[Video και Φωτογραφίες] Έκτορας Λυγίζος Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου 12.7.2014 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

PROMITHEAS 01
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΕΥΗ ΦΥΛΑΚΤΟΥ

Με τον Έκτορα Λυγίζο υπήρξαμε συμμαθητές στη Σχολή Σταυράκου. ήταν αναμφισβήτητα ο πιο ταλαντούχος στην τάξη. ασχολήθηκε νωρίς εκτός από τον κινηματογράφο και με το θέατρο δουλεύοντας σκληρά. Η ταινία του μεγάλου μήκους Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού (2012) για την οποία έγραψα το εξής κείμενο με συνάρπασε. Δεν έχω παρακολουθήσει όλες του τις δουλειές στο θέατρο, ότι έχω δει μου έχει αρέσει και θεωρώ απόλυτα δικαιολογημένη και αναμενόμενη την συνεχώς ανοδική πορεία του στο χώρο της τέχνης. Σχετικά με το θέμα Επίδαυρος έχω να πω ότι όποιοι καλλιτέχνες άσχετα με την ηλικία τους έχουν αποδείξει με το έργο τους ότι αξίζουν να δοκιμαστούν σε αυτήν, πρέπει να τους παρέχεται απλόχερα η δυνατότητα να το πράξουν.

Το κοινό της Επιδαύρου στήριξε την προσπάθεια του καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Γιώργου Λούκου στην κατεύθυνση της συμμετοχής νέων καλλιτεχνών. Η εκτίμησή μου για τον Γιώργο Λούκο και ως άνθρωπο και ως καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ (ακόμα και τότε που είχε αναπτυχθεί ένταση μεταξύ μας αναφορικά με τη λήψη πλάνων στις εκδηλώσεις του φεστιβάλ) είναι πολύ μεγάλη. Η προσπάθεια του κ. Λούκου και των νέων καλλιτεχνών για να προχωρήσει δεν χρειάζεται λιβανίσματα και όπως είναι φυσικό οι παραστάσεις που θα ανεβάσουν στην Επίδαυρο νέοι καλλιτέχνες όπως άλλωστε και οι παλιοί θα έχουν προτερήματα αλλά και ελαττώματα. Δεν πρόκειται για κάποιο στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί, αλλά μια προσπάθεια αντικειμενικά αναγκαία, που όσα εμπόδια και αν συναντήσει θα βρει τον δρόμο της.

Χρωστάω λίγα λόγια παρατηρήσεις επισημάνσεις για τις 2 πρώτες παραστάσεις στην Επίδαυρο.

Η παράσταση Ελένη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά αποδείχτηκε επιτυχημένη σε σημαντικό βαθμό παρόλες τις επιμέρους σοβαρές ενστάσεις. Ο σεβασμός και η ανάδειξη του κειμένου , η σκηνοθετική προσέγγιση που εκμεταλλεύτηκε με λιτό αλλά ικανοποιητικό τρόπο το θέατρο της Επιδαύρου. Ο Καραντζάς κατάφερε να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον κάθε θεατή είτε ανήκε στους ψαγμένους θεατρόφιλους είτε σε αυτούς που αποκαλούμε μέσους θεατές. Η αλήθεια είναι όμως ότι διαφορετικά αντιμετώπισαν κάποιες «υπερβολές» της σκηνοθετικής αντίληψης οι μεν και διαφορετικά οι δε. Αν στο μέσο θεατή προσθέσουμε και τους ξένους θεατές που την πρώτη βραδιά ήταν πάρα πολλοί και έχοντάς έρθει με γκρουπ έκατσαν ενδεχόμενα όλοι μαζί κάπου στο κέντρο, τα γέλια που ακουγόντουσαν σε πολλά σημεία καθόλη τη διάρκεια της παράστασης όταν το παίξιμο των ηθοποιών κυμαινόταν ανάμεσα στο ιλαρό και το γελοίο ήταν έντονα και δεν τα εξηγούμε απαραίτητα ως πηγαίο γέλιο που προκάλεσε το κείμενο ή η συνολική σκηνοθεσία της παράστασης. π.χ. γέλια ακούστηκαν και σε σημεία που οι ήρωες μιλούσαν για τα κουρέλια που φορούσαν αλλά που ο θεατής άλλο έβλεπε. Αν «υπερβολή» αποκαλέσουμε την προσπάθεια αποδόμησης, αποστασιοποίησης μέσα από ενέργειες των ηθοποιών αυτοπαρώδησης και αυτογελοιοποίησης κάποιων πτυχών των ρόλων τους, αυτές θα μπορούσαν να λείψουν γιατί δεν είμαι σίγουρος ότι κάτι πρόσθεσαν ή διευκρίνισαν. Αυτή η υπερβάλλουσα ιλαρότητα και παρώδηση αποδυνάμωσε την ερωτική ιστορία του Μενέλαου και της Ελένης  αλλά και την ανεπιφύλακτη καταδίκη του πολέμου από τον Ευριπίδη μέσα από το εύρημα του «ειδώλου», με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να χαθεί η αισθητική απόλαυση της παράστασης. Ο Δημήτρης Καραντζάς όμως κατάφερε να ισορροπήσει τα πράγματα και όσο πηγαίναμε προς το τέλος της παράστασης κατάφερε να ενοποιήσει το ετερόκλητο κοινό και να κερδίσει την αποδοχή του.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ο Έκτορας Λυγίζος δεν τα κατάφερε τόσο καλά όσο ο Δημήτρης Καραντζάς.

Και ο λόγος, πάντα κατά τη γνώμη μου είναι απλός. Έχει να κάνει με τις επιλογές του Έκτορα πριν την παράσταση. Η βασική του σκέψη να ζωντανέψει την αρσενική και θηλυκή πλευρά του Προμηθέα, δίνοντας τον ρόλο σε 2 ηθοποιούς (τον ένα ρόλο έπαιξε ο ίδιος) τον οδήγησε «αναγκαστικά» στην δημιουργία μιας ξύλινης μεγάλης κατασκευής που απεικόνιζε ξαπλωμένο τον δεμένο Προμηθέα. Και πάνω στον ξύλινο Προμηθέα ξάπλωναν ή περπατούσαν οι (Λυγίζος-Γουλιώτη) Προμηθέας και οι υπόλοιποι συντελεστές που έπαιζαν πολλούς ρόλους και που ο καθένας από αυτούς είχε και ένα «αντίγραφό» του στη σκηνή (μια επιλογή που με αποπροσανατόλιζε συνεχώς από την παρακολούθηση της παράστασης και που δεν μπόρεσα να κατανοήσω την αναγκαιότητά της, για να αποβεί συνεπέστερη η επιλογή δύο ηθοποιών στο ρόλο του Προμηθέα;). Μπορεί το ενδιαφέρον εύρημα του αρσενικού και θηλυκού Προμηθέα περισσότερο επεξεργασμένο, σε μια άλλη παράσταση και ενδεχόμενα σε άλλο χώρο να απέδιδε. Εδώ δεν λειτούργησε και έβγαλε ένα μεγάλο μέρος θεατών έξω από την παράσταση από την αρχή της, μέσα σε αυτούς δυστυχώς και μένα, γιατί το έργο καλέστηκε να υπηρετήσει το σκηνοθετικό και ιδεολογικό εύρημα και όχι η σκηνοθετική προσέγγιση και το όποιο εύρημα να υπηρετήσει και αναδείξει το έργο.
Δόθηκε λοιπόν στην παράσταση σημασία στο κείμενο, αλλά το σκηνοθετικό εύρημα αποδυνάμωνε την παράσταση του έργου και την ίδια την ουσία του. Ο Προμηθέας Δεσμώτης απέβη μια παράσταση χωρίς ουσιαστικά Προμηθέα, χωρίς την ατμόσφαιρα του Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου. Tα δυνατά σημεία του έργου, ο Προμηθέας μόνος επί της σκηνής, ο σημαντικός ρόλος της εισαγωγής  και η κλιμακούμενη ένταση που ο Αισχύλος χειρίζεται αριστοτεχνικά στα έργα του, εδώ πήγαν περίπατο. Η παράσταση δεν γεννά καμιά ένταση, αντίθετα εξελίσσεται μονότονα και αδιάφορα. Ο Προμηθέας Δεσμώτης στην παράσταση του Έκτορα απαλλάσσεται από τα δεινά του, αλλά σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για άλλο έργο, για άλλη εκδοχή έστω. Οι ηθοποιοί μιλούν για τον Προμηθέα, αλλά ο Προμηθέας ουσιαστικά δεν μιλά. Οι φιλότιμες προσπάθειες των ηθοποιών του ίδιου του Λυγίζου, σκηνοθετικά και υποκριτικά, και τέλεια εκτελεσμένες να απέβαιναν δεν θα μπορούσαν να σώσουν την κατάσταση γιατί ήταν από την αρχή σε λάθος κατεύθυνση.   Σταματώ κάπου εδώ επισημαίνοντας τα εξής. Μια γνώμη είναι η δική μου και σίγουρα θα υπάρξουν εκφρασμένες γνώμες που δεν θα συμφωνούν με αυτήν. Εκτιμώ και αγαπώ πολύ τον Έκτορα οπότε μακάρι η γνώμη μου να αποδειχτεί στο πέρασμα του χρόνου λανθασμένη.

Σε κάθε περίπτωση μπράβο και στα δύο παιδιά, μπράβο στο Γιώργο Λούκο, μπράβο στο κοινό της Επιδαύρου. Άλλη μια πρόκληση απαντήθηκε. Και τα δύο αυτά παιδιά αλλά και άλλα το ίδιο ταλαντούχα θα τα βλέπουμε στην Επίδαυρο και όλα όλο και καλύτερα θα πηγαίνουν τα πράγματα, αρκεί να αγωνιζόμαστε όλοι όσοι αγαπάμε την τέχνη προς αυτή την κατεύθυνση.  (Γιάννης Καραμπίτσος)

2 σκέψεις σχετικά με το “[Video και Φωτογραφίες] Έκτορας Λυγίζος Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου 12.7.2014 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

Add yours

  1. Προσωπική μου εκτίμηση πως η παράσταση του Εκτορα Λυγίζου κέρδισε το μεγαλυτερο μέρος του κοινού. Το ενιωθες αυτο καθ’ολη τη διάρκεια της παράστασης και κυρίως μετα το πρωτο 20λεπτο,χρόνο προσαρμογής όλων στους διττα ερμηνευμενους ρόλους. Αισθησή μου ειναι πως συνολικά η παράσταση εστίασε στο κείμενο και παρακολουθώντας την θυμαζαμε τα νοήματα της χωρις να μας αποσπά τίποτα. Απεναντίας ειδικα ο Προμηθεας ερμηνευομενος απο τους δυο ηθοποιούς πρόβαλλε Πολυ εύστοχα τον διχασμό του σε κάποιες σκηνές,τις δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.στο σημειο που η Σ. Γιουλιωτη όρθια ειναι σαν να επιχειρεί να φύγει ενώ ο Ε.Λυγιζος την κρατάει απο το μανίκι έδειχνε Πολυ εύστοχα την θνητη διάσταση του Προμηθεα,σαν ο μίσος εαυτός του να μην αντέχει αλλο το πόνο και να θέλει ν ενδωσει στις πίεσεις της εξουσίας ενώ ο άλλος μίσος μένει πιστός στο «πείσμα»ότι αξίζει να υποφέρει για χάρη των ανθρώπων.θυμιζε Πολυ τον Χριστο στον Σταύρο που ψιθυρίζει προς τον Θεό-πατερα» Θεέ μου,γιατι με εγκαταλειπεις;»
    Μοντέρνα ματια λοιπον στην τραγωδία που σε τίποτα δεν την προδιδε υπέρ φορμαλιστικων τέχνασματων και υπερβολικων σκηνοθετικων ευρημάτων οπως εχει συμβει σε άλλες συγχρονες εκδοχές σπουδαίων έργων.
    Θερμα συγχαρητήρια σε όλους κι ευχαριστώ για τη φιλοξενία

  2. Ως μη ειδικός να συμφωνήσω 100% με την άποψη του κυρίου Καραμπίτσου. Ο διαρκής κατακερματισμένος λόγος από τα «ζευγάρια» των ρόλων αλλά ακόμα και η εκφορά πολλές φορές προς την αντίθετη από τους θεατές κατεύθυνσή, προς τα βουνά πίσω από την σκηνή δηλαδή, με κακό ηχητικό αποτέλεσμα νομίζω έβλαψαν την κατά τα άλλα τίμια και δουλεμένη προσπάθεια για μια φρέσκια ματιά. Επιπλέον το «τρεχοβολήτο» που πιθανόν σε κάποιες παραστάσεις να συμβάλει σε ένα επίπεδο και συνηθίζεται αδιακρίτως τελευταία επίσης συνέτεινε στον αποπροσανατολισμό. Η σκηνοθεσία και τα ευρήματα τελικά καβάλησαν το κείμενο και την ουσία με εξαίρεσή ίσως την τελική κλιμάκωση αλλά εκεί πιά για μένα είχε χαθεί το παιχνίδι. Ως προς την απήχηση η προσωπική μου αίσθηση ήταν μάλλον η αντίθετή αφού τα περισσότερα σχόλια μετά την λήξη στις ουρές της αποχώρησης ήταν αρνητικά, αν και αυτό δεν είναι αναγκαστικά κακό. Επιπλέον δεν θέλω να μειώσω την καλή πρόθεση και σκληρή δουλεία του θιάσου, την δεκτικότητα των συντελεστών του φεστιβάλ και την ανάγκη να υποστηρίζονται παρόμοιες παραστάσεις και νέοι δημιουργοί που το ψάχνουν και το παλεύουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: