Θωμάς Μοσχόπουλος: «Δεν έχω άλλη δυνατότητα παρά να προσπαθώ να αλλάξω τα πράγματα γύρω μου» | Συνέντευξη στον Σπύρο Κακουριώτη

MOSXOPOULOS

04.08.2013

Στην Επίδαυρο θα βρεθεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος την επόμενη Παρασκευή, προκειμένου να παρουσιάσει τη δεύτερη φετινή καλοκαιρινή παραγωγή του Εθνικού, τις Τραχίνιες του Σοφοκλή. Έργο που δεν παρουσιάζεται συχνά, αποτέλεσε πρόκληση για τον γνωστό σκηνοθέτη. Μερικά από τα προβλήματα που θέτει η τραγωδία, αλλά και την πολιτική ανάγνωση που κάνει σε αυτήν, συζητήσαμε μαζί του λίγο πριν την επίσημη πρώτη της στην Επίδαυρο…

Τραχίνιες του Σοφοκλή, από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου | Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου   9 και 10 Αυγούστου 2013

  • Επιλέξατε να ασχοληθείτε με μια τραγωδία «έκκεντρη», που δεν διδάσκεται συχνά. Τι σας ελκύει σε αυτήν;

Στα νεανικά μου διαβάσματα το έργο είχε περάσει απαρατήρητο. Μετά άρχισε να μου προκαλεί μια μυστηριώδη έλξη. Έτσι, μου δημιουργήθηκε η επιθυμία αυτό το περίεργο έργο να το «ξεκλειδώσω». Μου αρέσουν τα έργα, ειδικά στο αρχαίο δράμα, που αφήνουν μια αίσθηση αιώρησης, που δεν προτείνουν μια απάντηση στα ζητήματα που θέτουν, αντίθετα, σου προτείνουν έναν τρόπο να σκέφτεσαι… Κάθε φορά που ασχολούμαι με το αρχαίο δράμα αισθάνομαι ότι παίρνω σε ανταπόδοση πάρα πολλά πράγματα. Στον Σοφοκλή βλέπεις την έννοια του τραγικού και σε φόρμα και σε περιεχόμενο, μια ισορροπία πολύ γενναιόδωρη γι’ αυτόν που ασχολείται με το έργο.

  • Η αινιγματικότητα της τραγωδίας αυτής συνίσταται στη δομή της, στο ότι δεν μπορούμε να καταλήξουμε ποιος είναι ο τραγικός ήρωας;

Αν σκεφτούμε ότι ο Σοφοκλής είναι ο άνθρωπος που αυξάνει τον αριθμό των υποκριτών, του χορού, εισάγει τη σκηνογραφία, τότε και με αυτό του το έργο κάτι δοκιμάζει, κάτι ψάχνει. Κατά τη γνώμη μου, εκεί έγκειται το αίνιγμα, στο να βρούμε τι ακριβώς θέλει να πει.

Τα νέα κορίτσια αυτής της άγνωστης πόλης, οι Τραχίνιες, γίνονται μάρτυρες, αφενός, της πτώσης του μεγαλύτερου ήρωα αφετέρου, του εγκλήματος που έκανε η γυναίκα με τη μεγαλύτερη σωφροσύνη. Το τραγικό κέντρο εδώ είναι ο άνθρωπος ο οποίος βρίσκεται χωρίς μια ισχυρή ιδεολογία, κάτι στο οποίο να πιστέψει έντονα.

  • Άρα οι Τραχίνιες έχουν και μια πολιτική διάσταση;

Κατά τη γνώμη μου, ο Σοφοκλής προτείνει εδώ μια νέα πολιτική γενεαλογία: Η Δηιάνειρα είναι μέλος μιας παλιάς αριστοκρατίας, ο Ηρακλής ο νέος λαϊκός ήρωας, και εμφανίζεται ο μετριοπαθής Ύλλος, για να εξισορροπήσει αντιφάσεις του πολιτεύματος, με μια αιρετική θέση, λέγοντας στο τέλος: «Οι θεοί είναι αδιάφοροι. Εσείς που είδατε τον πόνο, εσείς θα μας συμπονέσετε». Είναι σαν να λέει στον πολίτη: «Ανάλαβε τις ευθύνες σου». Δεν μπορούμε να περιμένουμε λύσεις – θαύματα, πρέπει να είμαστε λιγότερο μυθικοί απ’ ό,τι οι γονείς μας, πιο πραγματικοί. Πρόκειται για την πτώση της ηρωικής εποχής…

Η αδυναμία αυτών των ανθρώπων να συνεχίσουν γιατί έχουν ξαφνικά καταρρεύσει όλες οι ιδεολογίες μπροστά στα μάτια τους μου φαίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Όταν ο χορός καταλήγει να πει πως, παρ’ όλα αυτά, «όλα είναι Ζευς», σημαίνει ότι η καταστροφή είναι μέρος της αναγέννησης. Απλώς αυτό έχει πόνο, έχει κόστος…

  • Αυτήν την πτώση αντανακλά η αρνητική εικόνα του Ηρακλή;

Ο Ηρακλής παλεύει με τα τέρατα και μεταβάλλεται ο ίδιος σε τέρας στο τέλος. Εμφανίζεται τρομερά επιθετικός, κάποιος που για προσωπικούς λόγους καταστρέφει μια πόλη, είναι σχεδόν ένας δικτάτορας. Έχουμε εδώ μια αναίρεση του μύθου του Ηρακλή, ο οποίος πολύ σπάνια εμφανίζεται αρνητικός, ακόμη και στον Ευριπίδη. Αυτό που τον κάνει τέρας όμως δεν είναι οι σωματικοί πόνοι, αλλά η αδυναμία του να συνδέσει μεταξύ τους τα πράγματα τα οποία του συμβαίνουν. Αυτή η αγωνία της έλλειψης νοήματος, που σχεδόν θυμίζει υπαρξισμό, έχει τεράστιο ενδιαφέρον στα έργα του Σοφοκλή. Λένε πως ήταν ευσεβής και πιστός, πίστευε όμως σε ένα είδος νομοτέλειας, την οποία τονίζει διαρκώς ότι είναι αδύνατον να τη γνωρίσει ο άνθρωπος. Είναι σαν να λέει στον θεατή: «κράτα τα μάτια σου ανοιχτά».

  • Μάλλον αισιόδοξη κατάληξη…

Η τραγωδία είναι ένα πολύ αισιόδοξο είδος από μόνο του: το να μπορείς να διαχειρίζεσαι τα τραύματά σου δημόσια και να μιλάς για τα επίπονα ζητήματα με αυτόν τον τρόπο είναι ένα εκπληκτικό επίτευγμα του ανθρώπινου πνεύματος. Στις μεγάλες στιγμές του πάντα ο άνθρωπος μιλούσε για τον πόνο του. Μέσα από αυτήν κατάλαβα ότι πρέπει να είμαι αισιόδοξος, γιατί δεν χρειάζεται να περιμένω από τους όποιους «θεούς» να παρέμβουν, αλλά να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ μόνος μου. Και έτσι είμαι μάλλον πιο αποτελεσματικός.

  • Σήμερα μιλάμε για τον πόνο μας με αυτόν τον τρόπο;

Σήμερα βλέπω οδυνηρά πολλούς ανθρώπους να κλείνονται στο «εγώ» τους αντί να ψάχνουν να βρουν έναν τρόπο να συνυπάρξουμε. Ο φόβος κι ο πανικός τροφοδοτεί αυτό το «εγώ». Δεν είναι τυχαίο ότι του χρόνου θα καταπιαστώ με τον Ρινόκερω. Μου φαίνεται ότι περιστοιχίζομαι από ρινόκερους και μπορεί κάποιοι να βλέπουν κι εμένα έτσι… Ξέρω ότι όλα γύρω μου είναι μάταια, αλλά δεν έχω μέσα μου καμία άλλη δυνατότητα παρά να προσπαθώ να τα αλλάξω. Κι αυτό με κρατά στη ζωή.

info

ΤΡΑΧΙΝΙΕΣ του Σοφοκλή. Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος. Σκηνικά – κοστούμια: Έλλη Παπαγεωργακοπούλου. Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής. Ερμηνεία: Άννα Μάσχα (Διηάνειρα), Θάνος Τοκάκης (Ύλλος), Αργύρης Ξάφης (Ηρακλής), Φιλαρέτη Κομνηνού (Τροφός), Κώστας Μπερικόπουλος (Άγγελος, Γέρων), Γιώργος Χρυσοστόμου (Λίχας), Ελένη Μπούκλη (Ιόλη), Άννα Καλαϊτζίδου (Κορυφαία). ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ, 9-10/8.

http://www.avgi.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: