«Το ….Σύμπαν της Ρωσικής Πρωτοπορίας: Τέχνη και Εξερεύνηση του Διαστήματος: 1900 – 1930» στο Ευγενίδειο| Από τη ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ

 

to sympan tis rosikis protoporias

Από τη ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ – noraralli@hotmail.com

«Το ….Σύμπαν της Ρωσικής Πρωτοπορίας: Τέχνη και Εξερεύνηση του Διαστήματος: 1900 – 1930»

ΔEKAΕΝΝΙΑ θαυματοποιοί της παλέτας και πρώιμοι κοσμοναύτες, που αφηγήθηκαν τα δικά τους ταξίδια στη καρδιά του σύμπαντος, παρουσιάζουν 58 «διαστημικές» αποτυπώσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου (το γνωστό σε όλους ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ, Λ. Συγγρού 387). Ο λόγος για την έκθεση που εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα 7-11-2011, με έργα της σπουδαίας συλλογής Κωστάκη, του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, με τίτλο «Το σύμπαν της ρωσικής πρωτοπορίας: Τέχνη και Εξερεύνηση του Διαστήματος: 1900-1930». Το υλικό της έκθεσης που ξεκινά και την παρουσία του Ιδρύματος Ευγενίδου για τη νέα σεζόν, φέρνει στο αθηναϊκό κοινό έργα Ρώσων δημιουργών με συνιστώσα το σύμπαν, το φως και τα μυστικά του. Οι δημιουργοί που ανήκουν σε όλες τις τάσεις του κινήματος της ρωσικής πρωτοπορίας, πότε συγγενικών και πότε εκ διαμέτρου αντιθέτων μεταξύ τους, καταγράφουν με επαναστατική τόλμη και βαθιά πνευματικότητα τον μυστηριώδη και αχανή κόσμο που περιβάλλει τον πλανήτη μας. Πίνακες, σκίτσα και σχέδια συνθέτουν το υλικό της έκθεσης και φέρουν τις υπογραφές των Σ. Νικρίτιν, Αλεξέι Μοργκούνοφ, Αλεξάντρ Ροτσένκο, Ολγα Ροζάνοβα, Βλαντιμίρ Φατέγιεφ, Ιβάν Κλιουν, Μ. Ματιούσιν κ.ά. Την ευθύνη της επιλογής των έργων έχει το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης και τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και την επιμέλεια της έκθεσης η ιστορικός τέχνης Μαρία Τσαντσάνογλου. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός πως οκτώ από τα έργα προέρχονται από την ιδιωτική συλλογή της Αλίκης Κωστάκη, κόρης του μεγάλου συλλέκτη Γεωργίου Κωστάκη!

newego

Η ΑΚΡΙΒΟΤΕΡΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

15 δισεκατομμύρια δραχμές – περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ – κόστισε στο ελληνικό κράτος το 1997 η αγορά και του τμήματος της Συλλογής Κωστάκη που «κράτησε» για τον εαυτό του το Ρωσικό κράτος (1275 έργα τέχνης), η οποία θεωρείται παγκοσμίως μοναδική και αξεπέραστη. Αρκεί να σκεφτούμε πως 5 εκατομμύρια ευρώ δεν κοστίζει ούτε ένας από τους πίνακες – κοστίζει πολύ περισσότερα!!! Ο Γεώργιος Κωστάκης ήταν από τους πλέον διορατικούς συλλέκτες και κατόρθωσε να αναδείξει την περίοδο εκείνη, που θεωρείτε από τις σπουδαιότερες όχι μόνο καλλιτεχνικά, αλλά και κοινονικοπολιτικά, καθώς η ρωσική πρωτοπορία αναπτύχθηκε μέσα στο ιστορικό πλαίσιο και το ιδεολογικό κλίμα που προετοίμασαν τη Ρωσική Επανάσταση. Είναι η εποχή της »Μεγάλης Ουτοπίας», όπως την ονόμασε ο Kandinsky – το 1917 σχεδόν στο σύνολό τους οι καλλιτεχνικές ομάδες της Ρωσικής Πρωτοπορίας στηρίζουν την οκτωβριανή επανάσταση, ενώ η κυβέρνηση των μπολσεβίκων θεσπίζει μια κρατική πολιτική για τέχνη στην υπηρεσία του λαού: σχεδιάζονται πανώ και αφίσες υπέρ της επανάστασης, κατασκευάζονται μνημεία και εξέδρες για λαϊκές συγκεντρώσεις, βαγόνια τραμ και τραίνων καθώς και τοίχοι εργοστασίων και εστιατορίων τοιχογραφούνται. Η τέχνη γίνεται, σύμφωνα με τη ρήση του Λένιν, »η φωνή της επανάστασης».

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ…
Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα προβάλλονται στους χώρους ταινίες βωβού κινηματογράφου επιστημονικής φαντασίας από την εποχή του μεσοπολέμου. Επίσης μία ταινία κινουμένων σχεδίων του 1924. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου και το πιο σημαντικό είναι πως η είσοδος είναι δωρεάν για το κοινό. Ώρες λειτουργίας της έκθεσης: καθημερινά 10:00-20:30.

Αξίζει πραγματικά να δούμε την αλήθεια της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας που βιώνουμε μέσα από τα λόγια της επιμελήτριας της έκθεσης και υπεύθυνης του Ιδρύματος, κας Θαλασσινής Παπαδάμ, αλλά και του μεγάλου μας ζωγράφου Μυταρά, οι οποίοι μίλησαν στα εγκαίνια του εικαστικού αυτού γεγονότος:

«Σε περίοδο πρωτοφανούς και πολύπλευρης κρίσης η παρουσία όλων σας μας δημιουργεί πρωτοφανές πλεόνασμα αισιοδοξίας και συμπαράστασης. Σήμερα λοιπόν που τα όρια-πρότυπα έχουν χαθεί, και οι συσπειρώσεις γύρω από ένα κοινό όραμα κραυγάζουν την αδυναμία τους, σήμερα περισσότερο από ποτέ, ζητούνται μελωδίες ανείπωτες που πυροδοτούνται από ατομικούς ψυχισμούς…

Και εμείς αυτό πυροδοτήσαμε και γι’ αυτό για μας η συνάντηση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική – γιατί το εικαστικό γεγονός αυτό καθ’ εαυτό είναι σημαντικό … και όχι μόνο για μας … αλλά για όλο το φιλότεχνο κοινό της Αθήνας, όπου για πρώτη φορά, παρουσιάζεται αυτή η έκθεση του Σύμπαντος της Ρωσικής Πρωτοπορίας – ένα μέρος της Συλλογής Κωστάκη – ιδιοκτησίας του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης με θέμα Τέχνη και Εξερεύνηση του Διαστήματος 1900-1930.

Απόψε θέλω όλοι να δούμε … χωρίς να περιγράψουμε το τι θα δούμε – γιατί πιστεύω ότι η επιστράτευση της όρασης και της ψυχής μας θα μας διασώσει από τις όποιες φιλολογικές ερμηνείες των έργων… έργων που έμελλε να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της Παγκόσμιας Τέχνης και που αποτελούν μια ευεργετική μετάγγιση ανάτασης και ουτοπίας προς το άπειρο συμπαντικό μυστήριο … Μιας ανάτασης που συμβαίνει όχι λόγω της επιστημονικής εμβρίθειας των καλλιτεχνών αλλά από τη συνεχή αναζήτηση του αγνώστου και την αυτοδυναμία τους … τον σαφή υπαινιγμό τους προς το διηνεκές … και την ελευθερία. Γιατί η Ρωσική Πρωτοπορία είναι γνωστό ότι αναπτύχθηκε μέσα στο ιστορικό πλαίσιο και το ιδεολογικό κλίμα που προετοίμαζαν τη Ρωσική Επανάσταση αλλά και μέσα σ’ αυτήν! Πενήντα οκτώ έργα Κυρίες και Κύριοι θα θαυμάσετε απόψε… που παρά τα φαινομενικά στεγανά Επιστήμης και Τέχνης δίνουν τα χέρια πέρα από τα όρια. Πενήντα οκτώ έργα που δονούνται υπερβατικά αλλά τόσο εσωτερικά πειθαρχημένα, με την αγωνία των ορίων αλλά και εκτός αυτών…. που αντανακλούν τη μοναδική καλλιτεχνική τους υπόσταση. Υπόσταση που μετέβαλε οριστικά τον τρόπο με τον οποίο όλοι οι μελετητές σκέπτονται και γράφουν σχετικά με την εξέλιξη της μοντέρνας τέχνης του 20ού αιώνα, κατέδειξε τη σχέση της με την επιστήμη αλλά και θεμελίωσε την πίστη των δημιουργών και τη δυνατότητα της ουτοπικής αφαίρεσης να μεταμορφώνει την καθημερινότητα. Συγχρόνως καταγράφει και το μοναδικά αλάνθαστο ένστικτο και πνεύμα του μεγάλου αυτού Έλληνα Συλλέκτη του Γεωργίου Κωστάκη, την κόρη του οποίου έχουμε απόψε μαζί μας – τιμή μας – και την οποία θα ευχαριστήσω παρουσία όλων σας, γιατί συμπλήρωσε τούτο εγχείρημα προσφέροντας και έργα από την οικογενειακή της συλλογή – πέραν αυτών του Μουσείου – ώστε η αποψινή έκθεση να είναι ακόμη πληρέστερη. Την ευχαριστούμε πολύ.

