Η Αγελάδα (1968) του Νταριούς Μεχρζουί | κριτική Δήμητρας Νάκου

Η ταινία «Η Αγελάδα» από την έναρξη της μου τράβηξε την προσοχή με το παιχνίδισμα του φωτισμού που σκιαγραφούσε μια αγελάδα κι έναν άνθρωπο , σε συνδυασμό με την ανατολίτικη μουσική. Οι δυο φιγούρες θα μπορούσαν να μας εισάγουν και στο θέμα , όπου ένας άνθρωπος και η αγελάδα του θα οδηγούσαν σε μια ιδιαίτερη ιστορία. Ένα από τα σημεία που παρατήρησα ήταν η συλλογικότητα που χαρακτήριζε το χωριό.

Η Αγελάδα (1968) του Dariush Mehrjui (του Νταριούς Μεχρζουί) το Σάββατο 14.1.2017 στις 19.30 στο Σχολείο του Σινεμά με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση

Εργαστήρι Κινηματογράφου Δήμου Ζωγράφου 2017  (μπορείτε να παρακολουθήσετε δοκιμαστικά τα δύο επόμενα μαθήματα της Παρασκευής και της Κυριακής)

Σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου 2017 | ανοιχτό μάθημα – παρουσίαση Τετάρτη 18.1.2017 στις 19. 30

the_cow_gaav_1969_iran_dariush_mehrjui_poster_reissue_high_res

Το πρόβλημα του ενός τους αφορούσε όλους και με ειλικρινή διάθεση προσπαθούσαν να βρουν λύση . Ο χρόνος που αφιερώνουν για να αποφασίσουν και οι εκφράσεις στα πρόσωπα τους, της ανησυχίας και της αγωνίας δείχνουν ξεκάθαρα πως δεν αντιμετωπίζουν το θάνατο της αγελάδας και τον τρόπο που θα επηρεάσει το συνάνθρωπο τους επιφανειακά. Συγκεκριμένα, παίρνουν μέτρα, όπως το να απομακρύνουν τον τρελό του χωριού , ώστε να μην αποκαλύψει την αλήθεια. Ο τρόπος που προσεγγίζουν το θέμα και η ανησυχία τους δείχνουν πως γνωρίζουν σε τι βαθμό θα επηρεάσει ο θάνατος της αγελάδας τον Χασάν. Συνεπώς γνωρίζουν ο ένας τον άλλο , τι έχει ιδιαίτερη σημασία στη ζωή κάποιου . Η λύση που τελικά επιλεγούν είναι κάπως απλοϊκή και δείχνει μια ανετοιμότητα της κοινωνίας να δει κατάματα το πρόβλημα και προτιμά να το καλύψει.

the_cow_gaav_1969_iran_dariush_mehrjui_poster_reissue

Σε ένα δεύτερο επίπεδο θα μπορούσε να ερμηνευτεί σαν μια δυσκολία να αποδεχτεί κανείς το θάνατο και την απώλεια και τη δυσκολία όλης της κοινωνίας με τη διεργασία του θανάτου. Χρησιμοποιούν λοιπόν ένα απλοϊκό ψέμα και μασκαρεύουν, παραμορφώνουν και κρύβουν την αλήθεια. Φορούν στο θάνατο μια μάσκα ώστε η φυσιογνωμία του να γίνει λιγότερο τρομακτική. Όπως στο μύθο του Περσέα με τη Μέδουσα , μόνο μέσα από το καθρέφτισμα της ασπίδας μπορεί να τη δει και να τη σκοτώσει , γιατί ο άνθρωπος δυσκολεύεται να συμβιβαστεί με τη φθαρτότητα και το θάνατο . Επειδή και οι ίδιοι σε ανάλογη θέση πιστεύουν ότι δε θα άντεχαν την απώλεια , κατά τον ίδιο τρόπο το κρύβουν κι από το Χασάν. Την ίδια τακτική θα χρησιμοποιήσουν και με το θάνατο του Χασάν. Ο θάνατος της αγελάδας λειτουργεί σα στοιχείο προοικονομίας για το θάνατο του Χασάν , ενώ οι βίοι τους ήταν παράλληλοι . Ο τρόπος που δένουν το Χασάν και τον ρίχνουν στο έδαφος θυμίζει τον τρόπο που δέθηκε η αγελάδα του και σύρονταν στο έδαφος όταν θα την έθαβαν. Συνειρμικά ερχόμενο, το πηγάδι που είναι πηγή ζωής γίνεται ο τάφος ενός νεκρού ζώου , το πηγάδι καταπίνοντας το θάνατο, τον μετατρέπει σε φυγή , όπου αυτή η φυγή καθόλου τυχαία επιλογή δεν ήταν, αφού ο θάνατος είναι μια φυγή από τον αισθητηριακό κόσμο , τους επιτρέπει έτσι κρύβοντας στα τοιχώματα του την άψυχη σάρκα και κρατώντας κρυμμένο το θάνατο , να συνεχίζουν να ζουν ανενόχλητοι. Στη συνέχεια , όταν ο Χασάν μαθαίνει ότι η αγελάδα του δεν υπάρχει, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους δε βαυκαλίζεται με ένα ανακουφιστικό ψέμα, ότι δήθεν η αγελάδα του το έσκασε, αποφασίζει να δει την αλήθεια και τελικά κι ο ίδιος «πετρώνει» . Το γεγονός ότι δε βλέπει την αγελάδα του νεκρή και δε μαθαίνει και ποια αιτία την οδήγησε στο θάνατο συνιστά μια προβληματική μετάβαση στην αποδοχή του θανάτου και τη διεργασία του πένθους. Ενώ ο χρόνος που πέθανε η αγελάδα , όταν ο Χασάν δεν ήταν εκεί, ίσως οδηγεί τον ήρωα να επιρρίψει ευθύνες στον εαυτό του, που δεν ήταν εκεί να την προσέχει. Ο φόβος των συγχωριανών του αποδεικνύεται δικαιολογημένος , ο Χασάν απομονώνεται και οδηγείται σε έναν μετασχηματισμό της πραγματικότητας . Απο το να χάσει την αγελάδα , προτιμά να αρνηθεί τη δική του ύπαρξη η οποία μοιάζει να νοηματοδοτούνταν κ να επικυρώνονταν από την ύπαρξη της αγελάδας του. Μετατρέπει τον εαυτό του στη χαμένη του αγελάδα. Λέει πως δεν είναι πια ο Χασάν αλλά η αγελάδα του, μένει στο στάβλο, τρώει άχυρα και συμπεριφέρεται σα ζώο. Η συμπεριφορά του αυτή αποκαλύπτει την αξία του ζώου στη ζωή του. Η ταύτιση του με το χαμένο «αντικείμενο» αγάπης κάνει τον κόσμο λιγότερο άδειο κι εκείνος δε χρειάζεται να συμφιλιωθεί με το χαμό της πλέον. Συγχρόνως η εξίσωση του με ένα ζώο υποδηλώνει την αγάπη και το σεβασμό του προς το ζώο , έτσι ώστε να μη μεταχειρίζεται το ζώο ως κατώτερο από εκείνον, που είναι άνθρωπος και αποσαφηνίζει πως δεν κατείχε μια υπόδουλη θέση στη ζωή του. Ο άνθρωπος εξισώνεται με το ζώο ή μετατρέπεται σε ζώο . Αυτή η συμπεριφορά του Χασάν εκτός από ανυπολόγιστη αγάπη , όπου κάποιος προτιμά να χαθεί ο ίδιος και όχι να χάσει αυτό που αγαπά, διασφαλίζει πλέον το Χασάν από την απώλεια , αν εκείνος είναι η αγελάδα , εκείνη θα υπάρχει για όσο υπάρχει κι εκείνος και έτσι απομακρύνεται κάθε κίνδυνος αποχωρισμού. Συνάμα προεξοφλεί τη μετέπειτα συμπεριφορά του Εσλάν προς το Χασάν. Κατά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο ο Χασάν αντιστέκεται και ο Εσλάν έχοντας χάσει την υπομονή του αρχίζει να χτύπα το Χασάν αποκαλώντας τον ζώο και προστάζοντας τον να προχωρήσει. Ο Χασάν αντιμετωπίζεται τώρα σα ζώο , ενώ την ίδια στιγμή που ο Αμπντούλ μεταχειρίζεται το Χασάν σα ζώο , ζωοποιείται ο ίδιος. Όταν κάτι τον ξεπερνά και δεν μπορεί να το διαχειριστεί με τη λογική, εξισώνεται κι αυτός με το ζώο .

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s