Η Μορφή του Νερού (The Shape of Water) (2017) Σκηνοθεσία: Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο | αναλυτική παρουσίαση, trailer, η γνώμη των κριτικών

Κατηγορία: Φαντασίας

Ηθοποιοί: Σάλι Χόκινς, Μάικλ Σάνον, Οκτάβια Σπένσερ, Μάικλ Στούλμπαργκ, Νταγκ Τζόουνς, Ρίτσαρντ Τζένκινς

Είδος: Δράμα, Αισθηματική, Περιπέτεια, Φαντασίας, Θρίλερ, Τρόμου

Ημερομηνία Εξόδου: 15 Φεβρουαρίου 2018

Σεμινάριο Ιστορίας-Θεωρίας-Κριτικής Κινηματογράφου 2018
στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ο Καύκασος»
Εργαστήρι Κινηματογράφου Δήμου Ζωγράφου και το 2018

Shape-greek

ΣΥΝΟΨΗ

Εγκλωβισμένη σε μια μοναχική, μονότονη ζωή, η Ελάιζα (Σάλι Χόκινς) εργάζεται ως καθαρίστρια σε ένα μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο υψηλής ασφαλείας. Η ζωή της αλλάζει δραματικά όταν η ίδια και η συνάδελφός της, η Ζέλντα (Οκτάβια Σπένσερ), ανακαλύπτουν μία αυστηρά απόρρητη κυβερνητική υπόθεση: ένα αμφίβιο πλάσμα (Νταγκ Τζόουνς) που είναι καταδικασμένο να μείνει φυλακισμένο στις εγκαταστάσεις ώσπου να αρχίσουν τα πειράματα πάνω του.

Η Ελάιζα θα νιώσει έναν ισχυρό δεσμό με το αλλόκοτο πλάσμα και θα αποφασίσει να το σώσει, ενάντια στις προσπάθειες του αδίστακτου πράκτορα Στρίκλαντ (Μάικλ Σάνον), σε μια υπέροχη ιστορία αγάπης που εξερευνά τις φαντασιώσεις που δημιουργούμε, τα μυστήρια που δεν μπορούμε να ελέγξουμε και τα τερατουργήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

The Shape of Water i gnomi ton kritikon

The Shape of Water

(2017) on IMDb 7.8/10

SYNOPSIS En

In a 1960s research facility, a mute janitor forms a relationship with an aquatic creature.

From master storyteller Guillermo del Toro comes THE SHAPE OF WATER, an otherworldly fable set against the backdrop of Cold War era America circa 1962. In the hidden high-security government laboratory where she works, lonely Elisa (Sally Hawkins) is trapped in a life of isolation. Elisa’s life is changed forever when she and co-worker Zelda (Octavia Spencer) discover a secret classified experiment. Rounding out the cast are Michael Shannon, Richard Jenkins, Michael Stuhlbarg, and Doug Jones.

Χώρα Παραγωγής: ΗΠΑ

Γλώσσα: Αγγλικά, Νοηματική γλώσσα στα Αγγλικά, Ρωσικά

Διάρκεια: 124′

Σενάριο: Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο & Βανέσα Τέιλορ

Παραγωγή: Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο & Tζ. Μάιλς Ντέιλ

Φωτογραφία: Ντάν Λόστσεν

Μοντάζ: Σίντνεϊ Βολινσκι

Σχεδιασμός παραγωγής: Πολ Ντέναμ Οστερμπέρι

Μουσική: Αλεξάντρ Ντεσπλά

Διανομή:

Odeon (Ελλάδα)

Τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας για την ιδιαίτερη σκηνοθεσία του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο και τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής για την έμπνευση του Αλεξάντρ Ντεσπλά απέσπασε πανηγυρικά η ταινία στην 75η τελετή των Golden Globe Awards 2018 (Χρυσές Σφαίρες 2018).

«Πραγματικά, Η Μορφή του Νερού είναι μία ταινία τόσο μη κυνική, όσο μπορεί να γίνει στο σινεμά ένα θέμα για τη σημασία της αγάπης. Η στιγμή που ερωτεύεσαι κάποιον δεν είναι η στιγμή που τον κοιτάς και του αρέσεις, αλλά η στιγμή που σε κοιτά και αντιλαμβάνεσαι ότι υπάρχεις», σχολιάζει ο ίδιος ο σκηνοθέτης για την βραβευμένη ταινία του.

ΧΡΥΣΟΣ ΛΕΟΝΤΑΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΕΝΕΤΙΑΣ 2017

Μια ρομαντική monster movie στη Νέα Υόρκη του Ψυχρού Πολέμου.

Τον Χρυσό Λέοντα καλύτερης ταινίας απέσπασε το «The Shape of Water» του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο στο 74ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας 2017.

«Εάν παραμείνετε αυθεντικοί και πιστοί στα πιστεύω σας, σε όσα πραγματικά πιστεύετε, στην περίπτωσή μου στα τέρατα, θα μπορέσετε να κάνετε όλα όσα θέλετε»

δήλωσε ο Μεξικανός σκηνοθέτης μόλις παρέλαβε το βραβείο του.

Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο

Η ταινία αφηγείται την ιστορία αγάπης μεταξύ μιας ονειροπόλας κωφάλαλης και ενός περίεργου αμφίβιου πλάσματος, ένα αντίδοτο εναντίον του «φόβου και του κυνισμού», σύμφωνα με τον δημιουργό.

Ο Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο αφιέρωσε την ταινία του σε όλους τους

«Μεξικανούς και Λατινοαμερικανούς σκηνοθέτες που ονειρεύονται να κάνουν κάτι με τη μορφή παραβολής, όμως στους οποίους λένε ότι αυτό δεν είναι δυνατό. Είναι δυνατό».

Βραβεύσεις

Χρυσές Σφαίρες 2018

Καλύτερης Σκηνοθεσίας στον Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο

Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής στον Αλεξάντρ Ντεσπλά

Ο κορυφαίος παραμυθάς του σινεμά, Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, επιστρέφει με τη «Μορφή του Νερού», μία απόκοσμη ιστορία αγάπης που έχει μαγέψει τους θεατές όπου κι αν προβλήθηκε και προορίζεται να μείνει κλασική. Χρυσός Λέοντας στο Φεστιβάλ της Βενετίας, δύο Χρυσές Σφαίρες και 13 υποψηφιότητες για Όσκαρ, μεταξύ των οποίων Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Α’ Γυναικείου Ρόλου.

Ένα παραμύθι για την αγάπη, όποια μορφή κι αν αυτή πάρει

«Αν σας έλεγα για εκείνη, την πριγκίπισσα δίχως φωνή, τι θα έλεγα;

Θα σας μιλούσα για το πότε; Συνέβη πολύ καιρό πριν,

τις τελευταίες μέρες της βασιλείας ενός όμορφου Πρίγκιπα…

Ή θα σας μιλούσα για το πού; Μια μικρή πόλη κοντά στην ακτή,

αλλά μακριά από οτιδήποτε άλλο…

Ή μήπως θα σας προειδοποιούσα για την αλήθεια πίσω από αυτά τα γεγονότα

και το παραμύθι για την αγάπη και την απώλεια

και το τέρας που προσπάθησε να τα καταστρέψει όλα…»

Βυθιστείτε στον μαγικό κόσμο του Ντελ Τόρο, γεμάτο από πράγματα που ξέρουμε καλά – φόβος, θυμός, εξουσία, μοναξιά, αποφασιστικότητα και πάνω από όλα αγάπη – και ένα εκπληκτικό πλάσμα που γνωρίζουμε για πρώτη φορά. Ένα αλλόκοσμο βιολογικό «εύρημα» της αμερικανικής κυβέρνησης, μία μουγκή καθαρίστρια, οι αγαπημένοι της φίλοι, πράκτορες, σοβιετικοί κατάσκοποι και μία τολμηρή επιχείρηση ενώνονται σε μια μοναδική ιστορία αγάπης που ξεπερνά όλα τα εμπόδια. Μες στην ιστορία του Ντελ Τόρο το καλό και το κακό, η αθωότητα και η απειλή, το όμορφο και το τερατώδες μπλέκονται αριστουργηματικά και αποδεικνύουν ότι το σκοτάδι δεν μπορεί ποτέ να νικήσει το φως. «Μου αρέσει να κάνω ταινίες που είναι απελευθερωτικές, που λένε ότι είναι εντάξει να είσαι ό,τι είσαι», λέει ο Ντελ Τόρο, «και φαίνεται ότι στις μέρες μας αυτό είναι πολύ επίκαιρο μήνυμα».

Για τον Ντελ Τόρο το πάθος τού να στοιχειώνει και ταυτόχρονα να μαγεύει την οθόνη με ιστορίες για κάθε είδους αλλόκοσμα πλάσματα ξεκίνησε από τότε που ήταν μικρός, στην Γκουανταλαχάρα του Μεξικό. Σαν παιδί καταβρόχθιζε ό,τι ιστορία για φαντάσματα, τέρατα και φανταστικά πλάσματα έπεφτε στα χέρια του και η αγάπη του για τα απόλυτα αυτά αουτσάιντερ συνεχίζει ασίγαστη μέχρι σήμερα. Έχουν γίνει, άλλωστε, σήμα-κατατεθέν των σκηνοθετικών του ευαισθησιών που χρησιμοποιούν το φανταστικό για να μιλήσουν για την διαφθορά, τον απολυταρχισμό, τον πόλεμο και κάθε είδους διχόνοια, αλλά και για την αγάπη, την συμπόνια, την ανεκτικότητα και την γενναιοδωρία. Η κοσμοθεωρία του αυτή διαποτίζει κάθε εικόνα του «Η Μορφή του Νερού», όπως εξηγεί και ο ίδιος. «Ήθελα να δημιουργήσω μια όμορφη, κομψή ιστορία για την ελπίδα και τη λύτρωση σαν αντίδοτο στον κυνισμό της εποχής μας. Ήθελα η ιστορία να πάρει τη μορφή παραμυθιού με την έννοια ότι έχεις έναν ταπεινό άνθρωπο που μπλέκει σε κάτι μεγαλύτερο και πιο υπερβατικό απ’ οτιδήποτε έχει ποτέ βιώσει. Και έπειτα σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραία ιδέα να αντιπαραβάλω την αγάπη αυτή με κάτι τόσο μπανάλ και κακό όσο το μίσος μεταξύ εθνών, που είναι ο Ψυχρός Πόλεμος, και το μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους λόγω της φυλής, του φύλου και των ικανοτήτων τους. Για μένα η εποχή αυτή είναι μια εποχή ρατσισμού, ανισότητας, αγωνίας για την απειλή πυρηνικού πολέμου. Σε λίγους μήνες ο Κένεντι θα δολοφονηθεί. Κατά κάποιο τρόπο είναι απαίσια εποχή για την αγάπη – κι όμως η αγάπη γεννιέται».

«Η Μορφή του Νερού» γεννήθηκε σαν ιδέα το 2011 όταν ο Ντελ Τόρο και ο Ντάνιελ Κράους, με τον οποίο ο Ντελ Τόρο γράφει τη σειρά παιδικών βιβλίων «Trollhunters», συναντήθηκαν για πρωινό. Ο Κράους ανέφερε μια ιδέα που είχε ως έφηβος για μια καθαρίστρια που δουλεύει σε ένα κυβερνητικό εργαστήριο και γίνεται φίλη ενός αμφίβιου άνδρα, τον οποίο αποφασίζει να απελευθερώσει. Ο Ντελ Τόρο ενθουσιάστηκε με την ιδέα και αποφάσισε ότι θα είναι η καινούργια του ταινία, χρηματοδοτώντας μάλιστα με δικά του χρήματα τη δημιουργία concept art και ομοιωμάτων, έτσι ώστε να παρουσιάσει την ιδέα όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένα στο στούντιο και να τους ζητήσει το πράσινο φως για την παραγωγή της ταινίας.

Έχοντας δρομολογήσει την παραγωγή, ο Ντελ Τόρο στράφηκε στην αναζήτηση της πρωταγωνίστριάς του, που εξελίσσεται από ένα μοναχικό και φαινομενικά ανήμπορο πλάσμα σε μια ηρωίδα που τολμά να πάρει τεράστια ρίσκα – ή, μάλλον, στην εξασφάλιση της ηθοποιού που ήταν στο μυαλό του από την πρώτη στιγμή: της υποψήφιας για Όσκαρ Σάλι Χόκινς («Happy Go Lucky», «Θλιμμένη Τζάσμιν»). «Η Ελάιζα δεν είχε μια απαίσια ζωή μέχρι που γνώρισε το πλάσμα», εξηγεί ο Ντελ Τόρο. «Δεν είχε την πιο συναρπαστική ύπαρξη φυσικά, αλλά ήταν ικανοποιημένη. Χρειαζόμουν κάποια που να εκπέμπει αυτό το είδος ευτυχίας, με ένα πρόσωπο που να μπορεί να αποτυπώσει διάφορες αποχρώσεις δίχως μία λέξη. Η Σάλι έχει αυτήν τη μοναδική ενέργεια, είναι η πιο αυθεντική και αληθινή ηθοποιός». Η Χόκινς θυμάται την αγωνία που ένιωσε όταν διάβασε το σενάριο, το οποίο και αγάπησε βαθιά. «Ήταν τόσο συγκινητικό. Μου φαίνονταν περίεργα οικείο και ταυτόχρονα εντελώς διαφορετικό από οτιδήποτε είχα ποτέ διαβάσει. Ένιωσα σαν η Ελάιζα να ήταν κομμάτι μου ή σαν να την ήξερα σε μια άλλη ζωή. Μου φάνηκε, επίσης, σαν το απόλυτο ρομαντικό παραμύθι. Αρχικά ήμουν σίγουρη ότι ο Γκιγιέρμο έκανε λάθος που με διάλεξε: είναι το είδος ρόλου που δεν πίστευα ποτέ ότι μπορούσα να παίξω, ήταν το απόλυτο δώρο για μένα. Σπάνια έχεις την ευκαιρία να παίξεις έναν ρόλο που σου ζητά να τα δώσεις όλα. Όταν πρόκειται για αγνή, ανόθευτη έκφραση, χωρίς λόγια, όταν έχεις την ελευθερία να εκφράσεις τόσα με τα μάτια, την αναπνοή, το σώμα. Αυτό είναι η Ελάιζα».

Στον ρόλο του τέρατος, που ισορροπεί ανάμεσα στον άνθρωπο, το ζώο και τον μύθο, εμφανίζεται ο Νταγκ Τζόουνς, μόνιμος συνεργάτης του Ντελ Τόρο και βετεράνος ρόλων αντίστοιχης φύσης και απαιτήσεων. Χρησιμοποιώντας το φυσικό του χάρισμα για σωματική έκφραση και μεταμφιέσεις, ο Τζόουνς έχει ζωντανέψει πλάσματα στον «Λαβύρινθο του Πάνα», το «Hellboy» και το «Crimson’s Peak», αλλά, όπως και η Σάλι Χόκινς, δεν φαντάζονταν ποτέ ότι θα πρωταγωνιστούσε σε μια ιστορία αγάπης. «Είναι φοβερά μόνος επειδή είναι ο τελευταίος του είδους του», λέει ο Τζόουνς για τον αμφίβιο άνδρα που υποδύεται. «Δεν έχει ποτέ βγει από το ποτάμι του, οπότε δεν καταλαβαίνει πού είναι ή γιατί. Έχει κάτι το αγγελικό. Μπαίνει στις ζωές των ανθρώπων και μοιάζει να μεγεθύνει ό,τι συμβαίνει μέσα τους». Για να χτίσει φυσιογνωμικά τον χαρακτήρα, ο Τζόουνς βασίστηκε σε μια εικόνα που του έδωσε ο Ντελ Τόρο: «Μου είπε ότι το πλάσμα έχει τη δυναμική ενός σέξι, επικίνδυνου ταυρομάχου με την χάρη και ευελιξία ενός ψαριού στο νερό».

Απέναντι στην Ελάιζα και το πλάσμα στέκεται ο Στρίκλαντ, ένας κυβερνητικός πράκτορας που, τυφλωμένος από τη δήθεν ενάρετη ηθική του και την αμείλικτη φιλοδοξία του, βλέπει στο πλάσμα ένα τέρας που οφείλει να υποτάξει αλλά και μια εξαιρετική ευκαιρία για προαγωγή. Τον ρόλο φέρνει στη ζωή ο υποψήφιος για Όσκαρ Μάικλ Σάνον («Ο Δρόμος της Επανάστασης», «Midnight Special»), ο οποίος, σύμφωνα με τον Ντελ Τόρο, μπόρεσε να κάνει πιο ανθρώπινο και κατανοητό έναν χαρακτήρα που θα μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί απλώς ο «κακός» της ιστορίας. «Ήθελα σχεδόν να λυπηθεί κανείς τον Στρίκλαντ», λέει ο Ντελ Τόρο, «είναι και ο ίδιος θύμα του συστήματος και της εποχής στην οποία ζει. Ήθελα να ζήσει κανείς μαζί του στιγμές που δεν περιμένεις από έναν ‘κακό’: στιγμές αμφιβολίας, απελπισίας, στοχασμού. Είναι ένας θλιβερός χαρακτήρας: ξεκινά με μια άκαμπτη πίστη στην πατρίδα του και σιγά-σιγά συνειδητοποιεί πόσο εύκολα τον αντιπαθούν και εγκαταλείπουν οι άνθρωποι». Αρπάζοντας την ευκαιρία να δουλέψει με τον Ντελ Τόρο σε αυτήν την ταινία-όνειρο ζωής, ο Σάνον αγάπησε την ατμόσφαιρα δημιουργικότητας και φαντασίας που κυριαρχεί στο σετ του Ντελ Τόρο: «ο Γκιγιέρμο σε βάζει μέσα στη δημιουργική διαδικασία, δεν σταματά ποτέ να δουλεύει. Όταν δεν γυρίζει σκηνή, μοντάρει ή ακούει τους συνεργάτες του ή σκέφτεται την επόμενη σκηνή. Κάθε κύτταρό του μονίμως ψάχνει για ιδέες, δεν παίρνει τίποτα δεδομένο. Αυτή η νοοτροπία μού ταιριάζει – έτσι λειτουργώ κι εγώ».

Το κεντρικό τρίγωνο της ιστορίας πλαισιώνουν οι δύο καλύτεροι φίλοι της Ελάιζα, ο Ζιλ και η Ζέλντα, τους οποίους ενσαρκώνουν οι Ρίτσαρντ Τζένκινς και Οκτάβια Σπένσερ. Για τον Ντελ Τόρο αυτοί οι τρεις χαρακτήρες είναι σαν μια μονάδα: «Μαζί τους, οι τρεις τους είναι ένας και μοναδικός χαρακτήρας, σαν να είναι διαφορετικά κομμάτια του ίδιου μυαλού. Και οι τρεις είναι στο περιθώριο για διαφορετικούς λόγους – λόγω φυλής, λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, λόγω αναπηρίας – και ενώνουν τις δυνάμεις τους για να πάρουν την εκδίκησή τους. Το εργαστήριο νομίζει ότι έχει να κάνει με σοβιετικούς κατασκόπους, αλλά στην πραγματικότητα τα έχουν βάλει με δύο καθαρίστριες και έναν γκέι καλλιτέχνη!».

Όλοι οι ηθοποιοί εκφράζουν πάνω από όλα ευγνωμοσύνη που είχαν την ευκαιρία να ταξιδέψουν στον φανταστικό κόσμο του Ντελ Τόρο – και, το κυριότερο, να πουν μια ιστορία που ο κόσμος σήμερα έχει ανάγκη. Όπως λέει ο Μάικλ Σάνον: «Με προσέλκυσε η ταινία γιατί αισθάνθηκα ότι είχε ένα μήνυμα ελπίδας που ίσως ενέπνεε τους θεατές να είναι πιο τρυφεροί με τους άλλους ανθρώπους κάτι που μας λείπει πολύ στα χρόνια που ζούμε. Είναι μια ιστορία για το πώς αξίζει να έχεις την αγάπη στη ζωή σου με κάθε κόστος. Μερικές φορές η αγάπη σε αναγκάζει να αντιμετωπίσεις τους φόβους σου ή να κάνεις θυσίες. Στο τέλος, όμως, πάντα αξίζει». Και ο Ντελ Τόρο συμπληρώνει: «Το νερό παίρνει την μορφή του δοχείου που το περιέχει και παρόλο που το νερό μπορεί να είναι τόσο μαλακό, είναι επίσης η πιο μεγάλη και εύπλαστη δύναμη στο σύμπαν. Αλλά αυτό δεν είναι και η αγάπη;».

the-shape-of-water_0001

Η Μορφή του Νερού

Από Χρήστο Μήτση – 15/02/2018

Σε ένα μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο μια μουγκή και μοναχική καθαρίστρια αναπτύσσει μια ιδιαίτερη σχέση με ένα αλλόκοτο αμφίβιο πλάσμα, αντικείμενο βασανιστικών πειραμάτων. Σκοτεινό, αλληγορικό και άκρως κινηματογραφόφιλο παραμύθι πάνω στις συλλογικές φοβίες, τις καταπιεσμένες επιθυμίες και τα ρομαντικά όνειρα μιας ολόκληρης (πολιτικο)κοινωνικής πραγματικότητας. Βραβευμένο με Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας και υποψήφιο για 13 Όσκαρ.

Λάτρης της λογοτεχνίας­ του φανταστικού και των κόμικς, ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο δούλεψε για χρόνια ως μακιγιέρ προτού γράψει και σκηνοθετήσει την πρώτη του ταινία. Πατώντας με το ένα πόδι στο Χόλιγουντ («Mimic», «Blade II», «Hellboy», «Pacific Rim») και με το άλλο στις ισπανόφωνες παραγωγές («Στη Ράχη του Διαβόλου», «Ο Λαβύρινθος του Πάνα»), ο Μεξικανός δημιουργός παραμένει πιστός στις σκοτεινές περιπέτειες φαντασίας, τα αλληγορικά παραμύθια και τα γοτθικά θρίλερ. Η «Μορφή του Νερού» τον καταξιώνει πλέον τόσο φεστιβαλικά (Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας) όσο και ακαδημαϊκά (13 οσκαρικές υποψηφιότητες), αν και δεν αποτελεί παρά άλλη μία παραλλαγή της κυρίαρχης θεματικής του.

Αυτή της σχέσης ενός διαφορετικού, τερατόμορφου χαρακτήρα με την καθεστηκυία τάξη­, η οποία διαχωρίζει καλούς και κακούς, άρα προνομιούχους και μη, με τον πιο απλοϊκό κι εύκολο τρόπο: τα εξωτερικά χαρακτηριστικά­. Έτσι οι έννοιες της μεταμόρφωσης­ και της πολιτικά ορθής εικόνας επανέρχονται διαρκώς στον γεμάτο τέρατα κόσμο του Ντελ Τόρο (όχι τόσο μακρινό από εκείνον του Κρόνενμπεργκ, του Μπουνιουέλ ή του Μπράουνινγκ), στον οποίο τώρα προστίθενται η Ελάιζα και το «πλάσμα».

Η Ελάιζα είναι μια μουγκή καθαρίστρια σε ένα μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο στη Βαλτιμόρη των αρχών της δεκαετίας του ’60. Με συντροφιά τον επίσης μοναχικό γείτονά της Τζιλ, έναν μεσήλικο ζωγράφο παλαιάς κοπής, την Αφροαμερικανίδα συνάδελφό της Ζέιντα και τις ταινίες που προβάλλει το τοπικό σινεμά, θα διαπιστώσει πως μπορεί να επικοινωνεί με ένα αλλόκοτο αμφίβιο πλάσμα που κρατείται­ αιχμάλωτο στο εργαστήριο. Αντικείμενο φρικτών πειραμάτων ενός σαδιστή κυβερνητικού πράκτορα, αυτό θα τραβήξει την προσοχή Σοβιετικών κατασκόπων αλλά και της καλόκαρδης Ελάιζα, η οποία θα επιχειρήσει να το σώσει από τη διπλή απειλή.

Τα b-movies των ’50s, όπως το «Creature From Black Lagoon», η ψυχροπολεμική υστερία και η ιστορία ενός αδύνατου (;) έρωτα δίνουν στον Ντελ Τόρο ιδέες για έναν κινηματογραφικό χορό τεράτων τόσο με την κυριολεκτική (σε σχέση με την όψη) όσο και με τη μεταφορική (που έχει να κάνει με τις πράξεις) έννοια. Ιδιοφυώς ενορχηστρωμένος, ο χορός αυτός περιλαμβάνει θεαματικές πιρουέτες που θα μαγέψουν τον θεατή, όπως ονειρικές σκηνές, ρομαντικές κορυφώσεις και αγωνιώδη πλοκή αλλά και διακριτικές, ευαίσθητες μελωδίες που θίγουν έντεχνα τις σχέσεις εξουσίας και σεξουαλικότητας, προσωπικής και συλλογικής φαντασίωσης, υπερεγώ και υποσυνείδητου. Λαϊκός και ταυτόχρονα εγκεφαλικός, συγκινητικός και την ίδια στιγμή κατασκότεινος και πικρός, ο Ντελ Τόρο μιλάει για τα τραύματα που τελικά θα μας σώσουν και μπολιάζει τα κλισέ του παραμυθιού με πολυεπίπεδες σινεφίλ αναφορές, στερεές ψυχαναλυτικές ιδέες κι έντονη πολιτικοκοινωνική κριτική, εκμοντερνίζοντας με τον απολαυστικότερο­ τρόπο την αθάνατη γοητεία του «στερεού», κλασικού σινεμά.

ΗΠΑ. 2017. Διάρκεια: 123΄. Διανομή: ODEON.

http://www.athinorama.gr/

the-shape-of-water_0012.jpg

**** 1/2 – Η μορφή του νερού ΚΡΙΤΙΚΗ ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ

Στο παραμύθι και τη φαντασία στρέφεται ο Μεξικανός σκηνοθέτης Γκιγιέρμο ντελ Τόρο («Κρόνος», «Pan’s Labyrinth») στη βραβευμένη με το Χρυσό Λιοντάρι της Βενετίας και υποψήφια για 13 Όσκαρ ταινία του «Η μορφή του νερού». Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια νέα εκδοχή της ιστορίας της Πεντάμορφης και του Τέρατος, τη φορά αυτή μέσα από τη σχέση ανάμεσα σε μια γυναίκα, την Ελάιζα (Σάλι Χόκινς), μια μουγγή καθαρίστρια σε ένα κυβερνητικό μυστικό εργαστήριο διαστημικών ερευνών και το θαλάσσιο «τέρας» (είδος αμφίβιου ανθρωπόμορφου όντος) που ανακαλύπτει ο νευρωτικός μυστικός πράκτορας Στρίκλαντ (Μάικλ Σάνον).

Στο νου έρχονται διάφορα παραμύθια (ανάμεσά τους και «Η μικρή γοργόνα» του Άντερσεν) αλλά και ταινίες φαντασίας («The Creature from the Black Lagoon»), ο Ντελ Τόρο όμως τοποθετεί την ιστορία του στις αρχές της δεκαετίας του ’60, περίοδο του «ψυχρού πολέμου» (ο Στρίκλαντ ειναι ακριβώς ο ψυχοπαθής, ψυχροπολεμικός εκπρόσωπος της τότε Αμερικής), για να κάνει ένα ειρωνικό, καυστικό σχόλιο πάνω στην τότε εποχή με τους Ρώσους κατασκόπους και τις προσπάθειες αποστολής ανθρώπου στο διάστημα αλλά και να κάνει αναφορές στον κινηματογράφο που αγαπά η ηρωίδα του ζει πάνω από ένα σινεμά, το Orpheum, που προβάλλει μπι-μούβις, ενώ ο γείτοντας και «συνεργάτης» της ηρωίδας βλέπει συνεχώς στην τηλεόρασή του παλιές μαυρόασπρες ταινίες (ιδιαίτερα μιούζικαλ με τη Μπέτι Γκρέιμπλ και τη Σίρλεϊ Τεμπλ).

Το ότι η Ελάιζα ειναι μουγγή δεν την εμποδίζει από του να έρθει σε επαφή με το φυλακισμένο ον (πολύ έξυπνα ο Ντελ Τόρο χρησιμοποιεί την αδυναμία της να μιλήσει, αφήνοντάς την να συνεννοηθεί μαζι του με τη γλώσσα των μουγγών) και να το μάθει να τρώει αυγά και να ακούει μουσική. Για την κυβέρνηση όμως το ον αυτό εκπροσωπεί τις χειρότερες φοβίες τους και πρέπει να εξοντωθεί. Κι εναπόκειται στην Ελάιζα, τον ηλικιωμένο γκέι γείτονά της Τζάιλς (Ρίτσαρντ Τζένκινς) και τη μαύρη συνάδελφο της στο εργαστήριο, Ζέλντα (Οκτάβια Σπένσερ) να σώσουν το «τέρας» από τους «φυσιολογικούς» ανθρώπους.

Με βάση ενα έξυπνο, καλογραμμένο σενάριο, με μια εξαιρετική φωτογραφία από τον Νταν Λάοντσεν και με την ατμοσφαιρική μουσική του ελληνικής καταγωγής Γάλλου μουσικοσυνθέτη, Αλεξάντρ Ντέπλα, ο Ντελ Τόρο αναμιγνύει έντεχνα, με χιουμοριστική διάθεση, στοιχεία από τη ρομαντική κωμωδία μέχρι την πολιτική σάτιρα, τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας και το φιλμ νουάρ, για να φτιάξει την όμορφη αυτή, απολαυστική, βουτηγμένη σε μια μαγική ατμόσφαιρα, ταινία του, από τις καλύτερες που μας έδωσε μεχρι σήμερα (ελπιζω να κερδίσει αρκετά από τα 13 Όσκαρ γι τα οποια ειναι υποψήφια), δείχνοντας πως πέρα από τους συνηθισμένους, με στόχο μόνο το κέρδος Αμερικανούς παραγωγούς, εξακολουθεί ευτυχώς να υπάρχει και ένας άλλος αμερικανικός κινηματογράφος.

https://www.enetpress.gr/

the-shape-of-water_0002

Η ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

THE SHAPE OF WATER

του Γιάννη Φραγκούλη

ΣΥΝΟΨΗ

Η Ελίζα ζει μία κανονισμένη και συνηθισμένη ζωή. Δεν μπορεί να μιλήσει. Καθαρίζει ένα χώρο όπου γίνονται επιστημονικά πειράματα, θα πρέπει εκεί να κάνει τη δουλειά της και να μην ρωτά τίποτε. Όταν βλέπει ένα υδρόβιο και ανθρωπόμορφο πλάσμα, το οποίο προσφέρει την ύπαρξή του για τις επιστημονικές σπουδές, τότε η Ελίζα αποφασίζει να το σώσει, σιγά-σιγά αρχίζει να το ερωτεύεται.

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ

Πόσοι σκηνοθέτες θα μπορούσαν να σε βάλουν μέσα σε μία αφήγηση όπου ένας άνθρωπος-ψάρι τρώει γάτες; Δε θα χρειαστεί πολύ να το σκεφτούμε, ο Guillermo del Toro είναι ο μοναδικός, άλλωστε οι ταινίες που έχει κάνει δείχνουν πως συνδυάζει τη φαντασία με την πραγματικότητα. Είναι ίσως ο μοναδικός που μπορεί να αποδώσει ρομαντική ατμόσφαιρα σε μία ταινία τρόμου. Άλλωστε στις ταινίες του που επιλέγουμε, το όνειρο, ο τρόμος, η φαντασία και ο ρεαλισμός βρίσκονται σε μία απόλυτη ισορροπία, μας ωθούν στους τρομακτικούς κόσμους, σε πιάνει από το χέρι τόσο όσο να αισθάνεσαι ασφαλής. Από αυτούς τους φανταστικούς κόσμους βγαίνει ο δικός μας κόσμος, με όλες τις δημιουργίες του. Το καλύτερο παράδειγμα είναι το «Pan’s labyrinth». Σε αυτή την ταινία, «Η μορφή του νερού» («The shape of water»), μας προφέρεται μία ισοδύναμη ποιότητα.

Όλα γίνονται στις αρχές της δεκαετίας του 1960, είναι η καλύτερη εποχή για να δομήσουμε μία αφήγηση που θα έχει να κάνει με το δίκιο και την ελευθερία. Η ατμόσφαιρα είναι βαριά με τον Ψυχρό Πόλεμο να πλακώνει τα αισθήματα περί ελευθερίας και δικαιοσύνης. Σε ένα υπόγειο και μυστικό εργαστήριο, οι επιστήμονες μελετούν ένα πλάσμα που αιχμαλωτίστηκε στη Νότιο Αμερική. Είναι ανθρωποειδές, ζει στο νερό και έχει βράγχια, σπονδυλική στήλη και πολύ κοφτερά δόντια.

Ένας τρομακτικός κυβερνητικός πράκτορας, ο Στρίκλαντ, επιβλέπει τα πειράματα, θέλει να ελέγχει τα αποτελέσματα, να παραμείνουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ όλα τα μυστικά και να αφήσει κάτι να διοχετευθεί στους Ρώσους. Αυτό το πλάσμα είναι μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις στην ιστορία του ανθρώπινου είδους, όπως αναφέρεται, συμπεριφέρεται πολύ καλά στο δικό του περιβάλλον. Το χρησιμοποιούν όμως ως υλικό έρευνας, έτσι ώστε ο άνθρωπος να αποκτήσει περισσότερη δύναμη.

Σε αυτό το σκοτεινό χώρο η Ελίζα, μία καθαρίστρια στο εργαστήριο που έχει επαναστατικές τάσεις, θα παίξει καίριο ρόλο. Μία παιδική αρρώστια την έχει κάνει μουγκή και η σιωπή της είναι εγγύηση για αυτές τις καταστάσεις που ο λόγος και ο ψίθυρος μπορούν να κάνουν κακό στην κοινωνία που ζει στο μέσο του 20ου αιώνα. Ο καλύτερος φίλος της είναι ένα ομοφυλόφιλος και μία αφροαμερικανίδα. Όταν η Ελίζα βλέπει αυτό το πλάσμα και συνειδητοποιεί πόσο άσχημα ζει, προσπαθεί να έρθει σε επαφή με αυτό και να το κάνει να αισθάνεται καλύτερα. Όσο γνωρίζει ο ένας τον άλλον, αναπτύσσεται ένας δεσμός, με έντονο το ρομαντικό στοιχείο.

Ο τρόπος που ο del Toro δομεί αυτό το πολύ απίθανο ρομάντζο είναι απίστευτα έξυπνος. Το ότι η Ελίζα είναι μουγκή τη βάζει στο ίδιο επίπεδο με αυτό το πλάσμα, αν ίσχυε το αντίθετο, τότε αυτή θα το είχε σαν ένα ζωάκι ή σαν ένα παιχνίδι. Αυτοί οι δύο επικοινωνούν με τις δράσεις τους, έχουν μία ισοδύναμη επικοινωνία. Ο προφορικός λόγος απουσιάζει και, κατά συνέπεια, το σώμα μιλά και δημιουργεί λόγο και ρυθμό. Πριν να το σκεφτούμε καλά-καλά, μας φαίνεται λογικό που μία γυναίκα μπορεί να συνδεθεί με μία υδρόβια ύπαρξη, τουλάχιστον αν θυμηθούμε ότι η ίδια η γυναίκα έχει μέσα της εννέα μήνες μία υδρόβια ύπαρξη, το μελλοντικό παιδί της, άρα είναι εξοικειωμένη με αυτή την αίσθηση. Επίσης ένας ομοφυλόφιλος μπορεί να δει αυτό το δεσμό με διαφορετικό μάτι από ότι όλοι οι άντρες, πιο ανθρώπινα και ρομαντικά.

Ο χώρος που βρίσκεται στο προσκήνιο είναι η Νότιος Αμερική που, εκείνη την εποχή, δοκιμαζόταν αρκετά. Από εκεί βγαίνει το πειραματόζωο, άρα είναι το αναφερόμενο των πειραματόζωων που, τότε και για αρκετό χρονικό διάστημα, ήταν οι κάτοικοι αυτών των χωρών. Το αίτημα ελευθερίας, λοιπόν, έχει να κάνεις με αυτούς τους ανθρώπους και αυτές τις πολιτικές καταστάσεις που πλέον τις ξέρουμε καλά. Η μουσική παίζει μεγάλο ρόλο για να αποδώσει το ονειρικό και το «πραγματικό», να έρθει σε αντίστιξη με τη βία που πραγματικά υπάρχει παντού. Δεν είναι ένας ηθικός μύθος, αλλά μία ηθική και πολιτική ταινία που θα βρει το «Pan’s labyrinth» και θα ενώσει τις αφηγηματικές τους γραμμές.

Η υποκριτική της Hawkins είναι εξαιρετική. Είναι μία συμπαθητική φιγούρα, το πρόσωπό της είναι αυτός ο τόπος που μπορούν να κολλήσουν αυτά τα συναισθήματα. Είναι ήσυχη, σε όλες τις σκηνές, αλλά μπορούμε να δούμε το παθιασμένο αίτημα για λόγο που η αναπηρία της το έχει στερήσει. Δεν είναι η πριγκίπισσα του Ντίσνεϊ, ένα γλυκανάλατο πλάσμα, αλλά το αίτημα της ηδονής και του οργασμού υπάρχει παντού και, ιδίως, συνδέεται με την απόλαυση της γεύσης, του φαγητού. Η Hawkins χρησιμοποιεί κάθε μυώνα της για να δημιουργήσει την έκφραση στο πρόσωπό της, να μας δώσει να καταλάβουμε ότι στον κόσμο της μπορεί να μην υπάρχει ο ήχος, αλλά είναι έντονο το συναίσθημα. Όσο περισσότερο εμβαθύνουμε σε αυτή την ταινία τόσο ανακαλύπτουμε τις αρετές της που ο del Toro έχει βάλει σε συγκεκριμένα μέρη και μας καλεί να τις βρούμε.

http://www.filmandtheater.gr

the-shape-of-water_0003

THE SHAPE OF WATER

Νάσσος Ζώτης 14 Φεβρουαρίου 2018

TI EΧΟΥΜΕ ΕΔΩ

Τι είναι αυτό που μας κάνει διαφορετικούς; Τι είναι αυτό που μας βάζει στο περιθώριο; Γιατί ο άνθρωπος φοβάται το διαφορετικό; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θέτει ο παραμυθάς του σύγχρονου κινηματογράφου Guillermo del Toro στη νέα του ταινία, η οποία έχει κατακτήσει όχι μόνο τις καρδιές του κοινού αλλά και των κριτικών, καθώς μέχρι στιγμής έχει 2 χρυσές σφαίρες και 13 υποψηφιότητες για όσκαρ. Είναι όμως τόσο καλή όσο ακούγεται;

Η ταινία μπλέκει τόσες θεωρίες και τόσους προβληματισμούς που η αντικειμενικά μεγάλη, για την βασική ιστορία, διάρκεια της (2 ώρες και 3 λεπτά) δεν επαρκεί. Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε ένα γρήγορο στόρι, έτσι ώστε να υπάρξει χρόνος για να ειπωθεί ότι άλλο απασχολεί τον del Toro, ή καλύτερα να πω, ότι απασχολεί την σύγχρονη και μη κοινωνία και ο del Toro το αποτυπώνει με τον δικό του μοναδικό τρόπο.

Ας τα πάρουμε με τη σειρά. Η ταινία μας παρουσιάζει τον κεντρικό χαρακτήρα, μία γυναίκα μουγκή και χαμηλών τόνων, που δουλεύει βραδινή βάρδια στον καθαρισμό μια απόρρητης ερευνητικής εγκατάστασης. Εκεί γνωρίζει ένα ανθρωπόμορφο αμφίβιο ον, το οποίο κρατείται αιχμάλωτο, προς έρευνα και πειραματισμό. Μεταξύ τους αναπτύσσεται μία άκρως συναισθηματική σχέση που καταλήγει σε ερωτική.

Αμερική εναντίων Ρωσίας, για μία ακόμη φορά, προς την κατάκτηση του διαστήματος και όχι μόνο. Βρισκόμαστε όμως στη δεκαετία του 60, όπου έχουμε και την έξαρση του ρατσισμού (όχι ότι σήμερα έχει καταλαγιάσει) και τον εξοστρακισμό των ομοφυλόφιλων.

Ρατσισμός, περιθωριοποίηση του διαφορετικού και όλα αυτά υπό την ομπρέλα του R rated, το οποίο μας έδωσε απλόχερα, σκηνές αυνανισμού, σεξ και βίας. Και όλα αυτά γιατί; Έχουμε ανάγκη να δούμε μία ταινία η οποία είτε δεν μπορεί να αποφασίσει σε ποιο είδος κοινού απευθύνεται, είτε μπλέκει την φαντασία με την πραγματικότητα για να ενισχύσει την έξαρση των κραυγαλέων συναισθημάτων.

Η ταινία αποτυγχάνει να πει την ιστορία της, η μάλλον την βασική ιστορία της, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα άβολο love story. Μία σχέση που είτε θα τελειώσει άδοξα, είτε θα γίνει το εξωπραγματικό για χάριν του happy end. Αντιθέτως, μας παρουσιάζει αρκετούς χαρακτήρες οι οποίοι δεν αναπτύσσονται, αλλά μένουν εκεί για να μας δείξουν πόσο καταπιεσμένοι είναι. Η κοινωνία είναι άδικη, το γνωρίζουμε πλέον καλά και ο del Toro πράττει έξυπνα. Χτυπά βαθιά στις καρδιές της μάζας, που έχουν βγει πλέον στην επιφάνεια, ζητωκραυγάζοντας την διαφορετικότητα τους.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Ο Guillermo Del Toro γράφει και σκηνοθετεί αυτό το ερωτικό/εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ το οποίο ξεκίνησε από το 2011. Ήξερε πως όσο πιο πολύ το αργήσει τόσο μεγαλύτερη θα είναι η επιτυχία της ταινίας του. Χρηματοδότησε ο ίδιος συνεργείο για να γίνει ο σχεδιασμός των χαρακτήρων και του εργαστηρίου της ταινίας. Σε μια του συνέντευξη είπε πως εάν αυτή η ταινία δεν πάει καλά, θα εγκαταλείψει την σκηνοθεσία για πάντα. (ουδέν σχόλιο).

Ας πούμε όμως και τα θετικά του. Σαν σκηνοθέτης πάντα μας μαγεύει με την προσοχή στη λεπτομέρεια τα όμορφα πλάνα του και τον ωραίο ρυθμό. Η κάμερα ανήσυχη, κινείται διαρκώς και τα χρώματα μουντά. Σκοτάδι και βροχή πλαισιώνουν τους χαρακτήρες ενώ το φως της ημέρας το βλέπουμε ελάχιστα. Συνδυάζει ρομαντισμό (με μουσική που θυμίζει ρατατούη) και απαισιοδοξία, σαν μια πιο σκοτεινή βερσιόν του Hellboy (ο ίδιος αρνήθηκε την οποιαδήποτε ομοιότητα). Στοιχεία καλογυρισμένου μιούζικαλ, έκαναν δειλά την εμφάνιση τους και μας έδωσαν μια ανάσα από την μουντάδα.

Στο ρόλο της Elisa η Sally Hawkins (Godzilla) η οποία υπήρξε η μοναδική επιλογή του del Toro. Πράγμα το οποίο ισχύει και για τον μοναδικό Michael Shannon (Nocturnal Animals) ο οποίος όμως δεν προσφέρει το κάτι παραπάνω από αυτό που τον έχουμε δει να κάνει ξανά και ξανά. Ο Richard Jenkins (White House Down) στον ρόλο του γκέι ζωγράφου και φίλου της Elisa, ενώ σίγουρα θα σου μένει η μοναδική Octavia Spencer (Hidden Figures) η οποία είναι πέρα για πέρα απολαυστική όπου και αν την έχουμε δει. Τέλος αξίζει να αναφέρουμε πως στον ρόλο του αμφίβιου είναι ο Doug Jones (Hellboy) ο οποίος χρειαζόταν 3 ώρες κάθε μέρα για να μπει στην στολή του, αλλά δήλωσε πως αυτό δεν ήταν τίποτα σε σχέση με προηγούμενες ταινίες του del Toro.

H μουσική ανήκει στον Alexandre Desplat (Argo). Δεν γνωρίζω αν ήταν δική του επιλογή ή επηρεάστηκε από το όραμα του del Toro για το είδος, αλλά καθόλη τη διάρκεια της ταινίας αν κλείσετε τα μάτια σας, θα νομίζετε πως βλέπετε ένα ρομαντικό love story με φόντο το Παρίσι! Δεν ξέρω αν μου κούμπωσε, αλλά σίγουρα δεν θα σας μείνει.

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΤΟ ΔΩ

Η ταινία μπλέκει τόσες έννοιες και ιστορίες που για να κρατηθεί στα λογικά πλαίσια δεν αναπτύσσει σχεδόν καμία. Ακόμη και η κεντρική της γίνεται βεβιασμένα. Και ο έρωτας της πρώτης ματιάς, οδηγεί τα πάντα. Ο Guillermo Del Toro, φέρθηκε έξυπνα. Δεν κράτησε την ταινία στα επίπεδα του Τιτανικού. Έχοντας μόνο δύο χαρακτήρες που δεν μπορούν να χαρούν τον έρωτα τους, αλλά και πολλούς άλλους που δεν μπορούν να χαρούν τη ζωή. Σίγουρα το R rating θα μπορούσε να λείψει, αλλά έγινε για κάποιον σκοπό. Εάν είστε λάτρης τέτοιων ιστοριών ή ταυτίζεστε με τους εν λόγω χαρακτήρες, μπορεί να την απολαύσετε, διότι η παρουσίαση γίνεται μέσω από το πρίσμα της φαντασίας. Αν δεν σας αγγίζουν τέτοιου είδους ιστορίες, απομακρυνθείτε από τις σκοτεινές αίθουσες. Ένα είναι σίγουρο, αν η ταινία έβγαινε 20 χρόνια πριν, δεν θα είχε προταθεί για 13 όσκαρ.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ

THE SHAPE OF WATER

ΣΕΝΑΡΙΟ 5.5

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ 8

ΜΟΥΣΙΚΗ 6

ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ 6

6.4

SCORE

ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΕΓΡΑΨΕ

Νάσσος Ζώτης Writer / Reviewer Το όνομα του βγαίνει από το Θανάσης. Αλλά δεν του αρέσει και εκνευρίζεται όταν τον φωνάζουν έτσι. Το όνειρό του ήταν να γίνει σκηνοθέτης, αλλά δεν το έκανε ποτέ ένας θεός ξέρει γιατί. Το επάγγελμα του είναι άσχετο, και εύχεται να το αλλάξει μία μέρα. Η ασχολία του με το βίντεο, το μοντάζ και τη φωτογραφία είναι το πάθος του. Έγραψε και σκηνοθέτησε την πρώτη του ταινία εν έτη 2018. Βλέπει ταινίες από τότε που θυμάται τον εαυτό του, και αναπολεί τις εποχές εκείνες του VHS. Θεωρεί πως η κριτική ταινιών πρέπει να είναι πολύπλευρη και όχι κοντοθωρη. Μισεί το ποδόσφαιρο τον τζόγο και την γυναικεία γκρίνια. Η καρδιά του παλεύει για τον αγαπημένο σκηνοθέτη με τον Christopher Nolan και τον David Fincher να μονομαχούν για την 1η θέση.

http://filmakias.gr

the-shape-of-water_0004

«Η Μορφή του Νερού»: Ο αληθινός έρωτας για τον Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο

Ο σχεδόν βέβαιος νικητής του Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας μάς μίλησε για την υποψήφια για 13 Όσκαρ ταινία του

Κωνσταντίνος Καϊμάκης

Χρειάστηκε μια 10ετία σχεδόν κι άλλο ένα τέρας (μετά από τον φασίστα του «Λαβύρινθου του Πάνα») για να επιστρέψει ο Μεξικανός Γκιγιέρμο ντελ Τόρο στις αριστουργηματικές δημιουργίες και να πιστοποιήσει για άλλη μια φορά τέταρτη τα τελευταία πέντε χρόνια μετά από τις νίκες στην κατηγορία του καλύτερου σκηνοθέτη των Αλφόνσο Κουαρόν και Αλεχάντρο Ινιαρίτου (δις)πως τα αμερικανικά βραβεία κινηματογράφου είναι και φέτος μεξικάνικη υπόθεση. Ας δούμε όμως τι λέει για τη «Μορφή του νερού», ο 54χρονος δημιουργός του και σχεδόν βέβαιος νικητής του Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας.

Από πού προήλθε η ιδέα της ταινίας;

Ήταν πολύ παλιά στα 90s, όταν μου μπήκε η ιδέα να κάνω ένα ρομαντικό φιλμ με ήρωα έναν αμφίβιο άνθρωπο, γυρισμένο ως ταινία επιστημονικής φαντασίας. Αφορούσε σε μια περιπέτεια τοποθετημένη στον Αμαζόνιο, με τους εξερευνητές να ανακαλύπτουν το ον αυτό και να ξετυλίγεται η ιστορία, όμως κανείς από όσους άκουσαν για αυτήν δεν ενθουσιάστηκε και φυσικά κανείς δεν ήθελε να πάρει μέρος. Όμως η ιδέα αυτή παρέμεινε όλα αυτά τα χρόνια στο μυαλό μου σε συνδυασμό με μια κλασική ιστορία παραμυθιού, εκείνη του ψαριού που εκπληρώνει τις τρεις ευχές του ψαρά (ή της γυναίκας του, δεν θυμάμαι καλά) στην περίπτωση που το απελευθερώσει και το οδηγήσει πίσω στη θάλασσα. Ήθελα να πω μια τέτοια ιστορία για ένα αμφίβιο που αλλάζει τη ζωή εκείνου που το σώζει με έναν μαγικό τρόπο.

Το σκηνικό της ταινίας είναι διαφορετικό από ό,τι περιγράψατε. Μιλάμε για την Αμερική των 60s και του Ψυχρού Πολέμου με χώρο δράσης ένα μυστικό πολεμικό εργαστήρι παράνομων πειραμάτων.

Ναι, επειδή η ιδέα του Ντάνιελ Κρος, συνεργάτη μου όταν γράφαμε το «Trollhunters», μου αποκάλυψε πλήρως την ταινία που είχα ασχημάτιστη ακόμη στο μυαλό μου. Παίρναμε το πρωινό μας στο Τορόντο, την εποχή που προετοίμαζα το «Pacific Rim» και ο Ντάνιελ λέει: «Ξέρεις, έχω μια ιδέα για ένα αμφίβιο που κρατάει μυστικά κλειδωμένο σε ένα εργαστήρι η κυβέρνηση και γίνεται φίλος με τον επιστάτη του». Αυτό ήταν. Του λέω, μη συνεχίζεις άλλο, μη γράψεις τίποτα, αγοράζω τώρα την ιδέα σου και απλώς γράψε μου το ποσό που θες για να το κάνουμε ταινία! Αυτό έγινε πριν από 4-5 χρόνια. Γράφοντας την ιστορία κατέληξα πως θα είναι ένα love story τοποθετημένο το 1962 και θα σηματοδοτεί το τέλος του ειδυλλιακού αμερικανικού ονείρου.

Γιατί επιδιώξατε ειδικά εκείνη τη χρονιά;

Είναι ένας χρόνος που για μένα σηματοδοτεί το τέλος της αθωότητας στην Αμερική. Ήδη αρχίζουν να ηχούν τα τύμπανα του πολέμου στο Βιετνάμ, ακολουθεί η δολοφονία του JFK κι ενώ όλοι αρχίζουν να πιστεύουν ότι το μέλλον θα είναι λαμπερό, με πρώτο στόχο την κατάκτηση του διαστήματος, τα πάντα αλλάζουν. Σιγά-σιγά το σκοτάδι αρχίζει να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο, οι παλιοί αμερικανοί ήρωες γίνονται βίαιοι και μοχθηροί και παλιές, αρχαίες δυνάμεις αρχίζουν να εμφανίζονται απειλητικά στον ορίζοντα.

Αν και έχουμε να κάνουμε με ένα monster movie, το τέρας δεν είναι το αμφίβιο πλάσμα αλλά ο σκληρός στρατιωτικός του Μάικλ Σάνον. Πώς καταλήξατε στον συγκεκριμένο χαρακτήρα;

Η σκέψη ήταν αν μπορούμε να αφηγηθούμε την ιστορία του τέρατος από την ανάποδη. Αρχικά πήραμε την αστεία, χιλιοειδωμένη εικόνα του τέρατος που παίρνει αγκαλιά την κοπέλα, όπως την έχουμε δει στα sci-fi των 50s, αλλάζοντάς της τελείως τη βασική ιδέα, και μετά δημιουργήσαμε ένα τέρας.Όχι το αμφίβιο πλάσμα, αλλά ένα ανθρώπινο τέρας. Μιλάω φυσικά για τον κυβερνητικό πράκτορα του Μάικλ Σάνον. Συνήθως ο εμφανίσιμος και γοητευτικός τύπος με το όμορφο κοστούμι που δουλεύει για την κυβέρνηση είναι ο ήρωας, ο καλός της ταινίας, κι όχι ο κακός όπως εδώ. Θα σας πως κάτι. Όταν διάβαζα το «Beauty and the Beast» για λογαριασμό της Warner, ο πρώτος που σκέφτηκα για τον ρόλο του τέρατος ήταν ο Μάικλ. Την εποχή που του πρότεινα το ρόλο του Στρίκλαντ για το «Shape of water» μου είπε ότι μόλις είχε τελειώσει μια ταινία κι ήθελε να κάνει θέατρο. Τον έπεισα να διαβάσει το σενάριο και να μου απαντήσει σε έναν μήνα. Σταύρωσα τα δάχτυλά μου κι ευχόμουν να αλλάξει γνώμη, αν και δεν μου άφησε πολλές ελπίδες. Τέλος καλό, όλα καλά.

Ο πιο σημαντικός χαρακτήρας του φιλμ είναι πάντως η Ελάιζα. Μια μουγκή καθαρίστρια που «λέει» τις πιο κρίσιμες ατάκες του φιλμ. Αλήθεια, γιατί της στερήσατε τη φωνή;

Επιδιώκαμε με αυτό τον τρόπο μαζί και με κάποια άλλα στοιχείανα δείξουμε ότι η Ελάιζα γεννήθηκε σε έναν τόπο όπου στην πραγματικότητα δεν ανήκει. Είναι ένα πλάσμα που ζει στο περιθώριο, σχεδόν αόρατη για τους περισσότερους, αλλά έχει εκπληκτική διανόηση, ευαισθησία και γενναιότητα.

Ο έρωτας ανάμεσα σε εκείνη και το αμφίβιο πλάσμα τής αλλάζει τη ζωή. Αναρωτιέμαι ποιος είναι ο πραγματικός έρωτας σύμφωνα με τα δικά σας μέτρα…

Σχεδόν σε όλα μου τα έργα ο έρωτας είναι ο πρωταρχικός και κινητήριος παράγοντας που βάζει σε δοκιμασίες τους ήρωες. Έτσι κι εδώ η Ελάιζα βλέπει τον έρωτα όπως τον αντιλαμβάνομαι κι εγώ. Δεν πιστεύω ότι ο κεραυνοβόλος έρωτας είναι όταν βλέπεις τον άλλο και σου αρέσει. Ο πραγματικός έρωτας έρχεται όταν σε κοιτάει ο άλλος και μέσα από το βλέμμα του αρχίζεις να αλλάζεις, να υπάρχεις με άλλη μορφή. Έτσι και η Ελάιζα, που μέχρι τότε δεν την έβλεπε σχεδόν κανείς, αποκτά μορφή όταν το τέρας την βλέπει για πρώτη φορά.

Πόσο καιρό σας πήρε για να σχεδιάσετε το τέρας;

Σχεδόν τρία χρόνια. Εκείνη την περίοδο πολλά πράγματα γύρω από την ταινία τα χρηματοδοτούσα ο ίδιος. Έβαλα πολλά δικά μου χρήματα για να αποδώσω το προσωπικό μου όραμα γύρω από τη μορφή του πλάσματος, που ήθελα οπωσδήποτε να θυμίζει τα παλιομοδίτικα τέρατα στα φιλμ επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του ’50.

Πάντως, αν και το φιλμ διαδραματίζεται στο χτες λέει πολλά πράγματα για το σήμερα. Έτσι το σκεφτήκατε εξαρχής;

Ίσως όχι τόσο έντονα, αλλά επειδή τα πράγματα άλλαξαν γρήγορα με τις πολιτικές εξελίξεις (προεδρία Τραμπ κ.ά.) είδαμε ότι στο επίπεδο της αλληγορίας αυτό το παραμύθι μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους. Το ανακάτεμα των ειδών και στοιχείων (ρομάντζο, χιούμορ, θρίλερ) μας έδωσε την ελευθερία να κάνουμε ένα έργο που κουβαλά παραδοσιακές, αρχετυπικές αξίες οι οποίες όμως έχουν απόλυτο νόημα στη σύγχρονη πολιτική κατάσταση.

Μια απορία που έχουμε αφορά στην ταινία που παίζει ο κινηματογράφος κάτω από το σπίτι της Ελάιζα. Ποια ταινία είναι το «Story of Ruth»;

Σε πολλά σημεία του φιλμ το πλάσμα αυτό αναφέρεται ως Θεός. Ήθελα να υπάρχει ένα έντονο βιβλικό σημάδι στην ιστορία, αλλά να μην το γνωρίζει κανείς. Δεν ήθελα κάτι προφανές ή πασίγνωστο (θα ήταν βαρετό κάτι τέτοιο) οπότε επέλεξα να μπει η άγνωστη αυτή ταινία στο φόντο.

http://www.athensvoice.gr

the-shape-of-water_0005

ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 15.2.2018

Η σχεδόν εξπρεσιονιστική Σάλι Χόκινς, άλαλη εκ γενετής, αυνανίζεται καθημερινά στην μπανιέρα της πριν πάει στη δουλειά της είναι καθαρίστρια στη ΝΑΣΑ τα ’60s, ώσπου ερωτεύεται παράφορα ένα αμφίβιο και κάνει τα πάντα για να το σώσει από τα μοχθηρά χέρια των ψυχροπολεμικών αφεντικών της. Η ιδέα να ξεκινά τη μέρα της με μια αγαπημένη συνήθεια, τελείως προσωπική, αλλά casual εκτελεσμένη, χωρίς την αρσενικά φορτισμένη ματιά με την οποία αποδίδεται συνήθως στο σινεμά, είναι μία από τις πολλές ενδιαφέρουσες προσθήκες του δημιουργού Γκιγιέρμο ντελ Τόρο αλλά και της συν-σεναριογράφου του Βανέσα Τέιλορ στο είδος του φανταστικού που υφαίνει υπέρκομψα και ζωηρά, με το κατασκοπικό, το σασπένς και τις κοινωνικές παραμέτρους των ’60s, με καρδιά Λατίνου και μυαλό μεστού κινηματογραφιστή. Η Μορφή του Νερού μπορεί να μη φτάνει τα δυσθεώρητα επίπεδα του Λαβυρίνθου του Πάνα αλλά τριγυρίζει στην ίδια γειτονιά, στα άπιαστα όνειρα και στα παρεξηγημένα τέρατα, μαζί με τους καταφρονεμένους που καταδυναστεύονται και το αόρατο σύμπαν που απελευθερώνεται και τιμωρεί αυτούς που γνωρίζουν πως φταίνε. Η ταινία είναι υποψήφια για 13 Όσκαρ και μετά τα βραβεία των επαγγελματικών ενώσεων των παραγωγών και των σκηνοθετών φιγουράρει ως μεγάλο φαβορί, με κύριο ανταγωνιστή τις Τρεις Πινακίδες έξω από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι και outsider το Lady Bird. Η φαντασία του Μεξικανού Σπίλμπεργκ χρησιμοποιεί ένα ακόμη πλάσμα του νερού που μοιάζει πολύ στον Abe Sapien του Hellboy αλλά και το κλασικό αγαπημένο κιτς Creature from the Black Lagoon. Ωστόσο, όσον αφορά το συναίσθημα που εκλύει, παραπέμπει στον Λου Γκόσετ και στο παραγνωρισμένο Enemy Mine και όλες αυτές οι κινηματογραφικές αναφορές ενεργοποιούνται αβίαστα γιατί ο Ντελ Τόρο δεν έκρυψε ποτέ (και σίγουρα δεν το κρύβει ούτε εδώ) την αναγωγή των ιστοριών του στον θαυμαστό μηχανισμό του ίδιου του σινεμά, με αγάπη και με το μυαλό του ανοιχτό στη μεταφυσική και τον έρωτα. Ένα love story κάνει, λοιπόν, εδώ, πιο συγκεντρωμένο, σβέλτο και συμπαγές από τον πρόσφατο γοτθικό Πορφυρό Λόφο, και δείχνει να το γλεντάει μέσα κι έξω από τη σύμβαση που έχει επιλέξει. Εικαστικά είναι μαγευτικό και η παραλλαγή της μάλλον πεντάσχημης με το ευαίσθητο τέρας του Αμαζονίου που περνάει τα πάνδεινα ως διελκυστίνδα ανάμεσα σε θερμοκέφαλους Αμερικανούς στραταίους και Ρώσους κατασκόπους αποκτά μια χολιγουντιανή, αρκούντως λοξή (αλά Ζενέ και Καρό) ποιητική στόφα. Η ταινία είναι υποψήφια για 13 Όσκαρ και μετά τα βραβεία των επαγγελματικών ενώσεων των παραγωγών και των σκηνοθετών φιγουράρει ως μεγάλο φαβορί, με κύριο ανταγωνιστή τις Τρεις Πινακίδες έξω από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι και outsider το Lady Bird. Ο λόγος που, ξαφνικά, ένα φιλμ του φανταστικού αποκτά τέτοιο προβάδισμα σε έναν θεσμό που δεν βλέπει και τόσο σοβαρά τέτοιου είδους ταινίες (μοναδική εξαίρεση ο τρίτος Άρχοντας των Δαχτυλιδιών) είναι γιατί κουμπώνει θαυμάσια σε όποια ερμηνεία θέλει να του δώσει ο θεατής. Εκτός από ιστορία αγάπης ανάμεσα σε δύο περιθωριακούς, τονίζει την σπουδαιότητα της φιλίας και της στήριξης από μια μαύρη γυναίκα (Οκτέιβια Σπένσερ, η μοναδική Αφροαμερικανίδα που έχει πάρει Όσκαρ και ξαναπροτείνεται, για δεύτερη φορά μετά τις Αφανείς Ηρωίδες)) και έναν gay γείτονα (όπως πάντα, καταπληκτικός ο εξέχων καρατερίστας Ρίτσαρντ Τζένκινς), στηλιτεύει την ξενοφοβία με τον εχθρικό τρόπο που αντιμετωπίζεται ο ξένος και, αν θέλετε, ξεδιαλέγει τον πραγματικό πατριωτισμό από μια στείρα εσωστρέφεια που πρεσβεύουν οι βίαιοι θεσμοί. Και συγκινεί. Συνεπώς, ξεφεύγει θεαματικά από τη στενή θεώρηση του genre movie και τα Όσκαρ αισθάνονται άνετα να δώσουν το Όσκαρ Σκηνοθεσίας για τέταρτη φορά τα τελευταία 5 χρόνια σε Μεξικανό!

Πηγή: www.lifo.gr

the-shape-of-water_0006

ΚΡΙΤΙΚΗ 12 JAN ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

[4/5]

Μην ξεγελιέστε από το χολιγουντιανό περιτύλιγμα. Η «Μορφή του Νερού» είναι μια ζεστή, ειλικρινής, ψύχραιμη και απόλυτα προσωπική ταινία, που κλέβει αυτόματα την καρδιά και μετά την κάνει χίλια κομμάτια. Χρυσός Λέων στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας, 13 υποψηφιότητες για Οσκαρ.

Η «Μορφή του Νερού» συστήνεται στην αρχή ως «η ιστορία για μία πριγκίπισσα χωρίς φωνή, έναν μεγάλο έρωτα και το τέρας που προσπάθησε να τον καταστρέψει». Ομως, στην πραγματικότητα, η καινούργια ταινία του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο ξεπερνά κατά πολύ όλα τα είδη που επιμέρους συνθέτουν την ταυτότητά της, καθώς είναι πολύ λίγο να περιγράψει κανείς το φιλμ ως ένα απλό creature feature, δηλαδή μια τυπική b-movie ταινία της δεκαετίας του 1930 με τέρατα, όπως είναι και άδικο να την κατηγοριοποιήσει κάποιος αυτόματα σε ρομαντικό μελόδραμα που δε βρίσκεται μακριά από μια λογική που θα εκτιμούσε πολύ ο Ντάγκλας Σερκ.

Ουσιαστικά, πέρα από κάθε πιθανό genre, η «Μορφή του Νερού» αποτελεί μια αφήγηση που χρησιμοποιεί όλους τους κανόνες του παραμυθιού για να χτίσει έναν κόσμο στον οποίο κάθε απόκληρος χαρακτήρας μπορεί να βρει τελικά καταφύγιο. Αυτός είναι άλλωστε και ένας ρόλος τον οποίο ανέκαθεν αναλάμβανε το ίδιο σινεμά, γεγονός που αναγνωρίζει και η ίδια η ταινία όταν τοποθετεί το «τέρας» της να παρακολουθεί αποσβολωμένο στη μεγάλη οθόνη τη βιβλική «Ιστορία της Ρουθ» του Χένρι Κόστερ.

Η εν λόγω προβολή λαμβάνει χώρα στον κινηματογράφο κάτω από το σπίτι της Ελάιζα της Σάλι Χόκινς, μιας μουγκής καθαρίστριας που κάθε μέρα ευλαβικά ακολουθεί την ίδια ρουτίνα, καθώς ετοιμάζει το πρωινό της, ακούει τη μουσική της, αυνανίζεται στην μπανιέρα της, πριν ξεκινήσει για τη δουλειά της. Αν και μόνιμα καθυστερεί, η πολύ καλή της φίλη, και αντισταθμιστικά πολυλογού, Ζέλντα (η Οκτάβια Σπένσερ συνεχίζει να προσθέτει με τα μάτια της υπόσταση σε κάθε μία από τις συνεχείς ατάκες της), φροντίζει να της κρατά μια θέση στην ουρά ώστε πάντα να καταχωρείται η άφιξή της ως έγκαιρη. Οταν η Ελάιζα ανακαλύψει πως στην εγκατάσταση όπου εργάζεται έχει καταφθάσει αιχμάλωτο ένα μυστηριώδες πλάσμα το οποίο «στον Αμαζόνιο λατρεύεται ως Θεός», θα ξεκινήσει μαζί του απρόσμενα μία σχέση που δεν είναι απλά μια παραλλαγή πάνω στη διαχρονική παραβολή της Πεντάμορφης και του Τέρατος αλλά μια ουσιαστική ιστορία αγάπης, σε πλήρη αντιδιαστολή με το ψυχροπολεμικό κλίμα που χαρακτηρίζει το χωροχρονικό περιβάλλον της ταινίας.

Αλλά δεν είναι απλά τα δομικά συστατικά της «Μορφής του Νερού» που κάνουν την τελική εμπειρία της ταινίας τόσο συναισθηματικά πλούσια. Δεν είναι μόνο η μουσική του Αλεξάντρ Ντεσπλά που ανάγει τις νότες σε ένα μουσικό ποτάμι που παρασύρει τους ήρωές του. Δεν είναι μόνο η φανταστική χρήση των χρωμάτων, με το δωμάτιο της Ελάιζα να είναι μόνιμα ντυμένο σε αποχρώσεις του μπλε, ενώ στο γειτονικό διαμέρισμα, ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας, τα πάντα εμφανίζουν χρυσές αποχρώσεις, που κάνουν την ατμόσφαιρα της ταινίας να ξεχειλίζει από ρομαντισμό. Δεν είναι απλά το κλισέ της Πεντάμορφης και του Τέρατος που χαρίζει στην ταινία την έντονη ευαισθησία της.

Είναι η γεμάτη κατανόηση ματιά του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο που προσφέρει στα πάντα μια μόνιμη αίσθηση φυσικότητας, καθώς αρνείται να αφηγηθεί μια ιστορία σαρκικών παραβολών (αν και το σεξ, όπως και τα γυμνά σώματα, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας) όσο ταυτόχρονα απορρίπτει και τη ρομαντικά άσπιλη εκδοχή του παραμυθιού. Είναι η ενδοσκοπική ματιά του που του επιτρέπει να ανακαλύψει τον πυρήνα της ιστορίας πίσω από τους εντυπωσιασμούς και τους θορύβους. Είναι η ακομπλεξάριστη προσέγγισή του σε όλα τα είδη που τελικά καταφέρνει να εντοπίσει όλα εκείνα τα στοιχεία τους που θα εξυψώσουν το τελικό αποτέλεσμα σε μια ειλικρινή, καίρια ταινία.

Η δε Σάλι Χόκινς αναδεικνύεται ως ο κατάλληλος φορέας αυτής της διαδρομής, χωρίς να είναι ποτέ υπερβολική στη σωματική της ερμηνεία, ούτε να καταφεύγει σε εκφραστικά τικ για να μεταδώσει εύκολα την πολυπλοκότητα του χαρακτήρα της. Αποτελεί μόνιμα μια υπόγεια δύναμη που δε χρειάζεται να φωνάξει για να κάνει αισθητή την παρουσία της, ούτε να γεμίσει με πληθωρικές κινήσεις ολόκληρο το κάδρο. Η ακριβής και λεπτή απόδοση των συναισθημάτων της είναι το στοιχείο που υπογραμμίζει με τον καλύτερο τρόπο την ίδια τη νοοτροπία της ταινίας, η οποία πίσω από το πληθωρικό προσωπείο μιας ταινίας του φανταστικού κρύβει μια μικρή προσωπική ιστορία, όχι μακριά από τη λογική ενός «Λαβύρινθου του Πάνα».

Γιατί οι προβληματισμοί της ταινίας ξεπερνούν κατά πολύ το «ποιος είναι το τέρας και ποιος είναι ο άνθρωπος». Για τον κάθε ήρωα της ταινίας, το Τέρας αντιπροσωπεύει και κάτι διαφορετικό. Για την Ελάιζα είναι ίσως το μοναδικό πρόσωπο με το οποίο μπορεί να επικοινωνήσει τόσο καλά, για τον παραδοσιακό κακό του Μάικλ Σάνον είναι απλά μια απειλή, για τον επιστήμονα του Μάικλ Στουλμπαργκ αποτελεί ένα θαύμα της φύσης, για όλους τους θεατές αποτελεί μια λευκή σελίδα στην οποία μπορούν να δημιουργήσουν τη δική τους εκδοχή. Ο Ντελ Τόρο, μέχρι το τέλος, αποφεύγει να συστήσει στη λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά του Τέρατός του, μετατρέποντάς το τελικά σε καθρέφτη όλων όσων κρύβει ο καθένας μέσα του, δημιουργώντας έναν κόσμο σκληρό και γεμάτο τέρατα, ο οποίος όμως ταυτόχρονα κρύβει και τεράστια αποθέματα αγάπης, ακόμα και στα πιο απρόσμενα μέρη.

Στη «Μορφή του Νερού», η διαφυγή προς τη φαντασία δε χρειάζεται να διακατέχεται από έντονα χρώματα, αυτά υπάρχουν μόνο στο σινεμά. Αρκεί μια ασπρόμαυρη, μουσικοχορευτική φαντασίωση για να κάνει ζωντανό το όποιο παραμύθι.

http://flix.gr/

the-shape-of-water_0007

ΚΡΙΤΙΚΗ Κωνσταντίνος Καϊμάκης [3,5/5]

Στην Αμερική του 1962 η μουγκή και μοναχική Ελάιζα (η υποψήφια για όσκαρ Σάλι Χόκινς) εργάζεται ως καθαρίστρια σε κυβερνητικό εργαστήριο υψηλής ασφάλειας όπου φυλάσσεται ένα αμφίβιο πλάσμα. Η ζωή της αλλάζει όταν αρχίζει να επικοινωνεί με το άγνωστο ον, το ερωτεύεται και στο τέλος θα κάνει ότι μπορεί για να του σώσει τη ζωή.

Η ταινία που κέρδισε τον περασμένο Αύγουστο το Χρυσό Λέοντα στο φεστιβάλ Βενετίας (ξεκινώντας από εκεί να χτίζει το μύθο της) είναι μια δημιουργία που δείχνει φιλική για το θεατή αλλά δεν παύει να είναι ένα τολμηρό έργο, μια αφοπλιστική κατάθεση ψυχής κι ένα ρηξικέλευθο πολιτικό σχόλιο.

Ουσιαστικά ο 53χρονος μεξικανός δημιουργός επιστρέφει στο είδος που λατρεύει περισσότερο, το πολιτικό θρίλερ το οποίο ενισχύει με εικόνες τρομακτικής φαντασίας αλλά και ατόφιας συγκίνησης. Όπως μας έδειξε τόσο στο «Λαβύρινθο του Πάνα» όσο και στη «Ράχη του διαβόλου» ο Ντελ Τόρο δεν διστάζει να οδηγεί τις δημιουργίες του στα άκρα είτε αποτυπώνοντας σκληρές εικόνες στα όρια του σπλάτερ είτε διηγούμενος καταστάσεις που δεν υπακούουν στην ανθρώπινη λογική. Τότε και στα δύο φιλμ- ήταν η εποχή του ισπανικού εμφυλίου και το φρανκικό καθεστώς. Τώρα σειρά έχει μια κοντινή σχετικά εποχή (το στόρι διαδραματίζεται στη Βαλτιμόρη του 1962) και μια πραγματικότητα που σηματοδοτεί το ξύπνημα του εφιάλτη όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά για όλο τον κόσμο.

Ο Ψυχρός Πόλεμος, η κατάκτηση του διαστήματος και το ρατσιστικό μένος χτυπούν το καμπανάκι για τις σκοτεινές μέρες που έρχονται στην αμερικανική κοινωνία. Η μορφή που θα έχουν αυτές δύσκολα μπορούν να εντοπιστούν σε ένα παραμύθι όπου οι δυνάμεις του καλού και του κακού δοκιμάζουν τις αντοχές τους.

Η ιδιοφυία του Ντελ Τόρο να δώσει τα κλειδιά της λύσης στις «αόρατες» καθαρίστριες του (ένα αριστοτεχνικό ταξικό σχόλιο για τις ΗΠΑ του ’60) διαθέτει πολλά ατού. Από τη μια απομυθοποιεί πλήρως την ηρωική διάσταση των νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (ο στυγνός και αιμοσταγής κυβερνητικός πράκτορας του Μάικλ Σάνον είναι προϊόν εκείνης της περιόδου) και στη συνέχεια αποδομεί την απατηλή γοητεία της αμερικανικής ευημερίας και του περίφημου ονείρου που εξαντλείται στο τρίπτυχο «οικογένεια- σπίτι- Κάντιλακ».

Κάτω όμως από το ιστορικό περιτύλιγμα και πίσω τη χολιγουντιανή βιτρίνα της ταινίας, κρύβεται μια σημαντική ιστορία με τη μορφή του παραμυθιού που μιλάει για ανθρωπόμορφα τέρατα και τρυφερά πλάσματα που ανήκουν σε άλλους κόσμους. Πριν και πάνω από όλα όμως ο σκηνοθέτης θέλει να μιλήσει για τις μοιραίες συναντήσεις και τη σημασία της αγάπης. Όταν τα δύο αυτά ενωθούν με απρόβλεπτες συνέπειες (η ταινία καταργεί με τον πιο έκδηλο τρόπο τα τείχη των ειδών καθώς πηγαινοέρχεται με άνεση μεταξύ κωμωδίας, θρίλερ, sci-fi και αισθηματικού δράματος) τότε η ελπίδα για την επικράτηση του Καλού παραμένει ζωντανή.

Πηγή: monopoli.gr

the-shape-of-water_008

Τα τέρατα έσωσαν τη ζωή του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο σε νεαρή ηλικία και αυτός ανταποδίδει τη χάρη με ένα γλυκό παραμύθι για τους φοβισμένους και ηττημένους αυτού του κόσμου, έχοντας ως όπλο τη γνήσια σινεφιλία του.

ΚΡΙΤΙΚΗ Από τον Τάσο Μελεμενίδη [4/5]

Πριν από λίγες ημέρες βγήκε στην επικαιρότητα ένα νέο όπου ο Ζαν Πιερ Ζενέ κατηγορούσε τον Γκιγιέρμο ντελ Τόρο ότι αντέγραψε μια σκηνή από το «Delicatessen». Ακόμη και αν δεχόμασταν πως ο ισχυρισμός του είναι σωστός, ο Ζενέ μοιάζει να έχει δει (ή να του έδειξε κάποιος) μόνο τη συγκεκριμένη σκηνή, σίγουρα όχι ολόκληρη την ταινία. Γιατί βλέποντας κάποιος όλη τη «Μορφή του Νερού», ένα τόσο ανοιχτά ερωτικό φιλμ προς την ιστορία του μέσου, θα αντιλαμβάνονταν πως ένας τέτοιος ισχυρισμός μοιάζει γελοίος και μονοδιάστατος.

Ο ντελ Τόρο δείχνει μετά το «Pacific Rim» πως προσπαθεί να ξεφύγει από τις ταινίες είδους, θέλοντας να μετουσιώσει την εμφανή αγάπη του στο gothic και τα τέρατα σε κάτι πιο οικουμενικό και μεγαλόπνοο, όπως είχε ξανακάνει στο παρελθόν με το «Στη Ράχη του Διαβόλου». Στον «Πορφυρό Λόφο» το gothic κυριάρχησε και όλη η ταινία μοιάζει με μια γιορτή που στήθηκε σε ένα τραπέζι όπου μεγαλουργούν ένας σκηνοθέτης, ένας καλλιτεχνικός διευθυντής και ένας ενδυματολόγος από το τραπέζι όμως λάμπει δια της απουσίας του ο σεναριογράφος. Εδώ, οι βάσεις του σεναρίου έχουν ξαναγραφτεί στο σινεμά και νωρίτερα στη λογοτεχνία, όμως η μετάλλαξή τους σε κάτι άλλο είναι αξιοθαύμαστη.

Είναι η πρώτη φορά στην καριέρα του 53χρονου μεξικανού που χρησιμοποιεί με τόσο ζωτικό, για την ταινία του, τρόπο την αγάπη του για το μέσο. Η ταινία του βουτά στο κλασικό σινεμά με πολλούς τρόπους, από την τηλεόραση του Ρίτσαρντ Τζένκινς που προβάλλει αυτά που θα έπαιζε σήμερα το TCM, το διαμέρισμα της δράσης που βρίσκεται πάνω από μία μεγαλοπρεπή αλλά παρακμάζουσα κινηματογραφική αίθουσα ως και ολόκληρες σκηνές όπως αυτή της ρετρό εξομολόγησης της Σάλι Χόκινς που φέρνει στο νου το «Pennies from Heaven» του Χέρμπερτ Ρος που κι αυτό με τη σειρά του τιμούσε τα αμερικανικά μιούζικαλ των 30ς.

Και βέβαια υπάρχει η βασική πλοκή. Μία γυναίκα προσπαθεί να σώσει ένα τέρας, όχι όμως με τον τρόπο που παραπέμπει στο «King Kong» ή την προφανή αναφορά του «Creature of the Black Lagoon» λόγω της αμφίβιας φύσης του. Η ταινία φέρνει περισσότερο προς το «Freaks» (και ο ντελ Τόρο σε σκηνοθέτη που θα είχε το θάρρος να κάνει κάτι παρόμοιο τότε) ή σε μια πιο ενήλικα στοχευμένη προσαρμογή του «E.T». Το τέρας σώζεται από τη συνεργασία ενός γκρουπ ανθρώπων που έχουν αισθανθεί πολλές φορές στη ζωή τους ως τέρατα, ζώντας στην Αμερική της δεκαετίας του 60. Μία άφωνη καθαρίστρια που εργάζεται χωρίς να ενοχλεί κανέναν σε μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο, ο ομοφυλόφιλος γείτονάς της, η αφροαμερικανή συνάδελφός της και ένας ρώσος κατάσκοπος βλέπουν στο πρόσωπο του τέρατος που συναντούν μια χρυσή ευκαιρία που μάλλον δε θα τους ξαναδοθεί ποτέ. Να τους κοιτάξει κάποιος έξω από τις νόρμες της τότε κοινωνίας η οποία αποδοκιμάζει ανοιχτά τις επιλογές και τη φύση τους. Χρόνια αμφιβολιών, φόβου και ντροπής σβήνουν αμέσως μέσα από αυτή την επαφή που συνειρμικά φέρνει στον νου μας και τον ίδιο τον σκηνοθέτη. «Τα τέρατα με έσωσαν» είχε πει πρόσφατα, σε μια αντίστοιχα εξομολογητική στιγμή ο ίδιος και το δημιούργημά του μιλά για την αγάπη που πήρε και δίνει προς αυτά.

Με την προσέγγιση αυτή ισχυροποιούνται και οι συνήθεις θρησκευτικές αναφορές του, βάζοντας το δόγμα ως έναν ισχυρό φύλακα που δημιουργεί και συντηρεί αυτές τις διαφοροποιήσεις μεταξύ ανθρώπων και τεράτων. Η Χόκινς ζει τη ζωή της σκυφτή και φοβισμένη θέλοντας να ανήκει σε κάτι μεγαλύτερο σαν την αφοσιωμένη Ρουθ, την ιστορία της οποίας παίζει το σινεμά κάτω από το σπίτι της. Ο ρόλος του εξαιρετικού Μάικλ Σάνον, πέρα από υπεύθυνος ασφαλείας, είναι η, κατά τις συντηρητικές συνιστώσες της χώρας, θεϊκή φιγούρα που επικαλείται τη Βίβλο και τις ιστορίες της για να προστατεύει τους προνομιούχους «ενάρετους» από τους υπόλοιπους, κάτι που θα το κάνει μόνος, χωρίς ανάγκη για φιλίες και συνεργασίες, σαν ένα είδος ανώτερου καθήκοντος. Στη ζυγαριά της ταινίας, η ζεστασιά των αντιηρώων με τη σκληρότητα της Αρχής που αυτός αντιπροσωπεύει λειτουργεί πολυεπίπεδα, από το πρωτογενές σασπένς, που είναι απαραίτητο για να «κυλήσει» το φιλμ, ως τη τραγική σύγκρουση 2 κόσμων που μέχρι τώρα ζούσαν αρμονικά καθώς οι μεν νικητές βολεύονταν από τα προνόμιά τους και οι δε ηττημένοι είχαν αποδεχτεί τη μοίρα τους.

