Η κόκκινη χελώνα (2016), του Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ | αναλυτική παρουσίαση, trailer, η γνώμη των κριτικών, που παίζεται

Η βραβευμένη ταινία του Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ, Η κόκκινη χελώνα, κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες από την Πέμπτη 22 Δεκεμβρίου 2016 από την Seven Films.

Εργαστήρι Κινηματογράφου Δήμου Ζωγράφου 2017  (δεν απευθύνεται μόνο σε δημότες ζωγράφου, πρώτη συνάντηση γνωριμίας στις 8 Γενάρη 2017 στις 11.00 στη Βίλα Βουγά)

Σύνοψη

Το Studio Ghibli του θρυλικού Χαγιάο Μιγιαζάκι, περνά για πρώτη φορά τα σύνορα της χώρας του, και σε συνεργασία με τη Γαλλία, παρουσιάζει ένα πανέμορφο παραμύθι για μικρούς και μεγάλους. Η ιστορία ενός ναυαγού, σε ένα νησί με μόνους κατοίκους χελώνες, καβούρια και πουλιά. Η ιστορία μιας αγάπης που δε χρειάζεται λόγια για να εκφραστεί.

Ο σκηνοθέτης

Ο Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ολλανδία, ενώ σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Γενεύης. Το 1978 αποφοίτησε από το West Surrey με την ταινία του The Interview. Εργάστηκε για ένα χρόνο στη Βαρκελώνη για να μετακομίσει μόνιμα στο Λονδίνο, όπου σκηνοθετεί animation διαφημιστικά για την τηλεόραση και το σινεμά . To 1992 σκηνοθέτησε τη μικρού μήκους Tom Sweep, ακολούθησε το The Monk and the Fish (1994), που ήταν υποψήφιο για Βραβείο Όσκαρ , ενώ απέσπασε κι ένα Βραβείο César. Ο Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ γράφει επίσης και εικονογραφεί παιδικά μυθιστορήματα και διδάσκει animation σε σχολές καλών τεχνών της Αγγλίας και του εξωτερικού.

i-kokkini-xelona-i-gnomi-ton-kritikon

Κριτική

Η Κόκκινη Χελώνα 

Από   Χρήστο Μήτση – 22/12/2016

Λιτό, συγκινητικό και συμβολικό παραμύθι χωρίς λόγια, αλλά γεμάτο ποιητικές, πανέμορφες εικόνες και απλά διατυπωμένες, βαθυστόχαστες φιλοσοφικές ιδέες.

 

Η πρώτη μη γιαπωνέζικη ­συμπαραγωγή στην ιστορία των θρυλικών στούντιο Ghibli του Χαγιάο Μιγιαζάκι («Ταξίδι στη Χώρα των Θαυμάτων» ) είναι ένα βωβό ευρωπαϊκό­ κινούμενο σχέδιο, μεγάλου μήκους σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ολλανδού καρτουνίστα Μίκαελ Ντούντοκ ντε Βιτ, ο οποίος­ έχει κερδίσει Σεζάρ animation ­μικρού μήκους με το «Le Moine et le Poisson» (1994 ) και το αντίστοιχο Όσκαρ με το «Father and Daughter» (2000 ). Γραμμένο από τον ίδιο και τη Γαλλίδα σκηνοθέτιδα Πασκάλ Φεράν («Λαίδη Τσάτερλι» ), ξεκινά σαν διασκευή του «Ροβινσώνα Κρούσου», με έναν ναυαγό να παλεύει με τα κύματα­, τα οποία τον ξεβράζουν σε ένα τροπικό νησί. Διαπιστώνοντας πως συγκάτοικοί του είναι μόνο πουλιά και καβούρια, κατασκευάζει μια σχεδία κι επιχειρεί να επιστρέψει στον πολιτισμό.

Κάθε φορά όμως αποτυγχάνει, αφού μια γιγάντια κόκκινη χελώνα καταστρέφει το πλεούμενό του. Από τις σπάνιες φορές στο σινεμά που με τόσο λίγα εφόδια επιτυγχάνεται ένα τόσο σπουδαίο αποτέλεσμα (στο νου έρχεται το «Κόκκινο Μπαλόνι» του Αλμπέρ Λαμορίς ), η «Κόκκινη Χελώνα» κρατά ως κεντρική ιδέα μια ιστορία επιβίωσης, την οποία διανθίζει με πινελιές φαντασίας που ξεκινούν από οικολογικές αναφορές και φτάνουν μέχρι φροϊδικές αναλύσεις.

Ονειρικές παρεμβάσεις, διακριτικό χιούμορ κι ένας διάχυτος λυρισμός, πάντα συγκρατημένος και βαθιά συγκινητικός, περικυκλώνουν την αρχικά εχθρική και στη συνέχεια εξαιρετικά πολύπλοκη σχέση του ναυαγού με τη χελώνα –του ανθρώπου με τη φύση, του εαυτού μας με τον Άλλον, της πραγματικότητας με τη φαντασία, της ανάγκης με την επιθυμία–, μετατρέποντάς τη σε ένα σοφό, συμβολικό παραμύθι για τη ζωή, τις αξίες και το νόημά της. Με τον συνιδρυτή των Ghibli Ιζάο Τακαχάτα να συνεισφέρει ως καλλιτεχνικός υπεύθυνος, η λιτή σχεδιαστική γραμμή του Ντε Βιτ ενισχύει την κομψότητα και την ποιητική δύναμη της αφήγησης, ενώ προσδίδει ένα ζεν άγγιγμα σε αυτήν τη διαχρονική φιλοσοφική παραβολή.

 

Το ονειρικό στοιχείο είναι το κλειδί για να ανοίξει κάποιος την πόρτα με τα μυστικά της ταινίας. Τι από όλα αυτά που βλέπουμε είναι αλήθεια και τι φαντασίωση; Τι συμβαίνει σε ρεαλιστικό και τι σε συμβολικό επίπεδο; Μια απόκοσμη αύρα, υποστηριζόμενη από τα μελωδικά έγχορδα του Λοράν Περέζ ντελ Μαρ («Το Μεγάλο Ταξίδι της Ζαράφα» ), τους υποβλητικούς έως και απειλητικούς ήχους (η σεκάνς του τσουνάμι ) και τη χρήση των πανέμορφων γενικών πλάνων του νησιού, τονίζει τις μεταφυσικές διαστάσεις του δράματος. Πώς την ίδια στιγμή όλα –από την ειλικρίνεια των συναισθημάτων μέχρι την απλότητα της πλοκής και τα βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα– παραμένουν σε ανθρώπινα μέτρα; Η πόρτα με τα μυστικά της «Κόκκινης Χελώνας», όπως σε κάθε συναρπαστικό κινηματογραφικό παραμύθι, δεν θα ανοίξει ποτέ διάπλατα.

Γαλλία, Βέλγιο. 2016. Διάρκεια: 80΄. Διανομή: SEVEN FILMS.

la-tortue-rogue-001

ΚΡΙΤΙΚΗ 19 DEC  γράφει ο

Τάσος Χατζηευφραιμίδης

Γαλλία, Βέλγιο, Ιαπωνία,

9 στα 10

Υπάρχουν ταινίες χωρίς λόγια (σπάνιες πλέον), υπάρχουν ταινίες που σε κάνουν να χάσεις τα λόγια σου (ακόμα σπανιότερες) και υπάρχουν, τέλος, ταινίες που συνδυάζουν και τις δύο παραπάνω ιδιότητες (μάλλον μοναδικές). Η Κόκκινη Χελώνα του Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ είναι μία από αυτές τις ταινίες της τρίτης κατηγορίας, ένα animation ολότελα διαφορετικό από τα άλλα, που αξίζει να βιωθεί σε μεγάλη οθόνη για να εκτιμηθεί σε όλο του το μεγαλείο.

Για όσους γνωρίζουν τις παραγωγές του ιαπωνικού Στούντιο Γκίμπλι, η φιγούρα του Τότορο είναι γνώριμη στην έναρξη κάθε ταινίας. Εδώ για πρώτη φορά το λογότυπο του στούντιο παρουσιάζεται σε κόκκινο φόντο, αντί του γνώριμου γαλάζιου, όχι μόνο για να τιμήσει το χρώμα του τίτλου, αλλά και γιατί η ταινία σηματοδοτεί μία πρωτιά, καθώς είναι η πρώτη μεγάλου μήκους διεθνής συμπαραγωγή του στούντιο με γαλλικά κεφάλαια, σκηνοθετημένη από Ευρωπαίο, Ολλανδό για την ακρίβεια, δημιουργό.

Ο Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ προκάλεσε αίσθηση πριν από δύο δεκαετίες με τα δύο αριστουργηματικά μικρού μήκους animation του, το «Le Moine et le Poisson» του 1995 και το «Father and Daughter» του 2001. Και τα δύο βρέθηκαν υποψήφια για το Οσκαρ της κατηγορίας, με το δεύτερο να κερδίζει μάλιστα το χρυσό αγαλματίδιο, εκτός των διακρίσεων και των περγαμηνών τους, όμως, κέντρισαν το ενδιαφέρον του θρυλικού επικεφαλής του Στούντιο Γκίμπλι Χαγιάο Μιγιαζάκι, ο οποίος όχι μόνο βρήκε εκλεκτικές συγγένεις με τις δικές του λυρικές δημιουργίες, αλλά πρότεινε στο σκηνοθέτη να συνεργαστεί με το στούντιο, παρέχοντάς του μάλιστα απόλυτα καλλιεχνική και δημιουργική ελευθερία. Το αποτέλεσμα ήταν η πιο περίεργη ταινία στην ιστορία του στούντιο.

Από την εκπληκτική σε σχέδιο και ένταση εναρκτήρια σκηνή της καταιγίδας, όπου ανάμεσα στα θηριώδη κύματα ξεπροβάλει το κεφάλι του ανώνυμου πρωταγωνιστή-ναυαγού που παλεύει με την άγρια θάλασσα, η ταινία θέτει τον άξονα πάνω στον οποίο θα κινηθεί θεματικά : ο άνθρωπος αντιμέτωπος με τη φύση, σε όλη της την αγριότητα και ομορφιά. Στο ερημικό νησί που θα ξεβραστεί ο πρωταγωνιστής θα προσπαθήσει να επιβιώσει αποκομμένος από κάθε ίχνος πολιτισμού. Με μοναδική παρέα μια ομάδα καβουριών και μερικές νεογέννητες χελώνες στην πορεία τους προς τη θάλασσα, ο ανώνυμος ναυαγός θα προσπαθήσει πολλές φορές να εγκαταλείψει ανεπιτυχώς το νησί, φτιάχνοντας αυτοσχέδιες σχεδίες, οι οποίες θα ανατρέπονται μυστηριωδώς από ένα μυστήριο πλάσμα, που θα αποκαλυφθεί πως είναι μια τεράστια κόκκινη χελώνα. Οταν πετύχει μια μέρα τη χελώνα κοντά στην ακτή, θα πάρει την εκδίκησή του, μια μεγάλη όμως έκπληξη θα τον περιμένει την επόμενη μέρα.

Τη συνέχεια δε θα την αποκαλύψουμε γιατί δε θέλουμε να χαλάσουμε τη συγκίνηση και τις διαρκείς εκπλήξεις που προσφέρει απλόχερα η ταινία, ένα οπτικό ποίημα ανείπωτης ομορφιάς και αλληγορικής σοφίας για το μεγαλείο της φύσης και τη μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου μέσα σ’ αυτή.

Συνδυάζοντας το παραδοσιακό σχέδιο με το computer animation και την καθαρή γραμμή του γαλλικού κινουμένου σχεδίου με την πιο περίτεχνη ιαπωνική τεχνοτροπία (ο συνιδρυτης του Γκίμπλι Ισάο Τακαχάτα ήταν καλλιτεχνικός παραγωγός και σύμβουλος στην ταινία), η «Κόκκινη Χελώνα» είναι ο ιδανικός συγκερασμός Ανατολής και Δύσης, ένα πάντρεμα δύο ολότελα διαφορετικών κοσμοθεωριών που ενώνονται σε ένα ενιαίο και ομοιόμορφο σύνολο: από τη μια μεριά ο ορθολογισμός και η μάχη του ανθρώπου να τιθασεύσει τα στοιχεία της φύσης που τον υπερβαίνουν, απο την άλλη το συναίσθημα, το ένστικτο και η παραδοχή της υποταγής σε κάτι που ξεπερνά το ανθρώπινο μέτρο

Χωρίς λόγια, τα οποία θα ήταν άλλωστε περιττά, και χωρίς αφηγηματικά τεχνάσματα, όπως ο Γουίλσον στον «Ναυαγό» του Ζεμέκις, αλλά με τους ήχους της θάλασας και του αέρα κι ένα αριστουργηματικό score από τον Λοράν Πέρεζ Ντελ Μαρ για τις πιο απογειωτικές αισθητικά και συγκινησιακά σκηνές, η «Κόκκινη Χελώνα» είναι η ιστορία του Ρονβινσώνα Κρούσου, όπως θα την αποτύπωνε ένα χαϊκού. Σε μια εποχή όπου τα πάντα εξηγούνται υπερβολικά και φορτώνονται με αναφορές και διακειμενικότητα για να αποκτήσουν βάθος, η ταινία του Ντε Βιτ επαναφέρει τη λησμονημένη σοφία της απλότητας και προσφέρει τη μαγεία ενός έργου τέχνης, προσβάσιμου τόσο σε μεγάλους, όσο και σε παιδιά, που θα έχουν την υπομονή να το ανακαλύψουν. 

flix.gr/

la-tortue-rogue-002

Η Κόκκινη Χελώνα

La Tortue Rouge

2016

    ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Γαλλία, Βέλγιο

    ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ

    ΣΕΝΑΡΙΟ: Μίκαελ Ντουντόκ Ντε Βιτ, Πασκάλ Φερ΄να

    ΗΘΟΠΟΙΟΙ:

    ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ:

    ΜΟΥΣΙΚΗ: Λοράν Περέζ Ντε Μαρ

    ΜΟΝΤΑΖ: Σελίν Κελεπίκις

    ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 80′

    ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ: Κατάλληλο

    ΔΙΑΝΟΜΗ: Seven Films

Η Κόκκινη Χελώνα

Η λεπτή και ευαίσθητη, σχεδιασμένη στο χέρι εικονογράφηση, διαποτίζει το γαλάζιο του ουρανού και το χρυσαφί της άμμου στο οπτικό αριστούργημα του Μίκαελ Ντουντόκ ντε Βιτ που -παρότι δεν ακούς ούτε λέξη κατά τη διάρκειά του- λέει τελικά τόσα πολλά, απευθυνόμενο προς όλους με το παγκόσμιο στοιχείο του συναισθήματος

Από τον Πάνο Αχτσιόγλου

Ούτε ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι δεν θα μπορούσαν να ονειρευτούν μία ομαλότερη, ή καλύτερα, θεματικά πληρέστερη μετάβαση του θρυλικού πια ιαπωνικού στούντιο Ghibli σε μια εποχή χωρίς τους μεγάλους συντελεστές του Ισάο Τακαχάτα και κυρίως Χαγιάο Μιγιαζάκι. Στην πραγματικότητα, αυτή η μετάβαση μοιάζει σαν να μην έγινε ποτέ. Σαν να συνεχιστήκαν όλα από εκεί οπού οι δύο από τους σημαντικότερους «πατέρες» του σύγχρονου animation τα είχαν αφήσει. Βάζοντας για λίγο στην άκρη το σχεδιασμό, η ουσία τελικά παραμένει η ίδια.

Οι θρύλοι και τα λαϊκά παραμύθια που μοιάζουν να ξεπηδούν βαθιά μέσα από σκονισμένους αιώνες, γεμάτα στοχασμούς αδιανόητους, απόκοσμη ομορφιά και κυρίως ατέλειωτο συναίσθημα, δεν είναι άλλο από κυήματα της φαντασίας αυτών που με την καλλιτεχνική τους δημιουργικότητα έχουν αποδείξει αναντίρρητα ότι αυτό που λέμε (ίσως υποτιμητικά) «κινούμενο σχέδιο» είναι έργο ζωής, έργο ανυπολόγιστης πολιτιστικής άξιας, έργο βαθυστόχαστης περιπλάνησης και προσωπικού βασανισμού. Η επιτυχία λοιπόν του νέου πονήματος των οραματιστών από την Ανατολή έρχεται τόσο φυσιολογικά, αλλά και τόσο υπέροχα να προστεθεί στη λίστα εκείνων των ταινιών που χωρίς πολλές υποδείξεις, μιλούν από μόνες τους, με τη δική τους διαφωτιστική φωνή. 

O Ολλανδός Μίκαελ Ντουντόκ ντε Βιτ, στο ίδιο μήκος κύματος με το προ 16 χρόνων οσκαρικό μικρού μήκους δημιούργημά του «Πατέρας και κόρη», σκηνοθετεί με τόλμη και θάρρος ένα λεπτεπίλεπτο και χωρίς λόγια έργο τέχνης, ακολουθώντας (σε ένα πολύ πρώτο επίπεδο ανάγνωσης) την ιστορία ενός αμφιβόλου προέλευσης ναυαγού, που προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα έρημο νησί στο οποίο -χωρίς να ξέρεις πώς- κατέληξε. Δίχως να υπάρχει λόγος να αποκαλύψεις τίποτε άλλο, αρκείσαι απλά να επισημάνεις ότι ο σκηνοθέτης, συνυπογράφοντας το σενάριο μαζί με τον Πασκάλ Φεράν, στήνει την αφήγηση σε μια σειρά από μικρά «θαύματα» πάνω στα οποία, με ανάγλυφη θαρρείς φυσιολογικότητα, βασίζεται η περαιτέρω εξέλιξή της, βυθίζοντας κι εμάς μαζί με αυτήν όλο και περισσότερο στο βασίλειο της αλληγορίας. Αποδεικνύοντας για μία ακόμη φορά την κομψότητα των στούντιο στο να παραθέτουν με απλότητα βαθύτατους υπαρξιακούς συλλογισμούς, το μικρό νησί στη μέση του πουθενά μοιάζει να αποδομείται στα βασικά και αρχέγονα συστατικά του, μετατρεπόμενο σε ήχους από βήματα στο χορτάρι, σε άνεμο και κύμα που αντηχούν έρρυθμα, σε άναρθρες κραυγές του απελπισμένου πρωταγωνιστή που ξεσπούν τόσο σπάνια όσο για να αποκτήσουν ιδιαίτερη αξία και σημαντικότητα.

Η ιστορία πάντως, μοιάζοντας με παραμύθι τόσο απλό και απόλυτο, σαν να υπήρχε από καταβολής του κόσμου, φαίνεται να παραχωρεί τα περισσότερα στο οπτικό υπερθέαμα των μινιμαλιστικών εικόνων του ντε Βιτ. Απαθανατίζοντας το νησί τόσο με λήψεις κοντινές, σχεδόν νατουραλιστικές, όσο και με εναέριες, προσωποποιεί το δράμα αλλά και ταυτόχρονα υπερβαίνει τον ίδιο τον άνθρωπο ως οντότητα, μιλώντας γλυκά για κάτι που τον ενώνει με το φυσικό κόσμο που τον περιβάλλει, ή καλύτερα τον κόσμο στον οποίο ενσωματώνεται. Μετά από όλα αυτά, η απόκοσμη ανατροπή της πλοκής, όπως και η συμβολική εξέλιξη της, μοιάζουν φυσικά επακόλουθα, τοποθετημένα με τέτοια συναισθηματική ακρίβεια και πανανθρώπινη απήχηση που δεν χωρά παραπάνω ανάλυση. 

Λένε πως μια εικόνα μπορεί να αξίζει όσο χίλιες λέξεις. Στην συγκεκριμένη περίπτωση χίλιες λέξεις δεν είναι αρκετές. Το βουβό animation που διακρίθηκε με Ειδικό Βραβείο στο τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα» του πρόσφατου Φεστιβάλ Καννών και κέρδισε το Βραβείο Κοινού και Ειδική Μνεία της κριτικής επιτροπής στις φετινές «Νύχτες Πρεμιέρας», τελικά μόνο βουβό δεν είναι. Οι σκέψεις του για την αιώνια πάλη με το ανεξήγητο που οδηγεί άλλοτε στον παράδεισο και άλλοτε στην καταστροφή, μοιάζουν να εγείρονται πιο ψηλά από τις ίδιες τις λέξεις.

Αφήνοντας την κινηματογραφική εμπειρία να σε κατακλύσει, σε σημείο που δεν μπορείς να αντέξεις άλλο πια, αναρωτιέσαι εάν τελικά πρόκειται για μια βαθιά φιλοσοφημένη ωδή στον κύκλο της ζωής και της ολοκλήρωσης, ή απλά για τη σύνθεση συναισθημάτων της σπαρακτικότερης ιστορίας αγάπης και αυτοθυσίας που έχεις δει να εικονογραφείται εδώ και καιρό στο σινεμά.

Έγινε ιδιαίτερα γνωστός με τη μικρού μήκους Father and Daughter (2000) η οποία απέσπασε Βραβείο Όσκαρ, μεταξύ άλλων βραβείων. Η πιο πρόσφατη δουλειά του είναι η μικρού μηκούς «The Aroma of Tea» (2006), που ζωγράφισε εξ ολοκλήρου με φύλλα τσαγιού. Η Κόκκινη Χελώνα είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.

Φιλμογραφία

«The Interview» (1978)

«Tom Sweep» (1992), 3’

«The Monk and the Fish» (Le Moine et le poisson) (1994), 6’

«Father and Daughter» (2000), 8:30’

«The Aroma of Tea» (2006), 3:20’

«The Red Turtle» (2016), μεγάλου μήκους

Διάρκεια: 80’ 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s