ΜΠΑΫΡΟΝ: ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΕΝΟΣ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΥ (1992) του Νίκου Κούνδουρου

byron

Σύνοψη της υπόθεσης:

Ο ποιητής λόρδος Μπάυρον (Μάνος Βακούσης) αποφασίζει να αγωνιστεί μαζί με τους έλληνες επαναστάτες στο Μεσολόγγι εναντίον των Τούρκων. Αναλαμβάνει την ηγεσία μιας στρατιωτικά άπειρης μονάδας που απαρτίζεται από Έλληνες και ξένους αγρότες ή περιθωριακούς της εποχής. Ο Μπάυρον φλέγεται από τον πυρετό και έρχεται αντιμέτωπος με οράματα και φαντάσματα του παρόντος και του παρελθόντος. Μέσα στη δίνη της επανάστασης, ο ποιητής γίνεται ένα με την καταστροφή και τη φρενήρη πορεία των πραγμάτων, οδηγούμενος προς το θάνατό του.

Παραγωγή:
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ 1 (Ε.Τ. 1), AKVO , ΠΡΟΦΙΤ Ε.Π.Ε., ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝHΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ (ΕΚΚ)
Παραγωγός:
ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ ΝΙΚΟΣ

Ηθοποιοί:
ΒΑΚΟΥΣΗΣ ΜΑΝΟΣ
ΛΑΓΓΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
ΣΟΡΜΑΙΝΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΑΚΗΣ
SOTNIKOVA VERA
YASULOVICH IGOR
MAKHMUDOV FARKHAD
ΖΑΝΝΗΣ ΘΕΟΔΟΣΗΣ
ASTRAKHANTSEV ANDREI
DZHIGARKHANYAN ARMEN
ΤΣΕΧΟΣ ΗΛΙΑΣ

Πρωτότυπος Τίτλος:
ΜΠΑΫΡΟΝ: ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΕΝΟΣ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΥ
Ξένος τίτλος:
BYRON: BALLAD OF A DEAMON

Χρονιά Παραγωγής:
1992
Σκηνοθέτης:
ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ ΝΙΚΟΣ
Είδος:
ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Σενάριο:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΦΩΤΗΣ, ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ ΝΙΚΟΣ

Δ/ντής Φωτογραφίας:
ΚΑΒΟΥΚΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ
Μοντάζ:
ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΚΗΣ
Ηχολήπτης:
ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ
Σκηνογράφος:
FOROSTENKO KONSTANTIN
Ενδυματολόγος:
ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ
Μουσική Σύνθεση:
ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Βραβεία-Διακρίσεις:
ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ (ΕΤΕΚΤ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΡΤΙΟΤΗΤΑΣ
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΡΙΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ (ΠΕΚΚ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΕΙΔΙΚΗ ΜΝΕΙΑ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
Α΄ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
Β΄ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΡΟΛΟΥ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΜΟΝΤΑΖ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (33ο)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΜΟΝΤΑΖ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΠΟ – (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
ΕΛΛΑΔΑ 1992
ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

Κριτική από το Cine.gr:

Είναι ελάχιστα, ίσως, γνωστό, πως ο Bram Stoker, για τη σκιαγράφηση του «Δράκουλα» βασίστηκε λιγότερο στην ιστορική προσωπικότητα του Βλαντ Τέπες Ντράκουλ και περισσότερο στον χαρακτήρα του λόρδου Βύρωνα, όπως τον βρήκε, μυθοπλαστικά αποτυπωμένο, στη νουβέλα «Ο Ξένος», του Πολιντόρι, του προσωπικού γιατρού του λόρδου! Απο τις πλεον αμφιλεγομενες προσωπικοτητες, ο Βυρων, αποτελει γνησιο τεκνο της αντιφατικοτατης εποχης του. Ηδονιστης, μαχητικος, φιλασθενος, μιλιταριστης, αναρχικος, φλογερος ποιητης, ευγενης, αλητης, αιμομικτης και φιλελληνας. Με μια λεξη: ρομαντικος.

Ο Νικος Κουνδουρος, απο την αλλη πλευρα, ειναι μια εντελως ιδιοτυπη περιπτωση του ελληνικου κινηματογραφου. Με εντονοτατη την εμμονη στο εικαστικο στοιχειο, κανει σινεμα απο το 1954 (Μαγικη πολη) δημιουργωντας μια τεχνη εντελως αυτοφυη, χωρις αναφορες, ex nihilo. (Οι πρωτογενεις δημιουργοι ειναι ενα εξαιρετικα σπανιο ειδος, στην εποχη του μοντερνισμου και του μεταμοντερνισμου). Οι ταινιες του δεν κατατασσονται σε ειδη, ειναι ολες «μαθηματα» μιας σχολης με εναν καθηγητη και εναν σπουδαστη: τον ιδιο τον Κουνδουρο.

Στην περιπτωση του Byron Μπαλλαντα για εναν Δαιμονα (1992), ο Κουνδουρος μας δινει το prequel μιας ατυπης ιστορικης τριλογιας, η οποια περιλαμβανει το Μπορντελο(1985) και το 1922 (1978). Σε καμια περιπτωση, ομως, δεν προκειται για ταινιες «εποχης». Ειδικα, ο Byron, στον οποιο μαλιστα φαινεται οτι ειχε στη διαθεση του ενα διολου ευκαταφρονητο μπατζετ, δεν φτανει απλως μεχρι την (τελεια, ομως) εικαστικη αναπαρασταση της εποχης.

Παντως, το εικαστικο μερος της ταινιας ειναι συναρπαστικο. Η δραση της ταινιας τοποθετειται στο Μεσολογγι του 1824, του οποιου εχει γινει μια εξαιρετικα κινηματογραφικη απεικονιση, μεσα σε τοπια καταχνιας και ομιχλης. Η ταινια γυριστηκε στη Ρωσια, ωστοσο, τιποτα δεν μπορει να πεισει εναν Ελληνα θεατη, οτι οι χωροι αυτοι ειναι εκτος Ελλαδας. Ολη η ταινια εχει φωτογραφια συννεφιας (Νικος Καβουκιδης), κατι το οποιο κανει και τον ιδιο τον ηρωα να απορει, καθως εχει διαβασει τοσα και τοσα για την ηλιολουστη χωρα μας. Τα χρονια της Επαναστασης, ομως, ειναι πολιτικως ομιχλωδη και ως αισθητικη επιλογη η ομιχλη ειναι η πλεον ενδεδειγμενη. Η ταινια εχει πανεμορφη φωτογραφια, ανταξια ξενων υπερπαραγωγων. Αριστουργηματικα, επισης ειναι και τα κοστουμια (Διονυσης Φωτοπουλος), καθως αποφευγουν πολυ ευστοχα να ενταξουν την ταινια στην κατηγορια «ταινια φουστανελας», εχοντας ομως τοση αυθεντικοτητα που θα μπορουσε να πει κανεις οτι ειναι κλεμμενα απο ιστορικο μουσειο.

Η μεγαλη δυναμη της ταινιας, ομως, περα απο την τεχνικη και εικαστικη της αρτιοτητα, ειναι ο χειρισμος του θεματος της, η κινηματογραφικη διαπραγματευση της υποθεσης Byron. Ο Κουνδουρος, πισω απο την πολυτελεια μιας υπερπαραγωγης, στηνει μια καθαρα υπαρξιακη ταινια. Σε ολο το εργο, το κυριο ερωτημα του ηρωα ειναι το «ποιος ειμαι;». Σε ολη την ταινια αποπειραται να δωσει απαντησεις. «Ειμαι αγγλος, ειμαι ελληνας, ειμαι μαχητης, ειμαι στρατηγος των ελληνων χωρις στρατο». Συχνα αυτοαναιρειται. Κεντρικο ρολο σε αυτο το υπαρξιακο ταξιδι του Βυρωνα παιζει το φαντασμα της αδελφης και ερωμενης του, Αυγουστας. Φερνοντας μαζι της την κολασμενη ηδυπαθεια και την αυρα της πατριδας Αγγλιας, η Αυγουστα ειναι στην ουσια ενα alter ego του ιδιου του Byron. Ειναι ενας δαιμονας που διαρκως του προτεινει να αλλαξουν ρολους. Ειναι ο διαβολος που δειχνει στο Χριστο ολο τον κοσμο και του τον προσφερει, αν πεσει στα ποδια του και τον προσκυνησει. Κι ο Χριστος-Byron πεφτει και προσκυναει το διαβολο-Αυγουστα. Γινεται ενα πασχων σωμα, και μια ψυχη για την οποια «το μισος ειναι η ηδονη που διαρκει περισσοτερο». Λιγο περισσοτερο απο την ηδονη του πονου.

Προκειται για τη σημαντικοτερη ταινια του Νικου Κουνδουρου και για μια απο τις κορυφαιες του ελληνικου κινηματογραφου.

Βαθμολογία: 9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars9/10 Stars (9/10)

Βασιλης Σωτηροπουλος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s