Άδικος Κόσμος (2011) του Φίλιππου Τσίτου | Κριτική Δήμητρας Γιαννακού | Μα είναι δυνατόν να υπάρξει δικαιοσύνη μέσα στον γεμάτο ατομισμό, υστεροβουλία και υποκρισία, άδικο κόσμο που μας περιβάλλει;


image



Άδικος Κόσμος
Σκηνοθεσία: Φίλιππος Τσίτος
Πρωταγωνιστούν: Αντώνης Καφετζόπουλος, Θεοδώρα Τζήμου, Χρήστος Στέργιογλου

Μα είναι δυνατόν να υπάρξει δικαιοσύνη μέσα στον γεμάτο ατομισμό, υστεροβουλία και υποκρισία, άδικο κόσμο που μας περιβάλλει; Αυτή είναι η προβληματική που θέτει η νέα ταινία του Φίλιππου Τσίτου, σκηνοθέτη ευαίσθητου σε θέματα κοινωνικής ηθικής, όπως μας έχει αποδείξει η μέχρι τώρα πορεία του (Ακαδημία Πλάτωνος, My Sweet Home). Η ταινία πήρε δύο βραβεία στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπάστιαν, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Ανδρικής Ερμηνείας.

Ένας αστυνομικός αποφασίζει να πάρει τη δικαιοσύνη στα χέρια του και δίνει «άφεση αμαρτιών» σε όλους τους παράνομους, μικροαπατεώνες που συναντά στη δουλειά του θεωρώντας τους θύματα της άδικης κοινωνίας στην οποία ζουν (ζούμε).

image

Η ιδέα του Άδικου Κόσμου ξεκίνησε το 2003 όταν με τη Δώρα Μασκλαβάνου ο σκηνοθέτης θέλησε να γράψει μια τηλεταινία για τη γερμανική τηλεόραση. Τελικά, αυτό το σχέδιο τότε δεν πραγματοποιήθηκε αλλά ολοκληρώθηκε ως ταινία μυθοπλασίας για τον κινηματογράφο, κατά ευτυχή σύμπτωση, το 2011 σε μια Ελλάδα που βρισκόταν εν μέσω της κρίσης. Κατά ευτυχή σύμπτωση, διότι η ταινία αναφέρεται στις μικρές ζωές ανθρώπων (ή στις ζωές «μικρών» ανθρώπων) των οποίων η γκριζωπή καθημερινότητα μπερδεύεται περίτεχνα με τη μουντάδα ενός κόσμου αδιάφορου στις αξίες, μηχανοποιημένου και χωρίς κριτική σκέψη, παραδομένου αμαχητί στη λογική των αρχαίων σοφιστών ότι «στη φύση επικρατεί το δίκαιο του ισχυροτέρου».

Ο αστυνομικός, κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, σαν σε μια ξαφνική κρίση συνειδήσεως, αποφασίζει «να κάνει την επανάστασή του» και να πάρει το νόμο στα χέρια του. Ο Αντώνης Καφετζόπουλος με αυτό το ρόλο που «κολλάει» άψογα πάνω του, τόσο που δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε άλλον ηθοποιό σε αυτόν, ενσαρκώνει έναν ήρωα που ασφυκτιά μέσα στην ατμόσφαιρα ενός κόσμου που μυρίζει παρακμή, παθητικότητα και απόσυρση.

image

Η καθαρίστρια (Θεοδώρα Τζήμου), με την οποία ο αστυνομικός εμπλέκεται συμπτωματικά, θα λέγαμε ότι αποτελεί μια αντιπροσωπευτική φιγούρα όλων των θυμάτων αυτού του άδικου κόσμου που φέρει με πόνο το βάρος της ύπαρξης αναγκαζόμενη να επιβιώσει και παλεύοντας για αυτό. Η απαξίωση για το συνάνθρωπο και όλη η σκληρότητα του κόσμου που έχει ζήσει έρχονται και βρίσκουν καταφύγιο στο γυάλινο βλέμμα αυτής της γυναίκας που, παρά ταύτα, η απρόσμενη ειλικρίνεια και ανθρωπιά του αστυνομικού θα την ταρακουνήσει συθέμελα.

Ο Φίλιππος Τσίτος με λεπτότητα υιοθετεί ένα ύφος κινηματογραφικής γραφής απέριττο και λιτό, όπου το κάθε πλάνο έχει βαρύνουσα σημασία παραπέμποντας σε αρκετές περιπτώσεις στην αισθητική και την οικονομία αφήγησης του Άκι Καουρισμάκι. Σε αρκετές περιπτώσεις, και εδώ τα πρόσωπα είναι ήδη στη θέση τους πριν τα συλλάβει ο κινηματογραφικός φακός ενώ οι διάλογοι περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα. Η κάμερα με φόντο έναν χαρακτήρα αλκοολικό, περιδιαβαίνει σε μίζερες γωνιές της Αθήνας –είναι ολοφάνερη η αποφυγή οποιασδήποτε ωραιοποίησης-, σε εργατικές συνοικίες, καντίνες, γκρίζες κοινότυπες πολυκατοικίες πλαισιώνοντας ανθρωπάκια που κινούνται σαν μαριονέτες για να «τα βγάλουν πέρα».

Το ντεκόρ είτε εσωτερικών είτε εξωτερικών χώρων, βαρύγδουπα μικροαστικό, αποπνέει έναν αέρα κλειστοφοβικής μονοτονίας όπου η άχαρη επανάληψη μιας ζωής χωρίς νόημα και ηθικές αξίες θα έλθει να ξυπνήσει από το λήθαργο τους αντι-ήρωες της.

image

Με χαμηλό budget, χωρίς τη χρηματοδότηση από το Ε.Κ.Κ. λόγω της κρίσιμης κατάστασης, ο σκηνοθέτης φτιάχνει μια ταινία «για έναν αστυνομικό, ο οποίος θέλει να είναι δίκαιος ενώ ξέρει πολύ καλά ότι ο κόσμος είναι άδικος. Η ιστορία ενός ανθρώπου που πιστεύει στην ειλικρίνεια, ενώ ξέρει πολύ καλά ότι ο κόσμος είναι ανειλικρινής», όπως είπε ο ίδιος σε μια συνέντευξη. Ποιο το νόημα λοιπόν μιας τέτοιας ιστορίας; Μήπως ένα μήνυμα αισιοδοξίας ότι μέσα σε αυτό το βούρκο υπάρχουν τελικά άνθρωποι με ανησυχίες ηθικής τάξεως, άξιοι να βελτιώσουν τον κόσμο; Ή μήπως μια πρόταση αλλαγής τρόπου σκέψεως και ζωής των σύγχρονων ανθρώπων;

Η απάντηση μένει να δοθεί από το κοινό.

Δήμητρα Γιαννακού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.