Άνθρωπος στη θάλασσα του Κωνσταντίνου Γιάνναρη Κριτική : Αδάμ Αδαμόπουλος

man at sea poster

Είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα. Στον ίδιο (μικρό) πλανήτη, μέλη της ίδιας παγκόσμιας κοινότητας. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της νέας ταινίας του Κωνσταντίνου Γιάνναρη. Ασφαλώς δεν πρόκειται για φθηνό “κοσμοπολιτισμό”. Το να λέμε ότι είμαστε “πολίτες του κόσμου” και να ανάγουμε τη θέση αυτή σε απάντηση – πασπαρτού, σε καμιά περίπτωση δεν αρκεί. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε και το αντίστοιχο, (συνήθως βαρύ), κόστος. Και αυτό είναι που δείχνει η ταινία. Το βασικό σεναριακό εύρημα, τη διάσωση μιας ομάδας λαθρομεταναστών ανοιχτά του Ατλαντικού από ένα δεξαμενόπλοιο (τάνκερ) που με Έλληνα καπετάνιο, ταξιδεύει προς τη Σαγκάη, γράφοντας τον περίπλου της Αφρικής. Ένα εύρημα που ο σκηνοθέτης (και σεναριογράφος) της ταινίας εκμεταλλεύεται στο έπακρο. Δεν χρειάζεται να έχουμε άμεση εμπειρία ή να έχουμε διαβάσει μαρτυρίες και ημερολόγια ναυτικών που αρμενίζουν με δεξαμενόπλοια όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, σε ταξίδια που συχνά διαρκούν ολόκληρους μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων το ολιγομελές πλήρωμα πρέπει να ισορροπήσει ψυχικά και συναισθηματικά, όντας ουσιαστικά απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο, αναγκασμένο να διαβιώσει σε ένα περιορισμένο χώρο, όπου οι συνθήκες είναι σκληρές, η ιεραρχία αυστηρή, αλλά και οι ισορροπίες εύθραυστες. Πόσο μάλλον που σε ένα τέτοιο σκηνικό, έρχονται να προστεθούν μια σειρά από επιβαρυντικούς παράγοντες : οι “σκελετοί στην ντουλάπα” που υπό μορφή τύψεων κατατρύχουν τον καπετάνιο του οποίου ο μοναχογιός έχει χαθεί στη θάλασσα μετά από ένα μοιραίο δυστύχημα, η παρουσία της συζύγου του καπετάνιου που είναι εκεί για να κάνουν μια καινούργια αρχή, ίσως με βάζοντας μπροστά για ένα άλλο παιδί, και βέβαια, η διάσωση των λαθρομεταναστών, που “ανεβάζει” στο δεξαμενόπλοιο τα όσα προβλήματα αυτό συνεπάγεται. Μαζί με τους λαθρομετανάστες, ανεβαίνει και η ένταση. Τα προβλήματα δεν αργούν να έρθουν στην επιφάνεια, καθώς ο περιορισμένος χώρος τα μεγεθύνει. Η αλλεπάλληλες αμφιταλαντεύσεις του καπετάνιου για το τι μέλλει γενέσθαι σχετικά με τους λαθρομετανάστες, οι πιέσεις από την πλοιοκτήτρια εταιρεία να τους ξεφορτωθεί το συντομότερο δυνατό και με όποιο τρόπο, η πίεση της συζύγου για να αποκτήσουν ένα άλλο παιδί, το πλήρωμα που είναι απλήρωτο για αρκετούς μήνες, τα συνεχή οράματα του καπετάνιου για το χαμένο του παιδί.

man at sea 2

Το πόσο καταλυτικά επιδρά ο περιορισμένος χώρος στη διαμόρφωση της ψυχολογίας των ανθρώπων και την εκδήλωση επιθετικότητας είναι θέματα που έχουν διερευνηθεί τόσο επιστημονικά, με μελέτες σε ανθρώπους και σε ζώα, αλλά και κινηματογραφικά. Ας θυμηθούμε στο σημείο αυτό ταινίες όπως “Το αυγό του φιδιού” του Μπέργκμαν, αλλά και “Το πείραμα” του Χιρσμπίγκελ. Σε τέτοιες συνθήκες, η παραμικρή παλινδρόμηση, ακόμα και μια “στιγμιαία απώλεια λογικής”, μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Ευρισκόμενος σε ένα συναισθηματικό και ψυχικό κυκεώνα ο πρωταγωνιστής, ως άλλος “Αγκίρε” του Χέρτσογκ, τελικά λυτρώνεται και βρίσκει ο δικό του δρόμο για τη σωτηρία, που δεν είναι άλλος από αυτόν της μεγάλης αλήθειας : είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα.

Εξαιρετική εκμετάλλευση της σεναριακής ιδέας του κλειστοφοβικού δεξαμενόπλοιου, με καλοζυγιασμένες ανάσες από πλάνα της ανοιχτής θάλασσας, πολύ καλές ερμηνείες, με ίσως κάπως άνιση τη συμμετοχή της μοναδικής γυναικείας παρουσίας. Ο Αντώνης  Καρυστινός στο ρόλο του καπετάνιου παίζει με το βλέμμα.

Ο Αδάμ Αδαμόπουλος είναι Επίκουρος Καθηγητής του ΔΠΘ

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Άνθρωπος στη θάλασσα του Κωνσταντίνου Γιάνναρη Κριτική : Αδάμ Αδαμόπουλος

Add yours

  1. κ. Αδαμόπουλε, μία μικρή διόρθωση: ο πρωταγωνιστής ονομάζεται Αντώνης και όχι Γιώργος Καρυστινός. Ευχαριστώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: