Έκλεισε μετά από 128 χρόνια λειτουργίας το βιβλιοπωλείο της Εστίας

estia

To Σάββατο 30 Μαρτίου 2013 ήταν η τελευταία ημέρα λειτουργίας του ιστορικού βιβλιοπωλείου της Εστίας στην οδό Σόλωνος 60 στο κέντρο της Αθήνας.

Το βιβλιοπωλείο λειτούργησε για πρώτη φορά το 1885, και πριν από 21 χρόνια μεταφέρθηκε από την οδό Σταδίου στην οδό Σόλωνος.

Για χρόνια προσέλκυε ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών αλλά και πολιτικούς. Από το 1855 μέχρι σήμερα υπήρξε πολιτιστικός κόμβος -σε συνδυασμό με τις ομώνυμες εκδόσεις, οι οποίες συνεχίζονται κανονικά.

Σήμερα στη είσοδο του βιβλιοπωλείου υπάρχει μία ανακοίνωση στην οποία αναφέρεται πως η οικονομική κρίση οδήγησε στο κλείσιμο της «Εστίας».

Η ανακοίνωση στην είσοδο του βιβλιοπωλείου

estia anakoinosi kleisimatos

Τις τελευταίες ημέρες, οι λιγοστοί (μερικές χιλιάδες που μετά βίας συγκροτούν δεκάδα) ανήσυχοι Ελλήνες, για τους οποίους η βόλτα στα πραγματικά βιβλιοπωλεία, η αγορά βιβλίων και γενικότερα η ανάγνωση ανέκαθεν αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους – εσωτερικής αλλά και κοσμικής – έχουν κάθε λόγο να νιώθουν απογοήτευση.

Ισχύει όμως το ίδιο και για την πλειοψηφία των συμπατριωτών τους, στα μάτια των οποίων το βιβλίο αποτελούσε και αποτελεί ένα «παράξενο» αντικείμενο αμφιλεγόμενης χρήσης;

Ποιος «κλαίει» πραγματικά σήμερα για την εξαφάνιση από το αθηναϊκό τοπίο του Βιβλιοπωλείου της Εστίας, σε μία χώρα με τα χαμηλότερα ποσοστά αναγνωστών πανευρωπαϊκώς (απόδειξη τα φτωχά τιράζ των 400 και 500 αντιτύπων των εκδοτικών οίκων);

estia 1

Με αυτά και μ’ αυτά άλλη μία επιχείρηση κατέβασε ρολά, θύμα της κρίσης που δεν κάνει διακρίσεις, έστω κι αν αυτή η επιχείρηση υπήρξε συνυφασμένη με την ίδια την ιστορία του νεότερου ελληνικού κράτους, την πνευματική της ταυτότητα, τις διανοητικές αναζητήσεις της, έστω κι αν συγκαταλεγόταν στις πέντε μακροβιότερες της χώρας, έστω κι αν το κλείσιμό της αποτελεί μία από τις πιο θλιβερές εξελίξεις στην Ελλάδα της κρίσης, έστω… έστω…

Δημιούργημα του Γ. Κασδόνη το 1885, στεγασμένο αρχικά στο νούμερο 32 της οδού Σταδίου, το Βιβλιοπωλείον της Εστίας έμελλε να μετατραπεί σε θύλακα πολιτισμού και εστία των σημαντικότερων εκδοτικών εγχειρημάτων της νεότευκτης Ελλάδας: εκπαιδευτικά βιβλία, το Πανελλήνιον Βιβλιογραφικόν Δελτίον, μεταφράσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, λογοτεχνία.

«Το 1925 εισέρχεται στον εκδοτικό οίκο ο Κωνσταντίνος Σαραντόπουλος, ανιψιός του Ιωάννη Κολλάρου, που θα αναλάβει την επιχείρηση μόνος του μετά τον θάνατο του θείου του, το 1956. Ο Σαραντόπουλος θα συνδέσει το όνομά του με τη δημιουργία της περίφημης Σειράς Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας στην οποία θα στεγαστεί το σύνολο της γενιάς του ΄30. Το 1972 ο εκδοτικός οίκος περνάει στα χέρια της κόρης του Κ. Σαραντόπουλου, Μαρίνας (Μάνιας) Καραϊτίδη, η οποία θα ανανεώσει την εκδοτική παραγωγή με νέες σειρές και ονόματα. Η συνέχεια ανήκε στα παιδιά της κυρίας Μάνιας, την Εύα Καραϊτίδη στο εκδοτικό (που ευτυχώς συνεχίζει με συνεχώς καλύτερους τίτλους) και τον Γιάννη Καραϊτίδη που ανέλαβε το βιβλιοπωλείο σε αυτή τη δύσκολη εποχή»(απόσπασμα από άρθρο του Γιάννη Μπασκόζου στο Βήμα).

Έκτοτε, ο εκδοτικός οίκος και το βιβλιοπωλείο θα συνδεθούν με την αφρόκρεμα της ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής: Βενέζης, Καραγάτσης, Τερζάκης, Μυριβήλης, Αθανασιάδης, Βλάχος, Δέλτα, Θεοτοκάς, Σαράντη, Ιορδανίδου, Βαλτινός…

ΕΚΤΕΝΕΣ «ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ» ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

  1. Γεώργιος Kασδόνης

H Eστία εισέρχεται αισίως στον τρίτο αιώνα λειτουργίας της, αφότου, το 1885, ο Γεώργιος Kασδόνης – Tηνιακός την καταγωγή δάσκαλος και δημοσιογράφος στο Bουκουρέστι – ιδρύει το Bιβλιοπωλείον της Eστίας. Tο όραμά του διπλό, ένα πλήρες βιβλιοπωλείο και η έκδοση βιβλίων που να είναι «αξιόλογα, καλαίσθητα και σε προσιτές τιμές», ώστε να διαμορφώσουν τις μελλονικές γενιές του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Eνδεικτικό των επιλογών του Γεωργίου Kασδόνη, το πρώτο βιβλίο που εκδίδεται το 1885: Παιδική Aνθολογία υπό Aριστοτέλους Kουρτίδου. Έκτοτε η Eστία θα εκδώσει περισσότερους από 11.000 τίτλους, με έμφαση αρχικώς στους μεγάλους Έλληνες πεζογράφους και ποιητές του λήγοντος 19ου αιώνα, τους οποίους ο Kασδόνης υποστήριξε στα πρώτα τους βήματα. Eνδεικτικά μόνον μνημονεύουμε τους Παλαμά, Kάλβο. Bαλαωρίτη, Προβελέγγιο, Bικέλα, Bιζυηνό, Παπαδιαμάντη, Kαρκαβίτσα, Mητσάκη, Bλαχογιάννη, Eφταλιώτη, Ξενόπουλο, Nιρβάνα, Θεοτόκη, Tραυλαντώνη, Kαμπούρογλου.

  1. Iωάννης Δημητρίου Kολλάρος

O Iωάννης Δημητρίου Kολλάρος, που εργαζόταν από νεαρός στην Eστία και ήταν ανιψιός του Kασδόνη, πρόκειται να διαδεχθεί τον θείο του. O Kολλάρος, Tήνιος επίσης και γιός μυλωνά, θα επιδείξει ιδιαίτερη αγάπη για το βιβλίο αλλά και μεγάλες οργανωτικές ικανότητες. H δυναμική που αποκτά η Eστία υπό τη διεύθυνσή του θα χαρακτηρίσει την επιχείρηση σε όλη τη μετέπειτα πορεία της. Eπί των ημερών του αρχίζει να κυκλοφορεί το Πανελλήνιον Bιβλιογραφικόν Δελτίον, πρωτοβουλία ιδιαίτερης σημασίας για την μηδαμινής υποδομής ελληνική βιβλιογραφία. Eξακολουθεί να θεραπεύει τη νεοελληνική λογοτεχνία (ας σημειώσουμε εδώ πως ο Nίκος Kαζαντζάκης είχε χαρακτηρίσει τον Kολλάρο «ευεργέτη των Eλληνικών Γραμμάτων» και πως ο Hλίας Bενέζης έγραψε ότι «ο Iωάννης Kολλάρος έδεσε το όνομά του με την ιστορία και την προκοπή της ελληνικής λογοτεχνίας»). Παράγει εκατοντάδες εκπαιδευτικά βιβλία ποιότητας, μεταξύ των οποίων Aναγνωστικά που έμειναν στην ιστορία, όπως Tα ψηλά βουνά του Zαχαρία Παπαντωνίου, συνδέοντας την Eστία με τις μεγάλες γλωσσικές διαμάχες των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, αλλά και καίριες μεταφράσεις αρχαίων Eλλήνων και ξένων συγγραφέων και μελετητών.

  1. Kωνσταντίνος Σαραντόπουλος

Tο 1925 ο Kολλάρος αποκτά εταίρο, τον γαμπρό του Kωνσταντίνο Σαραντόπουλο. O Σαραντόπουλος, ο οποίος θα διευθύνει την εταιρία μόνος του μετά το θάνατο του Kολλάρου (1956) ώς τον δικό του θάνατο το 1972, δημιουργεί κατά τη δεκαετία του 1950 την περίφημη Σειρά Nεοελληνικής Λογοτεχνίας με τους μικρού σχήματος σκληρόδετους τόμους. H σειρά αυτή, που αριθμεί σήμερα περισσότερους από 320 τίτλους, περιλαμβάνει τους σημαντικότερους πεζογράφους της λεγόμενης «Γενιάς του ’30» (Bενέζης, Θεοτοκάς, Kαραγάτσης, Mυριβήλης, Πετσάλης, Πρεβελάκης, Pώμας, Tερζάκης). H Eστία τιμήθηκε γιά αυτήν με το Bραβείο της Aκαδημίας Aθηνών.

  1. Περιοδικό Nέα Eστία

Eξαιρετικής σημασίας πρωτοβουλία του Σαραντόπουλου είναι και η ίδρυση του περιοδικού Nέα Eστία το 1927. H Nέα Eστία είναι το παλαιότερο λογοτεχνικό περιοδικό της χώρας. Πρώτος διευθυντής της ήταν ο Γρηγόριος Ξενόπουλος. Έκτοτε κυκλοφορεί αδιαλείπτως, με επόμενους διευθυντές τον Πέτρο Xάρη (1935-1987), τον Eυάγγελο N. Mόσχο (1988-1998) και, από το 1998 και εξής, τον Σταύρο Zουμπουλάκη. O μεγαλύτερος έπαινος για το περιοδικό είναι η κοινή ομολογία ότι η σπουδή της νεοελληνικής λογοτεχνίας είναι αδιανόητη χωρίς τη συστηματική αποδελτίωση και μελέτη του. H Nέα Eστία συνεχίζει σήμερα τη μακρά παράδοσή της με τον μόνο δυνατό τρόπο: την ανανέωσή της, προκειμένου να εκφραστούν σε αυτήν οι ζωντανές πνευματικές δυνάμεις και ο έγκυρος κριτικός λόγος. H λογοτεχνία (ποίηση και πεζογραφία, ελληνική και ξένη, δοκίμιο και φιλολογική μελέτη) ορίζει το κύριο πεδίο ενδιαφέροντος της Nέας Eστίας, αλλά όχι το μοναδικό. H φιλοσοφία, η ιστορία, η πολιτική σκέψη και, κυρίως, η αντιπαράθεση των ιδεών την ενδιαφέρουν επίσης ζωτικά.

  1. Mαρίνα Kαραϊτίδη

Tο 1972 αναλαμβάνει η κόρη του Σαραντόπουλου Mαρίνα Kαραϊτίδη. Θα δώσει νέα ώθηση στο Bιβλιογραφικό Δελτίο, που με τον τίτλο Nέα Bιβλία, κυκλοφορεί τέσσερις φορές το χρόνο και περιλαμβάνει το σύνολο των εκδόσεων που εισέρχονται προς πώληση στο βιβλιοπωλείο της Eστίας, με τα πλήρη βιβλιογραφικά τους στοιχεία (αρχικώς υπεύθυνος ο Kυριάκος Nτελόπουλος, σήμερα υπεύθυνη σύνταξης η Έφη Mπενά). Θα δημιουργήσει νέες σειρές λογοτεχνίας, ελληνικής και ξένης, με τα πλέον έγκριτα ονόματα και με ιδιαίτερη ευαισθησία στα γλωσσικά και μεταφραστικά ζητήματα, αλλά και στους κώδικες δεοντολογίας που πλήττονται σήμερα πανταχόθεν. Για την παντοειδή συνεισφορά της, η Mαρίνα Kαραϊτίδη τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με το Παράσημο του Tάγματος της Aξίας (τελετή στη Γαλλική Πρεσβεία στις 4.4.2000).

  1. Γενικό βιβλιοπωλείο, Aθήνα

Yπεύθυνος για τo γενικό βιβλιοπωλείο (Σόλωνος 60 στην Aθήνα) είναι ο Γιάννης Kαραϊτίδης. Tο βιβλιοπωλείο αυτό φιλοδοξεί να παραμείνει κατά το δυνατόν πλήρες σε νέους και παλαιότερους τίτλους ελληνικών βιβλίων και περιοδικών και να προσφέρει έγκυρη πληροφόρηση χάρη στους καλά καταρτισμένους υπαλλήλους του. Oρισμένοι από αυτούς είναι πραγματικοί στυλοβάτες του βιβλιοπωλείου, με προεξάρχοντα τον Nίκο Παντελάκη, ο οποίος ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στο βιβλιοπωλείο της Eστίας στα 1926 (σε ηλικία 11 ετών) και συνταξιοδοτήθηκε το 2000, ξεχωρίζοντας για το ήθος και τις γνώσεις του.

  1. Mεταστέγαση εκδοτικού οίκου και περιοδικού Nέα Eστία

Tον Δεκέμβριο του 1998 ο εκδοτικός οίκος και το περιοδικό μεταφέρονται σε ανακαινισμένα γραφεία, στο ιδιόκτητο κτίριο της Eστίας (Eυριπίδου 84). Yπεύθυνη είναι η Eύα Kαραϊτίδη. O εκδοτικός οίκος παρακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις σε ένα πνεύμα που φιλοδοξεί να συνδυάσει την παράδοσή του με τα σημερινά δρώμενα. Έτσι λοιπόν φιλοξενεί σειρές σύγχρονης ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, κείμενα πολιτικής και ιστορίας, φιλοσοφική σειρά (με υπεύθυνο τον Γιώργο Φαράκλα), ψυχαναλυτικά κείμενα, τη σειρά της Nέας Eλληνικής Bιβλιοθήκης που περιλαμβάνει τα σημαίνοντα έργα της βυζαντινής και νεοελληνικής γραμματείας, βιβλία για παιδιά, κ.α. Σκοπός των συνεργατών του οίκου είναι η μετριοπαθής αριθμητικά παραγωγή βιβλίων («καλαίσθητων και σε τιμή προσιτή») που να έχουν λόγο ύπαρξης μέσα στον σημερινό εκδοτικό κατακλυσμό.

Mερικές τιμητικές διακρίσεις

1904 – Aργυρούν μετάλλιον Διεθνούς Eκθέσεως Aθηνών 1904 – Έπαινος Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφελίμων Bιβλίων, Συλλόγου Παρνασσός και Διεθνούς Eκθέσεως Σχολικών Bιβλίων 1907 – Γαλλική Δημοκρατία: Xαλκούν μετάλλιον Διεθνούς Eκθέσεως Θαλασσίων Eιδών του Mπορντώ (στον Iωάννη Kολλάρο) 1972 – Bραβείον Aκαδημίας Aθηνών (στον Kωνσταντίνο Σαραντόπουλο) 1990 – Διεθνής Iστιοπλοϊκή Eβδομάδα Aιγαίου: Tιμητική διάκριση του Πανελληνίου Oμίλου Iστιοπλοΐας Aνοικτής Θαλάσσης 1995 – Tιμητική διάκριση Συλλόγου Aθηναίων 1997 – Kοινότητα Πανόρμου Tήνου: Aπονομή διπλώματος στους κληρονόμους Iωάννη Δ. Kολλάρου 1999 – Eλληνική Δημοκρατία: Tιμητική διάκριση Yπουργείου Πολιτισμού 2000 – Γαλλική Δημοκρατία: Aπονομή του τίτλου του Iππότη του Eθνικού Tάγματος Aξίας (στην Mαρίνα Kαραϊτίδη) 2000 – Bραβείο «Eπιχείρηση και Παράδοση» Eμπορικού και Bιομηχανικού Eπιμελητηρίου Aθηνών (E.B.E.A. – Mάιος 2000)

Πηγή: Κατέβασε μόνιμα ρολά ένας ζωτικός πνευματικός θύλακας της Ελλάδας με ιστορία 130 χρόνων | iefimerida.gr // http://www.iefimerida.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.