ΘΑΝΑΣΗΣ ΡΕΝΤΖΗΣ: Πειραματισμός και Πρωτοπορία | Αφιέρωμα

afieroma ston thanasi rentzi

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ Θανάσης Ρεντζῆς Πειραματισμός ϗ Πρωτοπορία

10o Διεθνές Φεστιβάλ Animation Αθήνας

26 Μαρτίου – 1 Απριλίου 2015

ΑΛΚΥΟΝΙΣ NEW STAR CINEMA

Ιουλιανού 42-46, Μετρό: Βικτωρία

Τ. 210 82 20 008

ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΡΕΝΤΖΗ

Κυριακή 29 Μαρτίου 2015

Ώρες: 22:00- 24:00

Το Διεθνές Φεστιβάλ Animation Αθήνας (Athens ANIMFEST) γιορτάζοντας τα 10 χρόνια συνεχούς προσφοράς στην τέχνη του animation, οργανώνει ένα τιμητικό αφιέρωμα στον Θανάση Ρεντζή, τον πρωτοπόρο Έλληνα κινηματογραφιστή, που ενσωμάτωσε από τις πρώιμες καλλιτεχνικές αναζητήσεις του, τις αισθητικές επιδιώξεις και τις τεχνικές δυνατότητες του animation.

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την κυκλοφορία της πρώτης μεγάλου μήκους πειραματικής ταινίας του «ΒΙΟ-ΓΡΑΦΙΑ».

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει σύντομες θεωρητικές επαναπροσεγγίσεις του έργου του και προβολή των ψηφιοποιημένων ταινιών του «Βιο-Γραφία» και «Ηλεκτρικός Άγγελος».

rentzis timitiko afieroma

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ, 97’, Χρώμα, Ultra Panavision

Ελλάδα 1975

Σκηνοθεσία: Θανάσης Ρεντζής

Σενάριο: Θανάσης Ρεντζής

(Βασισμένο στο ομώνυμο εικονο-μυθογράφημα του Chumy Chumez)

Δ/ντής Φωτογραφίας: Χρήστος Μάγκος

Μοντάζ: Θανάσης Ρεντζής

Ηχολήπτης: Δημήτρης Λαζαρίδης

Μουσική Σύνθεση: Σταμάτης Σπανουδάκης

Εικονοληψία ϗ Ειδικά Εφφέ: Άγγελος Χατζηανδρέου

Οπερατέρ: Άγγελος Χατζηανδρέου

Αφηγητής: Γιώργος Κυρίτσης

Παραγωγή: FILMOGRAM – Θανάσης Ρεντζής ϗ Χρήστος Μάγκος

Γλώσσα: Ελληνική

Είδος: Μεγάλου μήκους, Πειραματική

Βραβεία ϗ Διακρίσεις:

Γ΄ Βραβείο Καλύτερης Ταινίας, 16ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης,

καθώς και Βραβείο Κοινού.

Η ΒΙΟ-ΓΡΑΦΙΑ είναι ένα φιλμ μεταξύ της Animation και του Expanded Cinema. Πρόκειται για μια κατεξοχήν πειραματική ταινία, βασισμένη στα κολλάζ από γκραβούρες του Chumy Chumez. Ειδική επεξεργασία έχει γίνει στο χρώμα, και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε εισάγεται για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, με παράλληλη χρήση ενός κάδρου ευρείας οθόνης, με διαστάσεις: 2.76:1 (Ultra Panavision).

Η ταινία, αυτή καθ’ εαυτή, έχει τη μορφή μιας προβολής Λαμπασκοπίου (ενός είδους προβολέα επιζωγραφισμένων ενύαλων διαφανειών του 19ου αιώνα (Magic Lantern), μέσω της οποίας (προβολής) ανασυστήνεται μια εξομολόγηση (κοσμικο-αστική) του ιστορικού και μυθικού υποκειμένου της εποχής και του κόσμου στον οποίο αναφέρεται.

Ο Homo Universalis καθίσταται βαθμηδόν Homo Industrialis και στην ολοκλήρωση της πολιτισμικής του πρόβασης αναδιαρθρώνει τους κλασικούς μύθους (σε αστικούς) και τους εντάσσει στο νέο ιστορικό πλαίσιο, το οποίο με τη σειρά του, τούς αναπαράγει και τους διαφοροποιεί.

Οι μύθοι της ταινίας, έτσι όπως είναι συναρθρωμένοι (και επιχαρακτηρισμένοι), συγκροτούν ένα συνεχές πολύπτυχο σε μορφή ξεδιπλούμενου υπερκειμένου, μέσα απ’ το οποίο αναδύεται το «πολιτιστικό υποσυνείδητο» του χαμένου πια αστικού κόσμου. Δεν είναι πλέον παρά φθορισμοί απολιθωμάτων και με τη φευγαλέα λάμψη τους αφήνουν μια αίσθηση του κόσμου απ’ τον οποίο προήλθαν, έναν κόσμο που είχε το βλέμμα του —μέσα απ’ το παρελθόν— στραμμένο στο μέλλον, και που βίωνε την κάθε στιγμή (μέσα απ’ την επανάληψη) σαν ανεπανάληπτη και αίτιο για την επομένη.

Η ιδέα ενός μέλλοντος διαφορετικού (με πολλές έννοιες) απ’ το παρόν, ήταν η πλέον δεσπόζουσα, γι’ αυτό δόθηκε μεγάλη σημασία στα μέσα μετασχηματισμού (δηλαδή στην τεχνική) που τελικά αντικατέστησε, ή ταυτίστηκε με την ίδια την έννοια της μοίρας.

Κάτω από τα επίκτητα πολιτιστικά χαρακτηριστικά υπάρχει πάντα ένα υποσύνειδο στρώμα, από κατακάθια περασμένης κουλτούρας, μυθολογίες και δοξασίες τις οποίες διατηρεί αναλλοίωτες.

Πρόκειται για ένα πρωτογενώς μοντερνιστικό και εν ταυτώ μεταμοντερνιστικό εγχείρημα, καθώς η οπτική του παρόντος γίνεται το όχημα για την επιβίωση της μνήμης του παρελθόντος. Η ταινία ονομάζεται ΒΙΟ-ΓΡΑΦΙΑ (κατά διαστολή και σύζευξη), διότι αφορά τόσο στον ΒΙΟ (τρόπο ζωής) όσο και στη ΓΡΑΦΗ (τρόπο αναπαράστασης) του κόσμου στον οποίο αναφέρεται.

ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ, 90’ – Χρώμα Μ/Α, κάδρο 1.66:1

Ελλάδα 1981

Σκηνοθεσία: Θανάσης Ρεντζής

Σενάριο: Θανάσης Ρεντζής

Διευθυντής Φωτογραφίας: Πολυδεύκης Κυρλίδης

Μοντάζ: Θανάσης Ρεντζής

Μουσική: Δημήτρης Λέκκας ϗ Δημήτρης Παπαδημητρίου

(Δίσκος Μουσικής: CBS [Vinyl LP], αρ. 70217).

Ηθοποιοί: Φαίδων Γεωργίτσης, Μαρίλη Τσοπανέλλη, Φίλιππος Σοφιανός, Σοφία Ρούμπου, Γιώργος Κοτανίδης, Μαριτίνα Πάσσαρη, Γιάννης Καλατζόπουλος, Γεωργία Ζώη, Γκέλυ Τριάντη, Ρενέ Στριμινέα, Αμαλία Βουτσινά, Χρύσα Στυλιαρά, Εύη Βασιλειάδη, Μπάμπης Τσικληρόπουλος, Joe «Flash» Riley

Παραγωγή: Θανάσης Ρεντζής ϗ Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου

Είδος: Μεγάλου μήκους, Πειραματική

Κατ’ εξοχήν πειραματική ταινία, η οποία γίνεται χρήση μεγάλης ποικιλίας οπτικοακουστικών τεχνικών και μεθόδων, με στόχο την ανάπτυξη της πολυμορφίας του ερωτισμού, έτσι όπως μορφοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της ευρωμεσογειακής ζώνης, τον 20ό αιώνα.

Πρόκειται για ένα πολυεστιακό αμάλγαμα που με συνδυαστικές μεθόδους (κυρίως animation και live action) πραγματώνει, μέσω μιας πολύτροπης σύνθεσης, το ιδεώδες μιας ars combinatoria.

Η δομή της ταινίας είναι εξόχως χαλαρή, καθώς δεν υπάρχει ούτε κέντρο βάρους, ούτε άξονας σύγκλισης, και τούτο συντελεί τα μέγιστα στην αίσθηση ενός ανοιχτού και δυνητικά επεκτεινομένου έργου με κυρίαρχο το ρυθμικό στοιχείο.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΡΕΝΤΖΗΣ – Βιογραφικό

Γεννήθηκε το 1947 στο Αίγιον Αχαίας και ξεκίνησε τον πρώτο κύκλο σπουδών του σε ηλικία 16 ετών τον οποίο και ολοκλήρωσε στα 19.

Σπούδασε Σκηνοθεσία στην Αθήνα (Ανωτάτη Σχολή Θεάτρου – Κινηματογράφου Αθηνών, που διηύθυναν η Ειρήνη Καλκάνη και ο Κώστας Φωτεινός).

Παράλληλα εργάσθηκε στο Διεθνές Βιβλιοπωλείο Παντελίδη.

Το 1968, με τους: Φ. Καραμήτσο, Στ. Πουλάκη και Θ. Καστανιώτη συστήνουν μια ομάδα διεπιστημονικής μελέτης και έρευνας όπου και ασχολούνται με τα Μαθηματικά, την Κυβερνητική, τα Νέα Μέσα Επικοινωνίας και κυρίως τον Κινηματογράφο.

Τον χειμώνα του 1970 ιδρύει με τον Δημήτρη Σπέντζο το ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ, που λειτούργησε για μια τριετία.

Το 1973 κάνει την πρώτη του ταινία με τον Ν. Ζερβό, το ΜΑΥΡΟ-ΑΣΠΡΟ.

Το 1974 ιδρύει με τον Θ. Καστανιώτη το περιοδικό ΦΙΛΜ [Περιοδική Έκδοση Ανάλυσης και Θεώρησης του Κινηματογράφου], με σκοπό την θεωρητική σπουδή της 7ης Τέχνης και με έμφαση στις Πρωτοπορίες και τον Πειραματισμό, το οποίο και διηύθυνε ως 1986, δημοσιεύοντας πάνω από 6.000 σελίδες θεωρητικών κειμένων.

Το 1975 κάνει τη δεύτερη ταινία, τη ΒΙΟ-ΓΡΑΦΙΑ, με την οποία παίρνει το Γ΄ Βραβείο στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης και διακρίνεται στα Διεθνή Φεστιβάλ της Μπολώνιας και του Ρότερνταμ, για τον ιδιάζοντα κι απότολμο πειραματισμό του.

Την ίδια χρονιά εκδίδεται και το σενάριο της ταινίας ΒΙΟ-ΓΡΑΦΙΑ (Εκδόσεις Εξάντας).

Διετέλεσε τακτικός ομιλητής και πρωτεργάτης για θέματα Κινηματογράφου και Νέων Τεχνολογιών στο ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ (Πανεπιστήμιο Αθηνών ’75 – ’80).

Το 1977 κάνει το FICTION για την EXPO ARTE στο Bari και από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί το τομίδιο με τη μελέτη ΟΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΕΣ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ.

Την ίδια χρονιά τίθεται επικεφαλής της αντίδρασης των Ελλήνων Κινηματογραφιστών, κατά της τότε κυβερνητικής πολιτικής και αναλαμβάνει την διοργάνωση του καλούμενου ‘Αντιφεστιβάλ’.

Στη συνέχεια ασχολείται συστηματικά με τον συνδικαλισμό (μέχρι και το 1982) και διετέλεσε διαδοχικά Γραμματέας και Πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών καθώς και μέλος του τριμελούς Προεδρείου της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ [F. E. R. A.].

Το 1978 συνεργάζεται, ως προς το κινηματογραφικό σκέλος και τους φωτισμούς, με τον Ιάνη Ξενάκη στο ΠΟΛΥΤΟΠΟ ΜΥΚΗΝΩΝ.

Το 1979 κάνει το CORPUS και διακρίνεται για τον πολλαπλά καινοτομικό χαρακτήρα του έργου του, στη Θεσσαλονίκη, τη Βάρνα και τη Βερόνα.

Βασικός ομιλητής και για θέματα Κινηματογράφου και Νέων Μέσων των ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ (από το 1981 έως το 1986).

Το 1980 κυκλοφορεί απ’ τις Εκδόσεις Καστανιώτη το βιβλίο της ταινίας CORPUS και ο ίδιος αρχίζει στο Παρίσι (Ecole des Hautes Etudes en Sciences Cociales) διατριβή με θέμα Morphologie et Semiologie au Cinema και επόπτη τον Christian Metz, η οποία όμως δεν ολοκληρώθηκε.

Το 1981 κάνει τον ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΑΓΓΕΛΟ και τιμάται στη Θεσσαλονίκη με ειδική διάκριση για τον πειραματικό χαρακτήρα του έργου του και ταυτόχρονα παίρνει το βραβείο καλύτερης μουσικής. Την επόμενη χρονιά κυκλοφορεί απ’ τις Εκδόσεις Πύλη το ανθολόγιο με θεωρητικά κείμενα και τίτλο: ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ.

Κατά τη διετία 1986 –’87 κάνει μια σειρά εξ εννέα ντοκυμανταίρ για την τηλεόραση (ΕΤ 1), με τίτλο: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑ.

Ακολουθούν τα αυτοτελή ΦΑΓΚΟΤΟ (στη σειρά: Έλληνες Μουσικοί Εκτελεστές –ΕΤ 1), και Ν. ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ, και Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ (στη σειρά: Πρόσωπα Θεάτρου –ΕΤ 1).

Το 1986 αναλαμβάνει την διεύθυνση καθώς και την αναδιοργάνωση του ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ της Θεσσαλονίκης και μετά από δύο χρόνια παραιτείται λόγω ουσιαστικών διαφωνιών με τους συνδικαλιστικούς φορείς του Κινηματογραφικού χώρου.

Στη συνέχεια τοποθετείται διευθυντής του Τομέα Ψυχαγωγίας της ΕΤ 1, απ’ όπου και απεχώρησε το 1990.

Την επόμενη διετία (1991-’92) διευθύνει την έρευνα του καινοτομικύ Οπτικο-ακουστικού Προγράμματος LEXICORAMA, για τη διεθνή Προβολή και Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (σε συνεργασία με το Α. Π. Θ., Καθηγητής Γ. Καζάζης).

Το 1992 κάνει το μουσικό ντοκυμανταίρ THE ATHENIAN FUSION για το ARTE.

Σχεδιασμός και Σκηνοθετική Επιμέλεια του τετράωρου Προγράμματος Πολλαπλών Μέσων Η ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ 1896-1996. Οργάνωση: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ [Παναθηναϊκό Στάδιο 06. 04. 1996]. Τηλεοπτική Μετάδοση: Ε.Ρ.Τ. / EUROVISION.

Απ’ το 1997 ως το ‘98, συνεργάζεται με το ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ και το ΚΕΝΤΡΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ του Ε. Ι. Ε., στο ερευνητικό πρόγραμμα ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ & ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ, ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ και δημιουργεί το ντοκυμανταίρ με τίτλο: ΣΙΩΠΗΛΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ.

Απ’ το 1999 έως 2003 διευθύνει του Πρόγραμμα Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΗΑΣ [Ελληνο-ιταλική συνεργασία στο πλαίσιο INTERREG II]: Ντοκυμανταίρ, Έκθεση Ψηφιακών Εκόνων και Μνημειακή Έκδοση δίγλωσσου Portfoglio με 63 φωτολιθογραφίες (σε 300 αντίτυπα) και τίτλο ΕΛΑΙΑΣ ΕΙΚΑΣΜΑΤΑ. Έκδοση: Crocetti (Milano) και Καστανιώτης (Αθήνα). Το ντοκυμανταίρ με τίτλο ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΕΛΗΑ δεν έχει ολοκληρωθεί εισέτι.

Ακολούθως συμμετέχει στην Επιστημονική Επιτροπή του Προγράμματος του Διεθνούς Συνεδρίου: Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΣΤΗΝ 3η ΧΙΛΙΕΤΙΑ και δημιουργεί το εικαστικό αφιέρωμα με 58 φωτολιθογραφίες (σε 120 αντίτυπα) και τίτλο: ΟΡΩΜΕΝΑ, ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ. Έκδοση: ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ & ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ.

Το 2004 κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διάττων το Συλλεκτικό Folio δώδεκα χαρακτικών (σε 100 αντίτυπα) με τίτλο ΤΟ ΦΙΛΙ ΤΗΣ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑΣ.

Έχει δημοσιεύσει πληθώρα άρθρων, κειμένων, μελετών, καθώς και σειρά ραδιοφωνικών εκπoμπών (ΕΡΑ 2), συνεργαζόμενος τακτικά, ή έκτακτα με πολλές αθηναϊκές εφημερίδες, περιοδικά, εγκυκλοπαίδειες και ειδικά αφιερώματα.

Έχει συμμετάσχει σε πλήθος Κινηματογραφικά Φεστιβάλ, Πανοράματα, Ειδικά και Προσωπικά Αφιερώματα, καθώς και σε Συνέδρια και Σεμινάρια κι έχει δώσει πλήθος διαλέξεων για το έργο του και τα Οπτικοακουστικά Μέσα γενικότερα.

Έχει τιμηθεί με αρκετά βραβεία και διακρίσεις, για τον κατ’ εξοχήν καινοτομικό και πειραματικό χαρακτήρα του έργου του κι έχουν γραφεί επ’ αυτού ευάριθμα άρθρα, κριτικές, κείμενα καθώς και μελέτες, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Από δεκαπενταετίας διδάσκει στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ‘ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΕΧΝΗΣ’ το μάθημα της Αισθητικής του Κινηματογράφου και των Νέων Μέσων.

* Βασικά βιβλιογραφικά βοηθήματα:

THANASSIS RENTZIS, L’ELETTRICO UNIVERSO DELLA SPERIMENTAZIONE, a cura di VINCENZO CAMERINO, Capone Editore, LecceCavallino, 1992 .

  ΗΡΑΚΛΗΣ Δ. ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ, Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΡΕΝΤΖΗ – Εκδοση: 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ψηφιακού Κινηματογράφου, Αθήνα, 2013.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “ΘΑΝΑΣΗΣ ΡΕΝΤΖΗΣ: Πειραματισμός και Πρωτοπορία | Αφιέρωμα

Add yours

  1. Reblogged στις My Blog και σχολίασε
    Συμβολή στην γνωριμία του έργου ενος σπουδαιου ανθρωπου των γραμματων και των τεχνων, ιδιαιτερα δε του ελληνικου κινηματογραφου, του Θανάση Ρεντζή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: