή παροχή αίματος σε περιοχές του εγκεφάλου, που οδηγεί σταδιακά στη νέκρωσή τους. Είναι αποτέλεσμα αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, μεγάλων ή μικρών, μεμονωμένων ή πολλαπλών.
Η πρόληψη της αγγειακής άνοιας είναι δυνατή γιατί οι αγγειακοί παράγοντες κινδύνου παίζουν μεγαλύτερο ρόλο απ’ ό,τι στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα συμπτώματα της αγγειακής άνοιας είναι κατάθλιψη, απάθεια, επιβράδυνση των νοητικών λειτουργιών, αδυναμία οργάνωσης και εκτέλεσης σύνθετων πράξεων (εκτελεστική δυσλειτουργία).
Η απώλεια μνήμης είναι ήπια και δεν είναι κύρια εκδήλωση αυτής της κατάστασης. Η βάδιση είναι αργή και ασταθής με συχνές πτώσεις και συχνά εμφανίζεται ακράτεια ούρων.
Στα πλέον προχωρημένα στάδια, οι ασθενείς δεν μπορούν να εκτελέσουν απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως η ατομική υγιεινή, το ντύσιμο, το μαγείρεμα και τα ψώνια ή πιο σύνθετες εργασίες, όπως η χρήση του τηλεφώνου, οι τραπεζικές συναλλαγές ή η φυσικοθεραπεία για την αποκατάσταση των κινητικών τους προβλημάτων.
Φάρμακα όπως οι αναστολείς της ακετυλοχολινεστεράσης, που χρησιμοποιούνται με καλά αποτελέσματα στη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ, βοηθούν και τους ασθενείς με αγγειακή άνοια.

 

 

 

Πως να προστατευθείτε

Της Παρασκευής Σακκά

Ο έλεγχος των αγγειακών παραγόντων κινδύνου συντελεί σημαντικά στην πρόληψη της άνοιας. Πρόσφατες σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η υγιεινή διατροφή και ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, του σωματικού βάρους, των επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης στο αίμα ωφελούν τον εγκέφαλο όσο και το καρδιαγγειακό σύστημα.

Επιπλέον, η συστηματική σωματική αλλά και πνευματική άσκηση, φαίνεται ότι προστατεύουν από την άνοια. Άτομα υψηλού μορφωτικού επιπέδου που ασκούν συστηματικά το μυαλό τους, παρουσιάζουν νόσο Αλτσχάιμερ σε μεγαλύτερη ηλικία και σε ηπιότερη μορφή σε σχέση με άτομα που κρατούν το μυαλό τους σε αδράνεια.

Δραστηριότητες όπως το διάβασμα, τα πνευματικά παιχνίδια (χαρτιά, σκάκι) ή ακόμη και πιο απλές δραστηριότητες, όπως η λύση σταυρολέξων, μπορούν να κρατήσουν ζωντανές τις νοητικές λειτουργίες των ηλικιωμένων και να βοηθήσουν στη διατήρηση της μνήμης τους.

Θα πρέπει να τονιστεί πως η έκπτωση της μνήμης είναι αναμενόμενη στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας και δεν εξελίσσεται απαραίτητα σε νόσο Αλτσχάιμερ. Πολλοί ηλικιωμένοι βιώνουν δυσκολίες στο να ανακαλέσουν συγκεκριμένες πληροφορίες, όταν όμως τους δοθεί αρκετός χρόνος τελικά τα καταφέρνουν.

Το να ανησυχεί κανείς για τη μνήμη του συχνά επιδεινώνει την κατάσταση. Σήμερα, έχουμε στη διάθεσή μας νέες και αποτελεσματικές μεθόδους που αυξάνουν σημαντικά τις δυνατότητες έρευνας και ακριβούς διάγνωσης των διαταραχών μνήμης.

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια πραγματικότητα. Πολλοί άνθρωποι ήδη πάσχουν και πολλοί περισσότεροι θα νοσήσουν στο μέλλον από αυτή. Αν αντιμετωπίζετε προβλήματα μνήμης που δυσκολεύουν την καθημερινή σας ζωή, απευθυνθείτε σ’ έναν ειδικό. Όσο πιο νωρίς αντιμετωπίσετε το πρόβλημα, τόσο καλύτερο θα είναι το μέλλον σας.

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείου «Υγεία»

Πως γίνεται η διάγνωση

Της Παρασκευής Σακκά

Ένας έμπειρος κλινικός γιατρός μπορεί να διαγνώσει την νόσο Αλτσχάιμερ με βεβαιότητα έως και 90%, συνδυάζοντας τα διαγνωστικά μέσα που έχει στη διάθεσή του.

Την κλινική, νευρολογική και ψυχιατρική εκτίμηση συμπληρώνουν ο παρακλινικός έλεγχος (μικροβιολογικές εξετάσεις, απεικόνιση του εγκεφάλου, προσδιορισμός δεικτών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, γενετικός έλεγχος) και οι εξειδικευμένες νευροψυχολογικές δοκιμασίες (τεστ μνήμης και των άλλων νοητικών λειτουργιών).
Πιο αναλυτικά, οι εξετάσεις, με τις οποίες μπορούμε να ελέγξουμε κάποιον ασθενή για προβλήματα μνήμης περιλαμβάνουν αιματολογικό και μεταβολικό έλεγχο, μέτρηση διαφόρων βιταμινών (βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ) που έχουν συσχετιστεί με άνοια, ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως ο υποθυρεοειδισμός, και έλεγχο για χρόνιες λοιμώξεις, όπως είναι η σύφιλη και το AIDS (κατά περίπτωση).
Ο απεικονιστικός έλεγχος, με αξονική ή με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου μπορεί να αποκαλύψει τα σπάνια ιάσιμα αίτια άνοιας, όπως το χρόνιο υποσκληρίδιο αιμάτωμα, τον υδροκέφαλο χαμηλής πίεσης, όγκους εγκεφάλου, κ.α. αλλά μπορεί επίσης να ανιχνεύσει αγγειακές αλλοιώσεις ή ατροφία του εγκεφάλου.
Η ανίχνευση ειδικών πρωτεϊνών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ο γενετικός έλεγχος και η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) είναι οι πλέον σύγχρονες και εξειδικευμένες μέθοδοι διάγνωσης των ανοϊκών συνδρόμων αλλά δεν συνιστώνται σε ευρεία κλίμακα, παρά μόνο σε μεμονωμένα περιστατικά.

Οι νευροψυχολογικές δοκιμασίες επιτρέπουν, εκτός από την διάγνωση, και την παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου, καθώς και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των φαρμακευτικών ή άλλου είδους παρεμβάσεων.

Σωτήρια η έγκαιρη διάγνωση

Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση βοηθά τον ασθενή και το φροντιστή να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι ώστε να περάσουν ομαλά τα διάφορα στάδια της νόσου. Η σωστή διάγνωση είναι επίσης προϋπόθεση μιας αποτελεσματικής θεραπείας.

Πρώτα τα μέλη της οικογένειας αξιολογούν τα προβλήματα που παρουσιάζει ο δικός τους άνθρωπος. Αν διαπιστώνουν ύποπτα συμπτώματα θα πρέπει να απευθυνθούν σε γιατρό, ο οποίος θα κάνει την επίσημη διάγνωση.

Ο φροντιστής βοηθά τον γιατρό:

* Να διαγνώσει το ανοϊκό σύνδρομο

* Να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών θεραπειών

* Να αναγνωρίσει και να θεραπεύσει προβληματικές συμπεριφορές

Ο γιατρός βοηθά τον φροντιστή:

* Να δεχτεί τον ρόλο του, χωρίς θυμό και ενοχές

* Να αντιμετωπίσει τον ασθενή με τρόπο ρεαλιστικό και αποτελεσματικό

* Να χειριστεί τα συμπτώματα της νόσου

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείου «Υγεία»

 

Τα συμπτώματα και οι ανάγκες των ασθενών

Της Παρασκευής Σακκά

Η νόσος Αλτσχάιμερ εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πώς ήταν ο ασθενής πριν τη νόσο (την προσωπικότητα, την φυσική του κατάσταση και τον τρόπο ζωής του).

Τα συμπτώματα μπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά στο πλαίσιο των τριών σταδίων εξέλιξης της ασθένειας: ήπια, μέτρια και σοβαρή νόσος.

Τα στάδια χρησιμεύουν ως οδηγός για το μέλλον και βοηθούν όσους φροντίζουν ανθρώπους με Αλτσχάιμερ να γνωρίζουν εκ των προτέρων τα πιθανά προβλήματα και να προγραμματίζουν τις ανάγκες στην φροντίδα τους. Όμως, σε κανένα άτομο, η εξέλιξη της νόσου δεν θα είναι πανομοιότυπη με αυτήν των υπολοίπων ασθενών.

Ορισμένα από τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε στάδιο της νόσου, ενώ σε όλα τα στάδια μπορεί να εμφανιστούν σύντομες περίοδοι πνευματικής διαύγειας του ασθενούς.

Ήπια νόσος

Η ήπια νόσος είναι το στάδιο του Άλτσχαϊμερ που συχνά παραβλέπεται, με τα συμπτώματά του να εκλαμβάνονται λανθασμένα από τους επαγγελματίες Υγείας, τους συγγενείς και τους φίλους των ασθενών ως ενδείξεις της ηλικίας.
Επειδή η εξέλιξη της νόσου είναι σταδιακή, είναι δύσκολο να αναγνωριστεί ο ακριβής χρόνος έναρξης.

Το άτομο με ήπια νόσο μπορεί:

* Να εμφανίζει απώλεια πρόσφατης μνήμης

* Να δυσκολεύεται να κατονομάσει πρόσωπα και αντικείμενα

* Να εμφανίζει δυσκολία στη λήψη αποφάσεων

* Να μην αναπτύσσει πρωτοβουλίες και να μην έχει ενδιαφέρον για τις μέχρι τότε ασχολίες του

* Να εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης, καθώς και εκνευρισμό

Μέσης βαρύτητας

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα προβλήματα γίνονται πιο εμφανή και πιεστικά. Ο ασθενής με μέτρια νόσο Αλτσχάιμερ δεν είναι πλέον αυτόνομος διότι:

* Ξεχνάει συστηματικά πλέον, ιδίως τα πρόσφατα γεγονότα και τα ονόματα των προσώπων

* Δυσκολεύεται να εκφραστεί, ψάχνει τις λέξεις, χρησιμοποιεί λάθος λέξεις

* Χάνεται μέσα στο σπίτι ή στη γειτονιά του

* Δεν είναι σε θέση να μαγειρέψει, να καθαρίσει ή να κάνει ψώνια

* Χρειάζεται βοήθεια με την προσωπική του υγιεινή (π.χ. τουαλέτα, πλύσιμο, ντύσιμο)

* Εμφανίζει «ακατάλληλες» ή απρόβλεπτες συμπεριφορές

* Ακούει, βλέπει ή «ζει» καταστάσεις που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα (παραλήρημα, ψευδαισθήσεις)

Προχωρημένη

Στο στάδιο αυτό ο ασθενής είναι απολύτως εξαρτημένος και αδρανής. Οι διαταραχές της μνήμης είναι πολύ σοβαρές, ενώ οι σωματικές συνέπειες της νόσου είναι πλέον εμφανείς. Ο ασθενής με σοβαρή νόσο:

* Δεν αναγνωρίζει τους συγγενείς, τους φίλους ή οικεία αντικείμενα

* Δυσκολεύεται να κατανοήσει ή να ερμηνεύσει τα γεγονότα

* Αδυνατεί να αυτοεξυπηρετηθεί

* Δεν είναι σε θέση να βρει το δρόμο του μέσα στο σπίτι

* Δυσκολεύεται να περπατήσει

* Έχει ακράτεια ούρων και κοπράνων

* Μπορεί να είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι ή στο κρεβάτι

Τι χρειάζονται οι πάσχοντες

Ήπια νόσος

* Φυσιολογική ζωή

* Οργάνωση της καθημερινότητας – ρουτίνα

* Ενημέρωση και υποστήριξη της οικογένειας

* Προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης

Μέσης βαρύτητας νόσος

* Απλούστευση του τρόπου ζωής

* Υποστήριξη στις καθημερινές δραστηριότητες

* Ανοχή των ιδιαιτεροτήτων

* Ασκήσεις νοητικής ενδυνάμωσης, εργοθεραπεία, θεραπείες τέχνης

Προχωρημένη νόσος

* Αναγνώριση, κάλυψη συναισθηματικών αναγκών

* Διασφάλιση της αξιοπρέπειας και της σωματικής άνεσης

* Πρόληψη κατακλίσεων και δυσκαμψίας

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια του Ιατρείου Μνήμης του Νοσοκομείου «Υγεία»

Πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό

Εάν αντιμετωπίζετε κάποιες από τις δυσκολίες που ακολουθούν και ανησυχείτε για την εξέλιξή τους, απευθυνθείτε άμεσα σε κάποιον ειδικό.

* Ξεχνάτε ονόματα και φυσιογνωμίες ανθρώπων;

* Συναντάτε δυσκολία στο να εκφραστείτε; Ψάχνετε να βρείτε τις κατάλληλες λέξεις;

* Χάνετε τα προσωπικά σας αντικείμενα (γυαλιά, χάπια, κλειδιά);

* Αντιμετωπίζετε δυσκολία στο να κάνετε πράγματα που παλαιότερα σας φαίνονταν πολύ εύκολα, π.χ. να μαγειρέψετε, να οδηγήσετε, να διαχειριστείτε τα οικονομικά σας;

* Ξεχνάτε τα πρόσφατα γεγονότα, παρόλο που θυμάστε πολύ καλά τα παλαιότερα;

* Δυσκολεύεστε να προσανατολιστείτε στο χώρο;

* Χάνετε το δρόμο σας σε περιοχές που γνωρίζετε καλά;

* Ξεχνάτε τα ραντεβού και τις υποχρεώσεις σας;

* Ξεχνάτε γενικά πολύ περισσότερο απ’ ότι στο παρελθόν;

 

Τα θεραπευτικά «όπλα» εναντίον του Αλτσχάιμερ

Της Παρασκευής Σακκά

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για την νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, υπάρχουν φάρμακα που αναστέλλουν και καθυστερούν σημαντικά την εξέλιξή της, ιδίως αν χορηγηθούν στα αρχικά στάδια, καθώς και μη φαρμακευτικές μέθοδοι που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Έχει αποδειχθεί ότι τα άτομα με Αλτσχάιμερ έχουν ελαττωμένα επίπεδα ακετυλχολίνης στον εγκέφαλο – μίας ουσίας που παίζει σημαντικό ρόλο στη μνημονική διαδικασία. Τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιούμε φάρμακα που μπορούν να αναστείλουν το ένζυμο το οποίο αποδομεί την ακετυλχολίνη, βελτιώνοντας με αυτό τον τρόπο τη μνήμη και καθυστερώντας την εξέλιξη της νόσου.

Τα φάρμακα αυτά είναι οι αναστολείς της ακετυλοχολινεστεράσης, στους οποίους ανήκουν η δονεπεζίλη που είναι μια καλά ανεκτή και ασφαλής θεραπεία για όλα τα στάδια της νόσου, η ριβαστιγμίνη, η γκαλανταμίνη και η μεμαντίνη.

Μία τελευταία εξέλιξη είναιτο διασπειρόμενο δισκίο δονεπεζίλης, η καινούργια μορφή του υπάρχοντος φαρμάκου που είναι περισσότερο εύχρηστο και συντελεί στην καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς. Επίσης, η μεμαντίνη ενδείκνυται για τη θεραπεία της σοβαρής νόσου Αλτσχάιμερ .

Επιπλέον, υπάρχει ένας αριθμός άλλων φαρμάκων που μπορούν να ανακουφίσουν την κατάθλιψη, τη σύγχυση, την αϋπνία και άλλα συμπτώματα συμπεριφοράς που πιθανόν να εμφανιστούν στην πορεία της νόσου. Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευθείτε το γιατρό σας ή άλλους επαγγελματίες υγείας.

Μη φαρμακευτικές θεραπείες

Τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως χρησιμοποιούνται και μη φαρμακευτικές θεραπείες, οι οποίες απευθύνονται κατά κύριο λόγο στους ασθενείς που βρίσκονται στο αρχικό ή στο μέσο στάδιο της νόσου και εφαρμόζονται σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή.

Κοινός στόχος των μη φαρμακευτικών θεραπειών είναι η κινητοποίηση του ασθενούς, η ενίσχυση της αυτονομίας και της καθημερινής λειτουργικότητάς του, και η βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο του ιδίου, όσο και της οικογένειάς του.

Ανάλογα με τις ιδιαίτερες ικανότητες και ανάγκες του κάθε ασθενούς, προτείνεται η συμμετοχή του σε προγράμματα:

* Νοητικής ενδυνάμωσης (οι γνωστές «ασκήσεις μνήμης»)

* Λογοθεραπείας

* Εργοθεραπείας

* Θεραπείας τέχνης

* Σωματικής άσκησης

Τα προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης είναι μία από τις αποτελεσματικότερες, μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις. Στοχεύουν στη σταθεροποίηση ή ακόμα και στη βελτίωση της γνωστικής κατάστασης του ασθενούς μέσω της αξιοποίησης των γνωστικών του λειτουργιών που παραμένουν σε ικανοποιητικό επίπεδο.

Τα προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης αποτελούν μια εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση που στοχεύει στην άσκηση και αξιοποίηση των γνωστικών λειτουργιών του ανοϊκού ασθενούς που παραμένουν ακόμη σε ικανοποιητικό επίπεδο.

Οι ασκήσεις αυτές δεν ασκούν μόνο τη μνήμη όπως υπονοεί το όνομά τους, αλλά όλες τις γνωστικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων της προσοχής, της αντίληψης, της κρίσης κλπ. Γίνονται είτε με μολύβι και χαρτί, είτε μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή (π.χ. Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα SOCIABLE) και συνήθως εκτός από πνευματική άσκηση προσφέρουν και διασκέδαση χάρη στην ποικιλία του περιεχομένου τους.
Απώτερος στόχος βέβαια είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο του ασθενούς, όσο και της οικογένειάς του.

Τα προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης περιλαμβάνουν:

α) ασκήσεις μνήμης, προσοχής, λόγου κλπ.

β) προσανατολισμό στο χώρο, το χρόνο και την επικαιρότητα

γ) επανεκμάθηση υλικού (ονόματα οικείων, αντικειμένων κλπ.)

δ) εκπαίδευση στην εφαρμογή μνημονικών τεχνικών και στη χρήση εξωτερικών μνημονικών βοηθημάτων κ. ά.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις μη φαρμακευτικές θεραπείες και τη δυνατότητα συμμετοχής των ασθενών σε αντίστοιχα προγράμματα, μπορεί να πάρει κανείς από τις Εταιρείες Αλτσχάιμερ που υπάρχουν σε όλη τη χώρα.

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια του Ιατρείου Μνήμης του Νοσοκομείου «Υγεία»

 

Που να απευθυνθείτε

 

 

Ελληνικές Εταιρείες & Σύλλογοι Νόσου Αλτσχάιμερ
Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

M. Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, 116 36 Αθήνα

Γραμματεία: 210 7013271, fax: 210 6012239

Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 09.00-17.00

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.alzheimerathens.gr

e-mail: info@alzheimerathens.gr  και kentroalz@ath.forthnet.gr

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών

Πέτρου Συνδίκα 13, Τ.Κ. 546 43 Θεσσαλονική
τηλ. 2310 810411, 2310 925802
Γραμμή βοήθειας: 2310 909000
Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.alzheimer-hellas.gr
e-mail: info@alzheimer-hellas.gr
Σωματείο Αλληλοβοήθειας Συγγενών Φροντιστών με νόσο Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών Αθηνών

Κάνιγγος 23, Τ.Κ. 106 77 Αθήνα
Τηλ. 210 3811604
Γραμμή βοήθειας: 210 3303678

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Καλαμαριάς

Νικομηδείας 24, Τ.Κ. 551 32 Καλαμαριά Θεσσαλονίκη
Τηλ. 2310 909000, 6973 302750

Εταιρεία Μελέτης Νόσου Alzheimer και Αγγειακών Ανοιών Κ. Μακεδονίας

Στ. Τάττη 10, Τ.Κ. 546 21 Θεσσαλονίκη
Τηλ. 2310 280707

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Βόλου

Ανθεστηρίων 5, Τ.Κ. 385 00 Αλυκές Βόλου
Τηλ. 24210 87265

Ινστιτούτο Alzheimer Βόλου «H Αγία Σοφία»

Χατζηαργύρη 110, Τ.Κ. 383 33 Βόλος
Τηλ. 24210 43448, 24210 44921

Σωματείο Alzheimer Ιωαννίνων «Ιπποκράτης» Γενικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα

Λ. Μακρυγιάννη, Τ.Κ. 450 01 Ιωάννινα
Τηλ. 26510 80420

Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Ηρακλείου «Η Αλληλεγγύη»

Νταλιάνη 22, Τ.Κ. 713 06 Ηράκλειο
Τηλ. 2810 224427, 6974192595

Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Καβάλας

Βενιζέλου 5, Τ.Κ. 654 04 Καβάλα
Τηλ. 2510 83951, 6938 528251

Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Λάρισας

Τέρμα Λαγού και Κραννώνος, Τ.Κ. 412 22 Λάρισα
Τηλ. 2410 235169

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών «Μνημοσύνη»

Σωσικράτους 12, Τ.Κ. 265 00 Πάτρα
Τηλ. 6945 395040

Σωματείο Αlzheimer Ξάνθης

28ης Οκτωβρίου 252, Τ.Κ. 671 00 Ξάνθη
Τηλ. 6977 720669

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Ρεθύμνου «Συμπαράσταση»

Μοάτσου 7, Τ.Κ. 741 00 Ρέθυμνο
Τηλ. 28310 53500, 6946 269540

Σωματείο Στήριξης ασθενών Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών και Υπερηλίκων Πέλλας

Δήμος Μ. Αλεξάνδρου, Τ.Κ. 580 01 Καρυώττισσα Πέλλας
Τηλ. 24210 58218, 6937 080565

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Καλλικράτειας

Χατζηαργύρου 68, Τ.Κ. 630 80 Ν. Καλλικράτεια Χαλκιδικής
Τηλ. 6974 900754

Σωματείο Alzheimer Σερρών

4ο χλμ Σερρών – Δράμας, Τ.Κ. 621 00 Σέρρες
Τηλ. 23210 55789, 6988 915945

Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Παράρτημα Χανίων

Χρυσοπηγής 60, Τ.Κ. 731 34 Χανιά
Τηλ. 28210 76050

Ελληνική Εταιρεία Αγωγής Υγείας Χίου

Αλ. Παχνού 11, Τ.Κ. 821 00 Χίος
Τηλ. 22710 41020, 6946 330549

ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΕΡΑΣ ΑΝΟΪΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΑΘΗΝΑ

Κέντρο Ημέρας Ανοϊκών Ασθενών Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Μ. Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, 116 36 Παγκράτι

Τηλέφωνο: 2107013271

Κέντρο Ημέρας Ανοϊκών Ασθενών Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών – Πανόρμου

Βαθέως 25 & Πανόρμου, 115 21Αμπελόκηποι

Τηλέφωνο: 2106424228

Κέντρο Alzheimer Ψυχογηριατρικής Εταιρείας «Ο Νέστωρ»

Ι. Δροσοπούλου 22, 112 57 Κυψέλη

Τηλέφωνο: 2108235050, 2108235620

Κέντρο Ημέρας Ίασις

Κριμαίας 73, Άνω Γλυφάδα

Τηλέφωνο: 2109608020

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Κέντρο Ημέρας «Αγία Ελένη»

Π. Συνδίκα 13, 546 43 Θεσ/νίκη

Τηλέφωνο: 2310810411

Χαρίσειο Γηροκομείο

Τέρμα Δ. Χαρίση, 543 52 Άνω Τούμπα

Τηλέφωνο: 2310904404

 

ΚΗΦΗ – Πανοράματος

Τζ. Κέννεντυ 56, 555 35 Πυλαία

Τηλέφωνο: 2310342653

 

ΒΟΛΟΣ

Μονάδα Αντιμετώπισης Νόσου Αlzheimer

Ανθεστηρίων 5, 385 00 Αλυκές Βόλου

Τηλέφωνο: 2421087265, 2421087266

 

ΛΑΡΙΣΑ

Τέρμα Λαγού & Κρανώνος, 412 22 Λάρισα

Τηλέφωνο: 2410235169, 2410620014

 

ΧΑΝΙΑ

Κέντρο Ημέρας Ανοϊκών Ασθενών

Χρυσοπηγής 60, 731 34 Χανιά

Τηλέφωνο: 2821076050

ΡΟΔΟΣ

Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας ασθενών με άνοια- «Αρσινόη»

Στ. Καζούλη 18,85100 – Ρόδος

Τηλ: 2241078315, 2241022102 Fax: 2241039585

 

 

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείου «Υγεία»

Συμβουλές για όσους φροντίζουν ασθενείς με Αλτσχάιμερ

Δημοσίευση: 20-9-2011, 16:47 Τελευταία ανανέωση: 20-9-2011, 17:21

Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο

Των Κώστα Νικολάου & Αρετής Ευθυμίου

Η φροντίδα ενός ανοϊκού ασθενούς μπορεί να είναι πολύ δύσκολη. Ωστόσο, πάντα υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης της κατάστασης. Το πρώτο βήμα είναι η καθιέρωση μιας ρουτίνας και η προσπάθεια να συνεχιστεί η ζωή όσο πιο φυσιολογικά γίνεται. Εξίσου απαραίτητο με την φροντίδα του ασθενούς, όμως, είναι να φροντίζει κανείς και τον εαυτό του…

Στη νόσο Αλτσχάιμερ μαζί με τον ασθενή πάσχει όλη η οικογένεια. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, οι ανοϊκοί ασθενείς φροντίζονται στο σπίτι από τα μέλη των οικογενειών τους (συζύγους, παιδιά, αδέλφια). Στην Ελλάδα, η οικογένεια διατηρεί την ευθύνη της φροντίδας των ασθενών ακόμη και όταν υπάρχουν επαγγελματίες βοηθοί ή όταν νοσηλεύονται σε ιδρύματα.

Οι υψηλές απαιτήσεις φροντίδας των ανοϊκών ασθενών επιδρούν στην υγεία των φροντιστών, επηρεάζουν τη συμμετοχή τους σε κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητες, περιορίζουν τον ελεύθερο χρόνο τους, κλονίζουν την κοινωνική τους θέση και απειλούν την οικονομική τους ασφάλεια.

Η επιβάρυνση από τη φροντίδα ενός ανοϊκού ασθενούς μπορεί να είναι ψυχική, σωματική και οικονομική. Η ψυχική είναι σαφώς η σημαντικότερη. Οι φροντιστές κάνουν αυξημένη χρήση ψυχοτρόπων φαρμάκων, ενώ διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να αρρωστήσουν από κατάθλιψη. Η στενή επαφή με έναν ανοϊκό ασθενή κινητοποιεί ενοχές και φόβο θανάτου. Ιδιαίτερα ψυχοφθόρο είναι και το διαρκές αίσθημα άγχους, η «έγνοια» για τον ασθενή, την ασφάλειά του, τα πιθανά καθημερινά απρόοπτα.

Ορισμένα από τα συναισθήματα που μπορεί να νιώσει ο φροντιστής είναι λύπη, ενοχή, θυμός, ντροπή, μοναξιά. Πρόκειται για φυσιολογικές αντιδράσεις σε μια οδυνηρή πραγματικότητα. Η κατανόηση και αποδοχή των συναισθημάτων του διευκολύνει σημαντικά το δύσκολο έργο του.

Το να μάθει ένας φροντιστής να δέχεται βοήθεια μπορεί να είναι κάτι νέο γι’ αυτόν. Όπως συμβαίνει συχνά, τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, οι φίλοι και οι γείτονες θέλουν να κάνουν κάτι για να τον βοηθήσουν, αλλά δεν ξέρουν τι! Μια νύξη από μέρους του μπορεί να τους δώσει την ευκαιρία να βοηθήσουν. Αυτό θα τους κάνει να αισθανθούν χρήσιμοι και θα ανακουφίσει τον φροντιστή. Δεν πρέπει λοιπόν να διστάζει και να δέχεται βοήθεια και συμπαράσταση.

Οι Εταιρείες Αλτσχάιμερ οργανώνουν ομάδες υποστήριξης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης φροντιστών. Οι ομάδες αυτές είναι μια ευκαιρία για να συναντήσουν οι φροντιστές ανθρώπους που αντιμετωπίζουν την ίδια κατάσταση. Συμμετέχοντας σε αυτές έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν τα προβλήματα με ανθρώπους που έχουν παρόμοιες εμπειρίες, να μοιραστούν τους προβληματισμούς τους ή απλώς να νιώσουν παρηγοριά βλέποντας ότι δεν είναι οι μόνοι που βιώνουν αυτή την εξαντλητική – ψυχικά και σωματικά – κατάσταση.

Επιπλέον, η ενημέρωση για τα συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ και την εξέλιξή τους, θα τους βοηθήσει να προγραμματίσουν με ψυχραιμία το μέλλον. Τέλος, η εκπαίδευση έχει σκοπό να τους εφοδιάσει με στρατηγικές αντιμετώπισης καθημερινών πρακτικών προβλημάτων (νοσηλευτική φροντίδα, διαταραχές συμπεριφοράς, νομικά θέματα).

Πρακτικές συμβουλές

Μερικές πρακτικές συμβουλές που μπορεί να βοηθήσουν κατ’ αρχήν τους ίδιους τους φροντιστές είναι οι εξής:

* Ζητήστε βοήθεια από την οικογένεια. Είναι σημαντικό να δέχεται ο φροντιστής βοήθεια από άλλα μέλη της οικογένειας, όταν αυτή είναι διαθέσιμη, και να μην σηκώνει μόνος όλο το βάρος της φροντίδας του ασθενούς. Αν τα μέλη της οικογένειά δεν βοηθούν ή είναι ακόμα και επικριτικά απέναντί του επειδή δεν κατανοούν το πρόβλημα, ένα οικογενειακό συμβούλιο όπου θα συζητηθεί το θέμα, μπορεί να βοηθήσει.

* Μοιραστείτε τα προβλήματά σας. Επιβάλλεται να μοιράζεστε με άλλους τους προβληματισμούς σας, τόσο σχετικά με τη φροντίδα του ασθενούς όσο και γενικότερα. Το να αναγνωρίσει κανείς ότι αυτά που νιώθει είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην κατάσταση που βιώνει, κάνει τα πράγματα ευκολότερα. Προσπαθήστε να δεχτείτε την υποστήριξη που σας προσφέρουν οι άλλοι, ακόμη και αν αισθάνεστε ότι τους επιβαρύνετε. Προσπαθήστε να σκεφτείτε το μέλλον και να έχετε κάποιον που να μπορεί να σας βοηθήσει σε μια επείγουσα κατάσταση. Ας σημειωθεί εδώ η σημασία του οικογενειακού γιατρού ή άλλων ειδικών που θα γνωρίζουν το ιστορικό του ασθενούς σας και στους οποίους θα έχετε πρόσβαση.

* Βρείτε χρόνο για τον εαυτό σας. Αυτό θα σας επιτρέψει τελικά να φροντίσετε αποτελεσματικότερα και τον ασθενή. Αναζητήστε ασχολίες που σας ξεκουράζουν, διατηρήστε κοινωνικές επαφές και συναναστροφές, φροντίστε την υγεία σας. Για να εξασφαλίσετε περισσότερο χρόνο για σας, προσπαθήστε να βρείτε κάποιον να αναλάβει τη φροντίδα του ασθενούς τις συγκεκριμένες ώρες.

* Αναγνωρίστε τα όρια της αντοχής σας. Πόσο κοντά βρίσκεστε ψυχικά και σωματικά, στα όρια σας; Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν πόσο κοντά βρίσκονται στην κατάρρευση, εάν να προσέξουν τα προειδοποιητικά σημάδια. Μη διστάσετε να μιλήσετε σχετικά και να ζητήσετε κατευθύνσεις και βοήθεια.

* Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας ή τον ασθενή για τα προβλήματα που συναντάτε. Θυμηθείτε: η νόσος είναι η πραγματική αιτία. Αν αισθάνεστε ότι οι σχέσεις σας με τους φίλους σας και την οικογένειά σας φθείρονται, μην κατηγορείτε αυτούς ή τον εαυτό σας. Προσπαθήστε να βρείτε τι προκαλεί αυτή την αποξένωση και συζητήστε το μαζί τους. Οι σχέσεις με τους άλλους αποτελούν πάντα μια πολύτιμη πηγή στήριξης για όλους μας.

* Ζητήστε βοήθεια και δεχτείτε συμβουλές. Θα σας βοηθήσει να ζητήσετε να ενημερωθείτε σχετικά με τη νόσο του προσώπου που φροντίζετε. Η τακτική ενημέρωση επιτρέπει το ξεκαθάρισμα παρανοήσεων, την πρόληψη προβλημάτων και την αξιοποίηση των όποιων δυνατοτήτων διαγράφονται ιατρικά ή σε επίπεδο πρόνοιας.

* Θυμηθείτε ότι είστε σημαντικός/ή. Είστε σημαντικός/ή για τον εαυτό σας. Επίσης είστε σημαντικό πρόσωπο στη ζωή του ασθενούς και αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να φροντίζετε τον εαυτό σας.

Τι βοηθάει τον ασθενή

Η ύπαρξη ρουτίνας μπορεί να οργανώσει μία κατά τα άλλα δύσκολη και πολύπλοκη καθημερινή ζωή, ενώ δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας στον ασθενή με Αλτσχάιμερ. Είναι σημαντικό η ζωή του ανοϊκού ασθενούς και της οικογένειάς του να συνεχίζεται όσο πιο φυσιολογικά γίνεται. Στο βαθμό που το επιτρέπουν οι μεταβαλλόμενες συνθήκες, προσπαθήστε να φροντίζετε τον ασθενή όπως και πριν την εμφάνιση της νόσου.

Εξίσου απαραίτητο είναι να παραμείνει ο ασθενής ανεξάρτητος για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα. Εμπιστευθείτε τον και αναθέστε του απλές εργασίες και καθήκοντα. Οι απλές δραστηριότητες ενισχύουν το αίσθημα αξιοπρέπειας και αυτοεκτίμησης του ασθενούς, δίνοντας στόχο και νόημα στη ζωή του. Δεν χρειάζεται να τις εκτελέσει απόλυτα σωστά. Επιβραβεύστε ό,τι κάνει. Αυτό τον βοηθά να διατηρήσει τον αυτοσεβασμό του και μειώνει το δικό σας φορτίο.

Άλλες συμβουλές είναι οι εξής:

* Να αποφεύγετε τις συγκρούσεις. Προκαλούν περιττό στρες στον ασθενή. Μην εστιάζετε την προσοχή στις αποτυχίες, μην έχετε κριτική διάθεση και διατηρήστε ήρεμη στάση. Ο θυμός απλώς χειροτερεύει την κατάσταση. Θυμηθείτε ότι φταίει η νόσος και όχι το άτομο.

* Κάνετε τα πράγματα απλά. Συγκεκριμένες εντολές και οδηγίες βήμα-βήμα διευκολύνουν την ανταπόκριση του ασθενούς. Μην χρησιμοποιείτε μακρές προτάσεις, μην προσφέρετε πολλές επιλογές.

* Γελάστε μαζί με τον ασθενή και όχι εις βάρος του. Το χιούμορ μπορεί να αμβλύνει θεαματικά τις εντάσεις.

* Κάνετε το σπίτι όσο πιο ασφαλές γίνεται. Η απώλεια ελέγχου των κινήσεων και η απώλεια μνήμης αυξάνουν τις πιθανότητες τραυματισμού.

* Φροντίστε να γυμνάζεται. Η καλή φυσική κατάσταση βοηθά να διατηρηθούν οι υπάρχουσες σωματικές και νοητικές ικανότητές του. Το ποια άσκηση είναι κατάλληλη εξαρτάται από την κατάστασή του. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, η επικοινωνία ανάμεσα στο φροντιστή και τον ασθενή γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

* Βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής σάς προσέχει, πριν του μιλήσετε

* Βεβαιωθείτε ότι η όραση και η ακοή του δεν έχουν πρόβλημα (π.χ. μπορεί να χρειάζεται καινούργια γυαλιά ή το ακουστικό να μην λειτουργεί σωστά)

* Να μιλάτε καθαρά, αργά, πρόσωπο με πρόσωπο και κοιτώντας τον ασθενή στα μάτια

* Να εκφράζετε αγάπη, ενθάρρυνση και στοργή με χειρονομίες, αγκαλιές ή χάδια, εφόσον ο ασθενής αισθάνεται άνετα με αυτό

* Να δίνετε προσοχή στη στάση του σώματος και στην έκφραση του προσώπου του. Οι ασθενείς με προχωρημένη άνοια επικοινωνούν με μη λεκτικά μηνύματα

* Να προσέχετε τη στάση του σώματός σας και τον τόνο της φωνής σας, γιατί πολλές φορές εκφράζουν ασυναίσθητα επιθετικότητα και εκνευρισμό

* Προσπαθήστε να ανακαλύψετε συγκεκριμένους συνδυασμούς λέξεων, λέξεις–κλειδιά ή ειδικούς χειρισμούς που διευκολύνουν την επικοινωνία με τον ασθενή

Στα πρώιμα στάδια της νόσου (αλλά όχι και τόσο στα επόμενα) τα βοηθήματα μνήμης διευκολύνουν τον ασθενή να θυμηθεί, οργανώνουν τις δραστηριότητές του και προλαμβάνουν τη σύγχυση. Παρακάτω δίνονται μερικά παραδείγματα:

* Λίστες κάθε είδους (ψώνια, δουλειές, επέτειοι)

* Φωτογραφίες των συγγενών με τα ονόματά τους γραμμένα εμφανώς, ώστε να μπορεί να θυμάται ποιος είναι ποιος και ποια σχέση τον συνδέει μαζί του

* Χρωματιστές ταμπέλες με ονόματα χώρων ή οδηγίες χρήσης αντικειμένων

* Απλοί χάρτες

Τι προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν

* Προσωπική Υγιεινή. Ο ασθενής μπορεί να ξεχνά να πλυθεί ή να μην αναγνωρίζει πλέον την ανάγκη να το κάνει ή μπορεί να έχει ξεχάσει πώς να το κάνει. Σε μια τέτοια κατάσταση είναι σημαντικό να σέβεστε την αξιοπρέπειά του όταν τον βοηθάτε.

* Ντύσιμο. Ο ασθενής δεν ξέρει ή δεν αναγνωρίζει την ανάγκη να αλλάξει ρούχα. Ορισμένες φορές εμφανίζεται δημόσια με ατημέλητο ή ακατάλληλο ντύσιμο.

* Τουαλέτα – ακράτεια. Δεν αναγνωρίζει πότε πρέπει να πάει στην τουαλέτα, πού είναι η τουαλέτα ή τι πρέπει να κάνει εκεί.

* Μαγείρεμα. Η ικανότητα αυτή χάνεται νωρίς. Η ενασχόληση με το μαγείρεμα εμπεριέχει αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων και αυτοτραυματισμού.

* Διατροφή. Οι ασθενείς συχνά ξεχνούν εάν έχουν φάει ή πώς να χρησιμοποιήσουν το πιρούνι και το κουτάλι. Στα προχωρημένα στάδια της νόσου, μπορεί να χρειάζονται κάποιον να τους ταΐσει. Μπορεί επίσης να δυσκολεύονται να μασήσουν σωστά ή να καταπιούν. Ας σημειωθεί, τέλος, ότι καθώς το αίσθημα της δίψας αμβλύνεται στους ηλικιωμένους, χρειάζεται η τακτή υπενθύμιση λήψης υγρών.

* Οδήγηση. Μπορεί να είναι επικίνδυνο για τον ασθενή με Αλτσχάιμερ να οδηγεί, δεδομένου ότι η κρίση του είναι ανεπαρκής και οι αντιδράσεις του αργές.

* Αλκοόλ και κάπνισμα. Το κάπνισμα απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή, κυρίως λόγω της πιθανότητας πρόκλησης ατυχημάτων (π.χ. εγκαύματα, πυρκαγιές).

* Δυσκολίες στον ύπνο. Ο ασθενής που πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να είναι ανήσυχος το βράδυ και να ενοχλεί την υπόλοιπη οικογένεια. Αυτό μπορεί να είναι το πιο κουραστικό πρόβλημα στο ρόλο σας ως φροντιστή.

* Επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Ο ανοϊκός ασθενής μπορεί να ξεχνά από τη μια στιγμή στην άλλη τι έχει ειπωθεί, με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνει τις ίδιες ερωτήσεις και πράξεις πολλές φορές.

* Προσκόλληση. O ασθενής με τη νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να εξαρτηθεί υπερβολικά από σας και να σας ακολουθεί παντού. Αυτό μπορεί να είναι ενοχλητικό, αντιμετωπίζεται δύσκολα και σας στερεί την ιδιωτική σας ζωή. Ο ασθενής μπορεί να συμπεριφέρεται έτσι λόγω της ανασφάλειας και του φόβου που τον διακατέχει.

* Απώλεια αντικείμενων και κατηγορίες για κλοπή. O ασθενής που πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ συχνά ξεχνά πού είναι τοποθετημένα διάφορα αντικείμενα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να κατηγορήσει εσάς και άλλους ότι τα έχετε πάρει. Οι συμπεριφορές αυτές προκαλούνται από ανασφάλεια σε συνδυασμό με την αίσθηση απώλειας του ελέγχου και της μνήμης.

* Παραλήρημα και ψευδαισθήσεις. Το παραλήρημα είναι μια εμφανώς λανθασμένη, επίμονη πεποίθηση. Για παράδειγμα, ο ασθενής μπορεί να πιστεύει ότι απειλείται από τον φροντιστή, τους γείτονες κ.ο.κ. Για τον ασθενή, το παραλήρημα είναι πραγματικό, του προκαλεί φόβο και μπορεί να οδηγήσει σε ενοχλητικές συμπεριφορές αυτοπροστασίας. Αν ο ασθενής έχει ψευδαισθήσεις, τότε μπορεί να βλέπει ή να ακούει πράγματα που δεν υπάρχουν, όπως για παράδειγμα μορφές στα πόδια του κρεβατιού ή ανθρώπους να του μιλάνε.

* Σεξουαλικές σχέσεις. Η νόσος Αλτσχάιμερ δεν επηρεάζει συνήθως τις σεξουαλικές σχέσεις, εντούτοις η στάση του ασθενούς απέναντι στο σεξ μπορεί να αλλάξει. Οι τρυφερές χειρονομίες και οι αγκαλιές μπορούν να προσφέρουν αμοιβαία ικανοποίηση και να σας δείξουν αν το άτομο είναι ικανό ή έχει διάθεση να προχωρήσει σε περαιτέρω οικειότητες. Θα πρέπει να είστε υπομονετικός /ή. Ο ασθενής μπορεί να μην ανταποκρίνεται όπως πριν την εμφάνιση της νόσου ή μπορεί να φαίνεται ότι έχει χάσει το ενδιαφέρον του /της. Για ορισμένα ζευγάρια, η σεξουαλική επαφή συνεχίζει να αποτελεί ικανοποιητικό μέρος της σχέσης. Μπορεί ωστόσο να συμβεί και το αντίθετο. Ο ασθενής να έχει υπερβολικές απαιτήσεις για σεξουαλική επαφή ή να συμπεριφέρεται με τρόπο που να σας κάνει να μην αισθάνεστε άνετα.

* Ανάρμοστη σεξουαλική συμπεριφορά. O ασθενής που πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί σπανίως να εμφανίζει προκλητική σεξουαλική συμπεριφορά. Για παράδειγμα, μπορεί να βγάζει τα ρούχα του δημοσίως ή να προβαίνει σε ανάρμοστες πράξεις.

* Περιπλάνηση. Αυτό μπορεί να είναι ένα ανησυχητικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσετε. Ο ασθενής μπορεί να τριγυρνά μέσα στο σπίτι ή να φεύγει και να περιπλανιέται στη γειτονιά. Κινδυνεύει να χαθεί. Η ασφάλεια είναι σημαντικό ζήτημα για τον ασθενή με άνοια, όταν βρίσκεται μόνος του εκτός σπιτιού.

* Βία και επιθετικότητα. Από καιρό σε καιρό, ο ασθενής με νόσο Αλτσχάιμερ θυμώνει και γίνεται επιθετικός ή βίαιος. Αυτό μπορεί να συμβεί για πολλούς λόγους, όπως για παράδειγμα λόγω της απώλειας της κοινωνικής χάρης, της κρίσης, της αδυναμίας να εκφράζει τα αρνητικά συναισθήματα με ασφαλή τρόπο και της αδυναμίας να κατανοεί τις πράξεις και τις προθέσεις των άλλων. Αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο φροντιστής.

* Κατάθλιψη και άγχος. Ο ασθενής με νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να έχει κατάθλιψη, να είναι αποσυρμένος και δυστυχής, να μιλά, να ενεργεί και να σκέφτεται αργά. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή ρουτίνα, τον ύπνο και την όρεξή του.

* Οικονομικά και νομικά θέματα. Οι διαταραχές της μνήμης και των υπολοίπων γνωστικών λειτουργιών που εμφανίζουν οι ανοϊκοί ασθενείς προκαλούν, μεταξύ άλλων, απώλεια της ικανότητας διαχείρισης πολύπλοκων ζητημάτων και περιορίζουν την ευθύνη των ασθενών για τις πράξεις τους. Διευθετώντας εγκαίρως τα οικονομικά και νομικά θέματα που προκύπτουν θα αποφύγετε καταστάσεις δυσάρεστες τόσο για εσάς όσο και για τον ασθενή.

Ο Κώστας Νικολάου είναι νευρολόγος-ψυχίατρος και η Αρετή Ευθυμίου ψυχολόγος

Τα επιστημονικά δεδομένα του 2011

Δημοσίευση: 20-9-2011, 16:58 Τελευταία ανανέωση: 20-9-2011, 17:21

Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο

Της Παρασκευής Σακκά

Τον Ιούλιο του 2011 πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι το Παγκόσμιο Συνέδριο Alzheimer. 5.000 επιστήμονες από όλο τον κόσμο πήραν μέρος στο συνέδριο για να συζητήσουν τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την έγκαιρη διάγνωση, τη θεραπεία και την πρόληψη της επιδημίας του21ου αιώνα της νόσου Alzheimer και των άλλων μορφών άνοιας.

Τα καλά νέα από το συνέδριο είναι ότι ανακοινώθηκαν πολύ σημαντικές πρόοδοι στην έρευνα για την πρώιμη διάγνωση της νόσου, σαν αποτέλεσμα μεγάλων πολυκεντρικών επιστημονικών συνεργασιών. Τον Φεβρουάριο του 2011 ιδρύθηκε το IGAP (International Genomics of Alzheimer’s Project).

Γονίδια
Γενετιστές από τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα (Πενσυλβανία, Βοστώνη, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) ένωσαν τις προσπάθειες τους με σκοπό να διευκρινίσουν το ρόλο της κληρονομικότητας στη νόσο Alzheimer.
Ήδη διεξάγουν τη μεγαλύτερη γενετική έρευνα στον τομέα αυτό παγκοσμίως εξετάζοντας δείγματα από περισσότερα από 40.000 άτομα με νόσο Alzheimer και τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά.
Τον τελευταίο χρόνο ταυτοποιήθηκαν 9 νέα προδιαθεσικά γονίδια για την όψιμης έναρξης νόσο Alzheimer που αποτελεί το 95% όλων των περιπτώσεων της νόσου. Τα γονίδια αυτά σχετίζονται με νέους παθογενετικούς μηχανισμούς όπως η φλεγμονή και ο μεταβολισμός των λιπιδίων και πιστεύουμε ότι θα συντελέσουν σημαντικά και στην έρευνα για ριζικές φαρμακευτικές θεραπείες της νόσου Alzheimer.
Ο τρόπος ζωής
Προηγούμενες έρευνες είχαν αναγνωρίσει τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για τη νόσο Alzheimer που συνδέονται κυρίως με τον τρόπο ζωής μας.
Στο συνέδριο παρουσιάστηκε ένα μαθηματικό μοντέλο που υπολογίζει τα περιστατικά της νόσου Alzheimer που οφείλονται στο διαβήτη, στην υπέρταση και στην παχυσαρκία της μέσης ηλικίας, στο κάπνισμα, στην έλλειψη φυσικής άσκησης και νοητικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, ελαττώνοντας κατά 25% τον επιπολασμό των ανωτέρων χρόνιων καταστάσεων θα μπορούσαμε δυνητικά να προλάβουμε την εμφάνιση 3 εκατομμυρίων κρουσμάτων νόσου Alzheimer παγκοσμίως.

Άλλη ερευνητική ομάδα παρουσίασε τα χαρακτηριστικά μιας μεγάλης ομάδας ηλικιωμένων που παρακολουθήθηκαν για μακρό χρονικό διάστημα διατηρώντας φυσιολογική νοητική λειτουργία. Οι πλέον στατιστικά σημαντικοί παράγοντες που σχετίζονται με τη διατήρηση καλής νοητικής επίδοσής με την πάροδο του χρόνου είναι χαμηλές βαθμολογίες σε κλίμακες στρες, κατάθλιψης και άγχους παρά την ύπαρξη στρεσογόνων και άλλων καταστάσεων απειλητικών για τη ζωή.

Η παθογένεση
Η Αμυλοειδική Υπόθεση στη νόσο Alzheimer είναι η επικρατέστερη στην κατανόηση της παθογένειας της πάθησης αυτής.
Την τελευταία δεκαετία το ενδιαφέρον των ερευνητών στρέφεται στα ολιγομερή του β-αμυλοειδούς που διαταράσσουν τη λειτουργία των εγκεφαλικών συνάψεων και πυροδοτούν την νευροεκφυλιστική διεργασία 15-20 χρόνια πριν την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων όπως απέδειξε η μελέτη DIAN ενός ειδικού πληθυσμού ατόμων με νόσο Alzheimer κληρονομούμενη κατά τον αυτόσωμο επικρατητικό τύπο.
Η διάγνωση

Τα πενιχρά αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών των νέων θεραπευτικών παραγόντων για τη νόσο Alzheimer ενισχύουν την προσπάθεια ανίχνευσης της νόσου σε πρωιμότερα στάδια.
Οι συνδυασμοί διαγνωστικών τεχνικών δίνουν αποτελέσματα με μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα. Χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο η Μαγνητική Τομογραφία Εγκεφάλου (MRI) με την καθιέρωση στανταρισμένων πρωτοκόλλων μέτρησης του όγκου του ιπποκάμπου.
Η Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (PET) για την απεικόνιση του αμυλοειδούς στον εγκέφαλο με το Pittsburgcompound (PiB) καθώς και η ανίχνευση ειδικών πρωτεϊνών στο Εγκεφαλονωτιαίο Υγρό (ΕΝΥ) αποτελούν χρήσιμους βιολογικούς δείκτες για την πρώιμη διάγνωση της νόσου Alzheimer.
Οι πτώσεις

Σύμφωνα με τους ερευνητές, oι πτώσεις είναι περισσότερο συνηθισμένες σε άτομα που παρουσιάζουν τις πρώτες ενδείξεις ότι έχουν προσβληθεί από τη νόσο Alzheimer.
Η αύξηση του κινδύνου πτώσεων των ηλικιωμένων συνδέεται με την προκλινική διάγνωση της νόσου όπως έδειξε το PET εγκεφάλου με PiB. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι ήπιες διαταραχές στο βάδισμα και την ισορροπία συχνά εμφανίζονται πριν από την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών.

Ο απλός κόσμος

Τέλος, μεγάλη πολυκεντρική έρευνα που έγινε σε 4 ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Πολωνία) και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έδειξε ότι η νόσος Alzheimer θεωρείται η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία μετά τον καρκίνο.
Το 25% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι φοβούνται την άνοια περισσότερο από τα εγκεφαλικά επεισόδια, τις καρδιακές παθήσεις και τον καρκίνο. Η έρευνα επίσης βρήκε ότι ένα μεγάλο ποσοστό του κοινού έχει κάποια εμπειρία με τη νόσο Alzheimer: 72 % στη Γαλλία, 73% στη Γερμανία και 54% στην Πολωνία. 3 στους 10 ανέφεραν κρούσμα άνοιας στην οικογένεια.
Όλοι δε υποστηρίζουν σταθερά την άμεση αποκάλυψη της διάγνωσης στους πάσχοντες και τις οικογένειές τους και το σημαντικό ρόλο του παίζουν οι Οργανώσεις Alzheimerστη συνολική διαχείριση της νόσου.

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια του Ιατρείου Μνήμης του Νοσοκομείου «Υγεία»

http://ygeia.tanea.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: