Παζολινικό «μάθημα» ελληνικής και ευρωπαϊκής κρίσης στη βενετσιάνικη Μόστρα | του Κώστα Τερζή για τη Miss Violence και τις άλλες ταινίες που ξεχώρισαν

 

miss.violence
Η Ρένη Πιττακή και η Ελένη Ρουσσινού στην ταινία «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά

08.09.2013

ΒΕΝΕΤΙΑ, ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ

Μια έντονη κινηματογραφική εμπειρία και ταυτόχρονα ένα κοινωνικό σχόλιο για την Ελλάδα της κρίσης, αλλά και γενικότερα για την προβληματική γηραιά Ευρώπη, είναι η ελληνική παραγωγή «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά, που διαγωνίστηκε στη βενετσιάνικη Μόστρα ανάμεσα σε είκοσι ταινίες. Το Φεστιβάλ ολοκληρώθηκε χθες Σάββατο βράδυ με την απονομή των βραβείων, αλλά μέχρι τη στιγμή που γράφαμε την ανταπόκρισή μας δεν γνωρίζαμε εάν η ταινία του Αβρανά περιλαμβάνεται στις βραβευμένες. Ούτως ή άλλως άφησε εξαιρετικές εντυπώσεις σε κοινό και κριτικούς και ήδη συνεχίζει τη φεστιβαλική καριέρα της συμμετέχοντας αυτές τις μέρες στο μεγάλο αφιέρωμα για τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Φεστιβάλ του Τορόντο. Στην Ελλάδα θα κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, τον Νοέμβριο.

Το «Miss Violence» είναι η ιστορία ενός εντεκάχρονου κοριτσιού που την ημέρα των γενεθλίων του θα πηδήξει από το μπαλκόνι στο κενό διακόπτοντας με ένα αιματηρό φινάλε το πάρτι γενεθλίων… Πίσω από τις κλειστές πόρτες ενός αθηναϊκού διαμερίσματος, στο κέντρο της πόλης, ο φακός του Αβρανά θα αποκαλύψει βήμα βήμα μια εξαιρετικά δυσλειτουργική οικογένεια, φέρνοντας στο μυαλό του θεατή, αναπόφευκτα, τον «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου. Ωστόσο, αντί για τη συνθήκη της πλήρους απομόνωσης που είχαμε στην ταινία του Λάνθιμου και την οργουελική μεταγλώσσα της εσωτερικής συνεννόησης, εδώ η οικογένεια της ταινίας του Αβρανά είναι μονίμως «ανοιχτή» στην κοινωνία, αλλά φαίνεται πως η αρρώστια που κρύβει στα σωθικά της είναι και αρρώστια της ίδιας της κοινωνίας…

Αφετηρία της ταινίας είναι μια παρόμοια πραγματική ιστορία, που έλαβε χώρα στη Γερμανία, αλλά, όπως μας είπε ο σκηνοθέτης, πολύ χειρότερη από αυτή που παρουσιάζεται στην οθόνη: ψυχολογική βία, αιμομειξία, σεξουαλική εκμετάλλευση, μαζί με αδιαφορία ή κοντόφθαλμο βλέμμα από τον περίγυρο και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Είναι ο φαύλος κύκλος της απόλυτης εξουσίας μέσα στην οικογένεια, εξουσίας από τον πατέρα σήμερα, ή από τη μητέρα αύριο…

«Ο κύκλος της βίας, η οποία δεν έχει φύλο, όπως φύλο δεν έχει και η εξουσία, είναι αναπόφευκτο να συνεχιστεί αν δεν υπάρξει κάποιας μορφής επανάσταση» είπε ο Αλέξανδρος Αβρανάς στη συνέντευξη τύπου εδώ στη Βενετία αποτίοντας φόρο τιμής στον Παζολίνι. «Στην Ευρώπη της οικονομικής κρίσης, εμείς αποφασίσαμε να εστιάσουμε στην κρίση αξιών μέσα στην οικογένεια». Δίπλα του ήταν τρεις από τους βασικούς ηθοποιούς της ταινίας, ο Θέμης Πάνου, η Ρένη Πιττακή και η Ελένη Ρουσσινού.

Ανάμεσα στις άλλες ταινίες που είδαμε, ξεχωρίζει η δουλειά του Στίβεν Φρίαρς στο «Philomena», που βασίζεται στο βιβλίο του δημοσιογράφου Μάρτιν Σίξσμιθ «The Lost Child of Philomena Lee». Είναι η πραγματική ιστορία μιας γυναίκας από την Ιρλανδία, η οποία, κλεισμένη σε ίδρυμα καλογραιών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα χάσει το μωρό της, που δόθηκε ή μάλλον πουλήθηκε από τις καλόγριες σε πλούσια οικογένεια στην Αμερική. Θα το αναζητήσει πενήντα χρόνια μετά… Η Τζούντι Ντεντς στον βασικό ρόλο.

Ευχάριστη έκπληξη από τον Γαλλοκαναδό Ξαβιέ Ντολάν, με το «Tom à la Ferme», που βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Μισέλ Μαρκ Μπουσάρ, σε μια εξαιρετική σεναριακή διασκευή. Ο Ντολάν σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί, στον ρόλο ενός νεαρού, ο οποίος μετά τον θάνατο του εραστή του πηγαίνει στην κηδεία του, σε μια αγροτική περιοχή του Καναδά, και εκεί υποχρεώνεται να αποκηρύξει τη σεξουαλική του ταυτότητα, ενώ βυθίζεται σε μια ακραία και επικίνδυνη σχέση με τον αδελφό του νεκρού φίλου του…

Ο θρυλικός Ιάπωνας δημιουργός κινηματογραφικών κινουμένων σχεδίων Χαγιάο Μιγιαζάκι, που η τελευταία του τανία «Kaze Tachinu» (The Wind Rises) προβλήθηκε εδώ στη Βενετία, με μήνυμά του που μας έστειλε από την Ιαπωνία, ανακοίνωσε ότι αποχαιρετά τον κινηματογράφο… Γι’ αυτή την ταινία η βενετσιάνικη Μόστρα έκανε μια σπάνια εξαίρεση και δέχτηκε να τη συμπεριλάβει στο πρόγραμμα παρά το γεγονός ότι ήδη έχει βγει στις ιαπωνικές αίθουσες.

Αντίθετα, παρών ήταν εδώ στο Λίντο της Βενετίας ο γεννημένος το 1926 Πολωνός σκηνοθέτης Αντρέι Βάιντα, προκειμένου να παραλάβει ένα ειδικό βραβείο για το σύνολο της καριέρας του, αλλά και για να παρουσιάσει την τελευταία ταινία του, «Walesa», μια κινηματογραφική βιογραφία, αγιογραφία για την ακρίβεια, του ηγέτη της «Αλληλεγγύης» Λεχ Βαλέσα. Τηλεοπτικής αλλά και προπαγανδιστικής λογικής, ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας είναι «Λεχ Βαλέσα – Ο άνθρωπος της ελπίδας» και ιστορεί την εξέλιξη του ηλεκτρολόγου του Γκντανσκ από τα αιματηρά γεγονότα του 1970, όταν το καθεστώς έπνιξε στο αίμα μια απεργία, μέχρι την άνοδο στην εξουσία της «Αλληλεγγύης» έπειτα από εκλογές, τον Ιούνιο του 1989. Λίγοι θυμούνται σήμερα ότι πρώτα κατέρρευσε πλήρως ο ανύπαρκτος «υπαρκτός» στην Πολωνία με εκείνες τις εκλογές και λίγους μήνες μετά, τον Νοέμβριο του 1989, το Τείχος του Βερολίνου.

Η Σκάρλετ Γιόχανσον, που η καριέρα της απογειώθηκε εδώ στη Βενετία δέκα χρόνια πριν με το «Χαμένοι στη μετάφραση» της Σοφίας Κόπολα, επέστρεψε ως πρωταγωνίστρια της εικαστικής, κατά κύριο λόγο, δημιουργίας του Βρετανού σκηνοθέτη Τζόναθαν Γκλέιζερ «Under the Skin», όπου η… μελαχρινή Σκάρλετ υποδύεται ένα εξωγήινο πλάσμα που φτάνει στη Γη με προθέσεις κάθε άλλο παρά αγαθές… Πρόκειται για μεταφορά στην οθόνη του ομότιτλου μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας του Μάικλ Φέιμπερ. Η ταινία, παρά την παρουσία της Γιόχανσον, δεν απευθύνεται στο μεγάλο κοινό και περισσότερο θυμίζει αβανγκάρντ πειραματισμούς… Γυρισμένη εξ ολοκλήρου στο τραχύ τοπίο της Σκωτίας, είναι μια ταινία που είτε θα την αποδεχθεί ο θεατής για την υπνωτική της ατμόσφαιρα είτε θα την απορρίψει.

«Θεώρημα μηδέν» («Zero theorem») λέγεται η νέα ταινία του Τέρι Γκίλιαμ, που παρουσιάστηκε εντός διαγωνισμού στη Μόστρα, χωρίς να ενθουσιάσει. Ήρωας, ένας άντρας ονόματι Κόεν Λεθ (Κρίστοφ Βαλτς), ιδιοφυΐα στα κομπιούτερ αλλά απομονωμένος από τους πάντες…

Στο φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας συμμετέχει και ο ριζοσπάστης Ισραηλινός σκηνοθέτης Άμος Γκιτάι, που η κινηματογραφική καριέρα του συνδέεται άμεσα με τη σύγχρονη ιστορία του Ισραήλ, καθώς στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, τον Οκτώβριο του 1973, ενώ υπηρετούσε τη στρατιωτική θητεία του, είχε αναλάβει να κινηματογραφεί από ελικόπτερο τις μάχες στο έδαφος.

Πέρυσι στο Φεστιβάλ της Βενετίας ο Άμος Γκιτάι βραβεύθηκε για το σύνολο της καριέρας του, ενώ εφέτος βρίσκεται και πάλι εδώ με το «Ana Arabia», που διεκδικεί τον Χρυσό Λέοντα. Με την ταινία του αυτή, μας μεταφέρει στο νότιο Τελ Αβίβ, όπου περιθωριακοί Ισραηλινοί και Άραβες συμβιώνουν, κόντρα στην απόρριψη από την κοινωνία. Το φιλμ είναι ένα επίτευγμα τεχνικής, καθώς ο Γκιτάι το γύρισε με ένα μόνο πλάνο, διάρκειας 81 λεπτών. «Η λήψη διαρκείας χωρίς καμιά διακοπή ή άλλη τεχνική επεξεργασία είναι μια πολιτική δήλωση» διαβάζουμε στους τίτλους της ταινίας, σε ένα κείμενο που υπογράφει ο σκηνοθέτης. «Η μοίρα των Εβραίων και των Αράβων πάνω σε αυτή τη γη, σε αυτή την περιοχή, δεν θα κοπεί, δεν θα χωριστεί. Οι ζωές τους αλληλοσυμπληρώνονται».

http://www.avgi.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: