Δυο Τρία Πράγμα Που Ξέρω Γι’ Αυτήν (1966) του Ζαν Λυκ Γκοντάρ | Κριτική Βασίλης Ραφαηλίδης

2-ou-3-choses-que-je-sais-delle

(Deux Ου Trois Choses Que Je Sais D’ Elle, 1966)

 Με καθυστέρηση 16 χρόνων, κι αφού στο μεταξύ ο «γκονταρισμός» ολοκλήρωσε και εξάντλησε τις επιρροές του σ’ ολόκληρο τον μετά το 1960 κινηματογράφο, φτάνει επιτέλους και στην Ελλάδα μια από τις πιο σημαντικές ταινίες του Γκοντάρ, γυρισμένη το 1967. Το Δυο τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτήν είναι σίγουρα μια από τις πιο δυσκολοδιάβαστες ταινίες του Πάπα του μοντέρνου κινηματογράφου, αλλά κι αυτή που δίνει στο μελετητή την ευκαιρία να επισκοπήσει συνοπτικά το «φαινόμενο Γκοντάρ» — ένα φαινόμενο σημαδιακό στην κινηματογραφική αισθητική, και που δικαιολογεί το χωρισμό που κάνουν μερικοί της ιστορίας του κινηματογράφου στην «προ Γκοντάρ» και τη «μετά Γκοντάρ» περίοδο.Το Δυο τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτφ είναι ένα οπτικό δοκίμιο με θέμα την εκπόρ-νευση. Και εκπόρνευση για τον Γκοντάρ σημαίνει να κάνεις κάτι χωρίς να το πιστεύεις: να μιλάς αριστερά ζώντας δεξιά, να λες «χαίρω πολύ» όταν δεν έχεις κανέναν λόγο να χαρείς, να χαμογελάς καταβάλλοντος προσπάθεια, σε σημείο που να πάθουν μόνιμη στρέβλωση οι μυς του προσώπου, να αυτολογοκρίνεσαι, να είσαι γλοιώδης και χαμερπής, κ.λπ., κ.λπ. Στην ταινία υπάρχει μια περιστασιακή πόρνη (Μαρίνα Βλαντί). Αλλά αυτό που κυρίως ενδιαφέρει είναι το πλήρως εκπορνευμένο περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται τούτη η πόρνη. Που τελικά έχει την αθωότητα ενός φυτού, που φύτρωσε πάνω στην κοπριά. Η εκπόρνευση για τον κοινωνιολόγο Γκοντάρ δεν είναι ατομικό, αλλά συλλογικό φαινόμενο — και κατά τούτο διαφέρει από την παραδοσιακή μορφή της «εξατομικευμένης» πορνείας. Η Ζιλιέτ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός συνόλου, μιας κοινωνικής δομής ανισόρροπης και εκπορνευμένης. Πρέπει, λοιπόν. να περιγραφεί το σύνολο της δομής, κοιταγμένης από πάρα πολλές όψεις, όπως περίπου σ’ έναν κυβιστικό πίνακα. Οι όψεις αυτού τού εν κινήσει πίνακα, καθώς μπλέκουν η μία με την άλλη, δημιουργούν μια ασάφεια. όμοια μ’ αυτήν που έχει ένας πίνακας του Μπρακ ή του Πικάσο, ή ακόμα μια μουσική του Άλμπαν Μπεργκ ή του Σένμπεργκ απ’ όπου λείπει ο «μελωδικός ειρμός». Όπως λέει ο Μαλρό: «Ακούμε τη φωνή των άλλων με τ’ αφτιά και τη δική μας με το λάρυγγα». Η φωνή του λάρυγγα δεν αποτελείται μόνο από αρθρωμένους ήχους. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, ν’ ακούσουμε τούτη τη σπαρακτική φωνή ενός αγωνιώντος ανθρώπου, που ξέρει να μιλάει με το λάρυγγα όσο λίγοι, και που για να γίνει αντιληπτός χρειάζεται κάτι περισσότερο από αυτιά. (Αφτιά έχει και ο γάιδαρος.) Χρειάζονται όλα τα κύτταρα του κορμιού μας. Μόνο έτσι θα καταλάβουμε πως το «γι’ αυτήν» του τίτλου δεν αναφέρεται σε μια γυναίκα, αλλά στην εργατική περιοχή του Παρισιού και κατά προέκταση σ’ όποια γωνιά της γης ζουν αλλοτριωμένοι άνθρωποι — δηλαδή παντού.

 «Το Βήμα», 23-2-1982. (ΛΕΞΙΚΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΕ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΡΑΦΑΗΛΙΔΗ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ)

Δυο ή τρία πράγματα που ξέρω γι αυτήν (1966) του Ζαν Λύκ Γκοντάρ | Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2013, 18.00 | Κινηματογραφική Λέσχη Κέντρου Αθήνας | Ελεύθερη Είσοδος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s