Συνέντευξη του Τζιμ Τζάρμους για το Stranger than Paradise στον Ιορδάνη Καμπά

jarmous-me-iordanis-kampas

Τον Τζιμ Τζάρμους τον συνάντησα στο γραφείο τύπου του παλιού Palais des Festivals. Η συζήτηση πού ακολούθησε έγινε πριν από τη βράβευση της ται­νίας του Stranger than Paradise.

Είσαι ευχαριστημένος από την υποδοχή της ταινίας σου από το κοινό και από την κριτική γενικότερα;

Για μένα, η παρουσίαση του φιλμ εδώ στις Κάννες έχει το χαρακτήρα της «παγκόσμιας πρεμιέρας». Από κει και πέρα είμαι οπωσδήποτε πάρα πολύ ευχαριστημένος και όλοι όσοι δουλέψαμε γι’ αυτή την ταινία είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι.

Σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου 2017  ανοιχτό μάθημα παρουσίαση μην το χάσετε

jim_jarmusch_stranger_than_paradise_1984-001

Το «στυλ» τής ταινίας δείχνει ένα καινούριο τρόπο γραφής νέου σκηνοθέτη στο κινηματογραφικό σήμερα τής Αμερικής. Τι έχεις να πεις για τον κόσμο τής γραφής σου και πώς βλέπεις να τοποθετείται το Stranger than Paradise στο νεώτερο αμερικάνικο σινεμά;

Ναι, είναι ένα καινούριο «στυλ» όσον άφορα στο αμερικάνικο σινεμά σήμερα και τον τρόπο του να γράφει κανείς «κινηματογραφικά». Πιστεύω ότι είναι μια προσπά­θεια ενός πλησιάσματος της Ευρώπης και της Αμερικής μέσα από αυτή τη γλώσσα. Η κουλτούρα μου είναι καθαρά αμερικάνικη (παρ’ όλο πού οι ρίζες μου πηγαίνουν πολύ βαθιά στην Ιρλανδία και την Τσεχοσλοβακία) και πιστεύω ότι αυτό το ιδιαίτερα καινούριο «στυλ» είναι βαθιά-αμερικάνικο. Οι χαρακτήρες της ταινίας είναι αμερικάνικοι, με όλες τις αντιφάσεις πού μπορεί να έχει αυτός ο χαρακτηρισμός. Σίγουρα δεν είναι μια «εμπορική ταινία». Δε μ’ αρέσει να κάνω εμπορικές ταινίες παρ’ όλο πού απολαμβάνω όλες τις μεγάλες ταινίες πού έδωσε το Χόλιγουντ.

Οι οικονομικές δυσκολίες πού αντιμετώπισες στην πραγ­ματοποίηση της ταινίας είχαν μήπως καμία επίδραση ώστε η ταινία να βγει έτσι και όχι διαφορετική;

Όχι, καθόλου. Η ταινία δεν μπορούσε να γίνει διαφορετική. Θα γινόταν αν είχα περισσότερα χρήματα διαφορετικά. Θα είχαμε δηλαδή περισσότερη άνεση στις κινήσεις μας και οί ηθοποιοί και οι τεχνικοί Θα πληρώνονταν καλύτερα. Με περισσότερα χρήματα Θα έκανα περισσότερες ταινίες.

Γράφτηκε ότι ήσουνα βοηθός τον Νικόλας Ραίυ και ότι δούλεψες με τον Βιμ Βέντερς. Ποιες ήταν οι επιρροές πού δέχτηκες;

Ήμουν βοηθός του Νικόλας Ραίυ στο Πανεπιστήμιο. Για μένα είναι ένας από τους πιό μεγάλους δημιουργούς του σινεμά. Μου έμαθε πολλά. Με τον Βιμ Βέντερς δούλεψα στο Nick’s Monie και εκεί τον γνώρισα. ‘Οπωσδήποτε οι επιρροές και από τους δύο είναι πολλές όχι όμως καθοριστικές.

…Αυτό φαίνεται.

Ναι. Πιστεύω ότι οι επιρροές πού μπορεί να έχει ο καθένας αποτελούν σημείο εκκίνησης για κάτι το καινού­ριο, για κάτι το διαφορετικό.

Η ταινία σου είναι χωρισμένη σε τρία διαφορετικά μέρη

Η ταινία σου είναι χωρισμένη σε τρία διαφορετικά μέρη πού αναφέρονται εξελικτικά μέσα στο χρόνο. Οι συνδέσεις των σεκάνς γίνονται με μαύρα πλάνα, όπου βέβαια ο ήχος αποτελεί ένα ρακόρ αρκετά χαρακτηριστικό. Πώς βλέπεις γενικότερα το ρόλο του timing και τη χρήση των «μαύρων περασμάτων» (black passages) από μια σεκάνς στην άλλη;

Για τω timing πρώτα: πιστεύω ότι είναι το πιο κατάλληλο εργαλείο άντλησης συναισθημάτων και συγκι­νήσεων. Συναισθήματα όμως και συγκινήσεις πού δεν ξεφεύγουν από τα όρια της πραγματικότητας. Ο χρόνος είναι ταυτόχρονα πραγματικότητα και αφαίρεση. Έτσι για μένα το Stranger than Paradise είναι ταυτόχρονα πολύ ρεαλιστικό και πολύ αφαιρετικό φιλμ. Ίσως γι αυτό να είναι το συγκινητικό. Σ’ ό.τι έχει σχέση τώρα με τα «μαύρα περάσματα», στην αρχή τη χρησιμοποίηση τους την είδα στη βάση ενός παιχνιδιού με τους θεατές. Κάτι σαν μια διαρκή έκπληξη πού να κόβει την αφηγηματική πραγματι­κότητα κάνοντας πιο δυνατή τη συγκίνηση. Βλέποντας, όμως, την ταινία ολοκληρωμένη, πιστεύω ότι υπάρχει μια αίσθηση τέτοια πού δημιουργείται όταν κοιτάμε ένα άλμπουμ με φωτογραφίες, και καθώς γυρίζουμε τις σελίδες το μάτι μας αποτυπώνει αυτή τη μαύρη μεσολαβητική διάσταση του χρόνου.

Η κάμερα σ όλη τη διάρκεια του φιλμ παραμένει σταθερή στη βάση του και τα φιξαρισμένα πλάνα είναι πολλά Μια μόνο φορά, η κάμερα κινείται πανοραμικά, πράγμα πού γίνεται ιδιαίτερα αισθητό. Είναι η σκηνή όπου η κοπέλα κάθεται έξω από το ξενοδοχείο. Η κάμερα ξεκινά από το κτίριο και το πανοραμίκ τελειώνει σε μεσαίο πλάνο πάνω στην κοπέλα.

Εκείνη τη στιγμή ακριβώς ήθελα να δείξω την απομόνωση του συγκεκριμένου ατόμου στο συγκεκριμένο χώρο. Η αισθητική τής ταινίας είναι τέτοια πού δε μου επέτρεπε να κινήσω την κάμερα όταν δε συνέβαινε κάτι το ιδιαίτερο.

Ο Ρομπέρ Μπρεσόν μιλώντας για τους ηθοποιούς, τους χαρακτήρισε ως συγκεκριμένα συστατικά του ντεκόρ. Στο Stranger than Paradise οι ηθοποιοί δίνουν ακριβώς αυτή την εντύπωση.

Ναι, μπορεί αυτό καμιά φορά να συμβαίνει. Αλλά όχι ότι είμαι αυτής της άποψης γενικά, παρ’ όλο πού ο Μπρεσόν μ’ αρέσει. Πιστεύω ότι οι ηθοποιοί έχουν τη δική τους προσωπικότητα, και ότι αυτή η προσωπικότητα πρέπει να εναρμονίζεται με την πραγματικότητα της ται­νίας.

(Κάννες, 21.5.84· τη συνέντευξη πήρε ο Ιορδάνης Καμπάς).

Πηγή:

othoni-16

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s