Ίνγκμαρ Μπέργκμαν (1917-2007) | Σαν σήμερα στις 30.7.2007, πεθαίνει ο Σουηδός σκηνοθέτης

 Ingmar Bergman

«ΠΕΡΣΟΝΑ» (1966) του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν | από 25.7.2013 στους κινηματογράφους

Ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν γεννήθηκε στις 14 Ιουλίου 1918 στην Ουψάλα της Σουηδίας. Στα τέσσερά του χρόνια ο πατέρας του, ιερέας της σουηδικής βασιλικής οικογένειας, τον κλείδωσε για πρώτη φορά στην ντουλάπα του διαδρόμου για να του διδάξει την έννοια της υπακοής σύμφωνα με τις θεωρίες του λουθηρανισμού. Η σχέση του με τη μητέρα του υπήρξε επίσης ταραγμένη, μια σχέση την οποία αποτύπωσε αργότερα στις ταινίες του «Περσόνα» (1966) και «Κραυγές και ψίθυροι» (1972). Οταν το καλοκαίρι του 1934 η προσκόλλησή του στη μητέρα του κατέληξε αποπνικτική, οι γονείς του αποφάσισαν να τον στείλουν στη Γερμανία μέσω ενός προγράμματος ανταλλαγής μαθητών. Οι έξι εβδομάδες που πέρασε κοντά σε μια γερμανική οικογένεια τον μετέτρεψαν σε φανατικό οπαδό του Αδόλφου Χίτλερ. Το 1945 αντικρίζοντας τις συγκλονιστικές εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης συνειδητοποίησε το τραγικό του λάθος. Δεν ασχολήθηκε ποτέ ξανά με την πολιτική.
Ξεκίνησε να γράφει τα πρώτα του επαγγελματικά θεατρικά το 1941. Το θεατρικό του έργο με τίτλο «Ο θάνατος του Κάσπερ» του έδωσε το εισιτήριο για τον κόσμο του θεάματος, όταν ο συνεπώνυμός του Σίτνα Μπέργκμαν, μέλος της Σουηδικής Βιομηχανίας Κινηματογράφου, παρακολούθησε την παράσταση και διέκρινε το ταλέντο του. Το 1944, υπό την αιγίδα της Σουηδικής Βιομηχανίας Κινηματογράφου, ο Μπέργκμαν έγραψε το σενάριο για την πρώτη του κινηματογραφική ταινία με τίτλο «Κρίση». Χρωστάει δε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στον κινηματογράφο στον σκηνοθέτη Αλφ Σέμπεργκ, ο οποίος δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη σκηνοθεσία της ταινίας λόγω άλλων υποχρεώσεων.
Ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν οφείλει τη σκηνοθετική αλλά και συγγραφική ευφυΐα του στη συνέπεια που τον διέκρινε, στην εις βάθος ανάλυση της ανθρώπινης ψυχής και στην πρωτοφανή υποβλητικότητά του, μέσα από την εμμονή του θανάτου και του φανταστικού και αλληγορικού κόσμου. Αν και οι σεξουαλικά απελευθερωμένες πρωταγωνίστριες που επέλεξε να τοποθετήσει στο επίκεντρο συναισθηματικών στροβίλων, στις ταινίες που σκηνοθέτησε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 («Πώς απατήσαμε τους άνδρες μας», «Χαμόγελα καλοκαιρινής νύχτας», «Μάθημα στον έρωτα», «Αγριες φράουλες»), είναι αυτές που τον καταξίωσαν διεθνώς, η πραγματικά χρυσή εποχή του σκηνοθέτη ξεκινάει το 1958 και λήγει το 1968. Η περίοδος αυτή ξεκινά με την ταινία «Η έβδομη σφραγίδα», η οποία αφηγείται τη συναισθηματική διαδρομή ενός ιππότη προς την αλήθεια στη Σουηδία του 14ου αιώνα, και λήγει με την «Ωρα του λύκου», το τελευταίο ξέσπασμα ενός ασθενούς διανοητικά κεντρικού ήρωα, ο οποίος μέσω της πάλης του με τους προσωπικούς του δαίμονες οδηγείται στην παράνοια.
Το χρονικό διάστημα 1963-1966 ο Μπέργκμαν ως διευθυντής του Βασιλικού Δραματικού Θεάτρου της Σουηδίας προσέλαβε δεκάδες ανώνυμους σουηδούς ηθοποιούς και επένδυσε σε αυτούς. Αν και στη «σχολή Μπέργκμαν» συγκαταλέγονται οι ηθοποιοί Μαξ φον Σίντοφ, Λιβ Ούλμαν, Μπίμπι Αντερσον και Χάριετ Αντερσον, οι οποίοι έδωσαν τις καλύτερες ερμηνείες της ζωής τους κάτω από τις οδηγίες του, η «έμμισθη» σχέση με τους υπολοίπους τον επιβάρυνε οικονομικά. Απερίσκεπτα επαγγελματικά ανοίγματα αλλά και η ανικανότητά του να διαχειριστεί την περιουσία του τον έφεραν αντιμέτωπο με την κατηγορία της φοροδιαφυγής. Το 1978 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα του και να μετακομίσει στη Γερμανία όπου και παρέμεινε για έξι ολόκληρα χρόνια. Το 1982 επέστρεψε στη Σουηδία και κινηματογράφησε, όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος, την τελευταία του ταινία, «Φάνι και Αλέξανδρος», η οποία απέσπασε τέσσερα βραβεία Οσκαρ, ανάμεσά τους το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας.

Το 1999, ύστερα από 17 χρόνια απουσίας από τον κινηματογράφο, ο Μπέργκμαν ένωσε τις δυνάμεις του με την πρώην σύντροφο και αγαπημένη του ηθοποιό Λιβ Ούλμαν ­ με την οποία έχει αποκτήσει ένα από τα εννέα παιδιά του, τη συγγραφέα Λιν Ούλμαν ­ στη νέα ταινία του «Απιστία». Αυτή τη φορά η Λιβ Ούλμαν σκηνοθέτησε ένα δικό του σενάριο. Θέμα της ταινίας, προς έκπληξη όλων, δεν ήταν η οικογένειά του αλλά η καταστροφική σχέση του με μια παντρεμένη γυναίκα, διατηρώντας όμως με αυτόν τον τρόπο τον χαρακτηριστικό αυτοβιογραφικό χαρακτήρα που διέκρινε όλες τις ταινίες του.
Στις 6 Απριλίου 2000 ο «μαέστρος της μιζέριας», όπως τον χαρακτηρίζουν οι κριτικοί, έδωσε μια σπάνια συνέντευξη στη σουηδική τηλεόραση, στον επιστήθιο φίλο του ηθοποιό Ερλαντ Γιόζεφσον, αποκαλύπτοντας τη δική του μιζέρια ­ τον νευρικό κλονισμό που υπέστη μετά την εις βάρος του κατηγορία για τοκογλυφία το 1978, αλλά και την κατάθλιψη στην οποία κατέπεσε μετά τον θάνατο της πέμπτης συζύγου του, της ηθοποιού Ινγκριντ Τούλιν. «Συνηθίζαμε να αναφερόμαστε στον θάνατο και να μαλώνουμε για το ποιος θα πεθάνει πρώτος. Τελικά πέθανε εκείνη»
O Ίνγκμαρ Μπέργκμαν πέθανε στις 30 Ιουλίου 2007 σε ηλικία 89 ετών.

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

Φάνι και Αλέξανδρος (1982) (Fanny och Alexander) (βραβείο Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, 1984)
After Practise (1982) (Efter repetitionen)
From the Life of the Marionettes (1980) (Aus dem Leben der Marionetten)
Φθινοπωρινή σονάτα (1978) (Höstsonaten)
The Serpent’s Egg (1977) (Das Schlangenei)
The Magic Flute (1975) (Trollflöjten), first shown on Swedish television, followed by a cinematic release
Face to Face (1975) (Ansikte mot ansikte)
Σκηνές από έναν γάμο (1973) (Scener ur ett äktenskap)
Κραυγές και ψίθυροι (1973) (Viskningar och rop) (Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας)
The Touch (1971) (Berοringen)
The Passion of Anna (1969) (En passion)
Hour of the Wolf (1968) (Vargtimmen)
The Rite (1968) (Riten) (TV)
Shame (1968) (Skammen)
Περσόνα (1966)
All These Women (1964) (För att inte tala om alla dessa kvinnor)
Winter Light (1963) (Nattvardsgästerna)
Η Σιωπή (1963) (Tystnaden)
Μέσα από τον Σπασμένο Καθρέφτη (1961) (Sesom i en spegel) (Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας)
Η Πηγή των Παρθένων (1960) (Jungfrukollan) (Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας)
The Devil’s Eye (1960) (Djävulens öga)
Brink of Life (1958) (Nära livet)
The Magician (1958) (Ansiktet )
Άγριες Φράουλες (1957) (Smultronstället)
Η Έβδομη Σφραγίδα (1957) (Det sjunde inseglet)
Smiles of a Summer Night (1955) (Sommarnattens leende)
Dreams (1955) (Kvinnodröm)
A Lesson in Love (1954) (En lektion i kärlek)
Καλοκαίρι με τη Μόνικα (1953) (Sommaren med Monika)
Η νύχτα των σαλτιμπάγκων (1953) (Gycklarnas afton)
Secrets of Women (1952) (Kvinnors väntan)
Summerplay (1951) (Sommarlek)
To Joy (1950) (Till glädje)
This Can’t Happen Here (1950) (Sånt händer inte här)
Thirst (1949) (Törst)
Prison (1949) (Fängelse)
Port of Call (1948) (Hamnstad)
Music in Darkness (1948) (Musik i mörker)
A Ship to India (1947) (Skepp till India land)
It Rains on Our Love (1946) (Det regnar på vår kärlek)
Crisis (1946) (Kris)

PERSONA_POSTER

Η ΠΕΡΣΟΝΑ ΣΤΟΥΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥΣ:

ΡΙΒΙΕΡΑ
Τρίτη 30 & Τετάρτη 31/07 στις 21:00 & 23:00
(Βαλτετσίου 46, Εξάρχεια, Τηλ.: 2103837716)
ΛΑΪΣ – ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Τρίτη 30 & Τετάρτη 31/07 στις 21:00
(Ιερά Οδός 48 & Μεγ.Αλεξάνδρου 134-136, Τηλ.: 2103609695)
ΔΙΟΝΥΣΙΑ
Τρίτη 30 & Τετάρτη 31/07 στις 21:00 & 23:00
(Λ. Συγγρού 286 & Μυκηνών 2, Καλλιθέα Τηλ.: 2109515514)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: