Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα (Πολωνία, 1965) του Βόιτσεχ Χας | Από τις κορυφαίες στιγμές του Παγκόσμιου Κινηματογράφου |αναλυτική παρουσίαση, κριτικές

saragossa manuscript poster

ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΗΜΑ ΤΗΣ 7ης ΤΕΧΝΗΣ ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ WOJCIECH HAS

«ΤΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΣΑΡΑΓΟΣΑ» THE SARAGOSSA MANUSCRIPT

Ένα «άγνωστο» διαμάντι που αξίζει να το ανακαλύψετε!

Ο Luis Bunuel σπάνια έβλεπε μια ταινία δυο φορές. Αυτήν την είδε τρεις!

Ένα εντυπωσιακό, παραμυθένιο ταξίδι, ένα κινηματογραφικό έπος.

Μιά από τις κορυφαίες στιγμές του παγκόσμιου κινηματογράφου, δίπλα σε άλλα αριστουργήματα, όπως το «Πέρυσι στο Μαρίενμπαντ» του Α.Ρενέ, ή τον «Άνθρωπο με το ξυρισμένο κεφάλι» του Α. Ντελβώ.

Σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου 2016 και Δημιουργίας Ταινίας Μικρού Μήκους | έναρξη: Μέσα Φεβρουαρίου

Σεμινάριο Δημιουργίας Ντοκιμαντέρ 2016 | Έναρξη: Τρίτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου

«120 Χρόνια Ιστορίας Κινηματογράφου» σε 10 Μαθήματα: 1960-1970 | Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2016 στις 17.00 | Αφιέρωμα Ζακ Ριβέτ -Νουβέλ Βαγκ

Συνοπτική κριτική (αθηνόραμα 4,5/5)

Αριστουργηματική διασκευή ενός απολαυστικού συρταρωτού μυθιστορήματος (ιστορίες μέσα σε άλλες ιστορίες) του 19ου αιώνα. Οι γεμάτες πλαστικότητα, χιούμορ και περιπετειώδη διάθεση εικόνες του Χας διαθέτουν μια ονειρική αύρα και βρίθουν ψυχαναλυτικών συμβόλων, συνθέτοντας έτσι ένα γοητευτικό κινηματογραφικό ποίημα το οποίο λάτρεψαν καλλιτέχνες όπως ο Λουίς Μπουνιουέλ και ο Τζέρι Γκαρσία των The Grateful Dead.

Ο Wojciech Has φώτισε τους λαβυρίνθους των μηχανισμών στην ανθρώπινη συνείδηση, τη φαντασία και την ανέλιξη του χρόνου.

«Διαιρώ έναν αριθμό με το άπειρο. Και έτσι παίρνω το απειροελάχιστο. Και αυτό αντιστοιχεί στο μόριο, το μικρότερο δυνατό σωματίδιο του Δημόκριτου. Και όμως ορίζω το άπειρο χωρίς να το κατανοώ. Και αυτό είναι πολύ κοντά στην ποίηση(Τέχνη). Η οποία ποίηση είναι ακόμα πιο κοντά στη ζωή.»

 

«ΤΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΣΑΡΑΓΟΣΑ» THE SARAGOSSA MANUSCRIPT Πολωνία, 1965, 182′

Σκηνοθεσία: Wojciech Has, Σενάριο: Tadeusz Kwiatkowski, βασισμένο στο αριστουργηματικό βιβλίο του Κόμη Jan Potocki (1815) Πρωταγωνιστές: Zbigniew Cybulski – Alfonse Van Worden Iga Cembrzynska – Princess Emina Elzbieta Czyzewska – Donna Frasquetta Salero Μουσική: Krzysztof Penderecki Κουστούμια: Lidia Skarzynska, Jerzy Skarzynski Ήχος: Bohdan Bienkowski

Διακρίσεις: Χρυσός Λύκος, Φεστιβάλ Βουκουρεστίου – 1965 Τιμητική αναφορά, Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Εδιμβούργου – 1965 Χρυσή Πένα (Βραβείο Διεθνούς Δημοσιογραφικής Λέσχης) και CIDALC – 1965 Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Σαν Σεμπάστιαν – 1965 Ειδικό Μετάλλιο, Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Φαντασίας και Τρόμου του Sitges – 1969 Βραβείο Ισπανών Κριτικών Ταινιών – 1971.

THE SARAGOSSA MANUSCRIPT

Η ΤΑΙΝΙΑ:

Κατά τους Ναπολεόντειους Πολέμους, στη μάχη για την πόλη της Σαραγόσα, ένας Γάλλος αξιωματικός καταφεύγει στον δεύτερο όροφο ενός πανδοχείου της Σιέρα Μορένα. Εκεί βρίσκει ένα μεγάλο βιβλίο με σχέδια. Παριστάνουν δυο άντρες κρεμασμένους σε αγχόνες και δυο γυναίκες ξαπλωμένες σε κρεβάτι. Ένας αξιωματικός του εχθρού επιχειρεί να τον συλλάβει αλλά καταλήγει να μεταφράζει το βιβλίο. Ανακαλύπτει έτσι, στο πρόσωπο του συγγραφέα, τον παππού του, λοχαγό των Βαλώνων, Αλφόνσο Φαν Βόρντεν. Ο παππούς Αλφόνσο εμφανίζεται, με δύο υπηρέτες, να αναζητεί τον πιο σύντομο δρόμο για τη Σιέρα Μορένα. Οι δυο άντρες τον προειδοποιούν ότι ο δρόμος που διάλεξε είναι επικίνδυνος. Φτάνει σ’ ένα φαινομενικά έρημο πανδοχείο, όπου όμως συναντά δυο Μαυριτανές πριγκίπισσες, που τον καλούν σ’ ένα μυστικό εσωτερικό δωμάτιο. Η Εμίνα και η Ζιμπέλντα τον πληροφορούν ότι είναι ξαδέλφες του και τον καλούν να παντρευτεί και τις δύο για να κληρονομήσει το θρόνο. Όμως οφείλει να προσυλητισθεί στο Ισλάμ. Εκείνος περιπαιχτικά τις αποκαλεί «φαντάσματα» και εκείνες του δίνουν να πιει μέσα σ’ ένα κρανίο. Κοιμάται και ξυπνάει στην εξοχή, δίπλα σε μια κρεμάλα και σωρούς από κρανία…..

Ένα μοναδικό φιλμ, ένας εκπληκτικός λαβύρινθος, αντάξιος του Μπόρχες, που έχει γίνει cult movie. Διασκευάζει ένα κλασικό μυθιστόρημα του Γιαν Ποτότσκι και στηρίζεται σε μια σειρά από παράξενες, συναρπαστικές και αινιγματικές αφηγήσεις, που γεννιούνται η μια μέσα από την άλλη, σαν αναρίθμητα κουτιά μέσα από κουτιά. Ιππότες, παλάτια, μάγοι, πριγκίπισσες, παράξενα χάνια, περιπέτειες σαν παραμύθι για ενήλικες θεατές, υποταγμένους από τη μαγική μπαγκέτα του σκηνοθέτη Χας. Η μουσική της ταινίας ανήκει στο μεγάλο συνθέτη Κρζίστοφ Πεντερέτσκι.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ:

ΕΠΟΣ! Time Out

Η σπουδαιότερη «Ρωσσική κούκλα» του κινηματογράφου Timeout New York

Μια Πολωνική Έβδομη Σφραγίδα. Κάτι που πρέπει να δείτε! The Guardian

Ταυτόχρονα τρομακτική, ερωτική, και αστεία. Μια κορυφαία ταινία. David Lynch

Λατρεύω το Χειρόγραφο της Σαραγόσα… …εξαιρετικό Luis Bunuel

Ο Luis Bunuel σπάνια έβλεπε μια ταινία δύο φορές, αλλά αυτή την είδε τρεις. H πορεία του Aλφόνς Bαν Bόρντεν στην ενδοχώρα της Iσπανίας είναι γεμάτη από φαντάσματα, γοητευτικούς δαίμονες, ακόλαστους ευγενείς, περίεργους ιερείς. Eίναι ένα ταξίδι χιουμοριστικό και τρομακτικό ταυτόχρονα, χαρούμενο, τραγελαφικό κι απρόβλεπτο. Mοιάζει με παραισθησιογόνο του οποίου οι επιπτώσεις διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ενα κινηματογραφικό μνημείο που απαιτεί πολλές επισκέψεις για να σου αποκαλύψει όλα του τα μυστικά. Βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Γιαν Πότοτσκι, που γράφτηκε το 1815. «Το Χειρόγραφο Της Σαραγόσας» αποτελεί ένα παράδοξο αριστούργημα. Πραγματικό κόσμημα της 7ης Τέχνης. Η αφήγηση συναντάει το φανταστικό, το ονειρώδες και τον σαρκασμό, και ρέει σε παρθένα ύδατα με αξιοσημείωτη άνεση. Αυτή η παραδοξότητα του, ή η καινοτόμα αυτοτέλεια αν προτιμάτε, λειτούργησε ως πόλος έλξης της κινηματογραφικής ελίτ της εποχής και παρακολουθώντας το, δε θα δυσκολευτούμε να αντιληφθούμε τους λόγους για τους οποίους εντάσσεται στις αγαπημενέστερες ταινίες του Luis Bunuel.

Πίσω από την κάμερα ο Wojciech Has κάνει εκπληκτικά πράγματα. Η κίνηση είναι το βασικό συστατικό της σκηνοθεσίας. Ο κινηματογραφικός φακός ανοίγει και κλείνει διαρκώς, μεταβάλλοντας το σημείο εστίασης. Η κάμερα κινείται αδιάκοπα στο χώρο, περιμετρικά και επάλληλα ενώ και οι ήρωες παρουσιάζουν μια ενεργητική υπερκινητικότητα. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η ευμεταβλητότητα του κάδρου, καθώς μετακινούμαστε διαρκώς σε νέες χωροταξικές συντεταγμένες εντός του ίδιου πλάνου-σκηνής, χωρίς απαραίτητα να μιλάμε για τεχνική μονοπλάνο. Μορφολογικά η οθόνη είναι φορτωμένη με αντικείμενα. Παράξενα και βαρύγδουπα αντικείμενα, που ωστόσο δε βαραίνουν σε κανένα σημείο τη θέαση. Έτσι, πριν περάσουμε στη θεματολογία, μπορούμε να ισχυριστούμε πως το «Rekopis znaleziony w Saragossie» είναι μια εικαστική πανδαισία και μια οπτική πρωτοτυπία! Ενώ ειδική μνεία αξίζει και στο soundtrack της ταινίας. Θεματολογικά η ταινία αποτελεί μια ιδιότυπη ωδή στην Τέχνη και κυρίως στη συγγραφική διαδικασία, είτε αυτή ορίζεται στο γραπτό λόγο, είτε σε οποιοδήποτε άλλο πεδίο έκφρασης. Σε έναν απο τους απολαυστικούς διαλόγους θα ακούσουμε, «Διαιρώ έναν αριθμό με το άπειρο. Και έτσι παίρνω το απειροελάχιστο. Και αυτό αντιστοιχεί στο μόριο, το μικρότερο δυνατό σωματίδιο του Δημόκριτου. Και όμως ορίζω το άπειρο χωρίς να το κατανοώ. Και αυτό είναι πολύ κοντά στην ποίηση(Τέχνη). Η οποία ποίηση είναι ακόμα πιο κοντά στη ζωή.» Μεγάλη εντύπωση προκαλεί και η συνέπεια στη συναρμολόγηση των επιμέρους ιστοριών. Συγκεκριμένα, η πλοκή κάθε ιστορίας επαληθεύει την προηγούμενη, σε αυτό το μυστήριο τραίνο αλληλοδιαδοχής.

Rekopis znaleziony w Saragossie (1965) aka The Saragossa Manuscript  Directed by Wojciech Has

Έτσι, ο Wojciech Has μας επιχειρηματολογεί πως σε αυτή την εσωτερική συνέπεια στη συναρμολόγηση της πλοκής κρύβεται και το επιμύθιο της (σεναριο)συγγραφικής αρτιότητας, επισημαίνοντας μας ταυτόχρονα την τεχνητή φύση της συγγραφής, ή καλύτερα την ικανότητα της συγγραφής να αναδημιουργεί τεχνητούς κόσμους, με το ιδίωμα μιας φάρσας που προορίζεται αποκλειστικά για το κοινό. Καθώς είναι το κοινό αυτό που τελικά «συνεχίζει» την ιστορία. Μπορεί το οποιοδήποτε γραπτό κείμενο -οποιασδήποτε μορφής- να ενέχει μια αυτούσια δυναμική, ωστόσο είναι το κοινό αυτό που καλείται να αποκωδικοποιήσει τα «λεχθέντα» και έτσι η λειτουργικότητα του θεάματος-Τέχνης είναι ποικιλόμορφη. Εκτείνεται απ`τη διασκέδαση, εκμαίευση συναισθημάτων ως και την ψυχοσωματική διαμόρφωση του ακροατηρίου, ανάλογα με το βαθμό της δικής μας συμμετοχής. Τέλος, με ένα ποιητικό και λυρικό φινάλε, ο Wojciech Has θα μας υπενθυμίσει τον αέναο χαρακτήρα της Τέχνης. Δεν υπάρχει τερματικό στοιχείο σε αυτή. Οι τελευταίες σελίδες του «βιβλίου» είναι διαρκώς κενές, περιμένοντας το χάδι των δικών μας δαχτύλων και το μελάνι της σκέψης μας να λερώσει και να συνεχίσει το έργο. Να το συνεχίσει, να το συνδιαμορφώσει και να το ακολουθήσει στην αγέραστη πορεία του ως το άπειρο.

Γιώργος Ευθυμίου http://www.cine.gr

ΤΟ «ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΣΑΡΑΓΟΣΑ» ΕΝΑ ΚΟΛΟΣΙΑΙΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ

Το χειρόγραφο της Σαραγόσα, αποτελεί εκτός από αγαπημένη ταινία του μέτρ του αλλόκοτου και φανταστικού, Ντ. Λύντς, μιά από τις κορυφαίες στιγμές του παγκόσμιου ομιλούντος κινηματογράφου, δίπλα σε άλλα αριστουργήματα, σαν το «Πέρυσι στο Μαρίενμπαντ» του Α.Ρενέ, ή τον «Άνθρωπο με το ξυρισμένο κεφάλι» του Α. Ντελβώ. Ταυτόχρονα είναι ένα κολοσιαίο ψηφιδωτό, όπου η άρτια σχέση ανάμεσα στην εικόνα και στον ήχο, σε εισάγει σε έναν παραισθησιακό, γεμάτο συμβολισμούς, κόσμο, ο οποίος μπορεί να παραβληθεί μονάχα με την περιγραφή ενός ονείρου, ή μιάς ψυχεδελικής εμπειρίας! Το σημείο προσοχής του θεατή μετακινείται ταχύτατα, από την κατανοητική ικανότητα-θέση του ορατού κόσμου,πέρα από την φαινομενικότητα, σε μιά αφήγηση, όπου τόσο η εικόνα όσο και ο λόγος αποτελούν περισσότερο «κλειδιά», ή, «οχήματα» μιας ιδιαίτερης πνευματικής κατάστασης συνείδησης. Σάν μεσαιωνικός καββαλιστής μελετητής, ο Χάς, στρέφεται, στην υπόνοια και στην υπόγεια δύναμη που οι αντανακλάσεις του φαινομενικού, καθώς διαλύονται μέσα στο ονειρικό του υπόστρωμα, μάς απευθύνουν πλέον τον λόγο άμεσα! Η βιωματική απήχηση στο ασυνείδητο, καθώς και ο λαβύρινθος των συσχετίσεων που παραπέμπει, η όνειρο-μέσα-στο-όνειρο-μέσα-στο-όνειρο-μέσα-στό-όνειρο ταινία, ωθεί τον θεατή σε μιά εκστατική ατμόσφαιρα, στο σημείο που το άρρητο της αληθινής φύσης των φαινομένων, συναντά τις εκλάμψεις κάποιας ενορατικής σύλληψής του! Το πολωνικό σινεμά της δεκαετίας του 60, συναντά την αλχημεία, την φαινομενολογία, την ψυχολογία του βάθους, αλλά και έναν …τολμώ να πώ…σπανιότατο υπερωατικό μοντερνισμό, που πολύ αργότερα έχει φτάσει να είναι πλέον αφομοιωτέος από το κοινό, καθώς άλλωστε έχει αφησει τόσο σημαντικές παρακαταθήκες σε σκηνοθέτες όπως ο προαναφερθής Λύντς, ο Τέρρυ Γκίλιαμ,και οι αδερφοί Κοέν, ή, ο Μπρούνο Ντυμόντ!

Γ.Ραουζαίος

ΤΟ «ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΣΑΡΑΓΟΣΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΙ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ

«Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα» του 1965, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο, είναι μια θρυλική τρίωρη, ασπρόμαυρη πολωνική ταινία του Wojciech Has. Αγαπημένη ταινία ανθρώπων όπως ο μεγάλος Μπουνουέλ, ο Σκορτσέζε, ο Ντέιβιντ Λυντς ή ο Τζέρι Γκαρσία, αποτελεί μέχρι σήμερα μια γοητευτική σπαζοκεφαλιά, αφού είναι ένα είδος κινηματογραφικού καλειδοσκόπιου. Θα πω από την αρχή ότι το «Χειρόγραφο» είναι μια ταινία που ή σε ρουφάει και την παρακολουθείς μαγεμένος. Η τεράστια διάρκειά της, οι μπερδεμένες αφηγήσεις με τις πάμπολλες, ανολοκλήρωτες ιστορίες, τα υπέροχα αλλά επαναλαμβανόμενα σκηνικά, όλα σε μαγεύουν – σαν τις ιστορίες που αφηγείται. Το κοντινότερο λογοτεχνικό αντίστοιχο του φιλμ που έρχεται κατ’ αυθείαν στο μυαλό μου είναι οι «Χίλιες και Μία Νύχτες». Όπως ακριβώς σ΄αυτές, η ταινία αποτελείται από ιστορίες μέσα σε ιστορίες μέσα σε ιστορίες… Αρχίζει η αφήγηση μιας ιστορίας, κάπου όμως σ’ ένα σημείο της ένας από τους ήρωές της αρχίζει να αφηγείται μια άλλη, που κι αυτή διακόπτεται πριν ολοκληρωθεί από μια άλλη αφήγηση κ.ο.κ. και το πράγμα εξακολουθεί να τραβάει «για πάντα». Εντυπωσιακά σκηνικά και σουρεαλισμός (ο Has είχε επηρεαστεί απ’ αυτόν και καταλαβαίνω γιατί αποτελεί αγαπημένο φιλμ του Bunuel, υπάρχει και οπτική συγγένεια), συνεχές πέρασμα από το φανταστικό στο πραγματικό, από το όνειρο στην πραγματικότητα και αντίστροφα, καταλύει απόλυτα (και συνειδητά) τα όρια φαντασίας και πραγματικότητας, αλήθειας και ψέματος και τελικά δημιουργεί ένα απόλυτα παραισθητικό αποτέλεσμα… Διασκεδαστικό και τρομακτικό σε κάποια σημεία, γεμάτο ερωτισμό, νεκροκεφαλές, κρεμασμένους, φαντάσματα και κακά πνεύματα που σε βάζουν σε πειρασμούς, μυστηριώδεις σπηλιές, μονομαχίες, ηθοποιούς που παίζουν διαφορετικούς ρόλους και αποκαλύπτουν αλλεπάλληλα προσωπεία (όπως και η ίδια η ταινία άλλωστε) και άλλα πολλά, είναι το πιο κοντινό κινηματογραφικό αντίστοιχο που μπορώ να φανταστώ σε ένα λαβύρινθο (εδώ μπαίνει ο άλλος θαυμαστής του, ο Lynch). Αυτό που μετρά είναι η συνολική παραισθητική αίσθηση που αφήνει. Και το ταξίδι στις συχνά αλησμόνητες εικόνες του. http://vandimir.blogspot.gr/2009/09/blog-post_19.html

