Αλεξάντερ Αλιέχιν (Alexandre Alekhine, 1892-1946): τέταρτος παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι

Αλεξάντερ Αλιέχιν

Alexandre Alekhine 

Γέννηση 31 Οκτωβρίου 1892

Μόσχα

Θάνατος 24 Μαρτίου 1946

Εστορίλ

Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία (Νοεμβρίου 1927), Ρωσική Αυτοκρατορία και Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών

Σπουδές Κρατικό Πανεπιστήμιο Αγίας Πετρούπολης και Πανεπιστήμιο του Παρισιού

Ιδιότητα σκακιστής, θεωρητικός στο σκάκι, συγγραφέας, νομικός και μεταφραστής

Σύζυγος Γκρέις Αλιέχιν

Αδέλφια Alexei Alekhine

Βραβεύσεις Παγκόσμιο σκακιστικό πρωτάθλημα

Ο Αλεξάντρ Αλεξάντροβιτς Αλιέχιν (Διεθνώς: Alexander Alexandrovich Alekhine ή Aljechin, ρωσικά: Александр Александрович Алéхин, 31 Οκτωβρίου 1892 – 24 Μαρτίου 1946) ήταν Ρώσος γκρανμαίτρ και ο τέταρτος παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι. Ήταν γνωστός για το θυελλώδες, ευρηματικό και επιθετικό σκακιστικό ύφος του.

Πρώιμα χρόνια

Ο Αλιέχιν γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1892 σε μια πλούσια οικογένεια στη Μόσχα της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Ο πατέρας του ήταν κτηματίας και μέλος της Δούμας. Η μητέρα του, που ήταν κόρη ενός πλούσιου μεγαλοβιομήχανου, μαζί με τα αδέλφια του, Αλεξέι και Βαρβάρα, του έμαθαν σκάκι το 1903.

Σκακιστική Καριέρα

Το πρώτο κατόρθωμα του Αλιέχιν ήταν όταν το 1909 σε ηλικία δεκαεπτά ετών κέρδισε το Πανρωσικό Πρωτάθλημα Ερασιτεχνών στην Αγία Πετρούπολη με δώδεκα νίκες, δύο ήττες και δύο ισοπαλίες. Βραβεύτηκε με τον τίτλο του εθνικού μαιτρ για αυτήν του την επίδοση. Το τουρνουά έλαβε χώρα ταυτόχρονα με ένα πιο διάσημο και επαγγελματικό διεθνές γεγονός που το κέρδισαν οι Εμάνουελ Λάσκερ και Ακίμπα Ρουμπινστάιν. Εν τω μεταξύ, αργότερα τον ίδιο χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένας εικοσι-τριάχρονος Κουβανός ονόματι Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα εξέπληξε τους Αμερικανούς σκακιστές συντρίβοντας τον Φρανκ Μάρσαλ σε μια παρτίδα. Οι ζωές των Αλιέχιν και Καπαμπλάνκα σύντομα θα συνυφαστούν.

Το 1914, αφού ο Αλιέχιν τερμάτισε τρίτος μετά τους Λάσκερ και Καπαμπλάνκα σε ένα τουρνουά στην Αγία Πετρούπολη, ο Τσάρος Νικόλαoς Β΄ τον ονόμασε ένα από τους πέντε αυθεντικούς Διεθνείς Γκρανμαίτρ. Ο Αλιέχιν επίσης υπηρέτησε κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τραυματίστηκε. Έγινε κοσμοπολίτης, έζησε σε πολλές χώρες και μιλούσε ρωσικά, γαλλικά, γερμανικά και αγγλικά.

Το 1919, μετά τη Ρωσική Επανάσταση, όντας ύποπτος κατασκοπίας, συνελήφθη και φυλακίστηκε στην Οδησσό, αν και τελικά τον άφησαν ελεύθερο. Το 1920 κέρδισε το Πρώτο Πρωτάθλημα της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Αλιέχιν έφυγε από την σοβιετική Ρωσία το 1921 για να μην επιστρέψει ποτέ. Μετακόμισε στη Γαλλία, έγινε Γάλλος πολίτης και σπούδασε Νομικά στη Σορβόννη. Αν και η διατριβή του για το κινέζικο σύστημα φυλακών δεν τέλειωσε ποτέ, ωστόσο έμεινε γνωστός ως «Δόκτορ Αλιέχιν» για όλη του τη ζωή. Από το 1921 μέχρι το 1927 έκανε ένα περίφημο αγωνιστικό ρεκόρ, κερδίζοντας ή ισοβαθμώντας στην πρώτη θέση στα 12 από τα 20 τουρνουά που έπαιξε.

Παγκόσμιος Πρωταθλητής

Το 1927 κέρδισε τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή Σκακιού από τον Καπαμπλάνκα, ξαφνιάζοντας σχεδόν όλο τον σκακιστικό κόσμο. Μετά από αυτό, όταν ο Καπαμπλάνκα προσκαλούνταν σε τουρνουά, ο Αλιέχιν απαιτούσε περισσότερα χρήματα, διαφορετικά αρνούνταν να παίξει. Αν και ο Καπαμπλάνκα ήταν καθαρά πιο σημαντικός του αντίπαλος, ο Αλιέχιν προσεκτικά απέφευγε να του δώσει τη ρεβάνς, αν και αυτή ήταν μέρος της συμφωνίας. Αντί για αυτό, έπαιξε το 1929 και το 1934 σε ματς με τον Εφίμ Μπογκολιούμποβ (έναν μεγάλο παίκτη, που όμως δεν θεωρούταν σοβαρή απειλή) και κέρδισε εύκολα και τις δύο φορές. Μετά τη νίκη του επί του Καπαμπλάνκα, ο Αλιέχιν επικράτησε στο σκάκι για αρκετό καιρό. Έχασε μόνο 7 από 238 παρτίδες σε τουρνουά από το 1927 μέχρι το 1935.

Το 1935 έχασε τον τίτλο του από τον Μαξ Όυβε. Η ήττα του αυτή αποδίδεται κυρίως στον εθισμό του Αλιέχιν στο αλκοόλ, όπως επιβεβαίωσαν κάποιοι παίκτες. Το 1936, αφού δεν ήταν πλέον παγκόσμιος πρωταθλητής, δεν μπορούσε να απομακρύνει τον Καπαμπλάνκα από το Νότιγχαμ και ο Καπαμπλάνκα κέρδισε την δική τους παρτίδα αλλά και το τουρνουά (στην ίδια θέση με τον Μιχαήλ Μποτβίνικ).

Τελευταία χρόνια

Ο Αλιέχιν εγκατέλειψε το αλκοόλ και ξανακέρδισε τον τίτλο του από τον Μαξ Όυβε το 1937 με μεγάλη διαφορά. Δεν έπαιξε άλλους αγώνες για τον τίτλο και έτσι τον κράτησε μέχρι το θάνατό του.

Ενώ σχεδίαζε ένα ματς εναντίον του Μποτβίνικ για το παγκόσμιο πρωτάθλημα, πέθανε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του στο Εστορίλ της Πορτογαλίας στις 24 Μαρτίου 1946. Οι συνθήκες του θανάτου του αποτελούν ακόμα θέμα αντιπαραθέσεων, αν και πιστεύεται ότι πέθανε είτε από καρδιακή προσβολή είτε από πνιγμό με ένα κομμάτι κρέας. Η κηδεία του χρηματοδοτήθηκε από την FIDE και η σορός του μεταφέρθηκε στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς, στο Παρίσι το 1956.

Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 24/05/2015.

Αλεξάντρ Αλιέχιν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Μια συνέντευξη του Αλιέχιν, 1929

Το φύλλο της εφημερίδας Allgemeine Zeitung (Chemnitz) του 1929, όπου δημοσιεύεται στα γερμανικά η συνέντευξη του Αλιέχιν, αμέσως μετά το ματς που έπαιξε για το παγκόσμιο πρωτάθλημα με αντίπαλο τον Μπογκολιούμποβ.

Συνάντησα τον Αλεξάντερ Αλιέχιν στο ξενοδοχείο. Η τελευταία παρτίδα μόλις είχε τελειώσει και του έδωσα τα συγχαρητήριά μου, με το σχόλιο πως τώρα μπορεί κάπως να ξεκουραστεί.

Ξεκούραση; δεν γνωρίζω τι είναι. Τώρα θα δημοσιεύσω αναλυμένες όλες τις παρτίδες του ματς σε βιβλίο με τίτλο “Σκακιστικές σκέψεις στο ματς με τον Μπογκολιούμποβ” και θα ξεκαθαρίσω το νόημα όλων των παρτίδων, το οποίο δεν γινόταν πάντα αντιληπτό στο κοινό. Και στις 15 Ιανουαρίου αρχίζει το Σαν Ρέμο, όπου θα λάβω μέρος.

Και το ματς με τον Καπαμπλάνκα;

Αν πάρω την πρόσκληση θα τον αντιμετωπίσω την επόμενη χρονιά, πιθανότατα στην Αμερική, εκεί όπου είναι εύκολο για εκείνον να συγκεντρώσει το χρηματικό ποσό που απαιτείται.

Πρέπει να προετοιμαστείτε για αυτό το ματς.

Αλήθεια είναι. Ωστόσο έχω την προσωπική μου ιδιοσυγκρασική μέθοδο προετοιμασίας. Βασικά, προετοιμάζομαι μόνο κατά τη διάρκεια των πρώτων παρτίδων. Βλέπω ποιες βαριάντες επιλέγει ο αντίπαλος και ανάλογα επιλέγω τα ανοίγματα που θα παίξω και προσανατολίζω έτσι την τακτική μου. Νομίζω πως ο κάθε σκακιστής πρέπει να παίζει ανάλογα με το στυλ του, αλλά φυσικά είναι αναγκαίο να προσπαθεί να κερδίσει κάποιος τον αντίπαλό του, με τα δικά του όπλα. Σε μια περίπτωση, ανακάλυψα μια θεωρητική καινοτομία ενώ βρισκόμουν σε έναν κινηματογράφο στη Χάγη.

Τι πρόσφερε το ματς που μόλις παίξατε;

Πρώτα από όλα πως όλα όσα έχουν γραφτεί για το θάνατο του παιχνιδιού λόγω των ισοπαλιών δεν έχουν νόημα. Κάθε θέση, ακόμα και η πιο γνωστή, παρέχει τόσες πολλές δυνατότητες. Το μεγαλύτερο ποσοστό ισοπαλιών καταγράφτηκε στο ματς Λάσκερ – Σλέχτερ και στα ματς του Καπαμπλάνκα. Ωστόσο, αυτό δεν είναι «λάθος του σκακιού», αλλά του στυλ παιχνιδιού των συγκεκριμένων παικτών. Ακόμη, ο νέος μύθος που λέει πως με την πρόοδο που συντελείται και την αύξηση των τουρνουά ο αριθμός των ισοδυνάμων σκακιστών κορυφής θα μεγαλώσει πολύ, είναι απολύτως ψευδής. Αναμφίβολα, θα υπάρχει ένας παγκόσμιος πρωταθλητής που θα κατέχει την υψηλότερη θέση.

Και ο Νίμτσοβιτς;

Εξαιρετικά ιδιαίτερος και ισχυρός παίκτης με τον οποίο είναι δύσκολο να παίξεις. Όμως, για αυτόν ορισμένες ψυχολογικές στιγμές παίζουν αποφασιστικό ρόλο και αν η τύχη δεν τον βοηθήσει στην αρχή του τουρνουά, επηρεάζεται δυσμενώς. Από αυτήν την άποψη, εκφράζω την εκτίμησή μου στον Μπογκολιούμποβ, επειδή παραμένει πάντα ψύχραιμος, ακόμη κι όταν το αποτέλεσμα είναι κακό για εκείνον. Είναι ευχάριστη προσωπικότητα.

Ποιον θεωρείτε ισχυρότερο; Τον Καπαμπλάνκα ή τον Μπογκολιούμποβ;

Δεν μπορώ να συγκρίνω τους δυο σκακιστές. Με τον Καπαμπλάνκα κάθε τι είναι λογικό και φυσικό στη σκακιέρα. Γνωρίζεις ακριβώς ποιο είναι το σχέδιό του, τι θέλει να κάνει. Με τον Μπογκολιούμποβ μπαίνεις σε μια περιπέτεια που δεν ξέρεις που σε οδηγεί. Πιθανώς είναι πιο επικίνδυνος, αν και είναι πολύ πιο δύσκολο να κερδίσεις τον Καπαμπλάνκα.

Είστε ευχαριστημένος από τις συνθήκες διεξαγωγής του ματς;

Ναι, η οργάνωση ήταν καλή. Υπάρχει ένα πράγμα που θα προτιμούσα να αλλάξει στο μέλλον: οι παρτίδες δεν πρέπει να παίζονται ενώπιον κοινού. Από σκακιστής μεταβάλλεσαι σε διασκεδαστής, καλλιτέχνης. Το κοινό ενδιαφέρεται περισσότερο για την παρουσία και τη συμπεριφορά των παικτών και λιγότερο για τις παρτίδες. Ήταν καλύτερα στο Μπουένος Άιρες, στο ματς με τον Καπαμπλάνκα, που δεν ήμασταν άμεσα εκτεθειμένοι στα μάτια των θεατών.

(εκτεταμένα αποσπάσματα από τη συνέντευξη. Πηγή: http://www.chesshistory.com/winter/winter92.html)

Jul.09, 2012

http://www.skakistiko.com/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s