Σούπα Πάπιας (Duck Soup, 1933) με τους αδελφούς Μαρξ την Κυριακή 27.11.2016 στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση στο Σχολείο του Σινεμά

duck-soup-1933-000

Την Κυριακή 27.11.2016 στις 20.00 στο Σχολείο του Σινεμά (Τσαμαδού 26-28, Εξάρχεια) θα προβληθεί με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση η καλύτερη ταινία των Αδελφών Μάρξ Σούπα Πάπιας (1933). Για κάθε ενδεχόμενο επειδή ο χώρος είναι μικρός εξασφαλίστε μια θέση τηλεφωνώντας στα 2130 159 816, 6944143564 και στέλνοντας e-mail στο schoolofcinemagr@gmail.com. ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΣΤΙΣ 20.00 ΣΥΝΕΒΗ ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ (1934) ΤΟΥ ΦΡΑΝΚ ΚΑΠΡΑ

Κωμωδία 1933 | Α/Μ | Διάρκεια: 70′

Αμερικανική ταινία, σκηνοθεσία Λίο ΜακΚάρεϊ 

Η εκατομμυριούχος Τισντέιλ επιβάλλει ως νέο πρόεδρο της Φριντόνια τον παλαβιάρη Φαϊρφλάι με τον οποίο είναι ερωτευμένη. Τη φλερτάρει όμως κι ο πρέσβης της γειτονικής Σιλβάνια, ο οποίος στέλνει ως κατασκόπους τον Πίνκι και τον Τσικολίνι. Σύντομα ωστόσο ξεσπά πόλεμος για την καρδιά (δηλαδή για τα λεφτά) της γηραιάς ευεργέτιδας. Η πιο παλαβιάρικη ταινία των (ακόμα) τεσσάρων αδελφών Μαρξ κι ένα αριστούργημα της σουρεαλιστικής, nonsense κωμωδίας.

Σούπα πάπιας 5 / 5 στο αθηνόραμα

Σκηνοθέτης: Leo McCarey

Σενάριο: Bert Kalmar, Harry Ruby

Φωτογραφία: Henry Sharp

Μουσική: Bert Kalmar, John Leipold,Harry Ruby

Ηθοποιοί: Groucho Marx, Harpo Marx, Chico Marx, Zeppo Marx, Margaret Dumont, Louis Calhern, Raquel Torres, Edgar Kennedy

Τοποθεσία: Η.Π.Α. 1933

duck-soup-1933-002

Οι αδερφοί Marx ήταν πέντε αδέρφια που ανέτρεψαν τον κόσμο της κωμωδίας, της σάτιρας, της χοντροκομμένης φάρσας, του αυτοσαρκασμού και του ανελέητου, υπερφίαλου, εφήμερου χιούμορ. Chico, Harpo, Groucho, Gummo και Zeppo. Its one for all and two for five, όπως τραγουδάνε στο Animal Crackers [1930]. Ένας για όλουςο Γκάμο που έγινε ο μάνατζερ τουςκαι δυο για τους πέντετον ακολούθησε αποσυρόμενος και ο Ζέπο-. Οι τρεις εναπομείναντες στη σκηνή και στην οθόνη, Τσίκο, Χάρπο και Γκρούσο, τα έδωσαν όλα και μέχρι τελικής πτώσεως.

Έχοντας εξασκήσει κατά τον καλύτερο τρόπο τις ερμηνευτικές τους ικανότητες μέσα από το χώρο της επιθεώρησης, κατέκτησαν στη συνέχεια το Μπρόντγουεϊ. Σύντομα αποδείχτηκε ότι ο άψογος συγχρονισμός τον οποίο επιδείκνυαν οι αδελφοί Marx ως κωμικοί επάνω στη σκηνή, ήταν κάτι που τους συνόδευε και στην πραγματική ζωή. Την εποχή που γνώριζαν τεράστια επιτυχία στα θέατρα της Νέας Υόρκης εμφανίστηκε ο ομιλών κινηματογράφος. Καθώς λοιπόν αναζητούσαν να κατακτήσουν ένα νέο κοινό, ο τελευταίος τους έδωσε την ευκαιρία που ζητούσαν.

Η “Σούπα Πάπιας θεωρείται σήμερα το κορυφαίο τους αριστούργημα αν και την εποχή που κυκλοφόρησε δεν έτυχε της δέουσας προσοχής. Αυτή είναι και η κατάρα των πρωτοπόρων. Επειδή είναι πολύ μπροστά απ’ την εποχή τους, λανθάνουν ευρείας αναγνώρισης και μέλλεται να τους [ξαν]ανακαλύψουν οι επόμενες γενιές. Οι αυτοσχέδιοι διάλογοι φτάνουν στα όρια της λεκτικής αναρχίας, η αντιπολεμική τους σάτιρα τσακίζει κόκαλα. Απ’ όλες τις κωμωδίες των αδερφών Marx, η «Σούπα πάπιας» δεν είναι μόνο, μαζί με το «Μια νύχτα στην όπερα», η πιο τρελή και πιο αναρχική ταινία τους, αλλά και η μόνη στην οποία είχαν για σκηνοθέτη έναν πραγματικά μεγάλο δημιουργό, τον Λίο Μακ Κάρεη, σκηνοθέτη ειδικευμένο στην κωμωδία, με μεγάλη θητεία στο σλάπστικ.

Σύμφωνα με το σενάριο της ταινίας, ο Groucho παίζει τον δικτάτορα της Φριντόνια με το όνομα Ρούφους Φαϊαρφλάι, προστάτιδα του οποίου είναι η ευκατάστατη κυρία Τίσντεϊλ. Την τελευταία υποδύεται η Margaret Dumont, που για άλλη μια φορά συναντούμε στο ρόλο του θύματος που καλείται να υπομείνει καρτερικά την προσβλητική συμπεριφορά του Groucho. Τα πράγματα όμως περιπλέκονται όταν ο πρεσβευτής της Σιλβάνια, ο Τριντίνο, ο οποίος θέλει να θέσει τη Φριντόνια υπό τον έλεγχό του, προσλαμβάνει ως κατασκόπους του τους Harpo και Chico. Αυτή η πλοκή, αν και υποτυπώδης, αποδεικνύεται ικανή να στηρίξει μερικές από τις καλύτερες κωμικές σεκάνς που γυρίστηκαν ποτέ.

Το κωμικό στιλ των αδελφών Marx στηρίζεται στο συνδυασμό μιας συνεχούς, σχεδόν φρενήρους κίνησης με πνευματώδεις διαλόγους, οι οποίοι κυριολεκτικά απογειώνονται από τον ανεπανάληπτο Groucho. Το χιούμορ των ταινιών τους θεωρείται σε τέτοιο βαθμό προσβλητικό, που αγγίζει τη σουρεαλιστική σάτιρα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Μπενίτο Μουσολίνι θεώρησε τον χαρακτήρα που υποδύεται ο Groucho επίθεση προς το πρόσωπό του, με αποτέλεσμα να απαγορεύσει την κυκλοφορία της ταινίας στην Ιταλία. Εννοείται πως τίποτα δεν θα μπορούσε να ευχαριστήσει τους αδερφούς Marx περισσότερο από μια τέτοια εξέλιξη.

Από τις πέντε ταινίες που γύρισαν οι αδελφοί Marx στα studio της Paramount στη Νέα Υόρκη, η «Σούπα από πάπια» είναι η τελευταία στην οποία εμφανίζονται όλα τα μέλη της ομάδας. Αργότερα ο Zeppo, ο νεότερος και ο πιο φυσιολογικός από τους αδερφούς, εγκατέλειψε την ομάδα για να γίνει ατζέντης και εφευρέτης. Όπως τόσες άλλες ταινίες που σήμερα θεωρούνται κλασικές, γνώρισε μια μάλλον μέτρια εισπρακτική υποδοχή. Αν και διαρκεί μόνο 70 λεπτά, καταφέρνει να συμπεριλάβει πληθώρα αστείων, από μπηχτές στον Paul Revere και τα μιούζικαλ της εποχής, μέχρι την απρόσμενη χρήση αρχειακού υλικού, και από τα ευρηματικά σκετς, όπως αυτό με τα τρία καπέλα, μέχρι το γνωστό νούμερο με τον καθρέφτη. Παραμένει μια θαυμάσια σάτιρα, παρωδία της δικτατορίας, χωρίς όμως το διδακτισμό ή την ηθικολογία των ταινιών του είδους. Εδώ οι αδερφοί Marx συνδυάζουν τέλεια το οπτικό χιούμορ της βουβής κωμωδίας με το λεκτικό χιούμορ του ομιλούντος κινηματογράφου, δημιουργώντας μ’ αυτό έναν εντελώς δικό τους, προσωπικό κόσμο και καλώντας το θεατή να μπει και να συμμετάσχει μαζί τους στην ανατροπή και την ολοσχερή καταστροφή των αστικών αξιών της οποιασδήποτε στενοκέφαλης λογικής. Κάθε κωμωδία των αδερφών Marx είναι κι ένα διαμάντι γεμάτο σουρεαλισμό, ανατρεπτικό, αναρχικό χιούμορ που σε περνάει στην άλλη πλευρά της κοινωνίας μας, μια πλευρά απελευθερωμένη από ταμπού, από κάθε φοβία, από κάθε φραγμό που βάζει τροχοπέδη στη φαντασία.

Βιβλιογραφία: Οι 100 καλύτερες ταινίες μου, Νίνος Φένεκ Μικελίδης (Εκδόσεις Καστανιώτη)


duck-soup

Αδελφοί Μαρξ

Οι Αδερφοί Μαρξ (The Marx Brothers) ήταν ένα κωμικό γκρουπ, ίσως το σημαντικότερο της αμερικανικής φαρσοκωμωδίας, που το αποτελούσαν τέσσερα αδέρφια γερμανοεβραϊκής καταγωγής (ο Γκράουτσο, ο Τσίκο, ο Χάρπο και ο Ζέπο). Στα μέσα της δεκαετίας του ’20 ήταν μεγάλοι σταρ του Μπρόντγουεϊ παίζοντας με πολύ μεγάλη επιτυχία σε μιούζικαλ και μουσικές φάρσες.

Γκράουτσο Μαρξ

Ο Γκράουτσο (γεννήθηκε στην Νέα Υόρκη, στις 2 Οκτωβρίου 1895 και πέθανε στο Χόλιγουντ, στις 3 Αυγούστου 1977) ήταν μια ζωντανή, κινούμενη γελοιογραφία. Φορά σμόκιν, περπατά καμπουριαστός, έχει ψεύτικο ζωγραφισμένο μουστάκι και το αιώνιο πούρο του αμερικανού επιχειρηματία στα χείλη. Ασταμάτητα φλύαρος, φλερτάρει, κουνώντας τσαχπίνικα τα φρύδια του, με χονδρά υπονοούμενα εκστομίζοντας συνέχεια σουρεαλιστικές φράσεις, λογοπαίγνια, σαρκασμούς, σόκιν ανέκδοτα και χωριάτικα αστεία. Αποτελεί τον φυσικό ηγέτη και το επίκεντρο όλων των ταινιών του γκρουπ. Από αυτόν ξεκινούν και καταλήγουν τα καλύτερα γκαγκ, ενώ διάφορες ατάκες που κατά καιρούς έχει πει επαναλαμβάνονται ασταμάτητα από κωμικούς του μιούζικ χολ ή σε διάφορα βιβλία κάθε λογής, από κινηματογραφικά δοκίμια έως συλλογές ποιημάτων.

Χάρπο Μαρξ

Στον αντίποδα του φλύαρου Γκράουτσο, βρίσκεται ο «μουγκός» Χάρπο (γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, στις 23 Νοεμβρίου 1893 και πέθανε στο Χόλιγουντ, στις 28 Σεπτεμβρίου 1964) ένας επιθετικός μίμος με το χερουβικό πρόσωπο και την ξανθιά περούκα με τις μπούκλες και που δεν μιλούσε ποτέ. Το χαμόγελό του συνδύαζε την παιδική αθωότητα και την πονηριά. Λάτρευε την καταστροφή, έπαιζε άρπα και θύμιζε με την εκφραστικότητα του προσώπου του τους Ρωμαίους παντομίμους. Σκάρωνε αδιάκοπα φάρσες και στα χείλη του υπήρχε μονίμως ένα τεράστιο σαρδόνιο χαμόγελο.

Τσίκο Μαρξ

Ο τρίτος αδελφός, o Τσίκο (γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, στις 22 Μαρτίου 1891 και πέθανε στο Χόλιγουντ, στις 11 Οκτωβρίου 1961) είναι ο τύπος του ναπολιτάνου μικροκομπιναδόρου, που κυνηγά το εύκολο κέρδος στον ιππόδρομο, αγαπά τα στοιχήματα και τα χαρτοπαίγνια και γενικά έλκεται από τη μεγάλη ζωή. Ο μποέμικος και τυχοδιωκτικός χαρακτήρας του συγκρούεται με την ενεργητικότητα του Γκράουτσο, αλλά είναι ο μόνος που μπορεί να επικοινωνήσει και να αποκρυπτογραφήσει τα μουγκά «ιερογλυφικά» του Χάρπο.

Ζέπο Μαρξ

Ο τέταρτος από τους αδελφούς, ο Ζέπο,(γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1901 και πέθανε το 1979) παρότι για κάποιο χρονικό διάστημα εμφανιζόταν μαζί τους στο Μπρόντγουεϊ, δεν μπόρεσε να παραμείνει στο γκρουπ για πολύ καιρό. Οι κριτικοί τον χαρακτήριζαν «ρεζέρβα» κι αυτός απογοητευμένος από τις κακές κριτικές και το μέτριο υλικό που «περίσσευε» στις κωμωδίες γι’ αυτόν, τελικά αποτραβήχτηκε από το γκρουπ και ασχολήθηκε με το εμπόριο.

1933_-_duck_soup_movie_poster-01

Ο ρόλος των αδελφών Μαρξ στην εξέλιξη της κωμωδίας

Το πέρασμα από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο σημαδεύτηκε στην κωμωδία από την αποχώρηση όλης της παλιάς φρουράς του σλάπστικ. Ο Μπάστερ Κίτον, ο Χάρολντ Λόιντ και άλλοι δεν μπόρεσαν να επιβιώσουν στον ομιλούντα και έτσι σταμάτησαν να κάνουν ταινίες. Με την παρουσία του μικροφώνου υπήρχαν νέες δυνατότητες που προσέφεραν οι ήχοι, οι διάλογοι και τα αστεία και έτσι αναπτύχθηκε ένα νέο κωμικό ύφος ανάμεσα στην παλιά κωμωδία και τη θεατρική φάρσα. Ο Έρβινγκ Θάλμπεργκ, θαυμαστής ενός κωμικού γκρουπ που έκανε καριέρα σε μουσικές κωμωδίες του Μπρόντγουεϊ με το οικογενειακό τους όνομα: Αδελφοί Μαρξ (Τhe Marx Brothers), είχε την έμπνευση να τους φέρει στον κινηματογράφο. Το συγκρότημα αποτέλεσε τον τέλειο συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις βουβές κωμωδίες και στις ομιλούσες του αμερικανικού κινηματογράφου. Η Παραμάουντ εκτίμησε σωστά το κωμικό δυναμικό του ομιλούντος και το 1929 υπέγραψε με τους Αδελφούς Μαρξ, μετά τις θεατρικές τους επιτυχίες στο Μπρόντγουεϊ. Μετά την ταινία Duck Soup, οι Αδελφοί Μαρξ προσχώρησαν στην MGM το 1934 όπου ο Έρβινγκ Θάλμπεργκ, που ήταν υπεύθυνος για τις ταινίες τους στην MGM εξασφάλισε την εμπορική επιτυχία των Μαρξ. Μερικές από τις ταινίες που κυκλοφόρησαν από την Παραμάουντ και την MGM: « Φτερά αλόγου » (1932), από την Παραμάουντ, « Σούπα πάπιας » (1933), από την Παραμάουντ, « Μια ημέρα στις κούρσες » (1937), από την MGM, «Μια νύχτα στην όπερα » (1935), από την MGM.

