Ο εμποράκος (2016) του Ασγκάρ Φαραντί | Αναλυτική Παρουσίαση, Trailer, που παίζεται, η γνώμη των κριτικών

 Η νέα ταινία του Ασγκάρ Φαραντί, Ο Εμποράκος, κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες την Πέμπτη 12 Ιανουαρίου 2017 από την Seven Films.

Σύνοψη

Ο Εμάντ και η Ράνα, αναγκάζονται να αφήσουν το ετοιμόρροπο διαμέρισμα τους και να μεταφερθούν σ’ ένα διαμέρισμα στην Τεχεράνη. Η σχέση τους αρχίζει να αλλάζει, ενώ η παράσταση που ανεβάζουν, Ο Θάνατος του Εμποράκου, συνεχίζεται.  

Εργαστήρι Κινηματογράφου Δήμου Ζωγράφου 2017  (οι εγγραφές συνεχίζονται έως το τέλος του μήνα)

Σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου 2017 | ανοιχτό μάθημα – παρουσίαση Τετάρτη 18.1.2017 στις 19. 30

Συνοπτική κριτική (Χρήστος Μήτσης 4/5, Αθηνόραμα)

Ο σκηνοθέτης του αριστουργηματικού «Ένας Χωρισμός» συνεχίζει να στοχάζεται πάνω σε αρχετυπικά ηθικά διλήμματα, τοποθετώντας τα σταθερά σε συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Μετά το «Παρελθόν», υπογράφει άλλο ένα αριστοτεχνικά σκηνοθετημένο και σεναριακά κεντημένο δράμα πολλαπλών αναγνώσεων, το οποίο «ξαναδιαβάζει» δημιουργικά το αριστουργηματικό θεατρικό του Άρθουρ Μίλερ. Βραβείο σεναρίου και αντρικής ερμηνείας στις Κάνες, υποψήφιο –στη βραχεία λίστα των εννέα ταινιών– για ξενόγλωσσο Όσκαρ.

o-emporakos-i-gnomi-ton-kritikon

ΑΣΓΚΑΡ ΦΑΡΑΝΤΙ

Ο Ασγκάρ Φαράντι γεννήθηκε το 1972. Σκηνοθέτησε την πρώτη μικρού μήκους ταινία του σε ηλικία 13 ετών, ενώ ολοκλήρωσε συνολικά πέντε μικρού μήκους ταινίες πριν πάει στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, όπου και ολοκλήρωσε τις θεατρικές του σπουδές. Το 1996 πήρε και το πτυχίο του στη Σκηνοθεσία για το Θέατρο. Ξεκίνησε άμεσα να δουλεύει σκηνοθετώντας τηλεοπτικές σειρές που έγραφε ο ίδιος, όπως η A Tale Of City (Dastane Yek Shahr). Το 2002, έγραψε και σκηνοθέτησε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, Dancing In The Dust (Raghss Dar Ghobar). Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας στο φεστιβάλ της Μόσχας την ίδια χρονιά.‘Ενα χρόνο αργότερα, ο Ασγκάρ Φαραντί ολοκλήρωσε το Beautiful City (Shahre Ziba), το οποίο απέσπασε το Μέγα Βραβείο στο φεστιβάλ της Βαρσοβίας. Η επόμενη ταινία του ήταν τα Πυροτεχνήματα την Τετάρτη (Fireworks Wednesday (Chaharshanbe Souri)) το 2005. Δύο χρόνια μετά, ακολούθησε το Τί Απέγινε η Έλλη (About Elly (Darbareye Elly). Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο φεστιβάλ του Βερολίνου όπου κι απέσπασε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Σκηνοθεσίας. Κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 2009, όπου και σημείωσε περισσότερα από 100,000 εισιτήρια.

asghar_farhadi

Μετά την επιτυχία του Τι Απέγινε η Έλλη, ο Ασγκάρ Φαραντί ξεκίνησε να γράφει το Ένας Χωρισμός (A Separations), το οποίο άρχισε να σκηνοθετεί το 2010. Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Βερολίνου, όπου και τιμήθηκε με τη Χρυσή Άρκτο Καλύτερης Ταινίας κι Αργυρή Άρκτο για το σύνολο του καστ. Αυτή ήταν μόνο η αρχή για τα περισσότερα από 70 Βραβεία που απέσπασε παγκοσμίως η ταινία, μεταξύ των οποίων και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, το Σεζάρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας και τέλος, το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Η ταινία έγινε παγκόσμια επιτυχία, πρωτοφανές για Ιρανική ταινία. Στη Γαλλία, συγκέντρωσε περίπου 1,000,000 εισιτήρια σε 250 αίθουσες. Η ταινία κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο του 2011 και στις ΗΠΑ, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη επιτυχία σε ξενόγλωσση ταινία έως τότε. Την ίδια χρονιά, το περιοδικό Time συμπεριέλαβε τον Ασγκάρ Φαραντί στη λίστα με τους 100 ανθρώπους στον κόσμο που ασκούν τη μεγαλύτερη επιρροή.

the-salesman_asghar-farhadi

Καθώς η επιτυχία της ταινίας Ένας Χωρισμός συνεχιζόταν, ο Ασγκάρ Φαραντί μετακόμισε με την οικογένεια του στο Παρίσι, όπου κι άρχισε να δουλεύει το Παρελθόν (Le Passe (The Past)). Το Παρελθόν απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας στο φεστιβάλ Καννών (Μπερενίς Μπεζό), ενώ κυκλοφόρησε τη Γαλλία το 2013 σημειώνοντας ξανά περίπου στα 1,000,000 εισιτήρια. Η ταινία ήταν υποψήφια και για Χρυσή Σφαίρα και Σεζάρ.

Μετά το Παρελθόν, ο Φαραντί ξεκίνησε να γράφει ένα σενάριο για μια ταινία που θα γυριζόταν στην Ισπανία, αλλά καθώς αυτή καθυστερούσε, πήρε το χρόνο και γύρισε τον Εμποράκο (Forushande (The Salesman)) στο Ιράν.

Λίγους μήνες αργότερα, ο Εμποράκος επιλέχθηκε για το διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Καννών, η δεύτερη ταινία του Ιρανού σκηνοθέτη που διαγωνιζόταν για το Χρυσό Φοίνικα. Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου και Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας στο Φεστιβάλ, ενώ είναι υποψήφια για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας και μία από τις 9 ταινίες που μπήκαν στο shortlist για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

 

Με τους:

Shahab Hosseini

Taraneh Alidoosti                   

Babak Karimi             

Mina Sadati     

Διάρκεια: 125 λεπτά 

o-emporakos-poster-english

Κριτική

Ο Εμποράκος
Από Χρήστο Μήτση – 12/01/2017

Βραβείο σεναρίου και αντρικής ερμηνείας στις Κάνες για ένα αριστοτεχνικά σκηνοθετημένο και σεναριακά κεντημένο κοινωνικό δράμα πολλαπλών αναγνώσεων, το οποίο «ξαναδιαβάζει» δημιουργικά το αριστουργηματικό θεατρικό του Άρθουρ Μίλερ.

Ο Γουίλι Λόμαν αποτελεί εμβληματική μορφή του σύγχρονου θεάτρου. Όχι μόνο γιατί είναι ένας γραμμένος με βάθος κι ευαισθησία χαρακτήρας, αλλά γιατί, ως πρωταγωνιστής του έργου του Άρθουρ Μίλερ «Ο Θάνατος του εμποράκου», αντιπροσωπεύει ιδανικά το ανθρώπινο κόστος της μεταμόρφωσης της Αμερικής σε αυτό που γνωρίζουμε σήμερα: τη μεταπολεμική κοινωνία της αφθονίας, της κατα­νάλωσης, του ανταγωνισμού και μιας νέας μεσοαστικής τάξης. Μιας­ τάξης απελευθερωμένης από το αγροτικό κι εργατικό παρελθόν της, δομημένη πάνω σε φιλελεύθερες σχέσεις κι εμφορούμενη από νέες ηθικές αξίες. Έχοντας φτάσει πλέον μέχρι την Τεχεράνη, η παγκοσμιοποίηση τη μεταμορφώνει με το ρυθμό που η αστική Αμερική άλλαζε όψη (και ψυχή ) την εποχή των Λόμαν και Μίλερ.
Έτσι ο «Εμποράκος» του Ασγκάρ Φαραντί ξεκινάει με μια πολυκατοικία στα όρια της κατάρρευσης, γεγονός που αναγκάζει τον δάσκαλο­ Εμάντ και τη σύζυγό του Ράνα να μετακομίσουν. Το νεαρό ζευγάρι, το οποίο υποδύεται τους Γουίλι και Λίντα Λόμαν σε ένα ερασιτεχνικό ανέβασμα του «Θανάτου του εμποράκου», βρίσκει ένα βολικό καινούργιο διαμέρισμα, από το οποίο όμως η προηγούμενη ένοικος δεν έχει μαζέψει ακόμη τα πράγματά της. Αναζητώντας τη, θα μάθουν πως πρόκειται για μια γυναίκα «με πολλούς αρσενικούς επισκέπτες», ένας από τους οποίους θα περάσει από το διαμέρισμα σε λάθος στιγμή και θα βρει μόνη τη Ράνα στο μπάνιο.

Η εξέλιξη θα αναστατώσει την ευαίσθητη ισορροπία του ζευγαριού και θα σπρώξει τον Εμάντ στην πεισματική αναζήτηση του εισβολέα. Ενός άλλου εμποράκου/Γουίλι Λόμαν όπως αποδεικνύεται, παγιδευμένου στις δικές του ενοχές και αυταπάτες. Μπορεί ο Εμάντ, άνθρωπος της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, να τον καταλάβει αφού μάλιστα «τον υποδύεται» στη θεατρική σκηνή; Ο σκηνοθέτης του αριστουργηματικού «Ένας Χωρισμός» συνεχίζει να στοχάζεται πάνω σε αρχετυπικά­ ηθικά διλήμματα, τοποθετώντας τα σταθερά σε συγκεκριμένο ιστορικό­ και κοινωνικό πλαίσιο. Με διακριτικές σκηνοθετικές παρεμβάσεις πλουτίζει σκηνή τη σκηνή το σεναριακά πολυεπίπεδο δράμα του, που εξαρχής οριοθετεί το αυστηρό θεο­κρατικό και φαλλοκρατικό βλέμμα υπό το οποίο εξελίσσεται.
Από τα κοντινά πλάνα στις ρωγμές του τοίχου μέχρι το πώς στρώνει η Ράνα το κρεβάτι (πώς πετάει το μαξιλάρι του Εμάντ ), από τις σιωπές και τα βλέμματα μέχρι τις θεατρικές μεταμφιέσεις, περιπλέκει όλο και ασφυκτικότερα το αδιέξοδο δράμα των χαρακτήρων, περιγράφοντας έναν προς έναν τους λόγους του ηθικού και του ψυχολογικού εγκλωβισμού τους. (Μέσω του εισβολέα ο Εμάντ εκδικείται στην πραγματικότητα τη Ράνα; ) Τέλος, ανανεώνει ευρηματικά τα θαρραλέα ερωτήματα του Άρθουρ Μίλερ και κοιτάζει στα μάτια το θλιμμένο ιρανικό (νεο-αμερικανικό ) όνειρο, κερδίζοντας τα βραβεία σεναρίου και αντρικού ρόλου στις Κάνες, όπως και μια θέση στη βραχεία λίστα των εννέα υποψηφίων για το ξενόγλωσσσο Όσκαρ ταινιών.
Ιράν, Γαλλία. 2016. Διάρκεια: 125΄. Διανομή: SEVEN FILMS.

Ο Εμποράκος
The Salesman
του Ασγκάρ Φαραντί
ΚΡΙΤΙΚΗ 09 JAN ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ
[3,5/5]

Ο Ασγκάρ Φαραντί παρατηρεί το σύγχρονο Ιράν με το μοναδικό του βλέμμα – άνδρες, γυναίκες, χώρα σε κατεδάφιση. Ρόλοι, σύμβολα, παραδόσεις που πρέπει να επαναξεταστούν. Ποιος είναι ο ρόλος του σύγχρονου άντρα; Ποια η -όποια- επιτυχία του; Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου στο 69ο Φεστιβάλ Καννών.

Ο Εμάντ και η Ράνα πετάγονται ένα βράδυ αλαφιασμένοι από τον ύπνο τους: η πολυκατοικία τους καταρρέει, τα θεμέλια τρίζουν, ρωγμές χαράζουν τις κολώνες, το διαμέρισμά τους δεν είναι πλέον ασφαλές. Εκείνος δάσκαλος τα πρωινά στο Γυμνάσιο της γειτονιάς, εκείνη συμπρωταγωνίστριά του τα βράδια στον ερασιτεχνικό τους θεατρικό θίασο. Αυτή την εποχή ανεβάζουν τον «Θάνατο του Εμποράκου» του Αρθουρ Μίλερ και το εν ζωή νεαρό ζευγάρι ερμηνεύει το μεσήλικο του έργου – Ο Εμάντ παίζει τον αποτυχημένο «Γουίλι Λόμαν», η Ράνα την απογοητευμένη γυναίκα του «Λίντα». Την επόμενη μέρα από την εκκένωση του κτιριού τους, ένας συνάδελφος από το θίασο τούς βρίσκει μία λύση στο στεγαστικό τους πρόβλημα: ένα δικό του διαμέρισμα άδειασε και μπορούν να μετακομίσουν άμεσα. Μόνο που η προηγούμενη ένοικος έχει αφήσει εκεί τα πράγματά της, είχε φύγει και η ίδια βιαστικά. Ο Εμάντ και η Ράνα μετακομίζουν, όσο οι γείτονες ψιθυρίζουν βιτριολικά σχόλια: η πρώην είχε αφήσει φήμη, είχε πολλούς άντρες επισκέπτες, ήταν πόρνη.

Ο Εμάντ και η Ράνα δεν δίνουν σημασία μέχρι που κάτι τραγικό συμβαίνει. Οσο η γυναίκα είναι μόνη σπίτι το πρώτο βράδυ και τον περιμένει άμεσα να γυρίσει, ξεκλειδώνει την πόρτα και μπαίνει στο μπάνιο. Μόνο που αντί για τον άντρα της μπαίνει ένας πρώην «πελάτης» της παλιάς ενοίκου. Ο,τι ακολουθεί θα παραμείνει μυστήριο. Τη βίασε; Απλά της επιτέθηκε; Κι αν τίποτα δεν έγινε, γιατί άφησε χρήματα στο κομοδίνο; Το μόνο που ο Εμάντ γνωρίζει είναι ότι παρέλαβε τη γυναίκα του από το νοσοκομείο με τραύματα – σωματικά και ψυχολογικά. Δεν ξέρει πώς να αισθανθεί, δεν ξέρει πώς να τη στηρίξει, δεν ξέρει πώς να συμπεριφερθεί «ως άντρας». Ενας καλλιεργημένος, νέος Ιρανός που νομίζει ότι έχει κάνει βήματα μπροστά από τις σωβινιστικές παραδόσεις της χώρας του, κοιτά τη γυναίκα του με ενοχές, οργή και σάστισμα. Η μόνη διέξοδος; Να βρει τον ένοχο και να εκδικηθεί.

Ο Ασγκάρ Φαραντί («Ενας Χωρισμός», «Το Παρελθόν») επιστρέφει στην Τεχεράνη και σ’ ένα ακόμα οικογενειακό, προσωπικό δράμα που όμως συμβολίζει πολλά περισσότερα. Αν η ιστορία του Εμάν και της Ράνα είναι το περίγραμμα του οικοδομήματος της ταινίας, το παλιό Ιράν είναι τα σαθρά του θεμέλια, η κρίσιμη μεταβατική περίοδος της χώρας οι ρωγμές, και οι ρόλοι του άντρα και της γυναίκας όπως τους αντιλαμβάνεται η νέα (θεωρητικά πιο ανοιχτόμυαλη) περσική γενιά, το τσιμέντο του – θα αντέξουν ή θα καταρρεύσουν; «Αυτή η πόλη» ψελλίζει στην αρχή της ταινίας ο Εμάντ. «Ισως πρέπει να την ισοπεδώσουμε και να αρχίσουμε από την αρχή…»

Χωρίς να το καταλάβει, έχει προλογίσει αυτό που θα συμβεί στη σχέση του, στο γάμο του, στην αυτοεκτίμησή του. Η επίθεση στη γυναίκα του θα ανάψει το φυτίλι μέσα του και θα ανατινάξει όλες τις δομές, σύμβολα και σχήματα με τα οποία, ως μορφωμένος άνθρωπος και καλλιτέχνης, πίστευε ότι δε θα αναμετρηθεί ποτέ. Τι τον κάνει σωστό άντρα; Πόσο απέτυχε κι ο ίδιος που δεν προστάτευσε τη γυναίκα του; Πόσο δίκαιο είναι να νιώθει θυμό ή ντροπή και για την ίδια; Είναι μολυσμένη; Είναι θύμα; Εκείνος τι να κάνει; Τι πρέπει να κάνει; Πώς δε θα την απογοητεύσει; Πώς δε θα απογοητεύσει τον εαυτό του;

Για αυτό κι ο τίτλος της ταινίας και το θεατρικό έργο που επέλεξε ο Φαραντί δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο «Γουίλι», ο «Εμποράκος» του Αρθουρ Μίλερ είναι ένας από τους πιο αρχετυπικούς θεατρικούς χαρακτήρες, ένα από τα πιο τραγικά, σκοτεινά σύμβολα του τσακισμένου ανδρισμού που ήθελε τον άντρα ήρωα, επιτυχημένο, δυνατό. Ο Γουίλι είναι ο άντρας που απέτυχε – στη σύγκρουση με τον εαυτό του στη σύγκριση με το άπιαστο, άδικο αμερικανικό όνειρο. Απογοήτευσε τους γιους του, τη γυναίκα του, τον εαυτό του. Ο Εμάντ μπορεί να ξεκινά από άλλη κοινωνική αφετηρία, αλλά βρίσκεται σ’ ένα παράλληλο μονοπάτι και στο ίδιο σταυροδρόμι. Μπορεί η οικονομική επιτυχία να μην είναι το ζητούμενο εδώ, αλλά και πάλι ο ανδρισμός καλείται να βρει το σωστό ορισμό για να αναμετρηθούν απέναντί του οι ήρωες και να επιβιώσουν ή όχι.

Κι ο Φαραντί γράφει με τον γνωστό του πυκνό νατουραλιστικό τρόπο – τόσο όσα λέγονται, αλλά ακόμα περισσότερο όσα παραμένουν ανείπωτα, σκεπασμένα κάτω από το μαντήλι μιας κοινωνίας που δεν είχε μάθει να τα επικοινωνεί. Ταυτόχρονα, σκηνοθετεί με ατμοσφαιρικό σασπένς και μαεστρία μέσα στους κλειστούς αρχιτεκτονικά δαιδαλώδεις χώρους αυτή την αναζήτηση ταυτότητας των αρσενικών (που φυσικά αφορά και τις γυναίκες, δε χρειάζεται διευκρίνηση ότι το ένα φύλο αντικατοπτρίζει το άλλο και στους ήρωες της ταινίας και στους θεατές που την παρακολουθούν) σαν ένα κλιμακούμενης έντασης αστυνομικό θρίλερ: ποιος το έκανε, πώς τον παγιδεύεις, πώς τον ανακρίνεις, πώς συγκεντρώνεις όλο το θίασο της τραγωδίας της ζωής σου σ’ ένα δωμάτιο και παρατηρείς πώς θα πέσει η αυλαία στην τελευταία πράξη. Γιατί ο Εμάντ δεν είναι ο μόνος που συγκρούεται με τον ανδρισμό του. Στην πιο καλογραμμένη και καλοπαιγμένη σεκάνς της ταινίας, καταρρέει και ο ένοχος – μαζί με όλα όσα θεωρούσε ότι του ανήκαν δικαιωματικά, ως «αρσενικό παλιάς κοπής». Μέσα από σπασμένα παράθυρα, εγκλωβισμένοι σε ερείπια, οι (αντι)ήρωες κάνουν την τελευταία τους υπόκλιση στους παλιούς τους εαυτούς: δεν είσαι ίδιος με την προηγούμενη γενιά, αλλά είσαι προϊόν της, έχεις ανυψώσει ανάστημα και χαρακτήρα πάνω στο υπόβαθρό της. Τέλος.

Η ταινία του Φαραντί θα μπορούσε να είναι το απόλυτο αριστούργημα. Δεν είναι. Επιχειρεί κάτι πολυεπίπεδο και είναι προς τιμή του, αλλά το κείμενό του (που ήταν τόσο σφαιρικά καλογραμμένο στον «Ενα Χωρισμό») έχει τρύπες. Οι ανδρικοί χαρακτήρες είναι εξαιρετικά ακριβείς, όμως ο ρόλος της γυναίκας-θύματος που απότομα μετατρέπεται σε γυναίκα που συγχωρεί δεν είναι εξίσου σύνθετα γραμμένος, συμπαγής, πιστευτός. Οπως, επίσης, το σύμβολο του «Θάνατου του Εμποράκου» είναι εξαιρετική σεναριακή ιδέα για να στηρίξει την όλη αλληγορία, όμως η σκηνοθετική του απόδοση μέσα στην ταινία δεν λειτουργεί όσο καλά κι ενσωματωμένα θα έπρεπε. Μοιάζει ξένο σώμα και πρέπει να κανείς να κάνει τη σύνδεση για να το αποδεχθεί.

Είναι όμως κάτι παραπάνω από σημαντικό, είναι απαραίτητο, ότι ο Φαραντί ανεβάζει μία παράσταση για τα μάτια του δυτικού θεατή και κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του ντόπιου λογοκριτή, έναν Εμποράκο με μαντήλες και κομμένες σκηνές και πόρνες ντυμένες από τον αστράγαλο μέχρι το λαιμό (αλλά απλώς φορώντας μια κόκκινη καπαρντίνα). Γιατί μας κάνει να ταρακουνηθούμε κι εμείς από τα δικά μας τσιμεντωμένα θεμέλια από όπου εκφέρουμε απόψεις εκ του ασφαλούς και να κοιτάξουμε λίγο τη θέα από ένα ανοιχτότερο σε διάλογο παράθυρο. Δεν έχουν όλοι το ίδιο προνόμιο. Κι όσα για εμάς είναι προβληματισμοί, για άλλους είναι προβλήματα.

http://flix.gr/

Ο Εμποράκος Κριτική Από τον Νεκτάριο Σάκκα  [3,5/5]

Ο Ασγκάρ Φαραντί καταπιάνεται με το εμβληματικό θεατρικό «Ο Θάνατος Του Εμποράκου» του Άρθουρ Μίλερ, σε μια ανατρεπτική, τολμηρή διασκευή που θα μνημονεύουμε για καιρό. Βραβείο σεναρίου στις Κάννες για την περίτεχνη διασκευή που μας επεφύλαξε ο Ιρανός, καθώς επίσης βραβείο ανδρικής ερμηνείας για τον Σαχάμπ Χοσεϊνί, πρωταγωνιστή των «Ένας Χωρισμός» και «Τι Απέγινε η Έλι»).

Στον «Εμποράκο», ο Ιρανός δημιουργός των σπουδαίων «Ένας Χωρισμός» και «Το Παρελθόν» διασκευάζει ανατρεπτικά τον «Θάνατο του Εμποράκου» του Άρθουρ Μίλερ, εντάσσοντας το θεατρικό στοιχείο απολύτως οργανικά σε ένα (φαινομενικά μόνο) θεατρίζον σύμπαν πληγωμένης περηφάνειας και εκδίκησης. Γιατί ομολογουμένως, η μετάβαση που στήνει ο Ασγκάρ Φαραντί από το περίφημο έργο του κορυφαίου Αμερικανού θεατρικού συγγραφέα στον οικογενειακό μικρόκοσμο της σημερινής Τεχεράνης, διακρίνεται για την περίτεχνη, χειρουργική της μεθοδικότητα και την αυθεντική κινηματογραφική της υπόσταση, η οποία όσο υποδόρια και αχνή μπορεί να φαντάζει στην αρχή, τόσο ευφυής αποδεικνύεται στην ολοκλήρωσή της.

Ο «Θάνατος του Εμποράκου» τρυπώνει στο φιλμ του Φαραντί ως το θεατρικό στο οποίο πρωταγωνιστούν ο Εμάντ (βραβείο ερμηνείας για τον Σαχάμπ Χοσεϊνί στις Κάννες) και η γυναίκα του Ρανά (Ταρανέχ Αλιντουστί), μέλη ενός ερασιτεχνικού θιάσου, με την ταινία να ανοίγει μέσα σε μια όμορφη παράθεση πλάνων από τα σκηνικά και τις πρόβες. Μακριά από το σανίδι, εκείνος είναι δάσκαλος, εκείνη ασχολείται με τα του σπιτιού, όμως η ηρεμία τους ανατρέπεται όταν η πολυκατοικία τους προκύπτει ετοιμόρροπη, αναγκάζοντάς τους να φύγουν κακήν κακώς από το μοντέρνο τους διαμέρισμα.

Στο νέο που μετακομίζουν ωστόσο, ένα βράδυ καθώς περιμένει τον άντρα της να γυρίσει, η Ρανά δέχεται επίθεση από έναν άγνωστο που μάλλον την πέρασε για την προηγούμενη – φερόμενη ως ελευθέρων ηθών – ένοικο. Από το σημείο εκείνο, στον πνιγμένο από το άδικο Εμάντ γίνεται έμμονη ιδέα να βρει το δράστη.

Από την οδυνηρή διάψευση του αμερικανικού ονείρου που πραγματεύεται ο Μίλερ, ο Φαραντί αποστάζει ένα οικογενειακό δράμα που εναλλάσσεται από το διαρρηγμένο αστικό σκηνικό και την αποκατάσταση του περί δικαίου αισθήματος στον επί σκηνής αντικατοπτρισμό τους, μιλώντας για τη δίκοπη λεπίδα της εκδίκησης και τις παρωπίδες μιας αγιάτρευτα πληγωμένης περηφάνειας
Ανάμεσα στις πρόβες για την παράσταση, τα μαθήματα στο σχολείο, την ένταση που έχει φέρει στη σχέση του ζευγαριού το σοκαριστικό περιστατικό και τις διαφωνίες για το αν θα πρέπει να ξεχάσουν ό,τι συνέβη ή να το φτάσουν μέχρι τέλους, ο Εμάντ και η Ρανά εξελίσσονται ως χαρακτήρες σε δύο επίπεδα, μέσα σε έναν ευρηματικότατο παραλληλισμό μεταξύ της καθημερινότητας και των ρόλων που υποδύονται επί σκηνής. Το αρχικό εύρημα της επικείμενης κατάρρευσης του παλιού τους σπιτιού λόγω έργων στο διπλανό οικόπεδο, παρότι τονίζεται σκηνοθετικά μέσα από τη χρήση του μονοπλάνου, δεν είναι για τον Φαραντί κάτι περισσότερο από μια συμβολικού τύπου αφορμή που εντάσσει πονηρά το ζευγάρι σε ένα μονοπάτι χωρίς επιστροφή, η τραγικότητα του οποίου αρχίζει να διαφαίνεται ξεκάθαρα ενώ πια έχουμε μπει αρκετά βαθιά στο δεύτερο μισό της ταινίας.

Από την οδυνηρή διάψευση του αμερικανικού ονείρου που πραγματεύεται ο Μίλερ στον «Εμποράκο», ο Φαραντί αποστάζει ένα οικογενειακό δράμα που εναλλάσσεται από το διαρρηγμένο αστικό σκηνικό και την αποκατάσταση του περί δικαίου αισθήματος στον επί σκηνής αντικατοπτρισμό τους, μιλώντας για τη δίκοπη λεπίδα της εκδίκησης και τις παρωπίδες μιας αγιάτρευτα πληγωμένης περηφάνειας. Μόνο που το θύμα – που ποτέ δεν είναι μόνο ένα – αποδεικνύεται τελικά άλλο από τον «προφανή» κύριο Γουίλι Λόμαν. Και αυτό είναι ακόμα ένα πειστήριο του πόσο οργανικά προσάρμοσε ο Ιρανός δεξιοτέχνης τον κόσμο του Μίλερ στο δικό του πόνημα, κάνοντάς το να απέχει μίλια από τη λογική μιας φοβικά τυπικής διασκευής που κοιτάζει πώς θα υποκλιθεί μπροστά στο μέγεθος ενός κλασσικού έργου.

http://www.cinemag.gr/

Ο εμποράκος
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΪΜΑΚΗΣ
12.01.2017

Ο εμποράκος (The salesman) **

Σκηνοθεσία: Ασγκάρ Φαραντί
Παίζουν: Σαχάμπ Χοσεϊνί, Ταρανέ Αλιντουστί

Νεαρό ζευγάρι καλλιτεχνών στη σημερινή Τεχεράνη μετακομίζει σε νέο σπίτι αλλά ένα τραγικό συμβάν (η γυναίκα πέφτει θύμα κακοποίησης από άγνωστο άντρα μέσα στο ίδιο το σπίτι τους) δοκιμάζει τη σχέση τους.

Την τελευταία δεκαετία μάθαμε ότι το νέο ιρανικό σινεμά διαθέτει κι άλλους δημιουργούς εκτός από τον Αμπάς Κιαροστάμι ή τον Τζαφάρ Παναχί. Ο Ασγκάρ Φαραντί έγινε από τη μια μέρα στην άλλη περιζήτητος σε όλα τα μεγάλα φεστιβάλ (Αργυρή Άρκτος στο Βερολίνο με το «Τι απέγινε η Έλι», δύο βραβεία φέτος στις Κάννες –σεναρίου και αντρικής ερμηνείας– για τον «Εμποράκο» κ.ά.), ενώ κατέκτησε μέχρι και το ξενόγλωσσο Όσκαρ με το «Ένας χωρισμός». Το σινεμά του, ένας συνδυασμός μοντερνισμού με δάνεια από τη Δύση (η αντονιονική «Έλι» δίνει τη θέση της εδώ στοn «Θάνατο του εμποράκου» του Άρθουρ Μίλερ) και μεθοδικής κριτικής στη σύγχρονη μεσοαστική τάξη της χώρας του, μοιάζει με αίνιγμα που δεν έχει εύκολη λύση. Κάτι που ισχύει ως ένα βαθμό και στον «Εμποράκο» παρότι η σύζευξη θεάτρου και πραγματικής ζωής δεν είναι τόσο πετυχημένη (προβληματική η δομή και η κυρίως η αλληγορική της χροιά στην καλύτερη των περιπτώσεων), ενώ σε πολλά σημεία της ιστορίας το μοτίβο της εκδίκησης που κινεί τη γραμμή δράσης του ήρωα είναι αποδυναμωμένο και ελάχιστα πειστικό. Με ένα storyline ανάλογο με κείνο του Βερχόφεν στο «Εκείνη» (μια γυναίκα κακοποιείται μέσα στο ίδιο της το σπίτι), ο Φαραντί μοιάζει να αδιαφορεί για τις ψυχολογικές προεκτάσεις του θέματος και μένει προσκολλημένος στις μόνιμες αναφορές του –οι ιρανοί μεσοαστοί, μια παρεξήγηση κλεισμένη στους 4 τοίχους ενός σπιτιού, μυστικά που δεν ομολογούνται, διπρόσωπες συμπεριφορές– και την ηθική διάσταση της ιστορίας. Πολλά από όσα βλέπουμε, αλλά κυρίως ακούμε, στη φορτωμένη από διαλόγους (σε σημείο υπερκόπωσης) ταινία σηκώνουν αρκετή κουβέντα, ενώ η περίφημη «οικουμενικότητα» του Ιρανού αποδεικνύεται ένα παραμύθι για δυτικούς που αρέσκονται σε εξωτικά παραμύθια της Χαλιμάς. Στον πυρήνα του έργου, το ανθρωποκεντρικό δράμα του «Εμποράκου» κρύβει βαθύ σκοταδισμό και μια ρηχή παραβολή πάνω στην έννοια της συγχώρεσης. Περισσότερο μοιάζει με ένα όχημα για τη χαμένη τιμή των ηρώων παρά με κοινωνικοταξική κριτική για το σημερινό Ιράν. Βέβαια, καθώς το ταλέντο δεν λείπει από τον Φαραντί, όλη η ταινία είναι χτισμένη με μεθοδικότητα και έξυπνα δραματικά τρικ, που κρατούν το θεατή σε εγρήγορση μέχρι και την τελευταία σεκάνς. Εκεί που ο «εμποράκος» του θα φτάσει στο τέλος της επώδυνης διαδρομής του με τον πλέον τραγικό τρόπο αλλά και την πιο προβλέψιμη κατάληξη για το μέλλον του ζευγαριού. Πρόκειται για ένα φινάλε που αφήνει ανάμεικτες εντυπώσεις στο θεατή, που σχετίζεται απόλυτα με την ηθική διάσταση της ταινίας.

http://www.athensvoice.gr/

the-salesman_asghar-farhadi

Πού παίζεται

ΚΕΝΤΡΟ – ΚΟΛΩΝΑΚΙ
Ιντεάλ
Πανεπιστημίου 46 (στάση ΜΕΤΡΟ Πανεπιστήμιο)
2103826720
DOLBY DIG
€ 7,50, Δευτ. € 5,00, Τρ., Τετ. € 6,00. Πέμ.τα δύο άτομα € 8,00. Προβολές 3D € 8,00. Φοιτ., άνεργοι & άνω των 65 € 6,00. ΑμεΑ € 4,00.
Πέμ.-Τετ.: 17.15/ 19.45/ 22.15
ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ
Νιρβάνα Cinemax-Cyta
Λ. Αλεξάνδρας 192 (ΜΕΤΡΟ Αμπελόκηποι)
2106469398, 2106445221
DOLBY STEREO
8,00, παιδ.-φοιτ. € 6,00, άνω των 65 € 6,50. Κάθε Τετ., Πέμ. δύο άτομα με ένα εισιτήριο. Πώληση εισ. με πιστ. κάρτα στο 80111300400 από σταθ. και http://www.cinemax.gr 2108215327-2109703158 (από κινητό)
Πέμ.-Τετ.: 17.30/ 20.00/ 22.30
ΜΑΡΟΥΣΙ – ΚHΦΙΣΙΑ
Διάνα
Περικλέους 14, Μαρούσι (ΗΣΑΠ Μαρούσι)
2108028587
DIGITAL
€ 8,00, παιδ. € 6,00, Τρ. & Πέμ. € 6,50, Τετ, € 5,00. Parking
Πέμ.-Τετ.: 19.45/ 22.00
Ν. ΚΟΣΜΟΣ – ΦΙΞ – Ν. ΣΜΥΡΝΗ – Π. ΦΑΛΗΡΟ
Άτταλος Digital Cinema
Κοτιαίου και Ελ. Βενιζέλου, Ν. Σμύρνη
2109331280, 2109319779
DOLBY DIG
€ 8,00, παιδ., φοιτ. & η πρώτη προβολή € 6,50, ατέλειες, άνεργοι € 5,00. Κάθε Τετ. € 5,00.
Πέμ.-Τετ.: 17.50/ 20.10/ 22.30
ΓΚΑΖΙ
Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Ιερά Οδός 48 & Μεγ.Αλεξάνδρου 134-136, (ΜΕΤΡΟ Κεραμεικός)
2103609695
€ 7,00, φοιτ.-παιδ., άνω των 65, ατέλειες & άνεργοι € 5,00. Κάθε Πέμ. τα δύο άτομα € 7,00
Αίθουσα 1 Πέμ.-Τρ.: 17.30/ 19.45/ 22.00
ΔΑΦΝΗ – ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ – ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ
Odeon Ατλαντίς
Λεωφ. Βουλιαγμένης 245 (στάση μετρό Δάφνη)
2109711511, 2109750936
DOLBY DIGITAL SRD EX
€ 7,50, παιδ.-φοιτ. & άνω των 65 € 6,00. Κάθε Τετ. € 4,00. Κάθε Πέμ. μαθητ.-φοιτ. € 5,00. Μέλη του club Cineφίλοι € 6,50, προβ. 3D € 7,50.
Αίθουσα 2 Πέμ.-Τετ.: 20.00/ 22.30

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s