Κυρίες και Κύριοι, το 2011 εκπνέει σύντομα, μετρώντας ανυπόμονα τις μέρες που του απομένουν για να αποτελέσει σημείο αναφοράς στα δρώμενα της πατρίδας μας… με όλα όσα αυτό σημαίνει….. Και μεις εδώ, μαζί σας εκθέτουμε για άλλη μια φορά – πλην της συλλογής – και το δικό μας πορτραίτο… που εμμένει να δημιουργεί – μεμονωμένα ή συνεργατικά όπως απόψε – με μοναδικό στόχο να συναθροίσουμε στο πρόσωπό σας το αποτέλεσμα της συνεχούς προσπάθειάς μας για την παιδεία και τον πολιτισμό, και του αδιάλειπτου ενδιαφέροντός μας για τις γόνιμες σχέσεις επιστήμης και καλλιτεχνικών οραμάτων. Και σεις για μια ακόμα φορά μας επιβεβαιώνετε με την παρουσία σας.

Σας ευχαριστούμε βαθειά!» Θαλασσινή Παπαδάμ

Ένα κείμενο για αρχάριους … Δ. Μυτάρας

 

«Η τέχνη είναι ο έρωτας, με την πλατύτερη σημασία της λέξης, είναι η έκφραση και το ξεχείλισμα μιας πληρότητας. Δεν υπακούει σε θεωρίες, τις οποίες διαψεύδει μονίμως, έχει δική της λογική και δεν ερμηνεύεται με λόγια

Η τέχνη δεν ερμηνεύεται ούτε με πολιτικά ούτε με καλλιτεχνικά μανιφέστα.

Οι σχολές, τα υλικά, οι τεχνοτροπίες, οι κοινωνικές ανακατατάξεις, οι συζητήσεις, οι φιλοσοφίες και τα κείμενα να ασχολούνται μόνο με τα ερεθίσματα που δημιουργούν την τέχνη. Την ίδια όμως τίποτε απολύτως δεν την ερμηνεύει.

Ο καλλιτέχνης συχνά δε γνωρίζει αν αυτό που έκανε, είναι καλό ή κακό. Σπάνια οι πρωτοπόροι πιστεύουν ότι είναι πρωτοπόροι.

Για την πρωτοπορία τους σίγουροι είναι αυτοί που τους ακολουθούν.

Η τέχνη δεν απομυθοποιείται… Άλλο είναι η μόρφωση και άλλο η καλλιέργεια του πνεύματος. Η τέχνη ερμηνεύεται μόνο με τέχνη, όπως ο πιανίστας ερμηνεύει τη μουσική σύνθεση… Η τέχνη είναι ένα προνόμιο!

Για μια ακόμη φορά το Ίδρυμα Ευγενίδου μας εκπλήσσει με την πρωτοβουλία του. Θερμότατα συγχαρητήρια για την έμπνευση αυτής της συνδιοργάνωσης.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: