Φρανκ Κάπρα ( Frank Capra, 18 Μαΐου 1897 – 3 Σεπτεμβρίου 1991)

Φρανκ Κάπρα: ο πατέρας του feelgood!

Στις 18 Μαΐου του 1897 γεννήθηκε ο Φρανκ Κάπρα, ένας από τους σπουδαιότερους δημιουργούς του αμερικάνικου κινηματογράφου και ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα με τους σημαντικότερους (και αξιοπερίεργους) σταθμούς της καριέρας του.

121 Χρόνια Κινηματογράφου σε 12 Μαθήματα : Πέμπτο Μάθημα [1940-1950 ] το Σάββατο 26.11.2016 στις 16.30

«Συνέβη μια Νύχτα» (1934) του Φράνκ Κάπρα το Σάββατο 26.11.2016 στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση στο Σχολείο του Σινεμά

Σούπα Πάπιας (Duck Soup, 1933) με τους αδελφούς Μαρξ την Κυριακή 27.11.2016 στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση στο Σχολείο του Σινεμά

frank-capra

Ο άνθρωπος που επινόησε τη σκρούμπολ κομεντί, υπέγραψε μερικά από τα πιο φιλελεύθερα έργα του Χίτσκοκ, κέρδισε τρία Όσκαρ σκηνοθεσίας, λάνσαρε την καριέρα βεντετών όπως των Κλοντέτ Κολμπέρ, Μπάρμπαρα Στάνγουϊκ, Τζιν Άρθουρ, Χάρι Λάνγκτον, έδωσε στον Γκάρι Κούπερ και τον Τζέιμς Στιούαρτ μερικούς από τους ωραιότερους ρόλους, έκανε μεγάλη εταιρεία την Columbia, αγωνίστηκε για τον εκδημοκρατισμό του θεσμού των Όσκαρ και πέτυχε το όνομα του σκηνοθέτη να μπαίνει ψηλά στην αφίσα του φιλμ.

Ήταν πάντα το πρότυπο του ανεξάρτητου σκηνοθέτη, ο οποίος κατάφερε να έχει τη δική του καλλιτεχνική ελευθερία στο ασφυκτικά κλειστό σύστημα των στούντιο της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ.

  • Όταν ο Κάπρα μετανάστευσε στις ΗΠΑ, στην ηλικία των έξι ετών, η οικονομική κατάσταση της οικογένειας δεν του επέτρεπε την πολυτέλεια του σχολείου. Ωστόσο ο Φρανκ κατάφερε να να τελειώσει το Γυμνάσιο πουλώντας εφημερίδες, κάτι που συνέχισε και στο Λύκειο, όπου δούλεψε επιπλέον ως θυρωρός τις πρωινές ώρες και έπαιζε σε διάφορα μπιστρό τα Σαββατόβραδα. Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας διαπίστωσε με απογοήτευση ότι ανήκε στην κατηγορία των άνεργων διπλωματούχων. Πήρε, λοιπόν, τους δρόμους και επί τρία χρόνια περιπλανήθηκε σε διάφορες γωνιές της Αμερικής, ταξιδεύοντας παράνομα στα τρένα, κάνοντας τον πλασιέ ή παίζοντας πόκερ!
  • Το Δεκέμβριο του 1921, άνεργος και χωρίς να έχει χρήματα για να πληρώσει το ξενοδοχείο του στο Σαν Φρανσίσκο, γνωρίζεται τυχαία με τον σαιξπηρικό ηθοποιό Γουόλτερ Μόνταγκιου, ο οποίος αν και αγνοούσε τα πάντα γύρω από την κινηματογραφική τεχνική, ήθελε να δοκιμάσει την τύχη του ως κινηματογραφικός παραγωγός. Ο Κάπρα τον πείθει ότι είναι κάποιο σπουδαίο ταλέντο από το Χόλιγουντ που βρίσκεται για διακοπές εκεί, κι ο Μόνταγκιου τον κλείνει για να γυρίσει τη μικρού μήκους ταινία «The Ballad of Fultah Fisher’s Boarding House» από ένα ποίημα του Κίπλινγκ. Το γεγονός ότι η ταινία γυρίστηκε με ερασιτέχνες ηθοποιούς, χωρίς μακιγιάζ και την εξεζητημένη τεχνική των στούντιο, ενθουσίασε την κριτική και η ταινία στάθηκε παραδόξως καλλιτεχνική επιτυχία. Ο νεαρός χημικός μηχανικός είδε με έκπληξη ότι η μικροκομπίνα που πήγε να στήσει στον Μόνταγκιου είχε ως αποτέλεσμα να φανερώσει την καλλιτεχνική του κλίση. Το σινεμά θα είναι από ‘δω και πέρα το μοναδικό βιοποριστικό του επάγγελμα.
  • Η πρώτη του δουλειά στο Χόλιγουντ ήταν αυτή του γκάγκμαν, έβρισκε δηλαδή αστεία για έναν νέο, παντελώς άγνωστο κωμικό με παιδικό πρόσωπο κι ονειροπαρμένο ύφος που ακούει στο όνομα του Χάρι Λάνγκτον. Κοινό και κριτική αγκάλιασαν αμέσως τις μικρού μήκους ταινίες του Λάνγκτον, ο οποίος,τυφλωμένος από την ξαφνική επιτυχία κι υπερεκτιμώντας τις ικανότητές του, ήθελε να γίνει ένας ολοκληρωμένος δημιουργός και να έχει ο ίδιος τη σεναριακή και σκηνοθετική φροντίδα των ταινιών του. Οι συγκρούσεις του με τον Κάπρα ήταν καθημερινές, και σύντομα ο Φρανκ τον εγκαταλείπει σε αναζήτηση νέου στούντιο. Όμως η επιρροή του Λάνγκτον ήταν τόσο ισχυρή, ώστε κανείς να μη θέλει να δώσει δουλειά στον «γκάγκμαν» που ήθελε να παραστήσει τον σκηνοθέτη…
  • Η επόμενη στάση του, στην Columbia, μια ασήμαντη εταιρεία παραγωγής με ερειπωμένα στούντιο, την οποία διεύθυνε ο Χάρι Κον, ο πιο μισητός άνθρωπος στο Χόλιγουντ, ήρθε από τύχη: ο Κάπρα έγινε δεκτός από έναν διευθυντή παραγωγής τον οποίο και ρώτησε πώς και τον επέλεξαν, για να πάρει την εξής παράδοξη απάντηση: «Δεν είμαι εγώ αυτός που είπα να έρθετε, αλλά ο Κον. Διάβαζε μια λίστα από άνεργους σκηνοθέτες και όπως το επίθετό σας αρχίζει από C (Capra) ήταν πρώτο στη σειρά. Μου είπε λοιπόν: “Σαμ, αυτός ο τύπος είναι πρώτος στη λίστα, φώναξέ τον μου”. Του απάντησα: “Μα, Χάρι, διάβασε πρώτα όλα τα ονόματα!” Κι αυτός είπε: “Ο Θεός διάλεξε τον Αβραάμ γιατί το όνομά του ήταν πρώτο. Αυτό μου αρκεί, Πήγαινε να βρεις τον Κάπρα!»
  • Από τύχη άνθισε και η ομιλούσα καριέρα του: όταν η πρώτη του κατά το ήμισυ ομιλούσα ταινία («The Younger Generation») βγήκε στις αίθουσες το Μάρτη του 1929, διαδόθηκε η φήμη ότι κατάφερε να λύσει τα τεχνικά προβλήματα του ήχου εξαιτίας των σπουδών του στο Πανεπιστήμιο, με αποτέλεσμα να γίνει ξαφνικά περιζήτητος από τα άλλα στούντιο!
  • Όταν ο Φρανκ Κάπρα παρουσίασε το αρχικό σενάριο του «Συνέβη Μία Νύχτα» στον Χάρι Κον, κανένας επώνυμος ηθοποιός δε δέχτηκε να παίξει, γιατί το θεώρησαν ανόητο. Ο Κλαρκ Γκέιμπλ, που ήταν με συμβόλαιο με την MGM, ζητούσε εκείνη την εποχή αύξηση και ο Μάγιερ τον «δάνεισε» προσωρινά στον Κον, έτσι για τιμωρία. Όσο για την Κλοντέτ Κολμπέρ, εκείνη πείστηκε να παίξει όταν της διπλασίασαν τον μισθό που έπαιρνε στην Paramount. Έθεσε, όμως, όρο ότι η ταινία θα έπρεπε να τελειώσει στις 23 Δεκεμβρίου, ενώ βρισκόμασταν ήδη στις 21 Νοεμβρίου. Έτσι ο Κάπρα και οι συνεργάτες του είχαν όλο κι όλο έναν μήνα στην διάθεσή τους να προετοιμάσουν τους χώρους των γυρισμάτων και να κάνουν την ταινία, η οποία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε εξωτερικούς χώρους με προϋπολογισμό 325.000 δολάρια!
  • Το «Συνέβη Μια Νύχτα» δεν άλλαξε μόνο την καριέρα του Κάπρα αλλά και την ίδια την βιομηχανία. Η επιτυχία της ταινίας ξεπέρασε κάθε προσδοκία (τιμήθηκε με τα πέντε βασικά βραβεία Όσκαρ, γεγονός μοναδικό στην ιστορία του θεσμού για πολλές ακόμα δεκαετίες), προήγαγε σε μεγάλο στούντιο την Columbia και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εδραίωση της «σκρούμπολ» κωμωδίας, της σοφιστικέ αμερικανικής κομεντί που σχετίζεται με την μπουρλέσκ κωμωδία.

Ήταν μάλιστα τόσο μεγάλη η επίδραση της ταινίας, ώστε να προκαλέσει την διαμαρτυρία της βιοτεχνίας ανδρικών εσώρουχων επειδή ο Κλαρκ Γκέιμπλ δεν φορά φανελάκι, με αποτέλεσμα να πέσουν οι αντίστοιχες πωλήσεις κατά 50%!

Το κυριότερο όμως ήταν μια αλλαγή σε εσωτερικές συνήθειες της βιομηχανίας: ήταν η πρώτη ταινία στην περίοδο του ομιλούντα όπου το όνομα του σκηνοθέτη υπήρχε στην αφίσα και τα ζενερίκ αμέσως μετά τον τίτλο και τους βασικούς πρωταγωνιστές, συμβάλλοντας έτσι στην περαιτέρω ανάδειξη του δημιουργικού ρόλου του σκηνοθέτη του Χόλιγουντ.

  • Παρά το γεγονός ότι η καριέρα του είχε αποκτήσει ένα μομέντουμ που δεν θα ξαναέβρισκε ποτέ, ο Κάπρα παράτησε τα πάντα για να καταταγεί στο στρατό όταν ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Αν και θα ήθελε πολύ να πολεμήσει, στο Πεντάγωνο δεν ήταν τόσο αφελείς για να μη χρησιμοποιήσουν τις ικανότητές του ως κινηματογραφιστή. Έτσι από το 1942 μέχρι το 1945 τον βλέπουμε να επιβλέπει την παραγωγή πολλών προπαγανδιστικών πολεμικών σειρών, ανάμεσά τους το κλασικό πια στο είδος του, «Why We Fight»

*Η επιστροφή του στο Χόλιγουντ δε θα είναι καθόλου θριαμβευτική και η πρώτη του μεταπολεμική ταινία ήταν απλά μία υποχρέωση για να μην χρεοκοπήσει η νεοσύστατη εταιρεία παραγωγής που είχε συνιδρύσει με τον Γουίλιαμ Γουάιλερ και τον Τζορτζ Στίβενς.

Κι όμως το «Μια Υπέροχη Ζωή» (1946) με τον φίλο του, Τζέιμς Στιούαρτ (ο οποίος επίσης είχε μόλις επιστρέψει από τον πόλεμο, τραυματισμένος από τις εμπειρίες του και αβέβαιος για το αν θα μπορούσε να επιστρέψει στο σινεμά) είναι η ταινία που του χάρισε τελικά την αθανασία.

http://www.cinemag.gr/

frank-capra-01

Φρανκ Κάπρα
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Φρανκ Κάπρα

Γέννηση 18 Μαΐου 1897
Bisacquino
Θάνατος 3 Σεπτεμβρίου 1991
La Quinta
Αιτία θανάτου Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Υπηκοότητα Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Ιταλία
Σχολές φοίτησης Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας
Ιδιότητα σκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων, σεναριογράφος, παραγωγός ταινιών, παίκτης πάντζο και συνδικαλιστής
Είδος τέχνης προπαγανδιστική ταινία
Βραβεύσεις Εθνικό μετάλλιο των τεχνών, Όσκαρ Σκηνοθεσίας, Όσκαρ Σκηνοθεσίας, Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Inkpot Award

Ο Φρανκ Κάπρα (Frank Capra, 18 Μαΐου 1897 – 3 Σεπτεμβρίου 1991) ήταν Ιταλός σκηνοθέτης, με καριέρα στις Η.Π.Α.. Κέρδισε τρία Όσκαρ Σκηνοθεσίας και ήταν υποψήφιος άλλες τρεις φορές. Φημίζεται κυρίως για τις κλασσικές του κωμωδίες όπως: Συνέβη μια νύχτα (It happened one night, 1934), Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων (Mr. Deeds goes to town, 1936), Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον (Mr. Smith goes to Washington, 1939) και Μια Υπέροχη Ζωή (It’s a wonderful life, 1946).
Ο Φραντσέσκο Ροζάριο Κάπρα γεννήθηκε το 1897 στην Ιταλία και ο γονείς του μετανάστευσαν στο Λος Άντζελες των ΗΠΑ, όταν αυτός ήταν έξι χρονών. Σε μικρή ηλικία γράφτηκε στο σχολείο των τεχνών του Λος Άντζελες και με το 1918 πήρε πτυχίο σαν χημικός μηχανικός. Όταν ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος υπηρέτησε τον αμερικάνικο στρατό, κόλλησε όμως την ισπανική γρίπη και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αμερική με βαθμό ανθυπολοχαγού. Το 1920 του δόθηκε η αμερικανική υπηκοότητα κι εκείνη την περίοδο ξεκίνησε να δουλεύει σε ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Το 1924 με δυο συναδέλφους του, τον σεναριογράφο Ρόμπερτ Ρίσκιν και τον κάμεραμαν Τζόζεφ Γουόκερ, υπέγραψαν συμβόλαιο σαν ομάδα με την Columbia. Μετά από μια σειρά επιτυχημένων ταινιών με την Columbia ήρθε η αναγνώριση με την πρώτη του υποψηφιότητα στα όσκαρ το 1933 με την ταινία Κυρία για μια μέρα (Lady For A Day), κι η επιβράβευση με το όσκαρ ένα χρόνο μετά για την ταινία Συνέβη μια νύχτα (It happened one night, 1934). Η ταινία αυτή με τον Κλαρκ Γκέιμπλ και την Κλοντέτ Κολμπέρ ήταν η πρώτη που τιμήθηκε και με τα πέντε βασικά βραβεία όσκαρ (ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου κι ερμηνειών). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30 κέρδισε άλλες δυο φορές το βραβείο, το 1936 για το Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων και το 1938 για το Δε θα τα πάρεις μαζί σου (You Can’t Take it With You). Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έκανε ντοκιμαντέρ και αντιπολεμικές ταινίες, υπηρετώντας το στρατό ως ταγματάρχης. Επιστρέφοντας απ’ τον πόλεμο συνέχισε να δουλεύει ως σκηνοθέτης κάνοντας ένα διάλειμμα οκτώ χρόνων τη δεκαετία του ’50. Τελευταία του ταινία ήταν το Η κόμισσα και ο γκάνγκστερ (A pocketful of miracles) του 1961 με τη Μπέτι Ντέιβις και το Γκλεν Φορντ και μετά αποσύρθηκε. Το 1982 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον τίμησε με βραβείο προσφοράς στην 7η τέχνη. Πέθανε στον ύπνο του το 1991 σε ηλικία 94 χρονών.

Επιλεγμένη Φιλμoγραφία

Ladies of Leisure (1930) – Το Ξεβούρκωμα
Platinum Blonde (1931) – Ξανθός Πειρασμός
The Bitter Tea of General Yen (1932) – Σινικό τείχος
American Madness (1932) – Η κατάρρευσις
Lady for a Day (1933) – Κυρία για μια μέρα
It Happened One Night (1934) – Συνέβη μια νύχτα/Νέα Υόρκη, Μαϊάμι – Όσκαρ σκηνοθεσίας
Broadway Bill (1934) – Μπρόντγουεϊ Μπιλ
Mr. Deeds Goes to Town (1936) – Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων – Όσκαρ σκηνοθεσίας
Lost Horizon (1937) – Χαμένος Ορίζοντας
You Can’t Take It With You (1938) – Δε θα τα πάρεις μαζί σου – Όσκαρ σκηνοθεσίας
Mr. Smith Goes to Washington (1939) – Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον/Αμερική χώρα ελευθερίας
Meet John Doe (1941) – Ο Λαός Προστάζει
Why We Fight (1942-45) – Γιατί πολεμάμε (ντοκιμαντέρ)
Arsenic and Old Lace (1944) – Αρσενικό και παλιά δαντέλα
It’s a Wonderful Life (1946) – Μια Υπέροχη Ζωή
State of the Union (1948) – Μετανοώ
Here Comes the Groom (1951) – Παντρευόμουν τον πατέρα μου
A Hole in the Head (1959) – Μια τρύπα στο κεφάλι
Pocketful of Miracles (1961) – Η κόμισσα και ο γκάνγκστερ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s