Γυναίκες στις Κάννες: Όχι πίσω από την κάμερα! του Κώστα Τερζή | ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΑΝΝΩΝ 2012 | ενημέρωση 20.5.2012

Γυναίκες στις Κάννες: Όχι πίσω από την κάμερα!

Ημερομηνία δημοσίευσης: 20/05/2012, ΑΥΓΗ

ΚΑΝΝΕΣ, ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ

Η ιστορία ξεκίνησε μόλις ανακοινώθηκε το φετινό διαγωνιστικό πρόγραμμα των Καννών, στο οποίο, δίπλα στα τρανταχτά ονόματα των Χάνεκε, Κρόνενμπεργκ, Κεν Λόουτς, Αλέν Ρενέ, Βάλτερ Σάλες, δεν περιλαμβάνεται ούτε μία ταινία σκηνοθετημένη από γυναίκα: Μια φεμινιστική ομάδα στη Γαλλία, η «La Barbe», έστειλε επιστολή-μανιφέστο στην εφημερίδα «Le Monde», όπου με σαρκαστικό ύφος καυτηριάζει την ανδρική κυριαρχία στον κινηματογραφικό χώρο: «Φαίνεται πως η μόνη ελπίδα μιας γυναίκας να πατήσει το κόκκινο χαλί των Καννών είναι στην αγκαλιά ενός ‘πρίγκιπα’. Οι άνδρες λατρεύουν το βάθος στις γυναίκες, ειδικά αν πρόκειται για το βάθος του ντεκολτέ τους!» έγραφαν μεταξύ άλλων.

Η διαμαρτυρία πήρε έκταση μέσα από το Ίντερνετ, συγκεντρώνοντας πλήθος υπογραφών και πέραν του Ατλαντικού, από κινηματογραφίστριες που δραστηριοποιούνται στην Αμερική μέσα από το μπλογκ Women and Hollywood. Ζήτησαν, μάλιστα, «ποσόστωση» για τις γυναίκες κινηματογραφίστριες, και πιο συγκεκριμένα 20% των ταινιών που διαγωνίζονται να είναι σκηνοθετημένες από γυναίκες! Ο Τιερί Φρεμό, καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ των Καννών, υποχρεώθηκε γρήγορα να απαντήσει διπλωματικά στις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι υπάρχει όντως πρόβλημα και «χρειάζεται να δοθεί περισσότερος χώρος στον κινηματογράφο για τις γυναίκες», όμως αυτό είναι ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μονάχα μέσα στον Μάιο, κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, αλλά σε όλη τη διάρκεια του χρόνου και παντού στον κόσμο. Επέμεινε ότι οι επιλογές του Φεστιβάλ γίνονται «ανεξαρτήτως φύλου» και απέκλεισε την περίπτωση μελλοντικής ποσόστωσης για τις γυναίκες κινηματογραφίστριες. Η αλήθεια είναι ότι έχει κάποια ισχυρά επιχειρήματα να επικαλεστεί, καθώς μπορεί φέτος να μην υπάρχει καμία γυναικεία συμμετοχή στο διαγωνιστικό πρόγραμμα, όμως πέρυσι υπήρχαν τέσσερις! Και πουθενά στον κόσμο δεν έχει εφαρμοστεί, για καλλιτεχνικά έργα, η «θετική διάκριση».

Αλλά και η Βρετανίδα σκηνοθέτις Αντρέα Άρνολντ («Ανεμοδαρμένα ύψη», «Fish Tank») που συμμετέχει φέτος στην κριτική επιτροπή, πήρε θέση σαφώς κατά των ποσοστώσεων: «Μισώ την ιδέα ότι θα μπορούσαν να επιλέξουν μια ταινία μου απλά και μόνο γιατί είμαι γυναίκα, θα ήθελα να την επιλέξουν για τους σωστούς λόγους και όχι από διάθεση αγαθοεργίας. Σίγουρα, πάντως, υπάρχει πρόβλημα με την περιορισμένη παρουσία των γυναικών πίσω από την κάμερα. Είναι το μισό του πληθυσμού, έχουν πράγματα να πουν για τη ζωή και τον κόσμο, φτάνει να τις ακούσουμε». Στα 65 χρόνια του θεσμού, που συμπληρώνονται φέτος, μονάχα μία γυναίκα έφυγε με τον Χρυσό Φοίνικα» – ήταν η Τζέιν Κάμπιον, με τα «Μαθήματα πιάνου», στα 1993.

Ανοιξαν οι ουρανοί εδώ στις Κάννες, με συνεχείς βροχές, υποχρεώνοντας όσους είχαν διάθεση για βόλτα στην Κρουαζέτ να κλειστούν για τα καλά στις σκοτεινές αίθουσες. Ούτως ή άλλως, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγει κανείς το απίστευτο «τσίρκο» που εξελίσσεται εδώ παράλληλα με το Φεστιβάλ – τελευταία ατραξιόν ο Σάσα Μπαρόν Κοέν («Μπόρατ») ανεβασμένος σε μια καμήλα στην Κρουαζέτ, να διαφημίζει την τελευταία του ταινία, τον «Δικτάτορα»!

Ο πολύ δημοφιλής στην Ελλάδα Φατίχ Ακίν παρουσίασε εδώ στις Κάννες ένα ντοκιμαντέρ, το «Μολύνοντας τον Παράδεισο», που αναφέρεται σε ένα χωριό της βορειοανατολικής Τουρκίας, στην περιοχή της Τραπεζούντας, απ’ όπου κατάγεται και ο ίδιος αλλά και ο Μπομπ Ντίλαν -ο τελευταίος ήταν και η αφορμή για να γνωρίσει τον τόπο των προγόνων του, καθώς βλέποντας το ντοκιμαντέρ του Μάρτιν Σκορσέζε για τον Ντίλαν «No Direction Home» και διαβάζοντας τη βιογραφία του, ανακάλυψε ότι έχουν κοινές ρίζες, στην ίδια περιοχή της Τουρκίας. Έτσι αποφάσισε να ταξιδέψει το 2006 μαζί με τον πατέρα του στο χωριό Τσαμπουρνού, όπου εντυπωσιάστηκε από τη φυσική ομορφιά της περιοχής. Σύντομα όμως πληροφορήθηκε ότι αυτός ο φυσικός παράδεισος κινδύνευε με οικολογική καταστροφή, καθώς οι αρχές είχαν αποφασίσει την κατασκευή μιας χωματερής πάνω από το χωριό! Αποφασισμένος να βοηθήσει τους κατοίκους με το μόνο «όπλο» που είχε μάθει να χειρίζεται, την κάμερα, ξεκίνησε να κινηματογραφεί την υλοποίηση της απειλής αλλά και τους αγώνες των ανθρώπων της περιοχής να σταματήσουν την κατασκευή της χωματερής. Από το 2007 μέχρι πριν λίγους μήνες κατέγραφε με τον φακό του την πορεία των έργων, τις κινητοποιήσεις των κατοίκων, τα κατασκευαστικά λάθη, την απίστευτη αδιαφορία των εργολάβων και της κυβέρνησης για το περιβάλλον… Τελικά, ο αγώνας των κατοίκων και του Φατίχ Ακίν φαίνεται πως οδήγησε σε μια νίκη, καθώς οι αρχές δεσμεύτηκαν να κλείσουν τη χωματερή μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. «Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, υπάρχει δημοκρατία στην Τουρκία», μας είπε ο Φατίχ Ακίν εδώ στις Κάννες.

Ο Ιταλός Ματέο Γκαρόνε, μετά το εντυπωσιακό «Γόμορρα» του 2008, επιστρέφει με μια πολύ διαφορετική ταινία, το «Reality», μια προσπάθεια να αναλυθεί η κυριαρχία του τηλεοπτικού μπερλουσκονισμού στη γειτονική μας χώρα, η εγκαθίδρυση της «τηλεοπτικής δημοκρατίας» σε κάθε χώρα του δυτικού κόσμου… Χωρίς καμιά διάθεση «κοινωνιολογικής» ανάλυσης, ο Γκαρόνε κάνει ένα λαϊκό σινεμά, με φόντο τη Νάπολη, και ήρωα έναν οικογενειάρχη πωλητή ψαριών που ονειρεύεται να μπει στο τηλεριάλιτι του «Βig Brother». Βήμα βήμα, όλη του η ζωή, ο οικογενειακός-κοινωνικός του περίγυρος (παρ’ όλο που φαίνεται να εδράζεται σε πολύ λαϊκά στοιχεία) παγιδεύεται και τελικά «απορροφάται» από τη μαύρη τρύπα του «Μεγάλου Αδελφού», που αρχικά τον επιλέγει για τα προκαταρκτικά… Το γεγονός ότι δεν θα καταφέρει να περάσει στο τελικό στάδιο και «να μπει στο σπίτι», τον οδηγεί στην παράνοια, ολόκληρη η ζωή του αποσυντίθεται και οι λαϊκές ρίζες του δεν προσφέρουν κανένα στήριγμα -το αντίθετο μάλιστα. Η σκηνοθετική ματιά του Γκαρόνε αποδεικνύει και πάλι το ιδιαίτερο ταλέντο που θαυμάσαμε στα «Γόμορρα», ωστόσο εδώ το (δύσκολο) θέμα του χρειαζόταν ένα πολύ πιο δουλεμένο σενάριο, καθώς τελικά η αίσθηση της περιγραφής κυριαρχεί…

Ο πρόεδρος του Φεστιβάλ των Καννών, ο Ζιλ Ζακόμπ, παρουσιάζοντας τον πρόεδρο της φετινής κριτικής επιτροπής, τον Ιταλό σκηνοθέτη και παραγωγό Νάνι Μορέτι, πήγε πίσω στον χρόνο: «Οταν στα 1978 αποφασίσαμε να βάλουμε το ‘Ecce Bombo’ -μια ταινία σε σούπερ 8!- στο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ, ήταν το δικό μου ξεκίνημα στο Φεστιβάλ… Είχα τότε το προαίσθημα ότι ο Νάνι Μορέτι θα γινόταν αυτό που τελικά έγινε. Σήμερα πια αισθάνομαι ιδιαίτερα δικαιωμένος από αυτή τη μακρόχρονη και στοργική συνεργασία». Και ο Τιερί Φρεμό, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, πρόσθεσε: «Το Φεστιβάλ ήθελε να γιορτάσει την 65η διοργάνωση μ’ έναν Ευρωπαίο πρόεδρο της κριτικής επιτροπής. Με σύγχρονη και οξυδερκή αντίληψη, ο Νάνι Μορέτι και οι ταινίες του αποτελούν την ενσάρκωση των καλύτερων στοιχείων του κινηματογράφου των τελευταίων τριάντα χρόνων. Η δουλειά του εξελίσσεται συνεχώς και κρατά την υπόσχεσή του για ταινίες που αγγίζουν το κοινό και την εποχή μας».

http://www.avgi.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.