THE SARAGOSSA MANUSCRIPT 3

…μας βυθίζει σε ένα μαγικό περιβάλλον, όπου ο ερωτισμός, η λαγνεία, το μυστήριο, η μυσταγωγία, η θρησκεία, η φιλοσοφία, ο θάνατος επανέρχονται συνεχώς σε μια ονειρική, σουρεαλιστική ατμόσφαιρα βγαλμένη από τους πίνακες του S.Dali. Μοιάζει με ένα ειρωνικό παιχνίδι που σε καλεί να φτάσει στην άκρη του, χωρίς αυτή να υπάρχει. Το τέλος δημιουργεί απορίες και πολλαπλές αναλύσεις. Το βιβλίο θα μπορούσε να είναι το γραπτό (κισμέτ) του καθενός, αλλά εδώ μας ζητείται να επέμβουμε και να το κατευθύνουμε. Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του J.Potocki που χαρακτηρίζεται ως συρταρωτό μυθιστόρημα. Η ταινία έχει τιμηθεί με το Χρυσό Λύκο στο Φεστιβάλ της Βουδαπέστης. Η αποκατεστημένη κόπια του 1997 επιμελήθηκε από τον F.F.Coppola, τον M.Scorsese, αλλά και τον J.Garcia τωνGrateful Dead. Απευθύνεται σε απαιτητικούς – φιλοσοφημένους θεατές. Δεν είναι τυχαίο ότι ο L.Buñuel είχε γράψει ότι ήταν από τις αγαπημένες του ταινίες και την είχε δει 3 φορές κάτι ασυνήθιστο γι αυτόν. http://www.sevenx.gr/home-cinema/

Ένα μοναδικό φιλμ, ένας εκπληκτικός λαβύρινθος, αντάξιος του Μπόρχες, που έχει γίνει cult movie. Διασκευάζει ένα κλασικό μυθιστόρημα του Γιαν Ποτότσκι και στηρίζεται σε μια σειρά από παράξενες, συναρπαστικές και αινιγματικές αφηγήσεις, που γεννιούνται η μια μέσα από την άλλη, σαν αναρίθμητα κουτιά μέσα από κουτιά. Ιππότες, παλάτια, μάγοι, πριγκίπισσες, παράξενα χάνια, περιπέτειες σαν παραμύθι για ενήλικες θεατές, υποταγμένους από τη μαγική μπαγκέτα του σκηνοθέτη Χας. Η μουσική της ταινίας ανήκει στο μεγάλο συνθέτη Κρζίστοφ Πεντερέτσκι.

Η Πολωνία είναι μια χώρα τυραννισμένη από συνεχείς εισβολές και κατακτήσεις των ισχυρών γειτόνων της επί πολλούς αιώνες, ανέπτυξε όμως (ή ίσως και εξ αιτίας αυτού) μια λαμπρή πολιτιστική παράδοση στη λογοτεχνία και στο θέατρο. Δεν είναι έτσι καθόλου παράξενο ότι κατά τη δεκαετία του ’50 και αργότερα, παρουσίασε μια πλειάδα σπουδαίων κινηματογραφιστών, που θεμελίωσαν τη Μεγάλη Πολωνική Σχολή. Ακόμα και όταν η χώρα μπήκε σε νέες, οξύτατες πολιτικές περιπέτειες και η κινηματογραφική παραγωγή της τραυματίστηκε, Πολωνοί σκηνοθέτες και τεχνικοί μετανάστευσαν και αιμοδότησαν το παγκόσμιο σινεμά. Ο Βόιτσιεχ Χας φώτισε τους λαβυρίνθους των μηχανισμών στην ανθρώπινη συνείδηση, τη φαντασία και την ανέλιξη του χρόνου. Λίγο αργότερα, ήρθαν ο Ρόμαν Πολάνσκι και ο Γέρζι Σκολιμόφσκι. http://entertainment.in.gr/html/ent/074/enttvshow.1903074.asp

THE SARAGOSSA MANUSCRIPT 1

«Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα» είναι ο ελληνικός τίτλος (Rekopis Znalezyoni w Saragossie) από την Πολωνία και τον σκηνοθέτη Wojciech Has, του 1965. Συγκαταλέγεται ανάμεσα στις σπουδαιότερες στιγμές στην ιστορία του Cult κινηματογράφου. Ασπρόμαυρο, διάρκειας 3 ωρών, δαιδαλώδες χαοτικό, «παραισθησιογόνο», βασισμένο στο ομώνυμο μυριστόρημα του Γιαν Πότοτσκι, το «Χειρόγραφο» είναι ένα εντυπωσιακό, παραμυθένιο ταξίδι, ένα κινηματογραφικό έπος. Βασισμένο στο φανταστικό μυθιστόρημα του Γιαν Πότοτσκι, το «Χειρόγραφο της Σαραγόσα» αποτελεί μία σπουδαία κινηματογραφική αναφορά. Ο Πολωνός σκηνοθέτης χρησιμοποποιεί ένα εκπληκτικό τρικ. Την αφήγηση μέσα στην αφήγηση! Ή καλύτερα τις αφηγήσεις μέσα στις αφηγήσεις, Θα δούμε πολλές φορές στην ταινία, να ξεκινάει ένας ήρωας να μας αφηγείται την ιστορία του και μέσα στην δική του ιστορία, θα ξεκινήσει ένας απ’ τους χαρακτήρες του να… αφηγείται εκείνος, μιαν άλλη, άρρηκτα συνδεδεμένη με την αρχική, δική του ιστορία! Μαγικό! Ο Βόιτσιεχ Χας σκηνοθετεί εκπληκτικά, χαρίζοντάς μας μία ονειρική ταινία. Το πότε δε, περνούν οι 3 ώρες δεν το καταλαβαίνεις, αφού η ασταμάτητη δράση και οι αδιάλειπτες συναρπαστικές ιστορίες σε απορροφούν! Ο κύριος χαρακτήρας λοιπόν, ο βασικός χαρακτήρας του φιλμ, είναι ένας λοχαγός που ξεκινάει ένα ταξίδι, από τους Ναπολεόντιους Πολέμους για να καταλήξει στην ενδοχώρα της Ισπανίας. Παράλληλα με το γεωγραφικά ορισμένο ταξίδι του, πραγματοποιεί και ένα ταξίδι προσωπικό, προς το εσωτερικό του. Ένα ταξίδι αναζήτησης του «Εγώ» του. Συνταξιδιώτες θα έχει του υπόλοιπους χαρακτήρες που παρεμβαίνουν και προσεγγίζουν την αρχική ιστορία απ’ την δική τους οπτική γωνία, προσθέτοντας δικά τους στοιχεία, τα οποία ο ήρωάς μας ακούει με μεγάλη προσοχή και ενδιαφέρον, αφού φανερά θέλει να «βιώσει» πράγματα και καταστάσεις μέσα απ’ τις αφηγήσεις των άλλων και να εμπλουτίσει το δικό του ταξίδι, τα προσωπικά του βιώματα, τις δικές του σκέψεις. Τόσο ο ίδιος όσο και ο θεατής εύχονται το «ταξίδι» να μην τελειώσει! Μεγαλειώδες φιλμ, εντυπωσιακό παραμύθι, που φυσικά δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι αποτελεί την αγαπημένη ταινία σκηνοθετών όπως ο Μάρτιν Σκορσέζε, ο Λουίς Μπουνιουέλ και ο Ντέιβιντ Ληντς! Ένα «άγνωστο» διαμάντι που αξίζει να το ανακαλύψετε! http://greatdirectorsgreatmovies.blogspot.gr/2010/01/saragossa-manuscript-wojciech-has-1965.html

Το Χειρόγραφο Σαραγόσα, σε σκηνοθεσία Wojciech Has, είναι ένα αριστούργημα του Πολωνικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60. Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα είναι ένα μαγευτικό αίνιγμα, που δελεάζει το κοινό του σε επανειλημμένες προβολές πριν αρχίσει να αποκαλύψει τα μυστικά του. Dominic Power (Συγγραφέας, επικεφαλής του τμήματος Τεχνών Οθόνης της Εθνικής Σχολής Κινηματογράφου και Τηλεόρασης)

http://www.port-magazine.com/film/the-film-18th-century-restoration-the-saragossa-manuscript/#.UQcDHB0sBxA

Ένας συγκλονιστικός, πολυεπίπεδος λαβύρινθος από ιστορίες μέσα σε ιστορίες μέσα σε ιστορίες, το Χειρόγραφο της Σαραγόσα είναι ένα έργο τέτοιου μεγέθους, πλούτου και εγκυκλοπαιδικής έκτασης που μόνο ένας πολύ γενναίος ή ένας τρελός θα μπορούσε ποτέ να σκεφτεί να προσαρμόσει για τον κινηματογράφο. Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα είναι ουσιαστικά μια μύηση στη ζωή και σε όλη τη δαιδαλώδη πολυπλοκότητά της. Ένα μπαρόκ αριστούργημα.

http://www.electricsheepmagazine.co.uk/reviews/2007/12/02/the-saragossa-manuscript/

to xeirografo tis saragossa to vivlio

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ-ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ Το 1990, ο μεγάλος επιστήμονας της πληροφορικής Τιμ Μπέρνερς-Λι επινόησε τη γλώσσα που επιτρέπει την αμφίδρομη επικοινωνία όλων των υπολογιστών του κόσμου. Περίπου ενάμιση αιώνα νωρίτερα, σαν γνήσιος οραματιστής και χωρίς μαθηματικές αλχημείες, ο Αρχιτέκτονας του Λόγου Γιαν Ποτότσκι είχε δημιουργήσει τον δικό του κώδικα με τη δύναμη των λέξεων, με μοναδικό στήριγμα τον ιστό χιλιάδων χρόνων γραπτού και προφορικού λόγου. ΤΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΣΑΡΑΓΟΣΑ αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα συρταρωτού μυθιστορήματος, ένα πραγματικό καλειδοσκόπιο όπου τα πεπρωμένα των διαφόρων ηρώων διασταυρώνονται ή καθρεφτίζονται το ένα μέσα στο άλλο. Πρόκειται για μια εκπληκτική σύνθεση και επιτομή όλων των αφηγηματικών ειδών. Είναι ο καθρέφτης ενός κόσμου με πολλαπλές προοπτικές, αξίες, θρησκευτικές πεποιθήσεις και φιλοσοφικές δοξασίες. Είναι ένα διαχρονικό μυθιστόρημα που υπερβαίνει πραγματικά την εποχή του. Ο νεαρός Αλφόνσο φαν Βόρντεν, φτάνει στην Ισπανία για να υπηρετήσει ως λοχαγός στη Φρουρά των Βαλόνων. Μπλέκεται, όμως, σε μια παράξενη περιπέτεια που δε θ’ αργήσει να πάρει διαστάσεις μυσταγωγικής δοκιμασίας. Στη διάρκεια των δύο μηνών που περνάει στην οροσειρά των Αλπουχά-ρας, συναντά πολλά και διάφορα πρόσωπα που του αφηγούνται την ιστορία της ζωής τους. Μέσα στις ιστορίες του καθενός από αυτά παρεμβάλλονται οι αφηγήσεις άλλων προσώπων, τα οποία, με τη σειρά τους αφηγούνται ιστορίες που άκουσαν και ούτω καθεξής… http://www.psichogios.gr/site/Books/show?cid=21198

Πρόκειται για μια τεχνική της οποίας το κύριο χαρακτηριστικό είναι η παράθεση ιστοριών μέσα στις ιστορίες με τη συνοδεία χρονικών αλμάτων απο το παρόν στο παρελθόν και το αντίστροφο. Ο συγγραφέας ακροβατεί συνεχώς στο όριο της συνέπειας, καθώς υποχρεώνεται εκ των πραγμάτων να κινείται μεταξύ διαφορετικών μύθων που εξελίσσονται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Το έργο του Γιάν Ποτότσκι αποτελεί την επιτομή της πολύ ιδιαίτερης αυτής αφηγηματικής τεχνικής, καθώς εξωθεί στα άκρα το κύριο χαρακτηριστικό της. Οι χαρακτήρες του βιβλίου προωθούν τη μυθοπλασία όχι με τις πράξεις τους, αλλά μετατρέπονται κυριολεκτικά σε συγγραφείς του βιβλίου σε μια ταχεία αλληλοδιαδοχή, μια «σκυταλοδρομία» συγγραφής του βιβλίου μέσα στο ίδιο το βιβλίο. Παρόν και παρελθόν συμπλέκονται με τρόπο πολλές φορές σχεδόν εξωφρενικό στη συνέπειά τους, καθώς οι διαδοχικές ιστορίες με τις οποίες βομβαρδίζεται ο αναγνώστης συνδέονται μέσα απο την κοινή μοίρα ηρώων που πρωταγωνιστούν σε διαφορετικές μεν ιστορίες, αλλά με έναν αξιοθαύμαστο τρόπο οι δρόμοι τους πολλές φορές τέμνονται και αλληλοσυμπληρώνονται. Πρόκειται για ένα ουσιαστικά τερατώδες στη σύλληψή του εγχείρημα το οποίο τρομάζει και μπερδεύει τον αναγνώστη, καθώς τον πετάει στη κυριολεξία μέσα σ΄έναν καλειδοσκοπικό στρόβιλο από αλληλοδιάδοχες ιστορίες με δεκάδες χαρακτήρες που διηγούνται, διηγούνται, διηγούνται…όχι όμως απλά για να παραθέσουν ιστορίες μέσα στις ιστορίες, αλλά – το δυσκολότερο και εκπληκτικότερο- να τις συνθέσουν σε μια ενιαία… http://www.xn--ixauk7au.gr/forum/

Wojciech Jerzy Has

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Wojciech Jerzy Has (1 April 1925, Κρακοβία – 3 October 2000, Λοτζ, Πολωνία) Πολωνός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός. Ο Wojciech Jerzy Has γεννήθηκε στην Κρακοβία, με εβραϊκές ρίζες από την πλευρά του πατέρα του, και Ρωμαιοκαθολικές από την πλευρά της μητέρας του. Ο ίδιος ήταν αγνωστικιστής. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Πολωνίας, ο Has σπούδαζε στο Κολλέγιο Επιχειρήσεων και Εμπορίου της Κρακοβίας κι αργότερα στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κρακοβίας – έως ότου διαλύθηκε το 1943. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, πήγε να σπουδάσει στην ανασυσταθείσα Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κρακοβίας. Το 1946, ο Has ολοκλήρωσε μια σειρά μαθημάτων στον κινηματογράφο και άρχισε να παράγει εκπαιδευτικές ταινίες και ντοκιμαντέρ στο Στούντιο Ντοκιμαντέρ της Βαρσοβίας. Το 1950 μετακόμισε για να εργαστεί στην καλύτερη ακαδημία ταινιών της Πολωνίας, στο Documentary Film Studio της Βαρσοβίας, στο Λοτζ. Ο Has έκανε το ντεμπούτο του με το Harmony (Harmonia, 1948), κι άρχισε να κάνει ταινίες μεγάλου μήκους το 1957. Το 1974, έγινε καθηγητής στο τμήμα σκηνοθεσίας στην Εθνική Σχολή Ταινιών του Λοτζ. Κατά τη διάρκεια της μακράς και γόνιμης καριέρας του, σκηνοθέτησε αξιοσημείωτες ταινίες όπως το Χειρόγραφο της Σαραγόσα (The Saragossa Manuscript). Νωρίς στη σταδιοδρομία του, ο Has απέκτησε τη φήμη του ατομικιστική που απέφευγε την πολιτική διάσταση στην τέχνη του. Παρήγαγε τις πιο σημαντικές ταινίες του στη διάρκεια της περιόδου, που η Πολωνική Σχολή Κινηματογράφου ήταν στην ακμή της. Ωστόσο, το έργο του διέθετε τη δική του αισθητική ύφους που ήταν ανεξάρτητη από τα πολιτικά θέματα που κυριάρχησαν στην επικρατούσα Πολωνική Σχολή. Σε σχεδόν κάθε ταινία, προσπάθησε να δημιουργήσει ερμητικό περιβάλλον, στο οποίο τα προβλήματα και οι ιστορίες των πρωταγωνιστών του είχαν πάντα δευτερεύουσα σημασία για τον συγκεκριμένο κόσμο που είχε δημιουργήσει, η οποία χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση τυχαίων αντικειμένων που σχημάτιζαν μοναδικό οπτικό σύμπαν. «Αν ο Wojciech Has είχε γίνει ζωγράφος, σίγουρα θα είχε γίνει Σουρεαλιστής,» έγραψε ο Πολωνός κριτικός Aleksander Jackiewicz. «Θα είχε ξανασχεδιάσει αντικείμενα αντίκες και θα τα είχε αντιπαραθέσει με απροσδόκητους τρόπους. Το έργο του Has συνδέεται συνήθως με την υπερρεαλιστική ζωγραφική στην πολωνική κριτική. Αυτό ενισχύεται από το ποιητικό όνειρο του σκηνοθέτη και τη χρήση αντικειμένων, τα οποία είναι επίσης χαρακτηριστικά πολλών από τους καμβάδες των σουρεαλιστών. Ο Has επίσης δημιούργησε έναν αριθμό οικείων ψυχολογικών δραμάτων κατά τη διάρκεια της καριέρας του, όπως τα How to Be Loved και Farewells, επικεντρώνοντας σε κατεστραμμένες προσωπικότητες που έχουν δυσκολία να τακτοποιηθούν στη ζωή. Στη δουλειά, γοητεύτηκε από τους εκτός του κατεστημένου κύκλου κι ανθρώπους ανίκανους να βρουν τη θέση τους στην πραγματικότητα. Δύο ρεύματα παραμένουν εμφανή στην παραγωγή του Has: το ένα ήταν ο κινηματογράφος ψυχολογικής ανάλυσης, το άλλο οι ταινίες του με οραματιστική μορφή, στις οποία πιο συχνά χρησιμοποιείται το μοτίβο του ταξιδιού. Από το 1987 έως το 1989, ο Has ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής στο Rondo Film Studio και μέλος της Επιτροπής Πολωνικού Κινηματογράφου. Το 1989-1990, υπηρέτησε ως πρύτανης του τμήματος σκηνοθεσίας στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου. Το 1990, έγινε κοσμήτορας, και παρέμεινε στη θέση αυτή για έξι χρόνια. Ήταν διευθύνων σύμβουλος και Σύμβουλος στο θυγατρικό της Σχολής Indeks Studio.

Όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει δηλώσει για το κινηματογραφικό του ύφος, «Στο όνειρο που είναι μία ταινία, έχει συχνά κάποιος μια μοναδική διαδρομή στο χρόνο. Πράγματα του παρελθόντος, τα θέματα που έχουν περάσει προ πολλού, επικαλύπτονται στη σημερινή πραγματικότητα. Το υποσυνείδητο εισβάλλει στην πραγματικότητα. Όνειρα, που επιτρέπουν ν’ αποκαλυφθούν, να δείξουν το μέλλον.»

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ:

1958 Noose (Pętla) 1958 Farewells (Pożegnania) 1962 How to Be Loved (Jak być kochaną) 1964 Το Χειρόγραφο της Σαραγόσα (The Saragossa Manuscript) 1968 The Codes (Szyfry) 1968 The Doll (Lalka) 1973 The Hour-Glass Sanatorium (Sanatorium pod klepsydrą) 1982 An Uneventful Story (Nieciekawa historia) 1984 Write and Fight (Pismak) 1985 Memoirs of a Sinner (Osobisty pamiętnik grzesznika… przez niego samego spisany) 1988 The Tribulations of Balthazar Kober (Niezwykła podróż Balthazara Kobera)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s