Φιλμογραφία

Humorisk (1920)

The Cocoantus (1929)

Animals Crackers (1930)

Monkey Business (1931)

Horse Feathers (1932)

Duck Soup (1933)

A Night at the Opera (1935) (Μια Νύχτα στην Όπερα)

A Day at the Races (1937)

Room Service (1938)

At the Circus (1939)

Go West (1940)

The Big Store (1941)

A Night in Casablanca (1946)

Love Happy (1949)

The Story of Mankind (1957)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

duck-soup-1933-001

Κριτική: Duck Soup (Σούπα Πάπιας) 1933

Σκηνοθεσία Λίο Μακ Κάρει, παίζουν οι αδελφοί Μάρξ

Όπως πολλών άλλων δημιουργών, έτσι και το έργο των αδελφών Μαρξ δεν περιορίζεται σε μία μόνο ταινία. Η Σούπα Πάπιας όμως είναι η καλύτερη επειδή δεν έχει βαρετές στιγμές και δείχνει καλύτερα τις προθέσεις τους.

Πέρα από την αναπόφευκτη αναφορά και σάτιρα των κοινωνικών συμβάσεων, απέναντι από τις οποίες πρέπει να σταθούν για να διαχωρίσουν τη θέση τους, οι αδελφοί Μαρξ δείχνουν ότι η ελευθερία είναι μία γόνιμη, εμπόλεμη κατάσταση και δυστυχώς αγνοείται από τις περισσότερες μονοδιάστατες κωμωδίες τεχνητής ειρήνης. Η στάση τους δεν στερείται λογικής. Αντιθέτως, την υπερβαίνει και ταυτόχρονα παραμένει ανθρώπινη για να επιβιώσει στο παράλογο πλαίσιο της κοινωνίας, με θετική σκέψη που είναι πιο παραγωγική της αρνητικής. Έτσι, μπροστά μας έχουμε μία βαθιά πολιτική ταινία με όλα τα στοιχεία μιας τυπικής θεότρελης φαρσοκωμωδίας. Ακόμη και σήμερα είναι πολύ αστεία. Οι αμέτρητες ατάκες και γκάφες πετυχαίνουν και στα δύο επίπεδα, να εμπλουτίσουν τη στιγμή και να διατηρήσουν την ιδέα.

Οι αδελφοί Μαρξ δεν επιδιώκουν να γίνουν συμπαθείς στο θεατή, ούτε να ταυτιστεί μαζί τους. Κατανοώντας ότι η συμπάθεια είναι παγίδα, δημιούργησαν μία δική τους ψηφίδα στο κινηματογραφικό ψηφιδωτό, στην οποία δεν είναι απαραίτητο να εισχωρήσουμε. Ας επιδιώξουμε καλύτερα να σταθούμε δίπλα της και μαζί να προχωρήσουμε την ιδέα. Στη διαχρονικά λανθασμένη τάση ότι η πληρότητα είναι το ζητούμενο για μία επιτυχημένη ταινία, ο Γκράουτσο Μαρξ βάζει τα γυαλιά και το ψεύτικο μουστάκι του και οραματίζεται την τελειότητα. Αυτός που γνωρίζει ότι η ζωή του είναι παράλογη είναι ελεύθερος.

Δημοσιεύτηκε 12.3. 2014 από τον χρήστη Νίκος Παππάς

http://nikolaspappas.blogspot.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s