«Anomalisa» (1915) των Τσάρλι Κάουφμαν και Ντιουκ Τζόνσον || κριτική Γιάννη Καραμπίτσου

anomalisa-poster

Η Ανωμαλίζα είναι η πρώτη ταινία που σκηνοθετεί ο Τσάρλι Κάουφμαν μετά την Συνεκδοχή της Νέας Υόρκης (2008) που δεν τα κατάφερε και τόσο καλά, όσο θα ήθελε ο σκηνοθέτης τουλάχιστον [Στο Μυαλό Του Τζον Μάλκοβιτς (Being John Malkovich) Adaptation, Αιώνια Λιακάδα Ενός Καθαρού Μυαλού (Eternal Sunshine Of A Spotless Mind)] .

anomalisa

Είναι μια ταινία stop motion animation (υποψήφια για Όσκαρ καλύτερης ταινίας στην κατηγορία), που χρειάστηκε τρία χρόνια για να γίνει σε συνσκηνοθεσία με τον animator Ντιουκ Τζόνσον τα χρήματα για την παραγωγή της οποίας συγκεντρώθηκαν με το kickstarter από τον κόσμο.  Προηγήθηκε το ραδιοφωνικό θεατρικό έργο του Τσάρλι Κάουφμαν με τις φωνές και ερμηνείες των τριών ηθοποιών που είναι voice actors και στην ταινία. Ο Κάουφμαν έγραψε το έργο με το ψευδώνυμο “Φράνσις Φρεγκόλι”, αναφερόμενος στο “σύνδρομο Φρεγκόλι”, όπου ένα άτομο πιστεύει πως όλοι γύρω του είναι το ίδιο πρόσωπο, μεταμφιεσμένο. Στην ταινία, “Φρεγκόλι” είναι το όνομα του ξενοδοχείου.

1261 πρόσωπα κατασκευάστηκαν για τις μικροσκοπικές κούκλες που πρωταγωνιστούν, περισσότερα από 1000 κοστούμια κι αντικείμενα, όλα στο φιλμ φτιάχτηκαν στο χέρι και κάθε ένα από τα 118.089 καρέ της ταινίας δομήθηκαν προσεκτικά πριν φωτογραφηθούν.

Ο ήρωας της ταινίας Μάικλ Στόουν συγγραφέας ενός διάσημου βιβλίου για το πώς να προσεγγίζονται πελάτες σε υπηρεσίες τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πάσχει από το καταθλιπτικό σύνδρομο Φρεγκόλι. Πηγαίνει στο Σινσινάτι για μια διάλεξη με θέμα πως να τα καταφέρνουν οι άνθρωποι καλύτερα στις διαπροσωπικές σχέσεις τους και πώς να βελτιώσουν οι πωλητές τις επικοινωνιακές τους ικανότητες. Παρόλα αυτά, δεν μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του, πάσχει από μοναξιά, από έλλειψη αληθινής επικοινωνίας και επαφής, καταλήγει απαισιόδοξος και κυνικός, αδέξιος, “ανυπόμονος” στην επαφή με μια πρώην του με την οποία επιχειρεί μέσα στην απελπισία του να βρει ένα φως. Όλοι του φαίνονται ίδιοι (βλέπουμε μέσα από τα μάτια του όλους τους άλλους χαρακτήρες να έχουν ίδιο πρόσωπο και τους ακούμε άνδρες και γυναίκες με την ίδια φωνή εκτός βέβαια από τη Λίζα) τους ονομάζει «εκείνοι», όπως και τη γυναίκα και το παιδί του. Αν και βλέπουμε την ταινία μέσα από τη δική του υποκειμενική ματιά οι δημιουργοί της τονίζοντας το ρεαλιστικό της ύφος ενσωματώνουν σε αυτή και την αντικειμενική ματιά. Είναι ο κόσμος τόσο μονοσήμαντος και μονοεπίπεδος επειδή ο Μάικλ έχει καταλήξει ρηχός, στεγνός ή γιατί έτσι είναι η πραγματικότητα σε ένα μεγάλο βαθμό; Η ταινία δεν εμβαθύνει σε αυτό τον τομέα όσο θα θέλαμε. Δεν μας «φωτίζει» περισσότερο τις αιτίες που οδηγούν σε αυτές τις ψυχοφθόρες καταστάσεις και τα υπαρξιακά αδιέξοδα. Το θεωρεί αυτό αυτονόητο. Έτσι η μορφή της ταινίας ως animation φαίνεται να επιλέγεται εξαιτίας του ότι η σεναριακή ιδέα μπορούσε να υλοποιηθεί αποτελεσματικότερα και ενδεχόμενα καλλιτεχνικότερα. Θα είχε σίγουρα πολύ ενδιαφέρον να βλέπαμε το ίδιο θέμα με ηθοποιούς, παρόλο που σαν animation σε μορφή (κυρίως) και περιεχόμενο κρίνεται μια απολύτως πετυχημένη προσπάθεια. Ο ήρωας κουράστηκε ψυχικά να αντιμετωπίζει την ομοιόμορφη και κοινότοπη συμπεριφορά και στάση των ανθρώπων. Η Λίζα στη νορμάλ επίπεδη κατάσταση που ζει γίνεται η Ανωμαλίζα του γιατί είναι αυθόρμητη, γελαστή, αφελής, αυτοσαρκαστική, χιουμορίστρια, εκδηλωτική, ειλικρινής αλλά και ασχημούλα με χαμηλή αυτοεκτίμηση και με ωραία, βασικά διαφορετική φωνή. Είναι αληθινά τόσο διαφορετική η φωνή της τόσο γλυκιά και όμορφη ή η ανάγκη του ήρωα να βρει αυτό το κάτι διαφορετικό τον οδηγεί στο να υπερτιμήσει αυτό που συναντά και μοιάζει σαν “σανίδα σωτηρίας”; Και τα δύο μάλλον. Στο τέλος ο ήρωας όταν ακούει τη Λίζα να κάνει ένα κοινότοπο σχόλιο για τον ζωολογικό κήπο του Σινσινάτι αλλά και άλλες απόψεις της όχι τόσο πρωτότυπες καταλαβαίνει ότι μπορεί να μην είναι στο βάθος τόσο διαφορετική, να είναι απλά χαζούλα και καλούλα αλλά και κιτς παράλληλα. Να κινδυνεύει να γίνει μέσα του “εκείνη”. Πάλι εδώ εμπλέκονται η υποκειμενική και αντικειμενική ματιά. Για να μην κλείσει η ταινία με έναν απολύτως πεσιμιστικό τρόπο σε μια σκηνή στο τέλος πολύ φωτεινή που η Λίζα είναι στο αμάξι της επιστροφής από το ταξίδι για την διάλεξη του Μάικλ την οποία συνδύασαν και με διακοπές με την όμορφη φίλη της που έχει και αυτή το ίδιο πρόσωπο όπως όλοι οι άλλοι, παρουσιάζεται σαν η θεά εξ ουρανού και μια ελπίδα για έναν έρωτα αληθινό φαίνεται να επιβιώνει. Μια ταινία , σίγουρα ενδιαφέρουσα, από τις καλύτερες φετινές. (3,5/5)  

Γιάννης Καραμπίτσος   [4 Φεβρουαρίου 2016]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s