«Σφαγείο Νο 5» (1972) του George Roy Hill | βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο του Kurt Vonnegut

xSlaughterhouse-Five-1972
Προσθέστε λεζάντα

Εν αρχή ήταν το βιβλίο. Πρόκειται για το «Σφαγείο Νο 5» (μπορείτε να το βρείτε από τις εκδόσεις Κάκτος) του μεγάλου σατυρικού συγγραφέα Kurt Vonnegut. Με το δικό του σουρεαλιστικό τρόπο και με τη χρήση του ταξιδιού στο χρόνο, μας αφηγείται την ιστορία της ζωής του Billy Pilgrim μέσα από επιλεγμένες στιγμές. Όλες όμως έχουν σαν «μέσο σύγκρισης» την περίοδο που ο ήρωας μας βρισκόταν στο βομβαρδισμό της Δρέσδης κατά το Β` Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένα γεγονός που στιγμάτισε τον ίδιο τον συγγραφέα, καθότι βρισκόταν ο ίδιος παρών τότε.

Ανοιχτό (δωρεάν) μάθημα Σεμιναρίου Δημιουργίας Ντοκιμαντέρ την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου 2016 στις 19.30

Η ομώνυμη ταινία του George Roy Hill από το 1972 είναι μια μεγάλη παραγωγή από τη Universal, η οποία συλλαμβάνει τη δαιδαλώδη αφήγηση και το σκεπτικό του συγγραφέα, δημιουργώντας και όμορφους παραλληλισμούς με τη μετέπειτα ζωή του πρωταγωνιστή και με αυτά που έζησε στον πόλεμο. Αναζητήστε την ταινία Slaughterhouse-Five για να δείτε πώς μια ταινία είναι αντιπολεμική χωρίς να χρειάζεται να δείχνει τόνους από αίμα, εκρήξεις και ατελείωτους πυροβολισμούς. Προσθέστε και τον σχολιασμό για τον αλόγιστο βομβαρδισμό της Δρέσδης από τους Συμμάχους λίγες μέρες πριν το τέλος του πολέμου, σε μια πόλη, σημειώστε, που δεν ήταν στρατιωτικός στόχος. Μια πράξη που στις μέρες μας θα χαρακτηρίζαμε τρομοκρατική, αλλά τότε την διέπραξαν οι νικητές του πολέμου. Κάτι σαν τη Βαγδάτη και τα όπλα μαζικής καταστροφής, ας πούμε, στις μέρες μας.

Η ταινία απέσπασε το Ειδικό βραβείο της επιτροπής στο φεστιβάλ των Κανών το 1972 αλλά η εμπορική της αποτυχία οδήγησε το σκηνοθέτη να γυρίσει στο μέλλον πιο εύπεπτες και διασκεδαστικές ταινίες, όπως, παραδείγματος χάρη, το Κεντρί που γύρισε την επόμενη χρονιά και απέσπασε 7 βραβεία Όσκαρ!

Ζήσης Μπαρτζώκας (5Χ5 on Cult by Zisis: The Other 1970`s)

slaughterhouse_5_poster

—μετάφραση για το dim/art: Μαρία Τσάκος—

Με δικά του λόγια

Αναρωτιέμαι πολλές φορές σε τι χρειάζονται οι τέχνες. Η καλύτερη απάντηση που μπορώ να δώσω είναι αυτό που ονομάζω «η θεωρία του καναρινιού στο ανθρακωρυχείο». Σύμφωνα μ’ αυτή τη θεωρία, οι καλλιτέχνες είναι χρήσιμοι χάρη στην ευαισθησία τους. Την υπερβολική τους ευαισθησία. Έτσι, λειτουργούν όπως τα καναρίνια στο ανθρακωρυχείο που έχει επικίνδυνες αναθυμιάσεις: θα ψοφήσουν πολύ προτού όλοι οι υπόλοιποι —πιο χοντρόπετσοι— άνθρωποι καταλάβουν καν πως διατρέχουν κίνδυνο.

«Physicist, Purge Thyself» – Chicago Tribune Magazine (22 June 1969)


Που λέτε, έχω αναρωτηθεί συχνά γιατί να γράφουμε βιβλία… γιατί μαθαίνουμε στους ανθρώπους να γράφουν βιβλία αφού οι πρόεδροι δεν τα διαβάζουν, οι γερουσιαστές δεν τα διαβάζουν και οι στρατηγοί μας δεν τα διαβάζουν. Η πείρα μου στο πανεπιστήμιο μου έμαθε ότι υπάρχει ένας πολύ καλός λόγος: ότι πετυχαίνεις αυτούς τους ανθρώπους πριν γίνουν στρατηγοί, πριν γίνουν πρόεδροι, και τα λοιπά, και τους δηλητηριάζεις το μυαλό με… ανθρωπιά. Κι όπως και να το κάνεις, θεωρητικά, το κάνεις για να τους ενθαρρύνεις να φτιάξουν έναν καλύτερο κόσμο.

«A Talk with Kurt Vonnegut. Jr.» – Robert Scholes· κι αργότερα στο: Conversations With Kurt Vonnegut (1988), p. 123.

Μου έμαθαν πως το ανθρώπινο μυαλό είναι η κορωνίδα της εξέλιξης του είδους αλλά, μέχρι στιγμής, εγώ βρίσκω πως είναι απλώς ένα πολύ ατελές σχέδιο επιβίωσης.

The Observer [London] (27 December 1987)


Βρες ένα θέμα που να σε αγγίζει.
Μην γράφεις ασυναρτησίες, όμως.
Γράφε με τρόπο απλό.
Έχε τα κότσια να κόβεις.
Γράφε όπως μιλάς.
Λέγε αυτό που εννοείς.
Λυπήσου τους αναγνώστες.

Science Fictionisms (1995), compiled by William Rotsler

Από μικροί μαθαίνουμε τη ζωή μέσα από τα ατυχήματα που μας συμβαίνουν ξανά και ξανά, και κάθε φορά που θα μας τύχει κάτι έρχεται στο μυαλό μας ο πατέρας μας. Το γράψιμο, τις περισσότερες φορές, για τους περισσότερους ανθρώπους, είναι ένα τέτοιο ατύχημα· κι ο μπαμπάς μας είναι εκεί και σ’ αυτό. Έχω, ξέρετε, διδάξει για ένα φεγγάρι συγγραφή και κάθε φορά που έρχεται ένας και μου λέει πως θέλει να γράψει για τον πατέρα του, του λέω να γράψει καλύτερα ότι πνίγει σκυλάκια· όσο δε θα περπατήσει η μια ιστορία, άλλο τόσο δε θα περπατήσει και η άλλη: δε θα την αφήσει ο πατέρας του.

Συνέντευξη στον J. Rentilly, «The Best Jokes Are Dangerous», McSweeny’s (September 2002).


Το να λέει κανείς αστεία είναι από μόνο του μια τέχνη, και σχεδόν πάντοτε αναδύεται από κάποια συναισθηματική απειλή. Τα καλύτερα αστεία είναι επικίνδυνα, και είναι επικίνδυνα ακριβώς επειδή, με κάποιον τρόπον, έχουν μέσα την αλήθεια.

Συνέντευξη στον J. Rentilly, «The Best Jokes Are Dangerous», McSweeny’s (September 2002).

Μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην Αμερική είναι ότι κάποτε συμμετείχαμε σε έναν δίκαιο πόλεμο. Αυτό έδωσε το αφορμή στους πολιτικούς και στους κινηματογραφιστές μας να μας κάνουν να πιστέψουμε πως είμαστε πάντα «οι καλοί». Στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έπρεπε να πολεμήσουμε, δε θα ήθελα σε καμία περίπτωση να τον έχουμε αποφύγει. Αλλά δε μιλάμε ποτέ για τους ανθρώπους που σκοτώνουμε. Αυτό είναι κάτι που δεν το συζητάμε ποτέ.

Συνέντευξη στον Roger Friedman, «God Bless You, Mr. Vonnegut», FoxNews.com (11 November 2002).


Είμαστε τρομερά ζώα. Είμαι πεπεισμένος ότι το ανοσοποιητικό σύστημα της Γης προσπαθεί να μας αποβάλλει. Και πολύ καλά κάνει.

Συνέντευξη στον Jon Stewart, The Daily Show (13 September 2005).

 

Αν ποτέ πεθάνω, Θεός φυλάξοι, θέλω αυτό να γραφτεί στον τάφο μου:

Η ΜΟΝΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΤΑΝ

ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΣ

ΗΤΑΝ Η ΜΟΥΣΙΚΗ

Vonnegut’s Blues For America» Sunday Herald (7 January 2006)


Η μόνη διαφορά ανάμεσα στον Μπους και τον Χίτλερ είναι ότι τον Χίτλερ τον εξέλεξαν.

«Kurt Vonnegut’s ‘Stardust Memory’» by Harvey Wasserman in The Free Press (4 March 2006)

 Kurt Vonnegut

Σύντομο βιογραφικό

Ο Κερτ Βόνεγκατ (1922-2007) γεννήθηκε στην Ιντιανάπολη της πολιτείας της Ιντιάνα. Ο πατέρας του ήταν αρχιτέκτονας και η μητέρα του προερχόταν από εύπορη οικογένεια. Άρχισε να σπουδάζει ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ, αλλά ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος του χάλασε τα σχέδια και αναγκάστηκε να καταταχτεί στο στρατό ένα χρόνο μετά το Περλ Χάρμπορ. Την Ημέρα της Μητέρας του 1944 η μητέρα του αυτοκτόνησε, ενώ ο ίδιος κατά τη Μάχη των Αρδενών, τέλη του 1944, βρέθηκε πίσω από τις γραμμές του εχθρού και στις 14 Δεκεμβρίου αιχμαλωτίστηκε. Επέζησε του βομβαρδισμού της Δρέσδης το Φλεβάρη του ΄45 (135.000 άνθρωποι δεν επέζησαν) κρυμμένος στο υπόγειο «Σφαγείο Νο. 5», και αμέσως μετά οι Γερμανοί τον ανέβασαν στην επιφάνεια μαζί με άλλους αιχμαλώτους για να βοηθήσουν στην ταφή των νεκρών. «‘Ηταν όμως τόσο πολλά τα πτώματα», σχολίαζε ο Βόνεγκατ, «που τελικά έφεραν κάτι τύπους με φλογοβόλα· όλες αυτές οι σοροί των σκοτωμένων πολιτών έγιναν στάχτη.» Το γεγονός αυτό τον στοίχειωσε για πάντα, και κατά κάποιον τρόπο, του οφείλει το γεγονός ότι έγινε συγγραφέας. Μετά τον πόλεμο σπούδασε βιοχημεία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, παντρεύτηκε τη σχολική του φίλη, και στα τέλη της δεκαετίας του ΄40 έπιασε δουλειά ως αστυνομικός ρεπόρτερ. Το 1947 μετακομίζει στη Νέα Υόρκη, όπου προσλαμβάνεται ως υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων στην εταιρεία General Electric. Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Το πιάνο-πιανίστας» (1952), είχε σκηνικό μια μηχανοποιημένη κοινωνία, πράγμα που συνέβαλε στην ταξινόμησή του στα «ράφια» της επιστημονικής φαντασίας. Ακολούθησαν «Οι σειρήνες του Τιτάνα» (1959), όπου η ανθρώπινη ιστορία περιγράφεται ως ένα τυχαίο γεγονός που οφείλεται στο ότι κάποιος ξένος πλανήτης έψαχνε κάποιο ανταλλακτικό για διαστημόπλοιο. Στη «Φωλιά της γάτας» (1963), την πρώτη του εμπορική επιτυχία, μια ομάδα κατοίκων σε νησί της Καραϊβικής υιοθετεί μια καινούρια θρησκεία, ενώ στο «Σφαγείο Νο. 5» (1969) ο Βόνεγκατ ανασυνθέτει την εμπειρία του στη Δρέσδη χρησιμοποιώντας το τέχνασμα της αναστροφής του χρόνου, χαρακτηριστικό της λογοτεχνίας της επιστημονικής φαντασίας. Η τεχνική του να μιλήσει για τον πόλεμο μέσα από το ύφος της επιστημονικής φαντασίας θα εντυπωσιάσει ακόμη και συγγραφείς όπως ο Γκράχαμ Γκριν, ενώ σήμερα το βιβλίο περιλαμβάνεται στα σημαντικότερα αμερικανικά μυθιστορήματα. Ο Κερτ Βόνεγκατ έγραψε θεατρικά έργα, διηγήματα, άρθρα και δοκίμια. Έζησε κυρίως στη Νέα Υόρκη. Το «Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα» ήταν το τελευταίο του βιβλίο, με μια σειρά αυτοβιογραφικών κειμένων, στα οποία περιλαμβάνονται καυστικά σχόλια για την κυβέρνηση Μπους. Τον Αύγουστο του 2006, σχολιάζοντας ένα μυθιστόρημα που δεν επρόκειτο να τελειώσει ποτέ, έλεγε: «Έγραψα βιβλία. Πολλά. Σας παρακαλώ, έκανα όσα είχα να κάνω. Μπορώ να πάω σπίτι μου τώρα;» Στις 11 Απριλίου 2007, η ευχή του φαίνεται ότι εισακούστηκε: στην επίσημη ιστοσελίδα του, http://www.vonnegut.com, ένα κλουβί εμφανίζεται, έκτοτε, με ανοιχτή την πόρτα…

Το alter ego του Κερτ Βόνεγκατ είναι ο Κίλγκορ Τράουτ, ένας γέρος συγγραφέας βιβλίων επιστημονικής φαντασίας που δεν κυκλοφορούν πια. Ο Τράουτ πρωταγωνιστεί στο μυθιστόρημα «Πρόγευμα για πρωταθλητές» και κάνει σύντομες εμφανίσεις σε πολλά άλλα βιβλία του Βόνεγκατ. Σύμφωνα με όσα έχει πει ο δημιουργός αυτού του σοφού αλλά ανύπαρκτου χαρακτήρα, ο Τράουτ γεννήθηκε το 1907 σε νησί των Βερμούδων και στη συνέχεια μετακόμισε στο Ντέιτον του Οχάιο. Περιπλανήθηκε σε όλη τη χώρα, έκανε χειρωνακτικές δουλειές και έγραψε πλήθος βιβλίων επιστημονικής φαντασίας. Μέχρι το 1974 είχε γράψει εκατόν δεκαεπτά μυθιστορήματα και δύο χιλιάδες διηγήματα. Ανάμεσά τους ο Βόνεγκατ αναφέρει τα «Ευαγγέλιο από το διάστημα», «Μανιακοί της τέταρτης διάστασης», «Παν-γαλαξιακό τριήμερο πάσο», «Τα πλανητικά παμφάγα» κ.ά., τα οποία όμως δεν έχουν εκδοθεί γιατί ο Τράουτ τα πετάει από δω κι από κει, σε κάδους απορριμμάτων. Μια φορά που αποφάσισε να εκδώσει κάτι, απευθύνθηκε, από άγνοια, σε οίκο πορνογραφικού υλικού, με αποτέλεσμα μερικά διηγήματά του να δημοσιευτούν σε έντυπα με γυμνά κορίτσια. Στην πραγματικότητα, ο «Τράουτ» έχει γράψει μονάχα ένα διήγημα ερωτικού περιεχομένου. Ο Κίλγκορ Τράουτ έμεινε για λίγο καιρό σε μικρή πόλη της Μασαχουσέτης και σε μικρή πόλη της Ιντιάνα, αλλά πέρασε τη ζωή του περιφερόμενος. Είχε ένα γιο, τον Λίον, λιποτάκτη του Βιετνάμ, που σκοτώθηκε σε εργατικό ατύχημα στη Σουηδία. Μερικοί λένε πως ο Κερτ Βόνεγκατ εμπνεύστηκε τον Τράουτ από το συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Θίοντορ Στέρτζον. Ο ίδιος ο Βόνεγκατ λέει: «Ο Κίλγκορ Τράουτ είναι ο μοναδικός μου ήρωας που διέθετε αρκετή φαντασία για να καταλάβει πως ήταν κατασκεύασμα ενός άλλου ανθρώπου…».

slaughterhouse-five-cover

Σφαγείο νούμερο πέντε

Κέρτ Βόνεγκατ
μετάφραση: Φίλιππος Χρυσόπουλος

Κέδρος, 2008
228 σελ.
ISBN 978-960-04-3713-3, [Κυκλοφορεί]
Τιμή € 14,27

Αμερικανική πεζογραφία – Μυθιστόρημα

Η σουρεαλιστική εκδοχή μιας αληθινής ιστορίας από τον πόλεμο περιλαμβάνει:
Ένα βετεράνο, τον Μπιλ Πίλγκριμ, που ταξιδεύει μέσα στο χρόνο και πέφτει θύμα απαγωγής από εξωγήινους, το 1967.
Μια αλεξίσφαιρη βίβλο δίπλα σ’ ένα φυλλάδιο με τίτλο «Μάθε τον εχθρό σου».
Ενθουσιώδεις νεοσύλλεκτους, συνειδητοποιημένους λιποτάκτες, γενναίους ανιχνευτές, ενέδρες της συμφοράς και θυελλώδεις εναγκαλισμούς πυρών.
Την υποχρεωτική ξενάγηση-φιλόξενη διαμονή αιχμαλώτων πολέμου στο Σφαγείο Νο 5 της Δρέσδης.
Σεξ παρουσία κοινού σ’ ένα ζωολογικό κήπο στον πλανήτη Τραλφάμαντορ.
Ένα δονητή με την ονομασία τα Μαγικά Δάχτυλα.
Την ανακοίνωση του Τρούμαν για την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα.

Το φιλόδοξο έργο ενός απρόβλεπτου συγγραφέα με θέμα το βομβαρδισμό της Δρέσδης και αιχμές για τα βομβαρδισμένα μυαλά του σήμερα.

Μυθιστόρημα χωρίς ιερό και όσιο, στην εμπόλεμη ζώνη της ανθρώπινης ιστορίας. Μια διαχρονικά επίκαιρη σάτιρα του ανθρώπινου παραλογισμού και πατριωτισμού. Έργο που κυκλοφόρησε το 1969, ένα από τα κλασικά αντιπολεμικά βιβλία και η κορυφαία δημιουργία του Κερτ Βόνεγκατ.

http://dimartblog.com/

«Υπάρχει άραγε κάτι έξυπνο που μπορείς να πεις για τον πόλεμο» διερωτάται ο αφηγητής του Σφαγείου Νούμερο 5, του συγγραφέα του μαγικού ρεαλισμού Κερτ Βόνεγκατ. Καταλήγοντας πως όχι, στη συνέχεια συμβουλεύει «Παρακαλώ μετά τον πόλεμο διατηρείτε τον κόσμο καθαρό όπως τον βρήκατε».

Σε αυτή τη σουρεαλιστική εκδοχή μιας πραγματικής ιστορίας πολέμου ο αναγνώστης συναντά τον βετεράνο, Μπιλ Πίλγκριμ, που ταξιδεύει μέσα στο χρόνο και πέφτει θύμα απαγωγής από εξωγήινους το 1967, μια αλεξίσφαιρη Βίβλο δίπλα σ’ ένα φυλλάδιο με τίτλο «Μάθε τον εχθρό σου», ενθουσιώδεις νεοσύλλεκτους, συνειδητοποιημένους λιποτάκτες, γενναίους ανιχνευτές, ενέδρες της συμφοράς και θυελλώδεις εναγκαλισμούς πυρών καθώς και την υποχρεωτική ξενάγηση-φιλόξενη διαμονή αιχμαλώτων πολέμου στο Σφαγείο Νο 5 της Δρέσδης.

Παρακολουθεί επίσης σκηνές σεξ παρουσία κοινού σ’ ένα ζωολογικό κήπο στον πλανήτη Τραλφάμαντορ, έναν δονητή με την ονομασία τα «Μαγικά Δάχτυλα», την ανακοίνωση του Τρούμαν για την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα καθώς και το φιλόδοξο έργο, ενός απρόβλεπτου συγγραφέα με θέμα το βομβαρδισμό της Δρέσδης και αιχμές για τα βομβαρδισμένα μυαλά κάθε γενιάς.

Το Σφαγείο Νο 5 θα μπορούσε να περιγραφεί εν συντομία ως μια διαχρονικά επίκαιρη σάτιρα του ανθρώπινου παραλογισμού και πατριωτισμού και θα μπορούσε να συνοψιστεί, αν μπορούσε στα εξής:

Ο μεσήλικας Μπιλ Πίλγκριμ, προσκυνητής, και το άλογο του ταξιδεύουν μέσα στο χρόνο, από το θολό σήμερα και την μικροαστική ζωή, στον βομβαρδισμό της Δρέσδης στη διάρκεια του Πολέμου κι ύστερα σε ένα άχρονο κάποτε, αφού έχουν απαχθεί από εξωγήινους οι οποίοι τον υποχρεώνουν να συνουσιαστεί σε έναν ζωολογικό κήπο μπροστά στα μάτια δεκάδων Τραλφαμανταρνών.

Παρουσιάζοντας τα σπασμένα κομμάτια από μια συνηθισμένη νιότη, τις σπουδές, τον γάμο με μία υπέρογκη σύζυγο, τις πνευματικές και μεταφυσικές του ανησυχίες ο συγγραφέας καταλήγει στο Σφαγείο νούμερο 5 που έπαιξε ρόλο συμβολικό και καθοριστικό στη ζωή τόσο του ίδιου όσο και του πρωταγωνιστή του.

Οι βίαιες μνήμες του Β’ Παγκοσμίου Πόλεμο (στον οποίο ο Βόνεγκατ συνελήφθη από τους Γερμανούς και υποχρεώθηκε να θάβει πτώματα που συγκεντρώνονταν κατά εκατοντάδες), αποτελούν τον πυρήνα του μυθιστορήματος, γύρω από τον οποίο ξετυλίγεται μια σφοδρή εξομολόγηση του λογικού και του παράλογου και εντέλει ενός απολογισμού ζωής.

Θεωρούμενο ως ένα από τα ένα από τα κλασικά αντιπολεμικά βιβλία αλλά και η κορυφαία δημιουργία του Κερτ Βόνεγκατ που κυκλοφόρησε το 1965 μας μυεί σε εκείνο το περίεργο είδος τέχνης με κινηματογραφικές καταβολές, σε έναν συνδυασμό του ρεαλιστικού στοιχείου με το φανταστικό – ο αμείλικτος κυνισμός του πολέμου συναντά μια απαγωγή από εξωγήινους κι ένα τυπικό αεροπορικό ταξίδι μετατρέπεται σε έναν κύκλο μέσα στο χρόνο καθ’ όλα αληθινό.

Στρέφοντας το βλέμμα στον εξευτελισμό του πολέμου, στην ανυπαρξία ηρωϊκότητας, στην βλακεία και τον παραλογισμό του χωρίς ίχνος περηφάνιας, καταφέρνει να καταστρέψει κάθε μικρή σπίθα χαράς για τη συμμετοχή σε αυτό τον πόλεμο, σκιαγραφώντας με έντονα χρώματα την δυνατότητα του ήρωα να μεταφέρεται στον χρόνο για να μην πονά, να μη θυμάται και ίσως και να μη ζει.

Αναμειγνύοντας πολεμικές περιγραφές, επιστημονική φαντασία, μαύρο χιούμορ, και αφηγηματικούς πειραματισμούς υφαίνει ένα περίπλοκο αλλά προσιτό και ψυχαγωγικό μεταμοντέρνο έργο που αποδομεί την ψυχροπολεμική παράνοια και μιλάει για τη βουβή στάση του ανθρώπου μπροστά στο νοηματικό κενό που αφήνει μια τραγωδία τέτοιου μεγέθους.

Το κλασικό αντιπολεμικό μυθιστόρημα όμως δεν εξαντλείται σε καμία περίπτωση στα γεγονότα της Δρέσδης, τα οποία αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα-ταμπού της ανθρώπινης φρίκης από μια εναλλακτική οπτική γωνία, και αφορμή για ποικίλες και ενδιαφέρουσες προεκτάσεις.

Στο σουρεαλιστικό αυτό αφηγηματικό εύρημα, ο συγγραφέας αμφισβητήσει τις δεδομένες δομές και τις αξίες της ανθρώπινης κοινωνίας και αποδομεί την περίπλοκη έννοια του χρόνου ως ανθρώπινη επινόηση. Δεν βασίζεται σε γραμμική αλληλουχία, σε αίτιο και αποτέλεσμα, αλλά λειτουργεί σαν ένα αιώνιο παρόν που αποτελείται από αναρίθμητες παράλληλες στιγμές τις οποίες ο καθένας, μαζί κι ο συγγραφέας δεν έχει παρά να επιλέξει.

Τοιχογραφία που αναπαριστά τον συγγραφέα στην Ινδιανάπολη των Ηνωμένων Πολιτειών
Με την ενατένιση της τραγωδίας στην ουσία εφευρίσκουμε τον κώδικα που μπορεί να νοηματοδοτήσει το κενό που αφήνουν τόσο η καταστροφή και τόσος πόνος. Το χιούμορ εμφανίζεται εκεί όπου η λογική στερεύει, εκεί όπου απαντήσεις δεν υπάρχουν, και ο Βόνεγκατ το επιστρατεύει προκειμένου να μιλήσει για γεγονότα-ταμπού, αφού εντέλει ο αδύναμος άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει τον κόσμο και το περιβάλλον του ούτε ακόμα και την ίδια του τη ζωή.

Η εναλλαγή από την πραγματικότητα στη φαντασία γίνεται τόσα απότομα που τσακίζει καταφέρνοντας σε συνδυασμό με την λεπτομέρεια να διαφοροποιήσει το λόγο του Βόνεγκατ από εκείνο οποιουδήποτε άλλου συγγραφέα.

Άλλωστε ο Βόνεγκατ δεν αιτιολογεί το συνδυασμό φαντασίας και ρεαλισμού, το πάντρεμα των αναμνήσεων ενός βετεράνου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με την εξωγήινη ζωή, και τα μαθήματα οπτομετρίας σε ένα σφαγείο γουρουνιών, αφού και η ίδια η ζωή δεν δίνει εξηγήσεις, δεν υπόκειται σε κανόνες, αλλά ακόμα κι αν το κάνει, εμείς ως ταξιδιώτες της είναι αδύνατο να τους αντιληφθούμε.

Με πλήρη επίγνωση του η φαντασία, το μαύρο χιούμορ και το ανεξήγητο κερδίζουν όχι μόνο τη μάχη με τη λογική αλλά και τον αναγνώστη ο οποίος καλείται να υπογράψει το συμβόλαιο του με το περίεργο από την πρώτη σελίδα του έργου.

Με το«Σφαγείο νούμερο πέντε», ο γερμανικής καταγωγής αμερικανός Κερτ Βόνεγκατ- ένας από τους δημοφιλέστερους συγγραφείς της γενιάς του, μια εικονική φιγούρα της αμερικανικής αντικουλτούρας του 1960 και του 1970- προσπάθησε να απαλλαγεί από τις μνήμες ενός βομβαρδισμού που τον είχε στοιχειώσει.

Βέβαια οι νέοι της δεκαετίας του 1960 προσέλαβαν το βιβλίο ως μυθιστόρημα που μιλούσε για τον δικό τους πόλεμο, για το Βιετνάμ, για τον ιμπεριαλισμό, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για την ειρήνη.

Κάπως έτσι το μεταμοντέρνο, φρέσκο, αυτοαναφορικό, σαρκαστικό, αιχμηρό, με ύφος στακάτο, το μυθιστόρημα με την επαναλαμβανόμενη φράση «έτσι πάει» και τον επιστημονικής φαντασίας σουρεαλισμό έγινε σύντομα μπεστ-σέλερ και ο συγγραφέας του ήρωας…

http://www.pronews.gr

slaughterhouse-five-cover (1)

Ένα μυθιστόρημα αντιηρωικής φαντασίας

του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου

«Δεν θέλησα σε καμιά περίπτωση να καλλιεργήσω τις καλλιεργημένες τάξεις. Φιλοδοξίες τέτοιου τύπου δεν είχα ποτέ· αντίθετα, ρίχτηκα στο κυνήγι ενός πιο σημαντικού θηράματος: των μαζών. Σπανίως επεδίωξα να τις διαπαιδαγωγήσω, αλλά έκανα ό,τι μπορούσα για να τις διασκεδάσω. Και μόνο η απλή διασκέδασή τους θα ικανοποιούσε τη μεγαλύτερη και πιο σταθερή μου φιλοδοξία.» Είμαι βέβαιος πως ο Κερτ Βόνεγκατ (1922–2007) δεν θα δίσταζε ούτε στιγμή, αν καλούνταν, να προσυπογράψει μια τέτοια δήλωση – ίσως και να το έχει κάνει κάποτε. Πολλές φορές εξάλλου τον έχουν συγκρίνει με τον Μαρκ Τουέιν, στον οποίο και ανήκει η πατρότητα της φράσης. Γιατί το χιούμορ, από το αθώο καλαμπούρι και το απλό πείραγμα ξεκινώντας ως την ασεβή ειρωνεία και το μαύρο χιούμορ, αποτελεί και για τους δύο Αμερικανούς συγγραφείς το κυριότερο όπλο, άλλοτε αμυντικό και άλλοτε επιθετικό, απέναντι σε μια πραγματικότητα που προσφέρει καθημερινά δεκάδες λόγους για φωτεινό ή μαύρο γέλιο.

«Είδα την καταστροφή της Δρέσδης», γράφει ο Κερτ Βόνεγκατ στο τελευταίο βιβλίο του, Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα, «Είδα την πόλη πριν από την επίθεση κι έπειτα, βγαίνοντας από το αντιαεροπορικό καταφύγιο, την ξαναείδα και σίγουρα μία από τις αντιδράσεις μου ήταν το γέλιο. Μόνο ο Θεός ξέρει ότι μ’ αυτό τον τρόπο η ψυχή ανακουφίζεται». Το γέλιο, ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολο και δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Χρειάστηκε να περάσουν περισσότερα από είκοσι χρόνια για να κατορθώσει ο Βόνεγκατ να συνθέσει και να ολοκληρώσει το Σφαγείο νούμερο πέντε, το πιο γνωστό του μυθιστόρημα, στο οποίο, ως αυτόπτης μάρτυρας, δίνει τη δική του εκδοχή για μια από τις μεγαλύτερες σφαγές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία διαπράχθηκε μάλιστα από την πλευρά των Συμμάχων: 135.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στην επιδρομή που πραγματοποίησαν οι Άγγλοι κατά της Δρέσδης στις 13 Φεβρουαρίου του 1945.

Πρόκειται για ένα απολαυστικό και πρωτότυπο αντιπολεμικό μυθιστόρημα, το οποίο έκανε διάσημο τον συγγραφέα του όταν κυκλοφόρησε στην Αμερική, την εποχή του πολέμου στο Βιετνάμ, οπότε το αντιπολεμικό κίνημα βρισκόταν στην αποκορύφωσή του. Αν όμως ο αναγνώστης περιμένει (ή φοβάται) ότι θα διαβάσει ένα βιβλίο σαν το «Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο» ή τη «Ζωή εν τάφω», θ’ αντιμετωπίσει μια μεγάλη έκπληξη. Γιατί το μυθιστόρημα του Βόνεγκατ δεν είναι ένα συνηθισμένο χρονικό του πολέμου, αλλά ένα ευφυές μεταμοντέρνο δημιούργημα στο οποίο συναντάμε την πιο αναπάντεχη, ίσως, και απολύτως επιτυχημένη ανάμειξη των πιο ανόμοιων αφηγηματικών ειδών. Πρόκειται για ένα ιδιόρρυθμο αντιπολεμικό έργο, αστείο και τραγικό συγχρόνως, σοβαρό όσο και παιγνιώδες, στο οποίο συμπλέκονται και συναιρούνται η αυτοβιογραφική μαρτυρία με την επιστημονική φαντασία και η σάτιρα με την ιστοριογραφία. Μυθιστόρημα αντιηρωικής φαντασίας, το έχει χαρακτηρίσει εύστοχα η Σώτη Τριανταφύλλου.

Η φράση με την οποία ανοίγει το βιβλίο είναι απολύτως χαρακτηριστική: «Όλα αυτά έχουν συμβεί, λίγο πολύ. Οι περιγραφές σχετικά με τον πόλεμο, τουλάχιστον, είναι αληθινές». Μόνο που βασικός πρωταγωνιστής των γεγονότων είναι ένας άνθρωπος που εκτός από το γεγονός ότι έχει πολεμήσει στην Ευρώπη κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει αιχμαλωτιστεί από τους Γερμανούς (όπως και ο ίδιος ο Βόνεγκατ), έχει επίσης την ικανότητα να ταξιδεύει στον χρόνο και έχει πέσει θύμα απαγωγής από εξωγήινους οι οποίοι τον μετέφεραν στον πλανήτη τους. Στα βιβλία που γράφονται εκεί, καθώς πληροφορούμαστε, «δεν υπάρχει αρχή, μέση και τέλος, δεν υπάρχει σασπένς, ηθικό δίδαγμα, ούτε αιτίες και αποτελέσματα», όπως περίπου συμβαίνει και στο Σφαγείο νούμερο πέντε.

Κι όμως, ένα τουλάχιστον «δίδαγμα» συναντάμε στο βιβλίο· το επισημαίνει ο ίδιος ο συγγραφέας: «Σε αυτή την ιστορία δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου πρόσωπα, σχεδόν καθόλου δραματικές συγκρούσεις, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι του βιβλίου είναι μπουχτισμένοι και άβουλα πιόνια τεράστιων και ανίκητων δυνάμεων. Τελικά, μία από τις σημαντικότερες συνέπειες του πολέμου είναι ότι αποθαρρύνει τους ανθρώπους από το να γίνουν πρόσωπο». Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή απ’ ό,τι κάνει η τέχνη.

slaughterhouse-five-cover

Κερτ Βόνεγκατ, Σφαγείο νούμερο πέντε (μυθιστόρημα), μτφ. Φίλιππος Χρυσόπουλος, εκδόσεις Κέδρος, 2008, σελ. 228

http://www.clipartradio.gr/

Κουρτ Βόνεγκατ
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Όνομα Κουρτ Βόνεγκατ
Γέννηση 11 Νοεμβρίου 1922
Ινδιανάπολη, ΗΠΑ
Θάνατος 11 Απριλίου 2007 (84 ετών)
Μανχάτταν, ΗΠΑ
Εθνικότητα Αμερικανική
Υπηκοότητα Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Πανεπιστήμιο σπουδών Πανεπιστήμιο του Σικάγο, Πανεπιστήμιο Κορνέλ, Κάρνεγκι Μέλον και Q1150105
Είδη Επιστημονική φαντασία, σάτιρα, δοκίμιο
Αξιοσημείωτα έργα Σφαγείο Νούμερο 5, Η Φωλιά της Γάτας, Πρόγευμα των Πρωταθλητών
http://www.vonnegut.com

Ο Κουρτ Βόνεγκατ (Kurt Vonnegut, 11 Νοεμβρίου 1922 – 11 Απριλίου 2007) ήταν Αμερικανός συγγραφέας και δοκιμιογράφος, γνωστός για έργα που αναμειγνύουν τη σάτιρα, τη μαύρη κωμωδία και την επιστημονική φαντασία, όπως τα Σφαγείο Νούμερο 5 (1969), Η Φωλιά της Γάτας (1963) και Πρόγευμα των Πρωταθλητών (1973).[1] Ήταν επίσης γνωστός για τις ανθρωπιστικές του πεποιθήσεις.

Ο Κουρτ Βόνεγκατ ήταν γιος του Κουρτ Βόνεγκατ πρεσβύτερου και της Ήντιθ Λίμπερ, γερμανοαμερικανών τέταρτης γενιάς και αρχιτεκτόνων που εργάζονταν στο γραφείο Vonnegut & Bohn στην Ινδιανάπολη.[2] Ως μαθητής του Γυμνασίου Shortridge της Ινδιανάπολης, ο Βόνεγκατ συμμετείχε στην έκδοση της πρώτης καθημερινής μαθητικής εφημερίδας των ΗΠΑ, της Daily Echo. Φοίτησε -χωρίς να πάρει πτυχίο- στη σχολή χημικών από το 1940 έως το 1943 στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, όπου υπήρξε βοηθός εκδότης της φοιτητικής εφημερίδας του πανεπιστήμιου, Cornell Daily Sun.[3] Κατά τη διάρκεια των σπουδών του κατατάχτηκε στον Αμερικανικό Στρατό, ο οποίος τον έστειλε στο Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι-Μέλλον και το Πανεπιστήμιο του Τενεσί για σπουδές στη μηχανολογία.[4] Στις 14 Μαΐου 1944, Ημέρα της Μητέρας και ενόσω ο Βόνεγκατ βρισκόταν σε άδεια, η μητέρα του Ήντιθ αυτοκτόνησε.[5]

Δεύτερος Παγκόσμιος

Οι εμπειρίες του Βόνεγκατ ως στρατιώτη και αιχμαλώτου πολέμου είχαν σημαντική επίδραση στο μετέπειτα έργο του. Ως στρατιώτης της 106ης Μεραρχίας Πεζικού, αποκόπηκε από το Τάγμα του μαζί με άλλους πέντε ανιχνευτές και περιπλανήθηκε για μέρες πίσω από τις εχθρικές γραμμές, έως ότου συνελήφθη από στρατιώτες της Βέρμαχτ στις 14 Δεκεμβρίου 1944.[6] Κρατήθηκε στη Δρέσδη όπου και βίωσε τον βομβαρδισμό της πόλης με εμπρηστικές βόμβες από την αεροπορία των συμμάχων στις 13 και 14 Φεβρουαρίου 1945, ο οποίος και κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της πόλης. Ο Βόνεγκατ ήταν ένας από τους λίγους Αμερικανούς αιχμαλώτους στην πόλη που επιβίωσαν από τον βομβαρδισμό, επειδή βρίσκονταν στο κελί τους, ένα υπόγειο ψυγείο κρεάτων ενός σφαγείου που είχε μετατραπεί σε φυλακή. Το κτίριο της διοίκησης της φυλακής είχε την ταχυδρομική διεύθυνση Schlachthof Fünf (Σφαγείο Νο. 5), που οι κρατούμενοι χρησιμοποιούσαν ως όνομα για ολόκληρο το συγκρότημα των φυλακών.

Ο Βόνεγκατ χαρακτήρισε την επίθεση ως «ύστατη καταστροφή», «σφαγή ασύλληπτη». Οι Γερμανοί τον έβαλαν να εργαστεί στην περισυλλογή των πτωμάτων. «Αλλά τα πτώματα ήταν πάρα πολλά για να ταφούν. Έτσι οι Ναζί έστειλαν στρατιώτες με φλογοβόλα. Οι σοροί όλων αυτών των αμάχων κάηκαν μέχρι να γίνουν στάχτη».[7] Οι εμπειρίες του αυτές αποτέλεσαν τον βασικό πυρήνα του πιο γνωστού έργου του Σφαγείο Νούμερο 5, και εμφανίζονται ως θέμα σε τουλάχιστον άλλα έξι βιβλία.

Απελευθερώθηκε από τον Κόκκινο Στρατό το Μάιο του 1945. Όταν επέστρεψε στην Αμερική, παρασημοφορήθηκε με την Πορφυρή Καρδιά για έναν τραυματισμό που ο ίδιος περιέγραφε ως αμελητέο,[8] γράφοντας αργότερα στο μυθιστόρημα Χρονοσεισμός ότι το παράσημο του δόθηκε λόγω ενός κρυοπαγήματος που έπαθε.

Μεταπολεμική καριέρα
Μετά τον πόλεμο, ο Βόνεγκατ σπούδασε ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και εργάστηκε στο αστυνομικό ρεπορτάζ στο τοπικό πρακτορείο ειδήσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πανεπιστήμιο απέρριψε την πρώτη διατριβή του πάνω στην αναγκαιότητα καταγραφής των ομοιοτήτων μεταξύ των Κυβιστών ζωγράφων και των αρχηγών των εξεγέρσεων των ιθαγενών Αμερικανών στα τέλη του 19ου αιώνα ως «μη επαγγελματική». Έφυγε από το Σικάγο για το Σενέκταντυ της Νέας Υόρκης, όπου εργάστηκε στις δημόσιες σχέσεις της General Electric. Το Πανεπιστήμιο του Σικάγο αποδέχτηκε αργότερα το μυθιστόρημά του Η Φωλιά της Γάτας ως διατριβή, λόγω του ανθρωπολογικού περιεχομένου του, και του απένειμε Μάστερ το 1971.[9][10]

Το 1956 Μετακόμισε στο Κέιπ Κοντ της Μασαχουσέτης,[11] όπου για λίγα χρόνια εργάστηκε ως διευθυντής μιας από τις πρώτες αντιπροσωπείες αυτοκινήτων της SAAB που άνοιξε στις ΗΠΑ. [12] Ο Βόνεγκατ ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει το γράψιμο, όταν του προσφέρθηκε μια θέση διδάσκοντος στο Εργαστήρι Συγγραφέων του Πανεπιστημίου της Αϊόβα. Ενόσω ήταν εκεί, η Φωλιά της Γάτας έγινε μπεστ-σέλλερ, και ξεκίνησε να γράφει το Σφαγείο Νούμερο 5, που σήμερα θεωρείται ένα από τα κορυφαία αμερικανικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα· συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των εκατό καλύτερων μυθιστορημάτων του περιοδικού Time[13] και της Modern Library.[14]

Προσωπική ζωή
Ο Κουρτ Βόνεγκατ ήταν μικρός αδελφός του Μπέρναρντ Βόνεγκατ, φυσικού της ατμόσφαιρας που ανακάλυψε ότι ο ιωδιούχος άργυρος μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη «σπορά» των νεφών με σκοπό τη δημιουργία τεχνητής βροχής.

Αφότου γύρισε από τον Πόλεμο παντρεύτηκε την παιδική του αγάπη Τζέην Κοξ, από την οποία χώρισε το 1970. Το διαζύγιο εκδόθηκε το 1979, όμως ήδη από το 1970 ο Βόνεγκατ ζούσε με τη μέλλουσα δεύτερη σύζυγό του, τη φωτογράφο Τζιλ Κρέμεντζ,[1] την οποία παντρεύτηκε όταν τελείωσε και τυπικά ο πρώτος του γάμος.

Μεγάλωσε επτά παιδιά: τρία από την πρώτη σύζυγό του, τρία ακόμη των οποίων μητέρα ήταν η αδελφή του Άλις και υιοθετήθηκαν από τον Βόνεγκατ μετά το θάνατό της από καρκίνο, και ένα έβδομο, τη Λίλυ, που υιοθέτησε με την Κρέμεντζ. Δυο από τα παιδιά του εξέδωσαν δικά τους βιβλία. Το ένα ήταν το Εξπρές του Παραδείσου, του γιου του Μαρκ, στο οποίο περιέγραφε την ψυχωσική του κρίση στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και την ανάρρωσή του. Ο Μαρκ πήρε το όνομά του από τον Μαρκ Τουαίην, τον οποίο ο πατέρας του θεωρούσε Αμερικανό Άγιο.[15] Η κόρη του Ήντιθ είναι καλλιτέχνης και πήρε το όνομά της από τη μητέρα του Βόνεγκατ. Κυκλοφόρησε το βιβλίο Οικιακές θεές και ήταν σύζυγος του τηλεπαρουσιαστή Τζεράλντο Ριβέρα. Η Νάννυ παντρεύτηκε το ρεαλιστή ζωγράφο Σκοτ Πράιορ και εμφανίζεται σε πολλούς πίνακές του, ενώ η Λίλυ, που υιοθετήθηκε το 1982 ενώ ήταν βρέφος, σήμερα είναι ηθοποιός και τραγουδίστρια. Τα άλλα τρία υιοθετημένα παιδιά του Βόνεγκατ, Τζέιμς, Στίβεν και Κερτ είναι ανήψια του, και υιοθετήθηκαν το 1958, όταν ο πατέρας τους σκοτώθηκε σε σιδηροδρομικό ατύχημα και η μητέρα τους πέθανε από καρκίνο δυο μέρες αργότερα.

Στις 31 Ιανουαρίου 2001 μια πυρκαγιά κατέστρεψε τον πάνω όροφο του σπιτιού του. Ο Βόνεγκατ εισέπνευσε αναθυμιάσεις και νοσηλεύτηκε σε κρίσιμη κατάσταση για τέσσερις μέρες.

Ο Βόνεγκατ κάπνιζε άφιλτρα Pall Mall, και περιέγραφε αυτή τη συνήθεια σαν «έναν τρόπο να αυτοκτονεί κανείς με στυλ»[16] Στις 11 Νοεμβρίου του 1999, στα 77α γενέθλιά του, ο αστεροειδής 25399 Vonnegut ονομάστηκε προς τιμήν του.[17]

Θάνατος
Ο Βόνεγκατ πέθανε στις 11 Απριλίου του 2007 στο Μανχάτταν, μετά από μια πτώση στο σπίτι του, αρκετές βδομάδες νωρίτερα, που του προκάλεσε μη αναστρέψιμες εγκεφαλικές κακώσεις. [1][18] Ήταν 84 ετών. Συμπτωματικά, στον πρόλογο του μυθιστορήματός του Πρόγευμα των Πρωταθλητών, ο Βόνεγκατ έγραφε ότι το άλλο εγώ του, ο χαρακτήρας Κίλγκορ Τράουτ, που εμφανίζεται σε πολλά βιβλία του, θα πέθαινε στην ηλικία των 84.

Έργο

 SlaughterHouse5_Dresden

Το κτίριο στον αριθμό 5 της οδού Μέσσερ στη Δρέσδη, το «Σφαγείο Νο 5» KeithGard

Το πρώτο διήγημα του Βόνεγκατ, Report on the Barnhouse Effect, δημοσιεύτηκε στο τεύχος της 11ης Φεβρουαρίου 1950 του Collier’s. Το πρώτο του μυθιστόρημα ήταν η δυστοπία Ο Πιανίστας του 1952, που περιγράφει έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι εργάτες έχουν σχεδόν ολοκληρωτικά αντικατασταθεί από μηχανές. Συνέχισε να γράφει διηγήματα και το 1959 εκδόθηκε το δεύτερο μυθιστόρημά του Οι Σειρήνες του Τιτάνα,[19] που σχολιάζει το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης και την υποταγή στη μοίρα. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 άλλαξε τη φόρμα της γραφής του, μετακινούμενος από την ορθόδοξη δομή της Φωλιάς της Γάτας στο ημι-αυτοβιογραφικό Σφαγείο Νούμερο Πέντε όπου τα γεγονότα παύουν να παρουσιάζονται με χρονική συνέχεια και το ταξίδι στο χρόνο χρησιμοποιείται σαν στοιχείο της πλοκής.

Οι αλλαγές αυτές επεκτάθηκαν στο Πρόγευμα των Πρωταθλητών του 1973, που περιείχε πολλές εικονογραφήσεις, μακρές ανακολουθίες και μια εμφάνιση του ίδιου του συγγραφέα, ως «από μηχανής θεού»:

«Είναι πολύ κακό τούτο το βιβλίο που γράφεις», είπα στον εαυτό μου.
«Το ξέρω», είπα.
«Φοβάσαι πως θα αυτοκτονήσεις, όπως έκανε η μητέρα σου», είπα.
«Το ξέρω», είπα.
Ο Βόνεγκατ όντως αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει με αλκοόλ και χάπια το 1984, και αργότερα έγραψε σχετικά σε πολλά δοκίμια.[20]

Το Πρόγευμα των Πρωταθλητών έγινε ένα από τα εμπορικότερα βιβλία του. Εκτός από τον ίδιο το συγγραφέα, εμφανίζονται στο κείμενο και πολλοί άλλοι χαρακτήρες που χρησιμοποιεί και σε άλλα μυθιστορήματα. Ένας από αυτούς, ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Κίλγκορ Τράουτ, παίζει βασικό ρόλο και αλληλεπιδρά με το χαρακτήρα του συγγραφέα. Η φωνή του Κίλγκορ Τράουτ (το όνομα του οποίου βασίζεται σε αυτό του πραγματικού συγγραφέα ε.φ. Θίοντορ Στέρτζεον), εμφανίζεται σε πολλά βιβλία και ουσιαστικά είναι αυτή του ίδιου του Βόνεγκατ, χαρακτηριζόμενη από καλπάζουσα φαντασία και ένα βαθύ κυνισμό, που αντισταθμίζεται από τον ανθρωπισμό του. Στον πρόλογο του Πρόγευμα των Πρωταθλητών, ο Βόνεγκατ γράφει πως όταν ήταν παιδί είδε ανθρώπους που έπασχαν από κινητική αταξία και του έκανε εντύπωση το πώς περπατούσαν σαν χαλασμένες μηχανές· αυτό συνεπαγόταν ότι οι άνθρωποι που είχαν έλεγχο των κινήσεών τους ήταν μηχανές που λειτουργούσαν σωστά, κι έτσι οι άνθρωποι γίνονταν αδύναμοι σκλάβοι του ντετερμινισμού. Ο Βόνεγκατ εξερεύνησε αυτό το θέμα στο Σφαγείο Νούμερο Πέντε, στο οποίο ο κύριος χαρακτήρας, Μπίλι Πίλγκριμ, έχει «ξεκολλήσει από το χρόνο» και έχει τόσο λίγο έλεγχο στη ζωή του ώστε δεν γνωρίζει ποιο τμήμα της θα ζήσει το επόμενο λεπτό. Η φράση που εμφανίζεται συχνά στο βιβλίο, «Έτσι πάει ο κόσμος» (So it goes), και χρησιμοποιείται ειρωνικά για το θάνατο, έγινε σύνθημα για τους διαδηλωτές εναντίον του Πολέμου του Βιετνάμ εκείνης της εποχής.

Αν και πολλά από τα μυθιστορήματά του συμπεριλαμβάνουν θέματα που εμφανίζονται στην επιστημονική φαντασία, διαβάστηκαν και εκτιμήθηκαν πλατιά και εκτός του συγκεκριμένου είδους, εν μέρει λόγω της κριτικής που ασκούν στην κάθε είδους εξουσία. Για παράδειγμα, στο διήγημα Harrison Bergeron περιγράφεται παραστατικά πως μια ιδεολογία όπως ο εγκαλιταριανισμός, όταν συνδυαστεί με υπερβολική εξουσία, γεννά τρομακτική καταπίεση.

Αφότου εκδόθηκε το μυθιστόρημά του Χρονοσεισμός το 1997, ο Βόνεγκατ ανακοίνωσε την απόσυρσή του από τη συγγραφή μυθοπλασίας. Συνέχισε να γράφει για το περιοδικό In These Times μέχρι το θάνατό του το 2007, πάνω σε θέματα που κάλυπταν από τη σύγχρονη πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ έως μια συνηθισμένη βόλτα ως το ταχυδρομείο. Το 2005 πολλά από τα δοκίμιά του συγκεντρώθηκαν σε ένα βιβλίο με τίτλο Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα, που επέμεινε να είναι η τελευταία του συνεισφορά στα γράμματα.

Σε μια συνέντευξη στο περιοδικό Rolling Stone το 2006, ο Βόνεγκατ δήλωσε, σχετικά με το μυθιστόρημα If God Were Alive Today:

«Το παράτησα… Δεν θα πραγματοποιηθεί. Ο Στρατός με κράτησε παραπάνω γιατί μπορούσα να δακτυλογραφήσω, κι έτσι δακτυλογραφούσα τα απολυτήρια των άλλων και τα λοιπά. Κι αυτό που ένιωθα ήταν Παρακαλώ, έχω κάνει όλα όσα έπρεπε να κάνω. Μπορώ να πάω σπίτι μου τώρα; Αυτό νιώθω αυτή τη στιγμή. Έγραψα βιβλία. Ένα σωρό. Παρακαλώ, έχω κάνει όλα όσα έπρεπε να κάνω. Μπορώ να πάω σπίτι μου τώρα;»[7]
Στο τεύχος Απριλίου 2008 του Playboy υπήρχε σε πρώτη δημοσίευση ένα απόσπασμα από το βιβλίο Armageddon in Retrospect, την πρώτη μεταθανάτια συλλογή έργων του Βόνεγκατ. Το βιβλίο εκδόθηκε τον ίδιο μήνα. Περιελάμβανε ανέκδοτα διηγήματα, που κεντρικό τους θέμα είναι ο πόλεμος και η ειρήνη, καθώς και ένα γράμμα που έγραψε στην οικογένειά του ενώ ήταν αιχμάλωτος πολέμου κατά το Β’ Π.Π. Το βιβλίο περιέχει επίσης σκίτσα που έκανε ο συγγραφέας κι ένα λόγο που έγραψε λίγο πριν το θάνατό του. Το βιβλίο προλογίζει ο γιος του, Μαρκ Βόνεγκατ.

Kurt Vonnegut paintings

Σχεδιαστική καριέρα

Ο Βόνεγκατ άρχισε να ασχολείται με το σχέδιο κάνοντας εικονογραφήσεις για το Σφαγείο Νούμερο Πέντε και συνέχισε με το Πρόγευμα των Πρωταθλητών. Αργότερα ασχολήθηκε περισσότερο, ειδικά με τη μεταξοτυπία, μαζί με τον καλλιτέχνη Τζο Πέτρο ΙΙΙ. Το 2004 ο Βόνεγκατ συμμετείχε στο πρότζεκτ Τα μεγαλύτερα εξώφυλλα άλμπουμ που δεν υπήρξαν ποτέ, δημιουργώντας ένα εξώφυλλο για το γκρουπ Phish με τίτλο Hook, Line and Sinker, το οποίο συμπεριελήφθηκε σε μια περιοδεύουσα έκθεση που διοργάνωσε το περιοδικό Rolling Stone.

Kurt Vonnegut paintings 01

Πεποιθήσεις
Πολιτική
Ο Βόνεγκατ ήταν βαθιά επηρεασμένος από τους πρώιμους σοσιαλιστές ηγέτες του εργατικού κινήματος, ειδικά τους πατριώτες του από την Ιντιάνα Πάουερς Χάπγκουντ και Γιουτζίν Ντεμπς, και χρησιμοποιεί ρήσεις τους συχνά στα βιβλία του. Ήταν ισόβιο μέλος της Αμερικανικής Ένωσης για τα Πολιτικά Δικαιώματα και εμφανίστηκε σε μια έντυπη διαφήμισή της.

Ο Βόνεγκατ ανέλυε συχνά ηθικά και πολιτικά ζητήματα στα βιβλία του, αλλά σπάνια ασχολήθηκε με συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα έως ότου εγκατέλειψε τη γραφή λογοτεχνίας. Ο τίτλος της συλλογής του God Bless You, Dr. Kevorkian αναφερόταν στον υποστηρικτή της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας γιατρό Τζακ Κεβόρκιαν. Η νουβέλα Jailbird, του 1979, έχει ως πρωταγωνιστή έναν κατώτερο γραφειοκράτη της διοίκησης του Ρίτσαρντ Νίξον, και περιγράφει τη ζωή του μετά το σκάνδαλο Γουότεργκειτ.

Από τη στήλη του στο πολιτικό περιοδικό In These Times, έκανε σφοδρή επίθεση στον πρόεδρο Μπους και τον πόλεμο στο Ιράκ. «Λέγοντας ότι οι ηγέτες μας είναι εξουσιομανείς πίθηκοι, κινδυνεύω μήπως να καταστρέψω το ηθικό των στρατιωτών μας που πολεμούν και πεθαίνουν στη Μέση Ανατολή;» έγραφε. «Το ηθικό τους, όπως και πολλά πτώματά τους, έχει γίνει ήδη κομμάτια. Τους μεταχειρίζονται, όπως δεν μεταχειρίστηκαν ποτέ εμένα, σαν παιχνίδια που ένα πλουσιόπαιδο πήρε δώρο για τα Χριστούγεννα». Κατά το In These Times είπε επίσης πως «η μόνη διαφορά ανάμεσα στον Χίτλερ και τον Μπους είναι ότι ο Χίτλερ ήταν εκλεγμένος».[21][22]

Το 2005 ο Ντέιβιντ Νέισον πήρε συνέντευξη απ’ τον Βόνεγκατ για την εφημερίδα The Australian. Όταν τον ρώτησε τη γνώμη του για τους σύγχρονους τρομοκράτες, ο Βόνεγκατ απάντησε: «Τους θεωρώ πολύ γενναίους ανθρώπους» και πρόσθεσε πως «[οι βομβιστές αυτοκτονίας] πεθαίνουν για τον ίδιο τον αυτοσεβασμό τους. Είναι τρομερό πράγμα να στερείς τον αυτοσεβασμό κάποιου. Είναι σαν ο πολιτισμός σου να είναι ένα τίποτα, η Φυλή σου να είναι ένα τίποτα, εσύ ο ίδιος ένα τίποτα… Είναι γλυκό και ευγενικό, φαντάζομαι», αναφερόμενος στις Ωδές του Οράτιου, «να πεθαίνεις για κάτι στο οποίο πιστεύεις». Ο δημοσιογράφος προσβλήθηκε από το σχόλιο και τον χαρακτήρισε σαν ένα γέρο «που δεν θέλει πια να ζήσει… και επειδή δεν βρίσκει τίποτα αξιόλογο να τον κρατήσει στη ζωή, βρίσκει την υπεράσπιση των τρομοκρατών κάπως διασκεδαστική». Στο άρθρο απάντησε ο γιος του Βόνεγκατ, Μαρκ, γράφοντας ένα σημείωμα στην Boston Globe, στο οποίο εξηγούσε τους λόγους για το προκλητικό σχόλιο και δήλωνε πως «Αν αυτοί οι σχολιαστές μπορούν να παρεξηγήσουν τόσο άσχημα και να υποτιμήσουν έναν εντελώς ανυπεράσπιστο 83χρονο που είναι πλατιά γνωστό ότι λέει αυτό που σκέφτεται, ίσως θα πρέπει να ανησυχούν για το πόσο καλά κατανοούν έναν αντίπαλο που δεν ξέρουν πως να κατονομάσουν».[23]

Σε μια συνέντευξη του 2006 στο περιοδικό Rolling Stone, δήλωνε: «Ειλικρινά, εύχομαι να ήταν Πρόεδρος ο Νίξον. Ο Μπους είναι τόσο άσχετος».[7]

Θρησκεία και ανθρωπισμός
Ο Βόνεγκατ καταγόταν από οικογένεια Γερμανών ελεύθερων στοχαστών, που αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό τις συμβατικές θρησκευτικές πεποιθήσεις.[24] Ο προπάππους του, Κλέμενς Βόνεγκατ, είχε γράψει ένα βιβλίο ελεύθερου στοχασμού με τίτλο Οδηγίες περί τα Ηθικά, καθώς και ένα λόγο που θα εκφωνούνταν στην κηδεία του στον οποίο αρνούνταν την ύπαρξη του θεού, της μετά θάνατον ζωής και τα χριστιανικά δόγματα περί αμαρτίας και σωτηρίας. Στο βιβλίο του Palm Sunday, ο Βόνεγκατ αναπαράγει το λόγο του προπάππου του, και αναγνωρίζει αυτές τις απόψεις σαν την «προπατορική του θρησκεία», που με μυστήριο τρόπο πέρασε ως αυτόν.[25]

Ο Βόνεγκατ περιέγραψε τον εαυτό του ενίοτε ως σκεπτικιστή,[25] ελεύθερο στοχαστή,[26] ανθρωπιστή,[26] Ουνιταριανιστή,[27] αγνωστικιστή,[25] και άθεο.[28] Δεν πίστευε στο υπερφυσικό,[25] θεωρούσε ότι τα θρησκευτικά δόγματα είναι απλά «τόσο αυθαίρετα, καθαρά επινοημένα συνονθυλεύματα», και πίστευε ότι το κίνητρο των ανθρώπων για τον ασπασμό κάποιας θρησκευτικής πίστης ήταν η μοναξιά.[29]

Οι απόψεις του Βόνεγκατ για τη θρησκεία ήταν αντισυμβατικές και μπερδεμένες. Αν και απέρριπτε τη θεία φύση του Ιησού,[28] εντούτοις τον θαύμαζε πολύ, και πίστευε ότι οι Μακαρισμοί τροφοδότησαν τον δικό του ανθρωπισμό.[30] Αν και συχνά δήλωνε αγνωστικιστής ή άθεος, μιλούσε συχνά για το Θεό, και κάποτε είπε ότι η ταφόπλακά του θα έπρεπε να γράφει: «Η μόνη απόδειξη που του χρειαζόταν για την ύπαρξη του Θεού ήταν η μουσική».[31]

Θεωρούσε ότι ο ανθρωπισμός είναι μια σύγχρονη μορφή ελεύθερου στοχασμού[32] και τον προωθούσε σε διάφορα γραπτά, λόγους και συνεντεύξεις του. Οι δεσμοί του με τον οργανωμένο ανθρωπισμό περιελάμβαναν τη συμμετοχή του στη Διεθνή Ακαδημία Ανθρωπισμού του Συμβουλίου Κοσμικού Ανθρωπισμού.[33] Το 1992, η Αμερικανική Ανθρωπιστική Ένωση τον ονόμασε Ανθρωπιστή της Χρονιάς. Ο Βόνεγκατ έγινε επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης, διαδεχόμενος στη θέση αυτή τον συνάδελφό του, συγγραφέα Ισαάκ Ασίμωφ όταν αυτός πέθανε, και παραμένοντας στη θέση μέχρι το δικό του θάνατο το 2007. Σε μια επιστολή προς τα μέλη της Ένωσης έγραψε: «Είμαι ανθρωπιστής, πράγμα το οποίο σημαίνει, εν μέρει, ότι έχω προσπαθήσει να συμπεριφέρομαι σωστά χωρίς προσδοκίες για επιβραβεύσεις ή τιμωρίες μετά το θάνατό μου.[34]

Ο Βόνεγκατ υπήρξε κάποτε μέλος μιας Ουνιταριανικής συνάθροισης.[25] Στο βιβλίο του Palm Sunday περιλαμβάνεται ένα κήρυγμα που εκφώνησε στην Ουνιταριανική εκκλησία των Κέμπριτζ στη Μασαχουσσέττη σχετικά με τον Ουίλιαμ Έλλερι Τσάνινγκ, βασικό θεμελιωτή του Ουνιταριανισμού στις ΗΠΑ. Το 1986 μίλησε σε μια συγκέντρωση Ουνιταριανιστών στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, και ο λόγος αυτός περιλαμβάνεται στο βιβλίο Fates Worse Than Death. Στο ίδιο βιβλίο περιλαμβάνεται και μια «λειτουργία», γραμμένη από τον ίδιο ως αντίδραση σε μια «σαδομαζοχιστική» Καθολική λειτουργία του 1570. Η λειτουργία μεταφράστηκε στα λατινικά και μελοποιήθηκε από γνωστούς του.[35] Ο Βόνεγκατ αναγνώριζε τον Ουνιταριανισμό ως τη θρησκεία στην οποία η οικογένειά του στράφηκε όταν ο ελεύθερος στοχασμός και άλλες γερμανικές «μόδες» έγιναν αντιδημοφιλείς στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια των Παγκόσμιων Πολέμων.[26]

Γραφή
Στο βιβλίο του Bagombo Snuff Box: Uncollected Short Fiction, ο Βόνεγκατ απαριθμεί οκτώ κανόνες για τη γραφή ενός διηγήματος:

Χρησιμοποιήστε το χρόνο ενός παντελώς άγνωστου έτσι ώστε να μη νιώσει ότι πήγε χαμένος.
Δώστε στον αναγνώστη τουλάχιστον έναν χαρακτήρα που να μπορεί να υποστηρίξει.
Κάθε χαρακτήρας θα πρέπει να θέλει κάτι, έστω ένα ποτήρι νερό.
Κάθε πρόταση πρέπει να κάνει ένα από τα δυο-να αναπτύσσει το χαρακτήρα ή να προωθεί την πλοκή.
Ξεκινήστε όσο πιο κοντά στο τέλος γίνεται.
Φερθείτε σαδιστικά. Όσο γλυκείς και αθώοι και νάναι οι πρωταγωνιστές σας, κάντε να τους συμβούν φρικτά πράγματα, για να δει ο αναγνώστης από τι είναι φτιαγμένοι.
Γράψτε για να ευχαριστήσετε μόνο ένα άτομο. Αν ανοίξετε το παράθυρο και κάνετε έρωτα με τον κόσμο, τρόπος του λέγειν, το διήγημά σας θα πάθει πνευμονία.
Δώστε στους αναγνώστες όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες, όσο πιο νωρίς γίνεται. Στα κομμάτια η σασπένς.
Ο Βόνεγκατ επισημαίνει ότι ο Φλάννερυ Ο’ Κόννορ παραβίασε όλους αυτούς τους κανόνες εκτός από τον πρώτο, σχολιάζοντας ότι οι μεγάλοι συγγραφείς έχουν μια τάση να το κάνουν αυτό.

Τα τελευταία λόγια που έγραψε ο Βόνεγκατ στο τελευταίο βιβλίο του είναι τα εξής:

Όταν το τελευταίο ζωντανό ον
Θα έχει πεθάνει εξαιτίας μας
Τι ποιητικό που θα ‘ταν
Αν μπορούσε η Γη να πει
Με φωνή που θα ‘βγαινε
Μπορεί
Από τα βάθη
Του Γκραν Κάνυον,
«Τετέλεσται.
Δεν τους άρεσε το μέρος των ανθρώπων».

Βιβλιογραφία
Μυθιστορήματα
Player Piano (Ο Πιανίστας, 1952)
The Sirens of Titan (Οι Σειρήνες του Τιτάνα, 1959)
Mother Night (Μητέρα Νύχτα, 1961) ― ελλην.μετάφρ.Σήφης Καμάρης («Γνώση»)
Cat’s Cradle (Η Φωλιά της Γάτας, 1963) ― ελλην.μετάφρ.Σήφης Καμάρης («Γνώση»)
God Bless You, Mr. Rosewater (1965)
Slaughterhouse-Five (Σφαγείο Νούμερο Πέντε, 1969)
Breakfast of Champions (Πρόγευμα των Πρωταθλητών 1973)
Slapstick (Σλάπστικ, 1976)
Jailbird (1979)
Deadeye Dick (1982)
Galápagos (Γκαλαπάγκος, 1985)
Bluebeard (1987)
Hocus Pocus (1990)
Timequake (Χρονοσεισμός, 1997)
Συλλογές διηγημάτων και δοκιμίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Canary in a Cathouse (1961)
Welcome to the Monkey House: A Collection of Short Works (1968)
Wampeters, Foma and Granfalloons (1974)
Palm Sunday (1981)
Fates Worse than Death (1991)
Bagombo Snuff Box: Uncollected Short Fiction (1999)
God Bless You, Dr. Kevorkian (1999)
A Man Without a Country (Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα, 2005)
Armageddon in Retrospect (2008, μετά θάνατον)

Σημειώσεις-παραπομπές

↑ Άλμα πάνω, στο: 1,0 1,1 1,2 Smith, Dinitia (2007-04-12). «Kurt Vonnegut, Novelist Who Caught the Imagination of His Age, Is Dead at 84». The New York Times. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Kelly, Rin. «’Can I Go Home Now?’». The District Weekly. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ http://www.news.cornell.edu/stories/April07/vonnegut.html Novelist Kurt Vonnegut Dies
Άλμα πάνω ↑ Smith, Dinitia (2007-04-12). «Kurt Vonnegut, Novelist Who Caught the Imagination of His Age, Is Dead at 84». The New York Times. Ανακτήθηκε στις 2008-12-8. In print: Smith, Dinitia, «Kurt Vonnegut, Novelist Who Caught the Imagination of His Age, Is Dead at 84», The New York Times, April 12, 2007, σελ. 1
Άλμα πάνω ↑ Reed, Peter (1999). Volume 10, Issue No. 1 of the Journal of the Fantastic in the Arts. Florida Atlantic University, Boca Raton, Florida. ISBN 1-85723-124-4.
Άλμα πάνω ↑ NNDB – [check date] (battle of the Bulge started on Dec. 16)Biography of Kurt Vonnegut
↑ Άλμα πάνω, στο: 7,0 7,1 7,2 Brinkley, Douglas (2006-08-24). «Vonnegut’s Apocalypse». Rolling Stone. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Sarah Land Prakken: The Reader’s Adviser: A Layman’s Guide to Literature, R. R. Bowker 1974, ISBN 0-8352-0781-1, σελ. 623; Arthur Salm: Novelist Kurt Vonnegut: So it goes, The San Diego Union-Tribune 15 Απριλίου 2007
Άλμα πάνω ↑ Katz, Joe (13 Απριλίου 2007). «Alumnus Vonnegut dead at 84». Chicago Maroon. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ David Hayman, David Michaelis, George Plimpton, Richard Rhodes, «The Art of Fiction No. 64: Kurt Vonnegut», Paris Review, Τεύχος 69, Άνοιξη 1977
Άλμα πάνω ↑ Levitas, Mitchel (August 19, 1968). «A Slight Case of Candor». The New York Times. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Gothenburg on the Hudson, Phil Patton, The New York Times, 16 Απριλίου 2006
Άλμα πάνω ↑ «100 Best Novels: Slaughterhouse-Five (1969)». Time Magazine. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ «100 Best Novels». Modern Library. July 20, 1998. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ «And The Twain Shall Meet». University of Wisconsin-Madison. 21 Νοεμβρίου 1997. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ «I smoke, therefore I am». The Guardian Observer. February 5, 2006. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ «25399 Vonnegut (1999 VN20)». Jet Propulsion Laboratory: California Institute of Technology. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Feeney, Mark (2007-04-12). «Counterculture author, icon Kurt Vonnegut Jr. dies at 84». The Boston Globe. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Stableford, Brian (1993). «Vonnegut, Kurt Jr.». Στο: John Clute & Peter Nicholls. The Encyclopedia Of Science Fiction (2η έκδοση έκδοση). Orbit, London, σελ. σελ. 1289. ISBN 1-85723-124-4.
Άλμα πάνω ↑ «Kurt Vonnegut dies at 84: paper». Reuters. April 2, 2007. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ 15 Things Kurt Vonnegut Said Better Than Anyone Else Ever Has Or Will | The A.V. Club
Άλμα πάνω ↑ Vonnegut, Kurt (10 Μαίου 2004). «Cold Turkey». In these Times. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Vonnegut, Mark (27 Δεκεμβρίου 2005). «Twisting Vonnegut’s views on terrorism». The Boston Globe. Ανακτήθηκε στις 2008-12-08.
Άλμα πάνω ↑ Timequake, Kurt Vonnegut, New York: G.P. Putnam’s, 1997.
↑ Άλμα πάνω, στο: 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 Palm Sunday, Kurt Vonnegut, 1981. Επανέκδοση The Dial Press, 2006.
↑ Άλμα πάνω, στο: 26,0 26,1 26,2 Vonnegut Unbound: The master of irreverence on life, death, God, humanism, and the souls of aspiring artists, Christopher R. Blazejewski, The Harvard Crimson, 12 Μαίου 2000
Άλμα πάνω ↑ Vonnegut, Fates Worse Than Death, σελ. 157; Haught, 2000 Years of Disbelief, σελ. 287
↑ Άλμα πάνω, στο: 28,0 28,1 Haught 1996, σελ. 287
Άλμα πάνω ↑ Vonnegut, Palm Sunday, σελ. 196
Άλμα πάνω ↑ «Λέω για τον Ιησού, όπως όλοι οι ανθρωπιστές, «Αν όσα είπε είναι καλά, και τόσα πολλά από αυτά είναι απολύτως όμορφα, τι σημασία έχει αν ήταν Θεός ή όχι;» Αλλά αν ο Χριστός δεν είχε εκφωνήσει την Επί του Όρους Ομιλία, με το μήνυμά της για έλεος και λύπηση, δεν θα ήθελα να είμαι ανθρώπινο ον. Θα μπορούσα την ίδια στιγμή να είμαι κροταλίας.» Vonnegut, A Man without a Country, σελ. 80-81
Άλμα πάνω ↑ Vonnegut, A Man without a Country, σελ. 66
Άλμα πάνω ↑ David Brancaccio: Now on PBS (transcript), 10.07.05
Άλμα πάνω ↑ International Academy of Humanism, ιστότοπος του Συμβουλίου Κοσμικού Ανθρωπισμού
Άλμα πάνω ↑ Humanist President Kurt Vonnegut Mourned, δελτίο τύπου της Αμερικανικής Ένωσης Ανθρωπιστών 12 Απριλίου 2007
Άλμα πάνω ↑ Fates Worse than Death, σελ. 69-73, 223-234

ΟΤΑΝ ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΤΡΟΦΟΔΟΤΟΥΝ ΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ
Posted by Rania Ioannou on Monday, September 23, 2013 ·
Στην ερώτηση αν τα βιβλία του ανήκουν στο είδος της Επιστημονικής Φαντασίας ο Κερτ Βόνεγκατ απαντούσε πάντα αρνητικά. Παρά τις διαψεύσεις του, τα έργα του φλερτάρουν έντονα με την Ε.Φ., περισσότερο ίσως από όσο ήθελε να παραδεχτεί ο ίδιος. Κάτι που δεν είναι απαραίτητα κακό, αλλά ίσως να μην ήθελε να ταυτιστεί εξ ολοκλήρου με τις νόρμες της Ε.Φ. και να παραμείνει αυτόνομος. Αυτό ενδεχομένως είχε ως αποτέλεσμα ο Βόνεγκατ να διαμόρφωσει το δικό του ξεχωριστό ύφος, το οποίο άφησε ανεξίτηλο στίγμα στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία.
Γεννημένος το 1922 στην Ινδιανάπολη, η οποία δεσπόζει σε πολλά μυθιστορήματά του, ο Βόνεγκατ ασχολήθηκε αρχικά αποτυχημένα με τη Χημεία για να στραφεί με το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου στην επιστήμη της Ανθρωπολογίας. Το 1944, σε ηλικία μόλις 21 ετών, χάνει με τραγικό τρόπο τη μητέρα του Ίντιθ, η οποία αυτοκτονεί την Ημέρα της Μητέρας. Το 1945 η μοίρα τού επιφύλασσε μια ακόμα δυσκολία, αφού κατά το βομβαρδισμό της Δρέσδης πιάστηκε ως αιχμάλωτος πολέμου από τους Γερμανούς. Ο ξαφνικός θάνατος της μητέρας του, η αποξένωση που ένιωθε μεγαλώνοντας από τους γονείς του αλλά και η εμπειρία του πολέμου, σφράγισαν σημαντικά τη ζωή του και επηρέασαν το μετέπειτα συγγραφικό του έργο.
Ο Βόνεγκατ εμφανίστηκε στα αμερικανικά γράμματα τη δεκαετία του 1950. Το πρώτο όμως μυθιστόρημά του που προκάλεσε αίσθηση και το οποίο εισήγαγε τη συγγραφική φόρμα με την οποία συνδέθηκε στο μυαλό των αναγνωστών δημοσιεύτηκε το 1969. Πρόκειται για το πολεμικό ημι-αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα «Σφαγείο Νούμερο Πέντε», όπου η εξιστόρηση των γεγονότων μετακινείται μη-γραμμικά μέσα στο χρόνο και το ταξίδι στο χωροχρόνο χρησιμοποιείται ως στοιχείο της πλοκής. Δείγμα μεταμοντέρνας γραφής, με έντονα σαρκαστικά στοιχεία και μαύρο χιούμορ, το μυθιστόρημα με την επαναλαμβανόμενη, σήμα κατατεθέν, φράση «έτσι πάει» έγινε σύντομα πολύ δημοφιλές, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους της δεκαετίας του 1960. Το έργο του Βόνεγκατ ταυτίστηκε με τη δική τους μάχη για ειρήνη και ισότητα.
Τα έργα του φλερτάρουν έντονα με την Ε.Φ. αν και ο ίδιος δεν αποτελεί κλασικό παράδειγμα συγγραφέα του είδους. Στο πρώτο του μυθιστόρημα «Ο Πιανίστας» (1952), ο συγγραφέας μάς παρουσιάζει ένα δυστοπικό κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι-εργάτες έχουν αντικατασταθεί εξ ολοκλήρου από μηχανές. Το δεύτερο μυθιστόρημά του, «Οι Σειρήνες του Τιτάνα» (1959), μας αποκαλύπτει μια μεταμοντέρνα Οδύσσεια στο Διάστημα, θίγοντας γνώριμα ζητήματα που βρίσκουμε κατά κόρον στον κανόνα της Ε.Φ., με μια ωστόσο πολύ φρέσκια ματιά. Άλλα έργα του που γνώρισαν μεγάλη επιτυχία και αποτελούν σταθμό στην αμερικανική λογοτεχνία είναι «Η Φωλιά της Γάτας» (1963) και το «Πρόγευμα των Πρωταθλητών» (1973). Το 1997 δημοσίευσε το τελευταίο του μυθιστόρημα «Χρονοσεισμός». Σύμφωνα με την πλοκή του βιβλίου, το 2001 ο χρόνος πάει πίσω κατά δέκα χρόνια και οι άνθρωποι αναγκάζονται να ξαναζήσουν τα πάντα χωρίς να μπορούν να αλλάξουν την πορεία των γεγονότων. Η πραγματική όμως δυσκολία παρουσιάζεται όταν καλούνται εκ νέου να λάβουν τη ζωή στα χέρια τους.
Πολλά μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και κυκλοφορούν στην εγχώρια αγορά.
Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη στήλη F… for Fantasy του εβδομαδιαίου ένθετου του Ελεύθερου Τύπου, Φαινόμενα, στο τεύχος αρ. 134.
http://www.wordstocount.com/kurt-vonnegut/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s