Ή με τη Βανδή, ή με τους ναζί;

despoina_vandiή

nazismos

Ζαγάρας Κωνσταντίνος

24.12.2013

Στην επικαιρότητα διατηρούνται εδώ και μέρες, από τα ΜΜΕ της χώρας, οι ανοησίες του γνωστού λαϊκού τραγουδιστή Σφακιανάκη αναφορικά με τη Χρυσή Αυγή, ενώ η «κόντρα» του με τη Βανδή αναζωπυρώνεται κάθε φορά που κάποια «προσωπικότητα» του star system παίρνει το μέρος του ενός ή του άλλου.

Στη διαμάχη πήραν μέρος και αριστεροί με δημόσιο λόγο, υπερασπιζόμενοι το «Δεσποινάκι» για την αντιφασιστική του στάση, ενώ δεν χάσανε την ευκαιρία να εκτοξεύσουν τα βέλη τους στους «ψευτοκουλτουριάρηδες» και «ελιτιστές» συντρόφους τους.

Θα υποστήριζε κάποιος ότι είναι πολυτέλεια, αν όχι χάσιμο χρόνου, να ασχολούμαστε με τη διαμάχη δύο «ειδώλων» που το star system γέννησε και η εικόνα τους ψυχορραγεί μαζί του. Πράγματι, ποιον να απασχολεί σοβαρά αυτό, όταν το στομάχι είναι άδειο, το κρύο τσακίζει κόκαλα, η λιτότητα και η ανεργία θερίζουν;

Στην πραγματικότητα, ανεξάρτητα με το παραπάνω περιστατικό, έχουμε να κάνουμε με ένα ζήτημα εν γένει πολιτισμού και διασκέδασης. Ο πολιτισμός παραμένει το ίδιο σοβαρό θέμα, όσο και άλλα, οικονομικής και πολιτικής φύσεως, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.

Όσοι πέρασαν ή βρίσκονται στην Αριστερά – κι ευτυχώς όχι μόνο αυτοί- δεν είχαν, κατά κανόνα, ποτέ καλή σχέση με το κιτσαριό του σκυλάδικου και του λαϊκό ποπ. Τα συγκεκριμένα είδη μουσικής ήταν χαρακτηριστικά της κουλτούρας των περασμένων δεκαετιών, της «ανάπτυξης» και του εκσυγχρονισμού, κυρίευσαν τη χώρα μας, έγιναν τρόπος ζωής και αναπόσπαστο στοιχείο επιτυχίας και γκλαμουριάς του νεοέλληνα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως οι αριστεροί όλα αυτά τα χρόνια παρέμεναν θαμώνες του Μεγάρου και του Ηρωδείου.

Προφανώς δεν μπορεί να γίνει μια συζήτηση πάνω σε κανόνες που χαράζουν σύνορα ανάμεσα στο ωραίο και το άσχημο και βεβαίως πάνω στα προσωπικά γούστα του καθενός. Ωστόσο, όταν μιλάμε για Αριστερά και πολιτισμό, εννοούμε συνήθως μια συλλογική ευαισθησία εκφρασμένη μέσω της τέχνης, μορφές και τρόπους που συνιστούν κάτι διαφορετικό από την εμπορευματοποίηση, τον λαϊκισμό και το «εύπεπτο».
«Πάνω στα ερείπια»

Στον καιρό της κρίσης (να ‘ταν μόνο τώρα;) ο πολιτιστικός μας βίος νοσεί κι αυτός βαρύτατα, τόσο που οι ελάχιστες εξαιρέσεις ευρωστίας να χρησιμεύουν για να υπενθυμίζουν τη γενικότερη καχεξία.

Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσο φτωχή, μονοδιάστατη και χαμηλής ποιότητας πολιτιστική δραστηριότητα. Ό,τι βιώνουμε σήμερα είναι τα ερείπια του πολιτισμού των πολεοδομικών τερατουργημάτων των πόλεων, της υπερκατανάλωσης και της ταχυφαγείας, της βιομηχανίας του θεάματος, της μπάλας και του καφενείου, της πλασματικής πλήρωσης του κενού της μικροαστικής ζωής, της διασκέδασης για τη διασκέδαση, της πίστας και της «μόστρας». Του περιορισμού του προφορικού μας λόγου στις 50 λέξεις του twitter, των φροντιστηρίων, των τηλεσκουπιδιών, των εκχυδαϊστικών πρωτοσέλιδων των εφημερίδων και των περιοδικών που βρίθουν από σοβινισμό, πορνογραφία και βία. Ενός πολιτισμού «μπλέντερ», που όλα τα αλέθει και καταργεί τη λαϊκή συμμετοχή και φαντασία.

Για χρόνια ζούσαμε το τυπικότερο λαϊκιστικό μοντέλο που κατασκευάζει ιδεολογία για τον λαό, παραχαράσσοντας τις ιδεολογίες και τα γούστα του λαού.

Σύμφωνα με μια ρηχή κοινωνιολογική προσέγγιση, όλα αυτά οφείλονται στη φθοροποιό δράση της κυρίαρχης τάξης και της ιδεολογίας της, που μηχανεύεται ραδιουργίες για να αποπροσανατολίσει τον λαό. Με την ίδια λογική, επειδή το κράτος είναι αντιδραστικό, «ψεκάζει», μέσω των ιδεολογικών μηχανισμών, τους πολίτες με μολυσμένες δόσεις ψυχαγωγίας.
«Για ποιον πολιτισμό;»

Ωστόσο, το θέμα είναι πιο σύνθετο. Το πρόβλημα δεν αποτελεί αυτή καθαυτή η επώνυμη δημιουργία των καλλιτεχνών. Η τέχνη κάποιου προσώπου δεν μπορεί να κριθεί με τους ίδιους όρους που κρίνεται η υιοθέτηση από τον λαό ορισμένων πολιτιστικών μοντέλων, γιατί τότε τέχνη και κουλτούρα θα ήταν μια σκέτη ταυτολογία.

Αντίθετα, το σκόπιμο θα ήταν να παρατηρήσουμε πρότυπα συμπεριφοράς και καθημερινής πολιτισμικής πρακτικής και όχι ένα συγκεκριμένο καλλιτεχνικό έργο επώνυμων καλλιτεχνών ή την ποσότητα των έργων και των δραστηριοτήτων πολιτιστικού χαρακτήρα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα έργα τέχνης είναι άνευ ουσίας και σημασίας. Όταν, όμως, μιλάμε για κουλτούρα, πολιτιστικό κίνημα και λαϊκή πρωτοβουλία, το θέμα αξιολόγησης της καλλιτεχνικής προσωπικής δημιουργίας είναι εντελώς ξεχωριστό.
«Η διαμόρφωση μιας άλλης κουλτούρας»

Τελικά, όσο κι αν ο «αντιφασισμός» της Βανδή βοηθάει στον σκοπό να χτυπηθεί με κάθε τρόπο η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή, μας διαφεύγει κάτι άλλο, που φυσικά δεν έχει να κάνει με τις μεγάλες δόσεις «κουλτούρας» και «ελιτισμού» που μας χαρακτηρίζουν ως αριστερούς. Ούτε προφανώς το δίλημμα είναι «καψούρα» ή «ποιοτικό». Αντίθετα, η αυθόρμητη πολιτιστική δραστηριότητα των ανθρώπων είναι και παραμένει το ζητούμενο.

Το θέμα είναι η αέναη ανώνυμη αντίσταση των ανθρώπων στην κυρίαρχη ιδεολογία και τα επώνυμα έργα τέχνης, να μπορέσουν να ολοκληρωθούν και να συντρίψουν την αστική ιδεολογία. Αυτό θα γίνει εφικτό μόνο όταν αποτελέσουν όραμα ενός νέου πολιτισμού. Μόνο όταν υπερβούν τα όρια που θέτουν οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους κι όταν συνδεθούν με την επαγγελία του σοσιαλισμού, θα διαγραφούν οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση του λαϊκού ηγεμονικού συγκροτήματος.

Φαντάζει παρωχημένο να μιλάει κανείς για στρατευμένη τέχνη στον 21ο αιώνα, καθώς ο διανοούμενος της ολοκληρωτικής στράτευσης έχει ξεπερασθεί. Δεν είναι όμως λίγες οι νεοβαρβαρότητες που έχουμε ανάγκη να αντιμετωπίσουμε. Οι σημερινές συνθήκες επιβάλλουν τη δημιουργία νέου μοντέλου οργάνωσης, όπως και νέου τύπου διανοούμενων. Ένα ελάχιστο στοιχείο δέσμευσης παραμένει απαραίτητο. Το στοιχείο αυτό, οφείλουμε να κρατήσουμε σαν ορατό χνάρι της Ιστορίας. Χωρίς αυτό βαδίζουμε απλά στα μονοπάτια του επαγγελματισμού και της ιδιώτευσης.

http://www.avgi.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: