[video] ΦΑΟΥΣΤ σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού στη Στέγη Γραμμάτων | κριτική προσέγγιση Γιάννη Καραμπίτσου

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η παράσταση Φάουστ σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού που παρουσιάζεται στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, θα πάρει παράταση από Τετάρτη 5 έως Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2014.

faust marmarinos 01

[Ο Φάουστ του Μιχαήλ Μαρμαρινού μας άρεσε σε πολλά σημεία, μας δίχασε σε άλλα και μας γέννησε ενστάσεις σε κάποια άλλα. Η παράσταση διαθέτει αναμφισβήτητα ατμόσφαιρα υποβλητική, κατανυκτική μέρες πολλές μετά εξακολουθείς να την σκέφτεσαι. Αιρετικός και τολμηρός όπως πάντα ο Μαρμαρινός προχώρησε σε ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα να ζωντανέψει στη σκηνή τον Φάουστ του Γκαίτε στην εξαιρετική μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη. 12.000 και, στίχοι δεν μεταφέρονται στο θέατρο και τόσο εύκολα. Αν είσαι και Μαρμαρινός σίγουρα ο Φάουστ θα πάψει να ανήκει μόνο στον Γκαίτε θα γίνει και δικός σου.  Ο Μαρμαρινός δημιουργεί πάνω από όλα ένα πειστικό φαουστικό σύμπαν επικεντρώνοντας περισσότερο σε κάποιους άξονες όπως η μαγεία και ο αισθησιασμός. Αν είσαι άνδρας θεατής έχεις πολλά να απολαύσεις στην παράσταση του Μιχαήλ Μαρμαρινού. Και πάνω από όλα την ποθητή Μαργαρίτα κατά Μαρμαρινό Δάφνη Ιωακειμίδου-Πατακιά (τον ρόλο ερμήνευσαν και άλλες ηθοποιοί). Εμφανίζεται γυμνή σε 3 σημεία στο δεύτερο μέρος με αποκορύφωμα την σκηνή του τέλους όπου κρεμιέται ανάποδα από ένα γερανάκι. Όταν συνευρίσκεται με τον Φάουστ (Ακύλα Καραζήση) από τον χορό ακούγεται μεταξύ άλλων η Θεοδώρα Τζήμου εν είδη περιγραφής (αναμετάδοσης) της σεξουαλικής πράξης να λέει «γάμα με στα τέσσερα και ας είμαι δεκατέσσερα». Όλα αυτά είναι ενταγμένα στο σκηνοθετικό σύμπαν του Μαρμαρινού και δεν γίνονται για εντυπωσιασμό. Θέλει να σχολιάσει και καυτηριάσει μεταξύ άλλων την χριστιανική αντίληψη της καταπίεσης της ερωτικής επιθυμίας και του σώματος που επικρατούσε και σε μεγάλο βαθμό επικρατεί και σήμερα. 

Πως έχουν κατά τη γνώμη μας τα πράγματα και που έγκειται η ένστασή μας;

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός φαίνεται να λέει (ότι και ο Γκαίτε δηλαδή) Ο Φάουστ πουλάει τη ψυχή του στο διάβολο για να ξαναγίνει νέος και να μπορέσει μεταξύ άλλων να κατακτήσει τη Μαργαρίτα. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι ποθεί και θέλει να έρθει σε επαφή με αυτήν , όπως ακριβώς γίνεται αυτό και σήμερα. Εδώ ακριβώς υπάρχουν και οι ευθείες αναφορές στο σήμερα το πάντρεμα του παρελθόντος με το παρόν (Ο Φάουστ και η Μαργαρίτα καπνίζουν πριν και μετά τον έρωτα, σε μια άλλη σκηνή που παραπέμπει στη σημερινή κατάσταση των κοινωνικών δικτύων και του ίντερνετ όπου οι νέοι κυρίως προκαλούν με την ανάρτηση τολμηρών φωτογραφιών και βίντεο, η Μαργαρίτα τρέχει πάνω κάτω  στη σκηνή ,  της φωνάζει δείχτα (κάτι τέτοιο δεν θυμόμαστε την ακριβή φράση) μερικές φορές και κάποια στιγμή στο πάνω μέρος της σκηνής στο βάθος, ξεβρακώνεται για πρώτη φορά.

Μια Ποιο είναι το θέμα λοιπόν; Γιατί ο έρωτας, το σεξ , τα λόγια για την ερωτική πράξη κατά τη διάρκειά της «γάμα με στα τέσσερα και ας είμαι δεκατέσσερα» να είναι διαφορετικά από ότι σήμερα; πάντα έτσι δεν ήταν τα πράγματα αναφορικά με τις αισθήσεις; Και αν δεν ήταν ακριβώς έτσι, δεν έχει δικαίωμα ένας μοντέρνος και ριζοσπαστικός θεατρικός σκηνοθέτης όπως ο Μαρμαρινός να πραγματοποιήσει αναφορές και να συνδέσει με το σήμερα; Ναι βέβαια έχει. Να όμως που αυτό που προκύπτει, πάντα κατά την άποψή μας, ανεξαρτήτως προθέσεων του καλλιτέχνη, φαλλοκρατίζει! 

Κάποια εποχή υπήρχε μια συνομοσπονδία χωρών που ονομαζόταν Σοβιετική Ένωση και μαζί με αυτήν οι λεγόμενες χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού. Υπήρχε τότε η λεγόμενη δυτική επιστημονική φαντασία με εκπροσώπους μεταξύ άλλων δυνατούς, όπως ο Άρθουρ Κλαρκ, ο Ασίμωφ, Ο Ρέι Μπράντμπερι, ο Φιλίπ Ντικ κ.α. Και υπήρχε και η ανατολική επιστημονική φαντασία με εκπροσώπους όπως ο Στάνισλαβ Λέμ, οι αδερφοί Στρουγκάτσκι κ.α. Και έλεγαν λοιπόν τότε ότι εκτός από τον καπιταλισμό θα μπορούσε και ο σοσιαλισμός και δεν ξέρω γω και τι άλλο να αποτελέσει την εξέλιξη των πραγμάτων και η επιστημονική φαντασία να μην βλέπει μόνο οργουελικά οράματα. Τελικά τις χώρες αυτές τις πήρε ο διάβολος και πολλά από αυτά που λέγονταν τότε, ακούγονται σήμερα εξωφρενικά. Υπήρχε κάποτε μια φεμινιστική σχολή και στον κινηματογράφο με τον οποίο ασχολούμαι περισσότερο. Η γυναικεία οπτική γωνία μπορούσε να βλέπει τα πράγματα με μεγαλύτερη ευαισθησία και με ρομαντική διάθεση. Ο κριτικός και θεωρητικός κινηματογράφου Νίκος Κολοβός  έψαχνε την αληθινή Γυναίκα μέσα στο σωρό, τη Νέα Γυναίκα, την ριζοσπάστισα και επαναστάτισα που εν δυνάμει ενυπάρχει μέσα σε κάθε γυναίκα. Και λοιπόν; αυτή η Γυναίκα δεν θα κάνει σεξ; δεν θα λέει «γάμα με στα τέσσερα γιατί είμαι δεκατέσσερα»; Μπορεί να το λέει. Αλλά η Γυναίκα ολοκληρωμένη προσωπικότητα, πνευματικό  και φιλοσοφημένο όν όπως και ο Άνδρας, Υποκείμενο και όχι αντικείμενο της σεξουαλικής επιθυμίας και ταυτόχρονα ικανή να αγαπήσει και αγαπηθεί, δεν μπορεί να είναι μόνο «γάμα με στα τέσσερα γιατί είμαι δεκατέσσερα» και κρεμασμένη  ανάποδα με το αιδοίο στη μούρη των ηδονοβλεψιών ανδρών θεατών.  Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Μας άρεσε η παράσταση,  αλλά αν η Λώρα Μάλβευ έχει δίκιο και κάθε άνθρωπος έχει μια ανδρική και μια γυναικεία πλευρά τότε η παράσταση άρεσε περισσότερο στην ανδρική πλευρά μας ενώ  η γυναικεία επαναστάτησε με την οπτική γωνία της, αν βέβαια την έχουμε αναγνώσει σωστά.  Η προσέγγιση δεν είναι πλήρης. Εστιάζει στο σημεία όπου εδράζεται η ένσταση. Συστήνουμε την παράσταση και ευχαρίστως θα την ξαναβλέπαμε.]

Γιάννης Καραμπίτσος

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Πέτρος Μάρκαρης
Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός
Σύμβουλος δραματουργίας: Armin Kerber
Μουσική, σχεδιασμός ήχου: Δημήτρης Καμαρωτός
Φωτισμοί: Γιάννης Δρακουλαράκος
Σκηνικά: Kenny MacLellan
Κοστούμια: Μαγιού Τρικεριώτη
Βοηθός σκηνοθέτη: Μυρτώ Περβολαράκη
Χειρισμός ήχου παράστασης: Κώστας Μπώκος – Studio 19st
Υπεύθυνη παραγωγής: Ρένα Ανδρεαδάκη
Β’ βοηθός σκηνοθέτη: Νεφέλη Μυρωδιά
Βοηθοί ενδυματολόγου: Εύα Γουλάκου, Δανάη Ελευσινιώτη
Παραγωγή: Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών

ΗΘΟΠΟΙΟΙ
Φάουστ: Ακύλλας Καραζήσης
Μεφιστοφελής: Έλενα Τοπαλίδου, Εύη Σαουλίδου, Γιώργος Μπινιάρης, Θεοδώρα Τζήμου, Φοίβος Ριμένας, Νικόλας Χανακούλας
Μαργαρίτα: Δάφνη Ιωακειμίδου-Πατακιά, Θεοδώρα Τζήμου, Εύη Σαουλίδου, Ηλέκτρα Νικολούζου, Έλενα Τοπαλίδου, Σμαρώ Γαϊτανίδου
Βάγκνερ (μαθητής Φάουστ): Νικόλας Χανακούλας
Μάγισσα: Ηλέκτρα Νικολούζου
Μάρθα (γειτόνισσα): Σμαρώ Γαϊτανίδου
Βάλεντιν (αδελφός Μαργαρίτας): Φοίβος Ριμένας
Πνεύματα, Χορός Αγγέλων, Χορός Μαθητών, Περιπατητές, Παρέα κεφάτων παλικαριών, Ζώα, Φαντάροι, Χορός Μαγισσών, Φωνές

Ευχαριστούμε τους Δήμητρα Δεριζιώτη, Άρη Θεοδωρόπουλο, Βασίλη Κασμά, Σπύρο Λάμπρου, Σωτήρη Παύλου, Γιάννη Φαράντο και τις εκδόσεις Γαβριηλίδης από τις οποίες κυκλοφορεί ο Φάουστ.

Τρία χρόνια μετά την τελετή των εγκαινίων της σε δική του σύλληψη και σκηνοθεσία , ο Μιχαήλ Μαρμαρινός επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης και για πρώτη φορά, καταπιάνεται με τον αρχετυπικό μύθο της νεότερης ευρωπαϊκής σκέψης, τον μύθο του Φάουστ, από τις 15 Ιανουαρίου έως τις 9 Φεβρουαρίου 2014, σε μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη.

Ο διεθνώς καταξιωμένος εικονοκλάστης σκηνοθέτης καταπιάνεται με το μύθο εκείνου που πούλησε τη ψυχή του στο Διάβολο σε μια περιπετειώδη παράσταση-κατάβαση στην άβυσσο της Επιθυμίας.

Αντλώντας το πρώτο του υλικό από το έργο-κοιτίδα του νεότερου ευρωπαϊκού πνεύματος, τον Φάουστ (1828-9) του Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, στην έμμετρη μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη, και από τον προγενέστερο Δόκτορα Φαούστους (1604) του Κρίστοφερ Μάρλοου, αξιοποιώντας, όμως, τόσο τις «μεταμορφώσεις» του μύθου όσο κι ένα πλήθος από διακειμενικές αναφορές, μεταγραφές, προσωπικές αφηγήσεις και ομολογίες καθώς και τα τραγούδια μιας παιδικής χορωδίας, ο Μαρμαρινός «διευθύνει» μια παράσταση-περιπέτεια στο βυθό της δυτικής Ποίησης, Φιλοσοφίας, Ιστορίας και της ανθρώπινης Ψυχής. Η παράσταση θα εξελίσσεται σε απροσδόκητους χώρους της Στέγης από έναν εξαιρετικό θίασο, με προεξάρχοντα τον Ακύλλα Καραζήση.

faust marmarinos 02

«Μια απόλυτα προσωπική κατάβαση στη σκοτεινιά της ανθρώπινης Επιθυμίας, σ’ αυτήν τη νέκυια του ευρωπαϊκού πνεύματος, σε ένα κείμενο/επιχείρημα που ταξιδεύει μαζί μας σε κάθε κρίσιμη περίοδο της ανθρώπινης Ιστορίας»: έτσι περιγράφει το πολλά υποσχόμενο εγχείρημα ο ίδιος ο πρωτοπόρος Έλληνας σκηνοθέτης που εδώ και τριάντα χρόνια μας με ρηξικέλευθα θεατρικά διαβήματα.

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός σπούδασε Βιολογία (με κατεύθυνση Νευρο-βιολογία), Υποκριτική και Θέατρο. Το 1983-4 ίδρυσε την εταιρεία Θεάτρου «διπλούς Έρως», η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε «Theseum Ensemble» και αξιοποίησε σαν βάση της το θέατρο Θησείον. Από τις πρώτες του παραστάσεις στα μέσα της δεκαετίας του 1980 με σταθερή συνεργάτιδα την Αμαλία Μουτούση μέχρι τα κορυφαία θεάματα Ρομαντισμός και Άμλετ τη δεκαετία του ‘90 και από τα περίφημα έργα-σταθμούς Εθνικός Ύμνος το 2002 και Olympic Games το 2005 έως τις μνημειώδεις και site-specific περφόρμανς σε κείμενα του Δημήτρη Δημητριάδη Πεθαίνω σα Χώρα και Insenso στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός παραμένει σημείο αναφοράς για το σύγχρονο ελληνικό θέατρο και δη για την πειραματική σκηνή του.

To Μάρτιο του 2013 βρέθηκε στο Παρίσι, και μάλιστα στο φημισμένο θέατρο της Comédie Française, όπου σκηνοθέτησε τη Φαίδρα του Ρακίνα με το ανσάμπλ του ιστορικού γαλλικού θεάτρου. Ο Μαρμαρινός είχε παρουσιάσει για πρώτη φορά δουλειά του στο γαλλικό κοινό, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις , το 2007, όταν ανέβασε στο θέατρο Odéon, στο πλαίσιο του Festival d’Automne, το Πεθαίνω σαν χώρα του Δημητριάδη. Κατά καιρούς έχει συνεργαστεί με σημαντικούς δημιουργούς, όπως ο Heiner Goebbels και οι Rimini Protokoll.

faust marmarinos 03

Στην παράσταση του Μιχαήλ Μαρμαρινού ακούγεται η έμμετρη μετάφραση του γνωστού μεταφραστή, συγγραφέα και σεναριογράφου Πέτρου Μάρκαρη στον Φάουστ του Γκαίτε, η οποία κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε δίγλωσση μάλιστα έκδοση και με εισαγωγή και σχόλια του μεταφραστή, από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης. Πρόκειται για ένα μεταφραστικό άθλο, αν αναλογιστούμε πως η τραγωδία του Γκαίτε είναι ένα έργο συνολικής έκτασης 12.111 στίχων. Ο Μάρκαρης ξεκίνησε τη μετάφραση του Φάουστ τον Ιούνιο του 1997, ύστερα από πρόταση του Νίκου Κούρκουλου, ο οποίος επιθυμούσε να ανεβάσει το έργο του Γκαίτε στο Εθνικό Θέατρο. Ο Μάρκαρης ολοκλήρωσε τη μετάφραση τον Ιούλιο του 2000 – ήταν «ένα θηριώδες εγχείρημα», όπως έχει παραδεχτεί, απόλυτα δικαιωμένο όμως αν κρίνουμε από το θαυμαστό αποτέλεσμα. Τελικά, η μετάφραση του Μάρκαρη αξιοποιήθηκε μεν στο Εθνικό θέατρο αλλά μετά το θάνατο του Νίκου Κούρκουλου, στην παράσταση Φάουστ που ανέβηκε το 2009 σε από κοινού σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία των Γιώργου Γάλλου, Βασίλη Μαυρογεωργίου, Αργύρη Ξάφη, Ομάδας blitz (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) και Αργυρώς Χιώτη.

Τη δραματουργική επεξεργασία της παράστασης έχει αναλάβει ένας από τους πιο διακεκριμένους δραματουργούς της Ευρώπης, ο γερμανικής καταγωγής Άρμιν Κέρμπερ. Συνεργάτης πολλών ευρωπαϊκών θεάτρων, όπως του Theater Neumarkt της Ζυρίχης, του Stadttheater της Βέρνης, του Stadsteater της Ουψάλα και του Nederlands Danse Theater της Χάγης, ο Κέρμπερ είναι επίσης καθηγητής πανεπιστημίου και συνεργάτης του πολιτιστικού περιοδικού για τις σύγχρονες παραστατικές τέχνες DU-Magazine. Το 2012 συνεργάστηκε με το Εθνικό θέατρο της Ελλάδας ως δραματουργός στην παράσταση Ορφέας στον Άδη, που ανέβηκε σε σκηνοθεσία της Ελβετίδας Barbara Weber.

Παράλληλη δράση: Κυριακή 19 Ιανουαρίου
Συζήτηση μετά την παράσταση με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό
Πληροφορίες
Τοποθεσία: Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Λ. Συγγρού1 107 – 109, Αθήνα

Ημερομηνία: Από τις 15 Ιανουαρίου έως τις 9 Φεβρουαρίου 2014, εκτός Δευτέρας & Τρίτης – Ώρα έναρξης: 20:30

Τιμές εισιτηρίων: 15 – 18 – 28 € | Μειωμ. 10 – 12 – 15 € | Άνεργοι: 5 €

Πληροφορίες: Tηλ.: 210 900 5 800 (Δε-Κυρ: 9:00-21:00)
http://www.sgt.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: