Η Λεωφόρος της Δύσης (Sunset Boulevard, 1950) | Σκηνοθεσία: Μπίλι Γουάιλντερ | Το απόλυτο αριστούργημα του Μπίλι Γουάιλντερ που ξεπέρασε τα φιλμ νουάρ όρια του

sunset_boulevard_00

Η Λεωφόρος της Δύσης
Sunset Boulevard
5 / 5 
Δραματική 1950 | Ασπρόμ. | Διάρκεια: 110′

Aμερικανική ταινία, σκηνοθεσία Μπίλι Γουάιλντερ με τους: Γουίλιαμ Χόλντεν, Έριχ φον Στροχάιμ, Γκλόρια Σουάνσον
Ένας αριβίστας σεναριογράφος πείθει μια πρώην σταρ του σινεμά να τον συντηρεί, γράφοντάς της ένα σενάριο που θα την ξαναφέρει στη μεγάλη οθόνη. Αλλά όταν αυτός ερωτευτεί μια νεαρή κοπέλα, εκείνη δεν θα τον αφήσει να την εγκαταλείψει έτσι εύκολα.

Συνοπτική κριτική (αθηνόραμα)
Τέσσερις Χρυσές Σφαίρες, έντεκα υποψηφιότητες και τρία Όσκαρ, μερικές μνημειώδεις ατάκες και η Γκλόρια Σουάνσον σε μία από τις σπαρακτικότερες κινηματογραφικές ερμηνείες της: η πιο ειλικρινής, σκληρή και νοσταλγική ματιά στα παρασκήνια της κινηματογραφικής βιομηχανίας παραμένει ακόμη και σήμερα ένα αξεπέραστο, πολυεπίπεδο αριστούργημα, ένα από τα «πετράδια του στέμματος» του κλασικού αμερικανικού σινεμά.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ: Ανοιχτό (δωρεάν) Μάθημα-Παρουσίαση του Σεμιναρίου Σκηνοθεσίας, Σεναρίου και Κινηματογραφικής Υποκριτικής την Κυριακή 7 Μαΐου 2016

Sunset Boulevard

SUNSET BOULEVARD – Η λεωφόρος της Δύσης 1950 (Billy Wilder):

Ένα από τα πιο δηκτικά και πικρόχολα σχόλια του Hollywood πάνω στον ίδιο του το μύθο, η «Λεωφόρος της Δύσης», ξετυλίγεται από ένα νεκρό (!) που επιπλέει σε μια πισίνα του Μπέβερλι Χίλς. Η Νόρμα (Gloria Swanson) είναι μια ξεπεσμένη παλιά σταρ του βωβού κινηματογράφου, και ο Τζον (William Holden) ένας σεναριογράφος κυνηγημένος από τα χρέη, που μένει στην εγκαταλελειμμένη έπαυλή της, βοηθώντας την να κάνει ένα δυναμικό comeback στο σινεμά. Αμέσως θα αναπτυχθεί μεταξύ τους μια σχέση ερωτική και αλληλεξάρτησης, που σταδιακά θα τους οδηγήσει στην καταστροφή. Όταν ο Τζον θα γνωρίσει και θα ερωτευτεί μια νεώτερη κοπέλα, η Νόρμα παρασυρόμενη από το ερωτικό της πάθος, θα αρχίσει τις σκηνές ζηλοτυπίας με έντονες συναισθηματικές εκρήξεις. Με τον καιρό ο Τζον, αρχίζει να νιώθει φυλακισμένος, όμως εκείνη δεν θα τον αφήσει να την εγκαταλείψει έτσι εύκολα. Συνδυασμός μελοδράματος, μαύρης κωμωδίας και φιλμ νουάρ, είναι μια ταινία αξιόλογη σε όλα τα επίπεδα: το σενάριο είναι έξυπνο (απέσπασε Όσκαρ), οι ερμηνείες ειδικά από την Swanson και τον μεγάλο σκηνοθέτη Erich Von Stroheim στο ρόλο του αφοσιωμένου υπηρέτη της είναι εκπληκτικές και η σκηνοθεσία εκφραστική. Εντύπωση προκαλούν και οι στιγμιαίες εμφανίσεις των θρύλων του σινεμά Cecil B. DeMille και Buster Keaton. Οι ήρωες είναι ασταθείς, συναισθηματικά ευάλωτοι. Τους διακρίνει η ανικανότητα, να μην μπορούν να αντισταθούν στα πάθη τους. Η ματαιοδοξία, ο έρωτας, η διαφθορά, που τους κυριεύει τους οδηγεί στην ηθική και ψυχολογική πτώση, με αποτέλεσμα οι εξελίξεις να είναι δραματικές. Μια αριστουργηματική σπουδή πάνω στη παρακμή του Hollywood. Η ίντριγκα του νουάρ και η μεγαλοπρέπεια του μελοδράματος σμίγουν, συνθέτοντας ένα ρέκβιεμ για μια ολόκληρη εποχή κι έναν κινηματογράφο που «έφυγαν» ανεπιστρεπτί. Λίγο πριν η αυλαία πέσει οριστικά, η Gloria Swanson γυρίζει την πλάτη στα πλάνα παλιών επιτυχιών που την κοιτούν περιπαικτικά για να δώσει την ερμηνεία της ζωής της. Έτοιμη πάντα για το ύστατο close up της… Πολύ χαρακτηριστική η τελευταία σκηνή της ταινίας όπου η Νόρμα θαυμάσια μέσα στην τρέλα της φωνάζει στους δημοσιογράφους και τους αστυνομικούς που έρχονται να τη συλλάβουν, «Δεν έχω μεγαλώσει, έχουν μικρύνει οι ταινίες», με την κάμερα από το αρχικό κοντινό πλάνο να αρχίζει σιγά – σιγά να απομακρύνεται, τονίζοντας την απομόνωσή της, στην τρέλα και την μετατροπή της σε βορά των δημοσιογράφων. Ενώ η στιγμή που κατεβαίνει τις σκάλες του σπιτιού είναι, χωρίς υπερβολή, ανατριχιαστική.

http://the100bestmovies.blogspot.gr/

sunset-boulevard 05

Η Λεωφόρος της Δύσης
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η ταινία Η Λεωφόρος της Δύσης (Πρωτότυπος Τίτλος Sunset Boulevard) είναι Φιλμ νουάρ παραγωγής 1950, σε σκηνοθεσία Μπίλι Γουάιλντερ. Πρωταγωνιστες της ταινίας είναι ο Γουίλιαμ Χόλντεν στον ρόλο του Τζο Γκίλις, ενός αποτυχημένου σεναριογράφου, η Γκλόρια Σουόνσον στον ρόλο της Νόρμα Ντέσμοντ, μιας πρώην σταρ του βωβού κινηματογράφου που ζει στο δικό της φανταστικό κόσμο κάνοντας όνειρα για μια θριαμβευτική επιστροφή στη μεγάλη οθόνη και ο Έριχ Φον Στρόχαϊμ στον ρόλο του Μαξ Φον Μάγιερλινγκ, πρώην συζύγου και νυν μπάτλερ της Σουόνσον. Τους πρωταγωνιστές πλαισιώνουν οι ηθοποιοί Νάνσι Όλσον, Φρεντ Κλαρκ, Λόιντ Γκάουχ και Τζακ Γουέμπ, ενώ ο σκηνοθέτης Σέσιλ Μπι ΝτεΜιλ και η αρθρογράφος της κοσμικής στήλης του Χόλιγουντ Χέντα Χόπερ υποδύονται τους εαυτούς τους. Σύντομο πέρασμα από την ταινία κάνουν θρυλικοί ηθοποιοί του βωβού κινηματογράφου όπως ο Μπάστερ Κίτον, ο Χ.Μ. Γουόρνερ και η Άννα Κιου Γουίλσον.

Η ταινία κατέκτησε τους κριτικούς μετά την προβολή της και προτάθηκε για 11 βραβεία όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας αποσπώντας τελικά τρία.

Η ταινία που ασκεί κριτική στη βιομηχανία του κινηματογράφου προκάλεσε αντιδράσεις στους κύκλους των μεγάλων παραγωγών του Χόλιγουντ της εποχής, ενώ σήμερα θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του αμερικανικού κινηματογράφου. Το 1989 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου και το 1998 έλαβε την 12η θέση ως μιά από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

Υπόθεση

Η Νόρμα Ντέσμοντ (Γκλόρια Σουάνσον), ξεχασμένη ντίβα του βωβού κινηματογράφου, ζει στη βίλα της στη Sunset Blvd. του Χόλιγουντ συντροφιά με τις αναμνήσεις της και με την ελπίδα ότι θα έρθει η στιγμή που θα κάνει θριαμβευτική επιστροφή στη μεγάλη οθόνη. Ο μόνος άνθρωπος με τον οποίο έρχεται σε επαφή η Νόρμα είναι ο μπάτλερ της Μαξ Φον Μάγιερλινγκ (Έριχ Φον Στρόχαϊμ), πρώην σκηνοθέτης και πρώην σύζυγος της Νόρμα. Κάποια στιγμή συναντά τον Τζο Γουίλις (Γουίλιαμ Χόλντεν), ένα φιλόδοξο και ξεπεσμένο σεναριογράφο που ψάχνει να βρει την ευκαιρία που θα τον κάνει μεγάλο όνομα. Ο Τζο, που για καιρό δεν έχει καταφέρει να πουλήσει κανένα του σενάριο στις εταιρίες του Χόλιγουντ, προσπαθεί να ξεφύγει από τους δανειστές και στην προσπάθεια της φυγής του μένει από λάστιχο μπροστά από τη βίλα της Ντέσμοντ. Η Ντέσμοντ φιλοξενεί τον Τζο στη βίλα της ελπίζοντας ότι θα γράψει σενάριο για εκείνη, ενώ παράλληλα ο Τζο προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το όνομα της ηθοποιού για να ανέβει κοινωνικά και γίνεται, κατά συνέπεια, εραστής της. Στη συνέχεια η Νόρμα ερωτεύεται τον προστατευόμενο της και η ζήλεια της όταν εκείνος γνωρίζει την νεαρή και ταλαντούχα σεναριογράφο Μπέτι Σάφερ (Νάνσι Όλσον) την οδηγεί σε ντελίριο και στον φόνο.

Sunset-Boulevard-1950 03

Διανομή Ρόλων

Γκλόρια Σουάνσον και Γουίλιαμ Χόλντεν ως Νόρμα Ντέσμοντ και Τζο Γκίλις
Σύμφωνα με τον σεναριογράφο και παραγωγό της ταινίας Τσαρλς Μπράκετ εκείνος κι ο Μπίλι Γουάιλντερ σκέφτηκαν όλες τις ηθοποιούς του βωβού κινηματογράφου για τον ρόλο της Νόρμα Ντέσμοντ, εκτός από τη Σουάνσον. Ο Γουάιλντερ ήθελε αρχικά να προσλάβει τη Μέι Γουέστ και τον Μάρλον Μπράντο για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους, αλλά δεν προσέγγισε κανέναν από τους δυο. Έπειτα παραγωγός και σκηνοθέτης προσέγγισαν την Πόλα Νέγκρι, αλλά η συνομιλία τους στο τηλέφωνο τους αποκάλυψε τη βαριά πολωνική προφορά της ηθοποιού κι έτσι την απέρριψαν. Έπειτα σκέφτηκαν ότι θα ήταν ωραίο να προσλάβουν για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους τον Φρεντ ΜακΜάρεϊ και τη Νόρμα Σίρερ. Έτσι προσέγγισαν τη Σίρερ, η οποία απέρριψε το ρόλο τόσο λόγω της απόσυρσής της από τα κινηματογραφικά δρώμενα, όσο και λόγω της απέχθειας που της προκάλεσε ο χαρακτήρας της Ντέσμοντ. Στη συνέχεια μίλησαν με τη Γκρέτα Γκάρμπο, που δεν είχε καμιά όρεξη να εμφανιστεί ξανά σε ταινία. Οι δυο άνδρες έπειτα επισκέφτηκαν τη Μαίρη Πίκφορντ, αλλά πριν συζητήσουν το θέμα της ταινίας, ο Γουάιλντερ κατάλαβε ότι το η ηθοποιός θα εκλάμβανε αρνητικά το γεγονός ότι της πρότειναν τον ρόλο μιας γυναίκας που έχει για εραστή έναν άνδρα που έχει τα μισά της χρόνια. Είχαν σκεφτεί να παραχωρήσουν τους κεντρικούς ρόλους στην Πίκφορντ και στον Μοντγκόμερι Κλιφτ.

Το όνομα της Σουάνσον προέκυψε όταν ο Γουάιλντερ ζήτησε τη συμβουλή του σκηνοθέτη Τζορτζ Κιούκορ. Ο σκηνοθέτης του υπέδειξε την Γκλόρια Σουάνσον, μια από τις πιο επιτυχημένες ηθοποιούς της βωβής περιόδου, γνωστής για την ομορφιά, το ταλέντο και τον ξέφρενο τρόπο ζωής της. Η Σουάνσον, όπως και η Ντέσμοντ, δεν είχε επιτυχημένη μετάβαση από το βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο, αλλά σε αντίθεση με την ηρωίδα του Γουάιλντερ είχε αποδεχτεί το τέλος της κινηματογραφικής της καριέρας και είχε μεταφερθεί από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 στη Νέα Υόρκη, όπου δούλευε στο ραδιόφωνο και από τα τέλη της δεκαετίας του ’40 στην τηλεόραση. Παρά το γεγονός ότι η Σουάνσον δεν ενδιαφερόταν για επιστροφή στη μεγάλη οθόνη, η συζήτησή της με τον σκηνοθέτη πάνω στο ρόλο της κίνησε την περιέργεια.

sunset-blvd BEHIND THE SCENES

Η Σουάνσον απογοητεύτηκε όταν ο σκηνοθέτης της ζήτησε να περάσει από ακρόαση για να της παραχωρήσει τον ρόλο. Η απάντησή της ήταν: Έκανα 20 ταινίες για την Paramount. Γιατί θέλουν να περάσω από ακρόαση; Αυτή της η αντίδραση προστέθηκε στο σενάριο από τον σκηνοθέτη με την ατάκα της Νόρμα Ντέσμοντ: Χωρίς εμένα δε θα υπήρχε Paramount! Στην αυτοβιογραφία της η Σουάνσον έγραψε ότι ρώτησε τον Τζορτζ Κιούκορ αν ήταν λογικό το γεγονός ότι δεν ήθελε να περάσει από ακρόαση κι ότι εκείνος της απάντησε ότι η Νόρμα Ντέσμοντ ήταν ο ρόλος για τον οποίο όλοι θα την θυμούνταν στο μέλλον. Έπειτα της είπε: Αν σου ζητήσουν να περάσεις από 10 ακροάσεις τότε να περάσεις από 10 ακροάσεις αλλιώς θα σε πυροβολήσω. Ο ενθουσιασμός του σκηνοθέτη για τον ρόλο έπεισε τη Σουάνσον να περάσει από ακρόαση, η οποία ήταν επιτυχημένη κι η ηθοποιός υπέγραψε συμβόλαιο 50.000 δολαρίων. Το 1975 ο Γουάλντερ είπε σε συνέντευξή του ότι η Σουάνσον είχε πολλά στοιχεία από τη Νόρμα Ντέσμοντ.

Ο Μοντγκόμερι Κλιφτ είχε υπογράψει για να υποδυθεί το ρόλο του Τζο Γκίλις έναντι 5.000 δολαρίων την εβδομάδα, αλλά λίγο πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα αποχώρησε από το εγχείρημα δηλώνοντας ότι ο ρόλος ενός νέου άνδρα που συνάπτει ερωτική σχέση με μεγαλύτερη γυναίκα ήταν παρόμοιος με εκείνο που είχε ερμηνεύσει στην ταινία του Γουίλιαμ Γουάιλερ Η κληρονόμος (The Heiress, 1949), ρόλο για τον οποίο ένιωθε ότι δεν ήταν αρκετά πειστικός. Η αποχώρηση του ηθοποιού εξόργισε τον Γουάιλντερ ο οποίος απάντησε: Αν ήταν καλός ηθοποιός, θα μπορούσε να πείσει οποιονδήποτε ότι μπορεί να κάνει έρωτα με οποιαδήποτε γυναίκα. Εικασίες πάνω στην άρνηση του Κλιφτ οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο ηθοποιός αποχώρησε γιατί εκείνη την περίοδο είχε σχέση με μεγαλύτερη από εκείνον γυναίκα, την τραγουδίστρια Λίμπι Χόλμαν.

william-holden-SUNSET BOULEVARD

Ο Τσαρλς Μπράκετ και ο Μπίλι Γουάιλντερ αναγκάστηκαν να αναζητήσουν τον κατάλληλο ηθοποιό για το ρόλο του Τζο Γκίλις ανάμεσα στους διαθέσιμους ηθοποιούς της Paramount εκείνη την περίοδο κι επιλογή έπεσε στον Γουίλιαμ Χόλντεν. Ο ηθοποιός είχε κάνει ένα πολλά υποσχόμενο ντεμπούτο στην ταινία του 1939 Golden Boy κι είχε ακολουθήσει η συμμετοχή του στην ταινία Η Μικρή μας Πόλη (Our Town) το 1940. Μετά τον πόλεμο, όμως, η επιστροφή του στη μεγάλη οθόνη είχε λάβει χλιαρή υποδοχή κι ο ηθοποιός είχε περάσει στα αζήτητα. Ο Χόλντεν ενθουσιάστηκε με το σενάριο κι ήταν ανυπόμονος να δεχτεί τον ρόλο. Δεν ήξερε όμως ότι η αμοιβή του ήταν κατά 39.000 δολάρια χαμηλότερη από εκείνη που προοριζόταν για τον Κλιφτ.

von Stroheim, Erich (Sunset Boulevard)_01

Ο Έριχ Φον Στρόχαϊμ ήταν ένας από τους πρωτοπόρους του βωβού κινηματογράφου και είχε σκηνοθετήσει τη Γκλόρια Σουάνσον στην ταινία του 1929 Queen Kelly την ταινία που θεωρούταν ότι είχε καταστρέψει την καριέρα της ηθοποιού. Μέχρι το 1950 όμως οι δυο τους είχαν επαναθερμάνει τις σχέσεις τους κι ο σκηνοθέτης δέχτηκε το ρόλο του μπάτλερ της Ντέσμοντ. Για το ρόλο της Μπέτι Σάφερ, ο Γουάιλντερ επέλεξε μια πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιό, τη Νάνσι Όλσον, η οποία με την απλή της παρουσία θα ερχόταν σε αντίθεση με το φανταχτερό προφίλ της Νόρμα Ντέσμοντ.

Sunset_Boulevard_Ready_For_My_Close-up

Βραβεία Όσκαρ

Η ταινία μετά την προβολή της απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και μαζί με το Όλα για την Εύα (All About Eve) του Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς, άλλη ταινία της εποχής που ασχολείται με το χώρο του θεάματος, θεωρήθηκε φαβορί για τα Όσκαρ. Κέρδισε αρκετά βραβεία των κριτικών καθώς και τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης δραματικής ταινίας. Η ταινία έλαβε 11 υποψηφιότητες από την ακαδημία των Όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας[8]. Τη βραδιά των βραβείων ο μεγαλύτερος αντίπαλος της ταινίας ήταν το Όλα για την Εύα που απέσπασε τελικά το Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Ο Μπίλι Γουάιλντερ έχασε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας από τον Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς για το Όλα για την Εύα, ο Γουίλιαμ Χόλντεν έχασε το Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου από τον Χοσέ Φερρέρ που αναδείχτηκε νικητής για την ταινία Συρανό ντε Μπερζεράκ (Cyrano de Bergerac), ο Έριχ φον Στρόχαϊμ ηττήθηκε από τον Τζορτζ Σάντερς του Όλα για την Εύα και η Νάνσι Όλσον έχασε το Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου από την Τζόζεφιν Χαλ που κρίθηκε νικήτρια για την ταινία Χάρβεϊ (Harvey). Η πιο αναμενόμενη κούρσα της βραδιάς όμως ήταν εκείνη για το Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου που βρήκε αντιμέτωπες τρεις μεγάλες ηθοποιούς κι οι τρεις φαβορί για το βραβείο τις Μπέτι Ντέιβις και Αν Μπάξτερ του Όλα για την Εύα και τη Γκλόρια Σουάνσον. Οι τρεις ηθοποιοί ακύρωσαν η μια την άλλη και νικήτρια κρίθηκε η Τζούντι Χόλιντεϊ για την ταινία Γεννημένη Χθες (Born Yesterday)[9]. Η Χόλιντεϊ παρακολουθούσε την τελετή από τη Νέα Υόρκη μαζί με τη Σουάνσον και τον Φερρέρ κι όταν ανακοινώθηκε το όνομά της, η Σουάνσον της είπε: Καλή μου, δεν μπορούσες να περιμένεις ακόμα ένα χρόνο;. Η Λεωφόρος της Δύσης κέρδισε τελικά τρία Όσκαρ μεταξύ των οποίων και καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ)

Βράβευση:

Πρωτότυπου Σεναρίου – Μπίλι Γουάιλντερ, Τσαρλς Μπράκετ & Ν.Μ. Μάρσμαν
Μουσικής Επιμέλειας – Φραντς Γουόξμαν
Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης – Χανς Ντάιερ, Τζον Μίχαν, Σάμιουελ Μ. Κόμερ & Ρέι Μόγιερ
Υποψηφιότητα:

Καλύτερης Ταινίας – Τσαρλς Μπράκετ
Σκηνοθεσίας – Μπίλι Γουάιλντερ
Α’ Ανδρικού Ρόλου – Γουίλιαμ Χόλντεν
Α’ Γυναικείου Ρόλου – Γκλόρια Σουάνσον
Β’ Ανδρικού Ρόλου – Έριχ Φον Στρόχαϊμ
Β’ Γυναικείου Ρόλου – Νάνσι Όλσον
Φωτογραφίας, Ασπρόμαυρη ταινία – Τζον Φ. Σάιτς
Μοντάζ – Άρθουρ Σμιντ & Ντοάν Χάρισον

Gloria Swanson in -1950-Sunset Boulevard
Gloria Swanson in -1950-Sunset Boulevard

H Λεωφόρος της Δύσης
Sunset Blvd.
Μπίλι Γουάιλντερ
ΚΡΙΤΙΚΗ 30 ΙΟΥΝ 2011
Γράφει ο
Γιώργος Κρασσακόπουλος

Το απόλυτο αριστούργημα του Μπίλι Γουάιλντερ που ξεπέρασε τα φιλμ νουάρ όρια του και έγινε μία διαχρονική σύνθετη παραβολή για τη φήμη και το αδίστακτο με το πέρασμα του χρόνου Χόλιγουντ. 11 υποψηφιότητες για Οσκαρ, 3 βραβεία ανάμεσα στα οποία κι αυτό του σεναρίου.

Μία πάλαι ποτέ ντίβα του κινηματογράφου ζει τα μεσήλικα χρόνια της κλεισμένη στη βίλα της στη Λεωφόρο Σάνσετ, μαζί με τον μπάτλερ της. Η εμμονή που έχει με το πέρασμα του χρόνου και τη διατήρηση της ομορφιάς και της λάμψης της, καταντάει νεύρωση και στο τέλος ανεπίστρεπτη παράνοια. Εκείνη όμως πάντα πιστεύει ότι θα κάνει τη μεγάλη της κινηματογραφική επιστροφή. Πάντα περιμένει «το κοντινό της». Στα δίχτυα της πέφτει ένας νεαρός άνεργος σεναριογράφος, ο οποίος αρχικά βρίσκει προστασία δίπλα στην πλούσια ηλικιωμένη γυναίκα, σταδιακά όμως βουλιάζει κι εκείνος στον πάτο των χολιγουντιανών ονείρων.

Αν είστε από εκείνους που πιστεύουν ότι στο τέλος όλα θα πάνε καλά, μάλλον δεν έχετε δει ποτέ τη «Λεωφόρο της Δύσης». Αν θέλετε να συνεχίσετε να το πιστεύετε, μην τη δείτε ούτε τώρα.

Μια ταινία που ξεκινά με το πτώμα του ήρωα να επιπλέει σε μια πισίνα και καταλήγει με την ηρωίδα να είναι «έτοιμη για το κοντινό της πλάνο», σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά φινάλε του σινεμά, δεν μπορεί παρά να ποδοπατήσει τις ψευδαισθήσεις ακόμη και του πλέον αισιόδοξου θεατή.

Κι αν το χολιγουντιανό σκηνικό και η ιστορία που λαμβάνει χώρα στο στομάχι της βιομηχανίας του σινεμά, ίσως σας κάνει να σκεφτείτε πως πρόκειται για μια ταινία για «εσωτερική κατανάλωση», κάθε αμφιβολία σας θα διαλυθεί όταν η συναρπαστική αφήγηση του Μπίλι Γουάιλντερ και η μαγνητική ερμηνεία της Γκλόρια Σουάνσον, αρχίσουν να σας τραβούν σα ρουφήχτρα στον πιο σκοτεινό βυθό μιας αλήθειας επώδυνα γνώριμης.

Από την αρχή ως το τέλος, το φιλμ του Γουάιλντερ ακροβατεί ανάμεσα στο γκροτέσκο και την αφοπλιστική συγκίνηση, ανάμεσα στο δράμα και τη σκληρόκαρδη, κυνική σάτιρα, ανάμεσα στον τρόμο μιας τραγωδίας και στη φρίκη της γελοιότητας.

Μια ισορροπία τόσο δύσκολη που δεν σου αφήνει καμιά άλλη αντίδραση από την ολοκληρωτική παράδοση στο ταχυδακτυλουργικό κατόρθωμα του Γουάιλντερ, που σε αναγκάζει να αναγνωρίσεις κάτι από τον εαυτό σου, στα άκρα όπου κατοικούν οι ήρωές του, που μετουσιώνει την camp υπερβολή σε αριστοτεχνικό, εύθραυστο κινηματογραφικό κομψοτέχνημα.

Η «Λεωφόρος της Δύσης» ήταν μια ταινία τολμηρή στην εποχή της και παραμένει τέτοια ακόμη και σήμερα. Οχι μόνο γιατί κατόρθωσε να τραβήξει σε κοντινό πλάνο τη λιγότερο κολακευτική πλευρά του ίδιου του Χόλιγουντ, αλλά γιατί μοιάζει με καθρέφτη που τολμά να πει την αλήθεια για όλα τα ψέμματα που θέλουμε να λέμε και να πιστεύουμε.

Και μας αναγκάζει να τον κοιτάξουμε.

Η.Π.Α., 1950, Ασπρόμαυρο
Παραγωγή: Τσαρλς Μπράκετ
Σκηνοθεσία: Μπίλι Γουάιλντερ
Σενάριο: Μπίλι Γουάιλντερ, Τζαρλς Μπράκετ, Ντ. Μ. Μάρσμαντ Τζ.
Φωτογραφία: Τζον Φ. Σιτζ
Μοντάζ: Ντόουν Χάρισον, Αρθουρ Π. Σμιτ
Μουσική: Φρανζ Γουάξμαν
Πρωταγωνιστούν: Γουίλιαμ Χόλντεν, Γκλόρια Σουάνσον, Ερικ Φον Στρόχαϊμ, Τζακ Γουέμπ, Νάνσι Ολσον
Διάρκεια: 110 λεπτά
Διανομή: Nutopia

http://flix.gr/

Sunset-Boulevard-1950 01

Sunset Blvd.
Γράφει: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΦΡΑΝΤΖΗΣ

Το όνομα του Billy Wilder έχει δίκαια συνδεθεί με την αστραφτερή περίοδο του κλασικού Hollywood. Η συνεργασία του με την Marilyn Monroe στα εμβληματικά για το είδος τους «Gentlemen prefer blondes» και «Seven year Itch» κάνουν σαφές το μέγεθος της συμβολής του σε αυτή την πολύ συγκεκριμένη κινηματογραφική εποχή. Ωστόσο, η εμμονή του Wilder με τον κόσμο του Hollywood -επί της οθόνης αλλά και εξωκινηματογραφικά- πρέπει να αναζητηθεί αρκετά χρόνια πριν τις πασίγνωστες συνεργασίες του με την θρυλική ξανθιά. Δωδέκατο, σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, στη λίστα με τις εκατό σημαντικότερες ταινίες όλων των εποχών, το «Sunset Boulevard» αποτελεί κάτι περισσότερο από ένα καλογραμμένο ερωτικό θρίλερ. Με φόντο την μεγαλύτερη βιομηχανία θεάματος των fifties και πλήρες αναφορών και αιχμηρών σχολίων, το έργο που πιο πρόσφατα μνημονεύτηκε από τον David Lynch ως βασική πηγή έμπνευσης για το δικό του «Mulholand Drive», μπορεί να εκτιμηθεί μονάχα ως ένα ανεκτίμητο ντοκουμέντο, δεδομένου ότι σπάνια μία κινηματογραφική ταινία πετυχαίνει να σαρκάσει με τόσο εύστοχο και απενοχοποιημένο τρόπο τα αμφιλεγόμενα σημεία του συστήματος στο οποίο η ίδια οφείλει τη δημιουργία της.

Το παρατεταμένο εναρκτήριο travelling, μας μεταφέρει στο νούμερο 10086 της Sunset Boulevard. Στην πισίνα μίας εγκαταλελειμμένης βίλας, στην καρδιά του Hollywood, επιπλέει το πτώμα ενός άνδρα – του αφηγητή αυτής της ασυνήθιστης ιστορίας. Ταλαντούχος, φιλόδοξος σεναριογράφος, ο Joe Gillis προσπαθεί μάταια να πουλήσει το τελευταίο του σενάριο στο στούντιο της Paramount. Απένταρος και με τους δανειστές να τον καταδιώκουν, κρύβεται στο πρώτο γκαράζ που συναντά, προκειμένου να διασώσει όλη κι όλη την περιουσία του, το αυτοκίνητό του. Προς μεγάλη του έκπληξη, η ιδιοκτήτρια της ετοιμόρροπης έπαυλης είναι η Norma Desmond, μία ξεχασμένη σταρ της εποχής του βωβού σινεμά. Μαθαίνοντας την ιδιότητα του απρόσκλητου καλεσμένου της, η ξεχασμένη ντίβα τον υποχρεώνει να διαβάσει τις αναρίθμητες στοίβες της ‘Salome’, του σεναρίου που η ίδια έχει γράψει για να εγκαινιάσει την επιστροφή της στην μεγάλη οθόνη. Ξέροντας καλά πως οι μέρες της στο πανί έχουν περάσει ανεπιστρεπτί, ο Joe δέχεται παρόλα αυτά να γίνει συνεργάτης της, προκειμένου να λύσει το οικονομικό του πρόβλημα. Οι παροχές της εργοδότριάς του, όμως, γίνονται όλο και πιο προσωπικές. Η Norma θα καταφέρει να βρεθεί για μία τελευταία φορά στο επίκεντρο των προβολέων, το δραματικό φινάλε, όμως, έχει αποκαλυφθεί από την αρχή στον θεατή.

Στον ρόλο της διαταραγμένης σταρ, η Gloria Swanson αναγνωρίζει πολλά από τα δικά της βιώματα στον χώρο του σινεμά. Έχοντας διακριθεί τις δεκαετίες του Α10 και του Α20 σε ρόλους κυρίως ανάλαφρους, η Swanson όφειλε την μεταστροφή της σε ντίβα της μεγάλης οθόνης στον Cecil B. DeMille και τους δραματικούς ρόλους που της εμπιστεύτηκε, ακόμα και κατά την έντονη περίοδο της μετάβασης στον ομιλούντα κινηματογράφο. Βέβαια, η ίδια η Swanson ποτέ δεν στερήθηκε την προσοχή του κοινού. Με επτά διαδοχικούς γάμους στο ενεργητικό της και ερμηνείες που την οδήγησαν τρεις φορές μέχρι τις υποψηφιότητες των Oscar, η Swanson κατάφερε να παραμείνει περιζήτητη μέχρι το τέλος της ζωής της, ακόμα κι αν οι εμφανίσεις της μετά το Α60 ήταν κυρίως τηλεοπτικές. Κρατώντας, λοιπόν, παράμερα το δραματικό κομμάτι της διαταραχής και της εγκατάλειψης, η Norma Desmond είναι κατά μεγάλο βαθμό η ίδια η μορφή της Swanson.

Στο παγωμένο βλέμμα της ηρωίδας διαβάζει κανείς την δύναμη μίας ηθοποιού που επιβλήθηκε πολύ πριν ο ήχος της δώσει επιπλέον πλεονέκτημα. Η εμφάνιση του ίδιου του DeMille στον ρόλο του βετεράνου σκηνοθέτη που αδυνατεί να προσφέρει στην παραμελημένη ντίβα την πολυπόθητη επάνοδο, συμπληρώνει σε αυτή την μελαγχολική αναπόληση μίας περασμένης εποχής για το σινεμά. Ο Billy Wilder επιχειρεί μία καυστική κριτική στην επικράτηση του λαμπρού χολυγουντιανού θεάματος έναντι του ξεχασμένου, αληθινού σινεμά της βουβής εποχής. Το κοινό του 1950 καλείται να τον ακολουθήσει στην επανεξέταση μίας τέχνης που τότε μετρούσε ούτε λίγο ούτε πολύ, μόλις μισό αιώνα ζωής. Πόσο περισσότερο ισχυρό μπορεί να είναι σήμερα το εγχείρημά του Wilder; Ειδικά, όταν ανάμεσα στα κέρινα πρόσωπα του σκονισμένου παρελθόντος, στην σκηνή του μπριτζ, εμφανίζεται μεταξύ άλλων και ο ίδιος ο Buster Keaton.
http://www.cinemanews.gr/

BILLY WILDER poster-sunset-boulevard

Ο ιδιοφυής και πολυτάλαντος Μπίλι Γουάιλντερ
Tvxs Αφιέρωμα
27 Μαρ. 2016
Γιώργος Ρούσσος

O Αυστροαμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης, και δημοσιογράφος, Μπίλι Γουάιλντερ (22 Ιουνίου του 1906 – 27 Μαρτίου του 2002) υπήρξε ένας σημαντικός και ιδιαίτερος δημιουργός, που άφησε το δικό του στίγμα στον χώρο της Έβδομης Τέχνης και μια αξιομνημόνευτη παρακαταθήκη ταινιών. Το κείμενο που ακολουθεί, αποτελεί ένα μικρό αφιέρωμα στη ζωή και στο έργο ενός χαρισματικού καλλιτέχνη, με οδηγό μερικές από τις πλέον χαρακτηριστικές και αγαπημένες δημιουργίες του.
Έχοντας σκηνοθετήσει απολαυστικές κωμωδίες όπως το «Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» (Some Like it Hot – 1959), με τους Τόνι Κέρτις, Τζακ Λέμον, Μέριλιν Μονρόε ή την «Γκαρσονιέρα» (The Apartment – 1960), επίσης με τον Τζακ Λέμον και με πρωταγωνίστρια την Σίρλεϊ ΜακΛέιν, αλλά και με κριτική ματιά απέναντι στο κατεστημένο, όπως «Το Τελευταίο Ατού» (Ace in the Hole – 1951) με τον Κερκ Ντάγκλας, όπου στηλιτεύει τα κακώς κείμενα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, αλλά και το θρυλικό φιλμ «Η Λεωφόρος της Δύσεως» (Sunset Blvd. – 1950), όπου με πρωταγωνιστές τους Γούλιαμ Χόλντεν, Γκλόρια Σουάνσον και Έριχ Φον Στροχάιμ, ουσιαστικά ασκεί κριτική στο ίδιο το Χόλυγγουντ και τον ψεύτικο κόσμο του, ο Μπίλι Γουάιλντερ αποτελεί ένα μοναδικό κεφάλαιο τόσο στον Αμερικάνικο, όσο και στον παγκόσμιο Κινηματογράφο.
Ο εβραϊκής καταγωγής, Βιεννέζος Μπίλι Γουάιλντερ γεννήθηκε στις 22 Ιουνίου του 1906 στην πόλη Sucha – Galicia, της Αυστροουγγαρίας, που είναι η σημερινή πόλη Sucha Beskidzka – Malopolskie της Πολωνίας. Στην πολυτάλαντη επαγγελματική του καριέρα, υπήρξε μεταξύ άλλων, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης, αλλά και δημοσιογράφος. Ο Γουάιλντερ, αποφάσισε στα δεκαοχτώ του χρόνια να αφοσιωθεί στη δημοσιογραφία, για χάρη της οποίας μετακόμισε στο Βερολίνο, με σκοπό να εργαστεί σ’ ένα μεγάλο ταμπλόιντ της εποχής εκείνης.
Στον κινηματογράφο ο Γουάιλντερ στράφηκε το 1929, αρχικά γράφοντας σενάρια για διάφορες ταινίες, ανάμεσά τους και την κλασική «Οι Άνθρωποι την Κυριακή». Η άνοδος, όμως, του Χίτλερ στην εξουσία τον ανάγκασε να εγκαταλείψει το Βερολίνο και αφού παρέμεινε για ένα μικρό διάστημα στο Παρίσι, θα ταξιδέψει στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, για να καταλήξει στο Χόλλυγουντ, όπου και θα παραμείνει μέχρι τον θάνατό του.
Πολύ γρήγορα ο Γουάιλντερ κατάφερε να μάθει την αγγλική γλώσσα – παρ’ όλο που δεν έχασε ποτέ τη γερμανική προφορά του – και το 1937, άρχισε να γράφει σενάρια για τον Ερνστ Λούμπιτς («Η 8η σύζυγος του Κυανοπώγωνα», «Νινότσκα»), δημιουργό που θαύμαζε και που σίγουρα τον επηρέασε στις όλο σαρκασμό κατοπινές κωμωδίες του. Σενάρια έξυπνα, με εύστροφους, καυστικούς διαλόγους, που έγραφε με τον Τσαρλς Μπράκετ, συνεργάτη του σε δεκατρείς συνολικά ταινίες, γραμμένα για σκηνοθέτες με τους οποίους όμως ο Γουάιλντερ δεν ήταν ικανοποιημένος, με αποτέλεσμα να πείσει τελικά το στούντιο να του επιτρέψει να σκηνοθετήσει ο ίδιος την ταινία «Υπερφυσική Μπεμπέκα» το 1942.
Το 1944 ο Γουάιλντερ συνεργάζεται με τον συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων Ρέιμοντ Τσάντλερ στην ταινία «Κολασμένη αγάπη». Ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά φιλμ-νουάρ της εποχής εκείνης στο Χόλλυγουντ, αλλά και με μία από τις πιο θυελλώδεις συνεργασίες, ανάμεσα στον Τσάντλερ και τον Γουάιλντερ.
Στη συνέχεια, ο Γουάιλντερ γυρίζει το «Χαμένο Σαββατοκύριακο» το 1945, μία ταινία – μελέτη του αλκοολισμού, με σκηνές γυρισμένες στους δρόμους της Νέας Υόρκης. Ταινία που χάρισε στον Γουάιλντερ δύο Όσκαρ στις κατηγορίες Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Σεναρίου. Ενώ το φιλμ κέρδισε άλλα δύο Όσκαρ στις κατηγορίες Καλύτερης Ταινίας και Ερμηνείας, για τον Ρέι Μιλάντ.
Το 1949 γυρίζει την υπέροχη μαύρη κωμωδία του «Η Λεωφόρος της Δύσεως», μία κριτική, καυστική ματιά πάνω στον ψεύτικο κόσμο του Χόλλυγουντ. Μία ταινία που του χάρισε ακόμη ένα Όσκαρ στην κατηγορία του σεναρίου και τελευταίο που κέρδισε σε συνεργασία με τον Μπράκετ.
Θ’ ακολουθήσουν οι ταινίες του: «Το τελευταίο ατού» του 1951, για το πορτρέτο ενός κυνικού ρεπόρτερ, ο «Θάλαμος Εξοντώσεως 17» του 1953, ένα δράμα των αιχμαλώτων πολέμου σε ναζιστικά στρατόπεδα, η «Γλυκειά μου Σαμπρίνα» του 1954, μία ρομαντική κωμωδία με την Όντρεϊ Χέπμπορν, το «Εφτά χρόνια φαγούρα» του 1955, μία παιχνιδιάρικη, σέξι κωμωδία, που σηματοδοτεί την πρώτη συνεργασία του Γουάιλντερ με τη Μέριλιν Μονρόε, το «Λίντμπεργκ» του 1957, με κεντρικό άξονα το περιβόητο ταξίδι του Λίντμπεργκ πάνω από τον Ατλαντικό και βέβαια το «Μάρτυς Κατηγορίας» του 1957, ένα δικαστικό θρίλερ, βασισμένο σε βιβλίο της Αγκάθα Κρίστι, με πρωταγωνιστές την Μάρλεν Ντίτριχ και τον Τσαρλς Λότον.
Με την ταινία «Αριάν» του 1957, μία ρομαντική κομεντί και πάλι με την Όντρεϊ Χέμπορν, ο Γουάιλντερ γυρίζει σελίδα στην καριέρα του και και ξεκινάει μία νέα εποχή έχοντας πλέον ως συνεργάτη στο σενάριο, τον Ι.Α.Λ. Ντάιαμοντ. Μαζί του φτιάχνει μερικά από τα μεγάλα του αριστουργήματα, όπως: το «Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» του 1959, μία παρωδία των γκανγκστερικών ταινιών, με το απολαυστικό, πρωταγωνιστικό τρίο των: Τζακ Λέμον, Μέριλιν Μονρόε και Τόνι Κέρτις.
Ακολουθεί το 1960 «Η Γκαρσονιέρα», μία τολμηρή για τα χολιγουντιανά πρότυπα της εποχής, δραματική κομεντί, το «Ένα, Δύο Τρία» του 1961, μία σατιρική κωμωδία με φόντο το «διχασμένο» Βερολίνο, η «Γλυκιά μου Ιρμα» του 1963, άλλη μία απολαυστική κωμωδία, διασκευή θεατρικού έργου, επίσης με τον Τζακ Λέμον και τη Σίρλεϊ ΜακΛέιν, το «Φίλησέ με Κουτέ» του 1964, μία προκλητική, για τα τότε ήθη της Αμερικής, κωμωδία και βέβαια το «Ένας Υπέροχος Απατεώνας» του 1966, με πρωταγωνιστές το απολαυστικό δίδυμο των: Γουόλτερ Ματάου (Όσκαρ Ερμηνείας) να ερμηνεύει τον αδίστακτο και αμοραλιστή δικηγόρο του Τζακ Λέμον.
Η δεκαετία του ’70 αρχίζει με τις ταινίες «Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς» (1970), από την οποία οι παραγωγοί αφαίρεσαν ένα ολόκληρο επεισόδιο, ενώ ακολουθούν η ρομαντική, ειρωνική κωμωδία «Αβάντι» (1972) και πάλι με τον Τζακ Λέμον, καθώς και η καυστική απέναντι στον Τύπο κωμωδία «Η Πρώτη Σελίδα» του 1974, με τον δημοσιογράφο Λέμον να συγκρούεται με τον εκδότη του, Ματάου. Θα περάσουν όμως τέσσερα χρόνια πριν ο Γουάιλντερ μπορέσει να γυρίσει την επόμενη ταινία του, το «Φεντόρα» του 1978, ιστορία μίας απομονωμένης ηθοποιού, εμπνευσμένης από την Γκρέτα Γκάρμπο, που τμήμα της γυρίστηκε στην Ελλάδα. Η καριέρα του κλείνει με μια ακόμη απολαυστική κωμωδία, «Τα Φιλαράκια» του 1981, με πρωταγωνιστές για ακόμη μία φορά το υπέροχο δίδυμο των Λέμον και Ματάου.
Η καριέρα του Μπίλι Γουάιλντερ, διήρκεσε περισσότερο από πενήντα χρόνια και θεωρείται δικαίως ως ένας από τους πιο ιδιοφυείς σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του Χόλλυγουντ, με μία ευρεία γκάμα ταινιών που μας προσέφερε απλόχερα. Η βράβευσή του με τρία Όσκαρ τόσο για την παραγωγή, όσο και για τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας «Η Γκαρσονιέρα» (The Apartment, 1960), τον κατέστησε ως έναν από τους μόλις πέντε καλλιτέχνες, που έχουν καταφέρει αυτό το επίτευγμα.
Δεκατέσσερις από τους ηθοποιούς που σκηνοθέτησε ο Γουάιλντερ προτάθηκαν για Όσκαρ. Το 1986 τιμήθηκε για την προσφορά του στην έβδομη τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης με το Irving G. Thalberg Memorial Award το 1988 και με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών το 1993. Ο Μπίλι Γουάιλντερ έφυγε στις 27 Μαρτίου του 2002, αφήνοντας μία αξιομνημόνευτη παρακαταθήκη ταινιών, συμβάλλοντας με το έργο του, τόσο στην εξέλιξη του ίδιου του μέσου, όσο και στην αφύπνιση του κοινού.

Για τη συνέχεια, θα ρίξουμε μία ματιά σε έξι από τις πλέον χαρακτηριστικές και προσωπικά αγαπημένες δημιουργίες του σπουδαίου Μπίλι Γουάιλντερ:

«Η Λεωφόρος της Δύσεως» (Sunset Blvd. – 1950)
«Το Τελευταίο Ατού» (Ace in the Hole – 1951)
«Σαμπρίνα» (Sabrina – 1954)
«Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» (Some Like it Hot – 1959)
«Γκαρσονιέρα» (The Apartment – 1960)
«Η Πρώτη Σελίδα» (The Front Page – 1974)

«Η Λεωφόρος της Δύσεως» (Sunset Blvd. – 1950)

Η Νόρμα (Γκλόρια Σουάνσον) είναι μία πρώην σταρ του βωβού κινηματογράφου, που ζει με τον μπάτλερ Μαξ (Έριχ Φον Στροχάιμ), πρώην σκηνοθέτη και άνδρα της, στη Sunset Boulevard (Λεωφόρο της Δύσης) γύρω στα τέλη της δεκαετίας του ‘50. Η Νόρμα, ονειρεύεται την επιστροφή της στην μεγάλη οθόνη και κάπου εκεί, συναντά τον Τζο (Γούλιαμ Χόλντεν). Έναν ασήμαντο σεναριογράφο που κυνηγημένος από τους πιστωτές του, βρίσκει καταφύγιο στην έπαυλή της, υποσχόμενος να την βοηθήσει να κάνει μία δυναμική επιστροφή στη βιομηχανία του θεάματος.
Σταδιακά, αναπτύσσεται μεταξύ τους μία σχέση εξάρτησης και πάθους, που σιγά σιγά θα τους οδηγήσει μοιραία, στην καταστροφή. Όταν ο Τζο θα γνωρίσει και θα ερωτευτεί μια νεώτερη κοπέλα, η Νόρμα παρασύρεται από το ερωτικό της πάθος, χάνει τελείως τη λογική της και αρχίζει τις σκηνές ζηλοτυπίας με έντονες συναισθηματικές εκρήξεις. Με τον καιρό όμως ο Τζο, αρχίζει να νιώθει φυλακισμένος, αλλά η Νόρμα, δεν σκοπεύει να τον αφήσει να την εγκαταλείψει έτσι εύκολα…
Ένα από τα πιο καυστικά σχόλια απέναντι στο Χόλλυγουντ και στον ίδιο του τον μύθο. Υπέροχη κορύφωση του δράματος που μας οδηγεί με ακρίβεια σ’ ένα ελεγειακό και παράλληλα μεγαλειώδες γκρο πλαν της Νόρα, πριν πέσει ολοκληρωτικά η αυλαία. O μίτος της «Λεωφόρου της Δύσης» (Sunset Boulevard), ξετυλίγεται μοναδικά από τον Μπίλι Γουάιλντερ. Στα συν της ταινίας, οι πολύ καλές ερμηνείες, αρχής γενομένης με αυτήν της Γκλόρια Σουάνσον στον πρωταγωνιστικό ρόλο, του ηθοποιού και σκηνοθέτη Έριχ Φον Στροχάιμ στον ρόλο του υπηρέτη, ενώ εντύπωση προκαλούν και τα περάσματα των πολύ γνωστών για την εποχή ηθοποιών: Cecil B. DeMille και Buster Keaton.
Φυσικό ακόλουθο λοιπόν όλων αυτών, ήταν το φιλμ να κερδίσει τρία Όσκαρ (Σεναρίου, Σκηνικών, Μουσικής), ενώ είχε ακόμα και οκτώ ακόμα υποψηφιότητες στα Όσκαρ του 1951 (Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α’ και Β’ Ανδρικού Ρόλου, Α’ και Β’ Γυναικείου Ρόλου, Φωτογραφίας και Μοντάζ). Επίσης, βραβεύτηκε με τέσσερις Χρυσές Σφαίρες (Καλύτερης Δραματικής ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α’ Γυναικείου Ρόλου και Μουσικής), ενώ τέλος η Γκλόρια Σουάνσον κέρδισε εκείνη τη χρονιά και το βραβείο Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας από τη Διεθνή Ένωση Κριτικών.

«Το Τελευταίο Ατού» (Ace in the Hole – 1951)

«Μπορώ να χειριστώ μεγάλες ειδήσεις και μικρές ειδήσεις. Και αν δεν υπάρχουν καθόλου ειδήσεις, θα βγω έξω και θα δαγκώσω ένα σκύλο» – Το Τελευταίο Ατού (1951)
Ο Τσακ Τέιτουμ (Κερκ Ντάγκλας) είναι ένας πολύ φιλόδοξος, εγωκεντρικός, ξύπνιος αλλά σε πτώση, ρεπόρτερ. Πηγαίνει ένα ταξίδι στο Νέο Μεξικό, αφού έχει απολυθεί από έντεκα εφημερίδες για δυσφήμιση, μοιχεία και ποτό, ανάμεσα στα άλλα. Εκεί έχει βρει μια ασήμαντη δουλειά σε μια μικρή τοπική εφημερίδα. Προσπαθεί να παραμείνει νηφάλιος και δουλεύει ήρεμα.
Ξαφνικά κι ενώ καλύπτει ένα ασήμαντο νέο, ο Τέιτουμ θα ανακαλύψει μία εντυπωσιακή είδηση: ένας άντρας, ο Λίο Μινόζα (Richard Benedict), έχει παγιδευτεί μέσα σε μια σπηλιά που κατέρρευσε. Πιστεύοντας ότι έχει βρει τη χρυσή ευκαιρία που θα τον ξαναφέρει στην επιφάνεια και θα του δώσει φήμη, ο ήρωας μας εκμεταλλεύεται την είδηση και την ανάγει σε πρώτο θέμα στις τοπικές εφημερίδες.
Γύρω από τον άτυχο παγιδευμένο άντρα ενορχηστρώνεται ένα ολόκληρο δημοσιογραφικό γεγονός, που εξελίσσεται σ’ ένα προϊόν εκμετάλλευσης των μίντια. Στην έρημη κοιλάδα έξω από τη σπηλιά, στήνονται υπαίθρια μαγαζιά που πουλάνε πρόχειρο φαγητό, λούνα παρκ, μπάντες που βγάζουν τραγούδια σχετικά με το θέμα, ενώ τα πούλμαν με τους τουρίστες διαδέχονται το ένα το άλλο.
Όλοι θέλουν να βρεθούν σε αυτό το συμβάν που έχει λάβει τεράστια δημοσιότητα. Και όσο πιο μεγάλο γίνεται το γεγονός στις ειδήσεις, όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον απομακρύνεται από τον κύριο και αληθινό σκοπό της είδησης και τη διάσωση του εγκλωβισμένου άντρα…
«Το Τελευταίο Ατού» του Μπίλι Γουάιλντερ, είναι ένα αριστουργηματικό φιλμ νουάρ που μέσα από ένα έξυπνο σενάριο (υποψήφιο για Όσκαρ) στηλιτεύει τη χειραγώγηση, την εκμετάλλευση και τον οπορτουνισμό των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Η ταινία είναι ένα σκληρό, αλλά συνάμα και ρεαλιστικό πορτρέτο του χειρισμού των ειδήσεων από τα μίντια. Μία ανοιχτή επίθεση στη διεφθαρμένη δημοσιογραφία και τον ζοφερό χαρακτήρα του «αιμοδιψούς» κοινού. Κανένας δεν γλιτώνει από την αυστηρή κριτική. Μια ταινία που έγινε πριν από 65 χρόνια και που παραμένει επίκαιρη, περισσότερο από ποτέ.
Ο Μπίλι Γουάιλντερ μίλησε για αλήθειες της αμερικανικής κοινωνίας, έφερε στο φως την υποκρισία της, ενώ παράλληλα κατέδειξε τον κιτρινισμό πολλών δημοσιογράφων. Μόνο τυχαίο δεν είναι λοιπόν που η ταινία στην εποχή της κάθε άλλο παρά ως εμπορική επιτυχία χαρακτηρίστηκε. Αντίθετα στην Ευρώπη το φιλμ είχε πολύ καλύτερη αποδοχή και μάλιστα κέρδισε το Βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ της Βενετίας.
Αξίζει τέλος να σημειώσουμε ότι για το σενάριο αυτής της ταινίας, ο Ουάιλντερ δεν διάλεξε τον παλιό του συνεργάτη Τσάρλς Μπράκετ, αλλά τους Ουόλτερ Νιούμαν και Λέσερ Σάμιουελς. Μαζί γράψανε ένα από τα πιο καυστικά σενάρια του Χόλιγουντ της εποχής. Σενάριο, που ήταν σίγουρο ότι θα ενοχλούσε. Αλλά δε σταμάτησαν εκεί οι σεναριογράφοι και για να το κάνουν ακόμα πιο επικριτικό, τοποθετούν τον άτυχο άνδρα να εγκλωβίζεται σ’ ένα βουνό, το οποίο θεωρείται ως ιερός χώρος των Ινδιάνων. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα η εισβολή του πλήθους σε αυτόν να αναστατώνει τα πνεύματα των προγόνων τους και να αποτελεί ύβρη…
«Μόλις επέστρεψα από μια περιοδεία στη χώρα, όπου παρακολούθησα πολλές προβολές της τελευταίας μου ταινίας – «Το Τελευταίο Ατού» (Ace in the Hole – 1951). Ποτέ σε ολόκληρη την καριέρα μου, συμπεριλαμβανομένης και της ταινίας μου «Φλογισμένα Πάθη», καμιά δεν έχει προκαλέσει τόσο έντονες, θερμές, επίμαχες συζητήσεις, όσο αυτή εδώ» Κερκ Ντάγκλας

«Σαμπρίνα» (Sabrina – 1954)

Δύο αδέλφια, ο Λάινους (Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ) και ο Ντέιβιντ Λάραμπι (Γουίλιαμ Χόλντεν), κληρονομούν την τεράστια περιουσία του πατέρα τους. Ο σοβαρός Λάινους αφοσιώνεται στις οικογενειακές επιχειρήσεις, ενώ ο Ντέιβιντ ενδιαφέρεται μόνο για τα γρήγορα αυτοκίνητα και τις όμορφες γυναίκες.
Η κόρη του σοφέρ της οικογένειας, η Σαμπρίνα (Όντρεϊ Χέπμπορν), επιχειρεί να αυτοκτονήσει από έρωτα για τον Ντέιβιντ, αλλά σώζεται από τον Λάινους. Ο πατέρας της τότε την στέλνει στο Παρίσι για σπουδές, όπου θα μεταμορφωθεί σε μια καλλιεργημένη και γοητευτική γυναίκα. Όταν επιστρέφει στην έπαυλη των Λάραμπι, τα πάντα αλλάζουν, αφού ο Ντέιβιντ εντυπωσιάζεται μαζί της, ενώ ο Λάινους αρχίζει να την φλερτάρει.
Μία κλασσική και χαριτωμένη κομεντί, βασισμένη στο θεατρικό έργο του Σάμιουελ Τέλορ, με τίτλο: «Sabrina Fair». Η ταινία ακολούθησε το εντυπωσιακό ντεμπούτο της Όντρεϊ Χέμπορν στο Χόλλυγουντ («Διακοπές στη Ρώμη»- Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου) και στο πλευρό της έχει τους δημοφιλείς και καλούς ηθοποιούς, Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ και Γουίλιαμ Χόλντεν. Τέλος να σημειώσουμε ότι το φιλμ βραβεύτηκε με Όσκαρ Κοστουμιών και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Σεναρίου.

«Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» (Some Like it Hot – 1959)

Δύο μουσικοί από το Σικάγο, ο Joe (Τόνι Κέρτις) και ο Jerry (Τζακ Λέμον), γίνονται τυχαία μάρτυρες ενός ξεκαθαρίσματος λογαριασμών μεταξύ τοπικών γκάνγκστερ. Άμεσα επιβιβάζονται σ’ ένα τρένο με κατεύθυνση την Φλόριδα. Όταν όμως κατεβαίνουν από το τρένο, είναι πλέον η Josephine και η Daphne, τα δύο νέα μέλη ενός γυναικείου jazz συγκροτήματος.
Η κάλυψη τους είναι τέλεια, μέχρι τη στιγμή που μια απογοητευμένη από την αγάπη τραγουδίστρια (Μέριλιν Μονρόε), πέφτει πάνω στη Josephine. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ένας παλιός playboy ερωτεύεται τη Daphne, ενώ το αφεντικό του υποκόσμου αρνείται να πειστεί για την απάτη.
Μία κλασσική κωμωδία δια χειρός Μπίλι Γουάιλντερ. Υποψήφια για 6 βραβεία Όσκαρ, κέρδισε όμως μόνο αυτό για την κατηγορία κοστουμιών, ενώ παράλληλα τιμήθηκε με τρεις Χρυσές Σφαίρες. Αν και από πολλούς θεωρείται υπερεκτιμημένη, είχε τεράστια απήχηση στο κοινό και είναι χαρακτηριστικό το γεγονός, ότι στο Internet Movie Data Base (imdb) βρίσκεται στη θέση 89, με τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο Μπίλι Γουάιλντερ είναι ένας από τους λίγους σκηνοθέτες ο οποίος κατάφερε μεταξύ άλλων να αξιοποιήσει το ταλέντο και τη λάμψη της Μέριλιν Μονρόε. Το φιλμ «Μερικοί το Προτιμούν Καυτό» (Some Like it Hot – 1959) είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα και αποτελεί τη δεύτερη συνεργασία τους, καθώς το 1955 είχε προηγηθεί η ταινία «Επτά Χρόνια Φαγούρας» (The Seven Year Itch).

«Η Γκαρσονιέρα» (The Apartment – 1960)

Ο Τζακ Λέμον υποδύεται τον Κ.Κ. Μπαντ Μπάξτερ, έναν μοναχικό χαμηλόμισθο υπάλληλο μιας ασφαλιστικής εταιρίας στη Νέα Υόρκη. Στην προσπάθεια του να ανέλθει τα αξιώματα, δανείζει το διαμέρισμα του στους ανωτέρους του, για να διασκεδάζουν με τις ερωμένες τους.

Αντίθετα όμως η δική του ερωτική ζωή δεν εξελίσσεται καθόλου καλά, αφού είναι ερωτευμένος με το κορίτσι του ασανσέρ, την Φραν Κιούμπελικ. Ακόμα χειρότερα η Φραν έχει σχέση με το μεγάλο αφεντικό, που και αυτό θα ζητήσει με τη σειρά του το «χρυσό» κλειδάκι από τον Μπάξτερ…

Πολυβραβευμένη ταινία, που έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών. Ανάμεσα στα πολλά βραβεία που έχει κερδίσει, αξίζει να αναφέρουμε τα πέντε Όσκαρ με τα οποία τιμήθηκε, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν τα δύο στις κατηγορίες Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας το 1960. Η χημεία των δύο πρωταγωνιστών είναι εκπληκτική, με τους Τζακ Λέμον και Σίρλεϊ Μακ Λέιν να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους. Τρία χρόνια μετά ο Μπίλι Γουάιλντερ θα τους ξανασκηνοθετήσει στην ταινία «Η Τροτέζα» (Irma La Douce, 1963 – Όσκαρ Καλύτερου Σάουντρακ).
«Η Πρώτη Σελίδα» (The Front Page – 1974)
Μεταφερόμαστε στο 1929, όπου ο σκληρός εκδότης της Chicago Examiner, Walter Burns (Γουόλτερ Ματάου) και ο κορυφαίος δημοσιογράφος της εφημερίδας Hildy Jonson (Τζακ Λέμον) είναι σίγουροι πως μπορούν να καλύψουν οποιοδήποτε θέμα. Όμως ο Hildy αποφασίζει να παντρευτεί τη νεαρή χήρα Peggy (Σούζαν Σάραντον) και ν’ αφήσει την εφημερίδα προς απογοήτευση του εκδότη του.
Την ημέρα που ο Hildy κερνάει τα αποχαιρετιστήρια ποτά στους συναδέλφους του, ενόσω περιμένουν την επερχόμενη εκτέλεση του δολοφόνου αστυνομικών Earl Williams, ο Williams δραπετεύει και το ένστικτο του Hildy τον ωθεί στο να βγάλει πρώτος το λαβράκι. Εν τω μεταξύ η Peggy περιμένει να παντρευτεί…

Μία από τις τελευταίες δημιουργίες του Μπίλι Γουάιλντερ (θα ακολουθήσουν ακόμη δύο, το «Fedora» του 1978 και το «Buddy Buddy» του 1981), με δύο από τους αγαπημένους του ηθοποιούς. Ο λόγος για το ασυναγώνιστο δίδυμο των Γουόλτερ Ματάου και Τζακ Λέμον, που έχουν γράψει τη δικιά τους σπουδαία ιστορία στην μεγάλη οθόνη. Δίπλα τους συναντάμε την αγνώριστη Σούζαν Σάραντον σε μία από τις πρώτες της ταινίες, σε ηλικία εικοσιοκτώ χρονών. Βασισμένο στο επιτυχημένο θεατρικό έργο των Ben Hecht και Charles MacArthur, η ταινία «Η Πρώτη Σελίδα» αποτελεί μία χαρακτηριστική κωμωδία της φιλμογραφίας του Γουάιλντερ, υποψήφια για τρεις Χρυσές Σφαίρες.
«Είμαι ένας συγγραφέας αλλά και πάλι κανείς δεν είναι τέλειος» Μπίλι Γουάιλντερ (22/06/1906 – 27/03/2002)

http://tvxs.gr/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s