Ακόμη και αν κάποιος αντιληφθεί όλα αυτά, είναι πιθανό στο πίσω μέρος του μυαλού του να στριφογυρνά η ιδέα πως από τη στιγμή που τα έχει ξαναδεί με έναν παρόμοιο τρόπο, δε μοιάζουν σημαντικά ή να ενοχληθεί από το ότι μέσα σε αυτά που κρατά ο σκηνοθέτης από τον κλασικό αμερικανικό κινηματογράφο, είναι και οι αφέλειές του. Δεκτό, αλλά η δημιουργική αυτή συρραφή όχι μόνο δεν είναι κουραστική αλλά μάλλον αναγκαία, όταν ο ανταγωνισμός της είναι καλοφτιαγμένες φασαριόζικες ταινίες που δεν μπορείς να τις επιτεθείς γιατί είναι εύπεπτες, αλλά θυμίζουν μέτριο γεύμα σε μέτρια αλυσίδα φαγητού. Ο ντελ Τόρο κλείνει την υπέροχη ταινία του αγκαλιάζοντας τον μαγικό ρεαλισμό αλλά και με ένα ποίημα, που, γενικολογώντας, θα λέγαμε ότι αναφέρεται στην αγάπη. Η πράξη ενός ανώνυμου ποιητή, να εκφράσει το συναίσθημά του με ένα στιχάκι έχει επαναληφθεί χιλιάδες φορές. Πώς καταφέρνει όμως σε κάποιες από αυτές να μοιάζει τόσο ακαταμάχητη και να σου κλέβει 2-3 δάκρυα είναι κάτι που δε θα μάθουμε ποτέ. Το ίδιο ισχύει και για ταινίες σαν αυτή.

http://www.cinemagazine.gr

the-shape-of-water_009

Κριτική Λήδα Γαλανού ★★★★☆

Στις ταινίες της εβδομάδας, ο Μεξικανός παραμυθάς του σινεμά με την απεριόριστη φαντασία και την καρδιά του τρυφερού αγοριού, κάνει μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες του, μια πανέμορφη παραβολή για την αγάπη του διαφορετικού, την αγάπη του τέρατος που κρύβουμε μέσα μας, την αγάπη γενικώς και απολύτως.

Ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο, ο Μεξικανός παραμυθάς του σινεμά με την απεριόριστη φαντασία και την καρδιά του τρυφερού αγοριού, κάνει, αν και όχι την πιο πετυχημένη, σίγουρα μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες του, μια πανέμορφη παραβολή για την αγάπη του διαφορετικού, την αγάπη του τέρατος που κρύβουμε μέσα μας, την αγάπη γενικώς και απολύτως.

Χαρακτηριστικό fanboy του σινεμά των b-movies, της σκοτεινής πλευράς των παραμυθιών, ο Ντελ Τόρο αφηγείται την ιστορία της Ελάιζα, μιας μουγκής καθαρίστριας σ’ ένα εργαστήριο υψίστης ασφαλείας, στην ψυχροπολεμική Αμερική του 1962. Εκεί η Ελάιζα θα «γνωρίσει» τον αξιοπερίεργο επιστημονικό θησαυρό που έχει μόλις έρθει από τον Αμαζόνιο, ένα αμφίβιο πλάσμα με εξαιρετικές δυνατότητες αλλά αποτρεπτική όψη και θα το ερωτευτεί: επειδή, πρώτη φορά στη ζωή της, δεν χρειάζεται λέξεις για να επικοινωνήσει μαζί του.

Η Ελάιζα θα βρει συμμάχους στον γείτονά της, τον Γκάιλς, που κρύβει την ομοφυλοφιλία του, στη συνάδελφό της, την Αφροαμερικανίδα Ζέλντα, που κρύβει την εξυπνάδα και τον δυναμισμό της, ακόμα και στον δρα Χοφστέτλερ, τον Ρώσο μετανάστη επιστήμονα του εργαστηρίου, που κρύβει τον σύνδεσμό του με την άλλη πλευρά. Ενάντιά της θα σταθεί το πραγματικό «τέρας» της ιστορίας, ο Ρίτσαρντ Στρίκλαντ, κλειστόμυαλος συμπλεγματικός σοβινιστής, διατεθειμένος να κάνει τα πάντα για να διατηρήσει την εξουσία του.

Με τον αφοπλιστικό ρομαντισμό που τον διακρίνει, ο Ντελ Τόρο φτιάχνει μια ταινία τόσο ανάλαφρη και τόσο βαριά, όσο το νερό που φιλοξενεί τους ήρωές του. Ενα μάτσο από outsiders που βρίσκουν αφορμή να δώσουν μικρές, μικρούτσικες μάχες για όσα πιστεύουν ή νιώθουν. Πλάσματα μοναχικά, με αγάπη στη ρουτίνα και στη σταθερότητα, με ελπίδα για ηρεμία και χαρά, ακριβώς όπως το τέρας που ανατρέπει τις ισορροπίες τους.

Η εικαστική δύναμη της ταινίας δεν είναι τίποτε λιγότερο από μαγική. Ακολουθώντας μια σειρά από μονοχρωμίες, του πράσινου, του μπλε, του χρυσού, ο Ντελ Τόρο απογειώνει την αισθητική του mainstream αμερικανικού σινεμά του 1950 και του 1960, των μιούζικαλ, των κόμικς, των b-movies, γεμίζοντάς τα μικρές προσωπικές λεπτομέρειες, τέλειες σαν τα δεκάδες αυγά που βράζει καθημερινά η Ελάιζα για να τα μοιράζεται με το πλάσμα που ζει στο νερό, σαν την ασφάλεια των καλογυαλισμένων παπουτσιών, ή το παιχνίδι που κάνει με τη ζοφερή πραγματικότητα, ένα χορευτικό με κλακέτες.

Το σενάριο, ωστόσο, της ταινίας μοιάζει ν’ ακολουθεί την ίδια… μονοχρωμία των εικόνων. Γοητευτικοί και οικείοι, οι ήρωές του και οι δράσεις τους είναι μονοδιάστατοι, σχεδόν απλοϊκοί, στερεωμένοι στα δυο άκρα του πολύ πολύ καλού ή του πολύ πολύ κακού. Ο Ντελ Τόρο δεν παραμελεί την ιστορία του, όπως στα πρόσφατα «Pacific Rim» και «Crimson Peak», απλώς αρκείται στα ελάχιστα, με αποτέλεσμα, ειδικά στο δεύτερο μέρος της ταινίας, την καταδίωξη και την κορύφωση, να μη δίνει καν την ευκαιρία στον θεατή για τη συναισθηματικό εκτόνωση ή τη συγκίνηση που θα ήθελε: αυτή είναι μια ταινία που, βλέποντάς τη, αναρωτιέσαι γιατί δεν βουρκώνεις, δεν ερωτεύεσαι και δεν συμπάσχεις.

Φυσικά, οξυδερκής και επίμονος, ο Ντελ Τόρο περνά στην ιστορία του τα πολιτικά μηνύματα που θέλει να εκφράσει, για τον φεμινισμό, τη διαφορετικότητα, την ανδρική αυταρχικότητα, τον σημερινό απομονωτισμό της Αμερικής, σε μια άμεση σύνδεση με την ψυχροπολεμική καχυποψία.

Αν η ταινία συγκινεί πραγματικά με κάτι, δεν είναι η πλοκή της, αλλά από τη μια πλευρά οι λεπτοδουλεμένες, ανυψωτικές εικόνες της και, από την άλλη, η ειλικρίνεια με την οποία ο ίδιος ο Ντελ Τόρο μιλά στους θεατές του. Βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, τη Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας και υποψήφια για 13 Βραβεία Οσκαρ, η ταινία του δεν είναι μια ερωτική ιστορία. Είναι μια ερωτική εξομολόγηση του ίδιου του Ντελ Τόρο προς τα τέρατα που ήταν φίλοι του όσο μεγάλωνε, τα τέρατα που βρίσκονται δίπλα μας ή απέναντί μας, τα τέρατα που βλέπουν μόνα τους σινεμά και που ομορφαίνουν τις αληθινές ασχήμιες του κόσμου των ανθρώπων.

http://www.efsyn.gr/

the-shape-of-water_0010

ΚΡΙΤΙΚΗ Τατιάνα Καποδίστρια [3/5] 15 Φεβρουαρίου 2018

Μια μουγκή καθαρίστρια και ένα «απόρρητο» αμφίβιο πλάσμα, εύρημα της ψυχροπολεμικής αμερικανικής κυβέρνησης του 1960, ερωτεύονται τελεσίδικα σ’ αυτή την γλυκόπικρη, πανέμορφη, αλλά όχι ιδιαίτερα βαθιά ταινία.

Στην ψυχροπολεμική δεκαετία του 1960, μ’ έναν άχρονο, ρετρό διάκοσμο και μουντά, «υγρά» χρώματα που παντρεύουν, θαρρείς, το «Μπραζίλ» με το «Dick Tracy», διαδραματίζεται η «πολυτραγουδισμένη» ταινία του ντελ Τόρο με τις 13 οσκαρικές υποψηφιότητες. Η μουγκή Ελάιζα (Χόκινς) είναι νυχτερινή καθαρίστρια σε «μυστικό» κυβερνητικό εργαστήριο της Βαλτιμόρης. Η μονότονη ζωή της ύπνος το πρωί, εγερτήριο, αυνανισμός στην γεμάτη μπανιέρα, βράσιμο αυγών για κολατσιό, δουλειάθα επαναπροσδιοριστεί συθέμελα, όταν στο εργαστήριο θα καταφθάσει με πάσα μυστικότητα ένα «απόρρητο» αμφίβιο πλάσμα (Τζόουνς) που βρέθηκε, λέει, σε νοτιοαμερικανικό ποτάμι. Κι ενώ ο αψηλός, ευρύστερνος άλιεν, με τα λέπια, τα βράγχια και την πρόδηλη νοημοσύνη, προορίζεται για πειράματα, η Ελάιζα θα τον ερωτευτεί. Κι εκείνος θα ανταποκριθεί τρώγοντας τα βραστά αυγά που του προσφέρει, κάνοντάς της μουγκή παρέα, φλερτάροντας με έναν τρόπο προφανώς έξω από τα ειωθότα. Τελικώς, σε πείσμα του σκληρού κυβερνητικού πράκτορα Ρίτσαρντ Στρίκλαντ (Σάνον), που προΐσταται της υπόθεσης, αλλά και των σοβιετικών κατασκόπων που θέλουν να κλέψουν το αμφίβιο πλάσμα, η Ελάιζα, με τη βοήθεια της συναδέλφου καθαρίστριας, Ζέλντα (Σπένσερ) και του γκέι φίλου και γείτονά της, Τζάιλς (Τζένκινς), θα ελευθερώσει το πλάσμα της. Και ο άκρως ρομαντικός επίλογος θα γραφτεί μες στην ατέλειωτη αγκαλιά του νερού…

Σε επίπεδο τεχνικής και αισθητικής η ταινία είναι όντως υπέροχη. Επίσης όμορφο είναι το υποδόριο σχόλιο για τρεις παρίες (μια μουγκή, μια μαύρη κι έναν ομοφυλόφιλο) που καταφέρνουν να ρουμπώσουν το σεμνότυφο, στενόμυαλο, κυνικό, και καχύποπτο σύστημα στο όνομα της μεγάλης ρομαντικής αγάπης. Δραματουργικά, βέβαια, η ταινία είναι ένα παραμύθιˑ και ο ντελ Τόρο δεν κάνει καμιά προσπάθεια να το γειώσει σε κάτι πιο διφορούμενο ή παραβολικό με λαμπρή εξαίρεση την προσωπικότητα του πράκτορα Στρίκλαντ (πολύ καλός πάλι ο Σάνον), ενός στριφνά άκαμπτου άντρα που έχει καταπιεί αμάσητα τα κελεύσματα του αμερικανικού ονείρου (στόχοι-δουλειά-οικογένεια-λεφτά), ή της ψυχροπολεμικής υστερίας. Προσωπικά, πάντως, δεν ενθουσιάστηκα με το φιλμ όσο περίμενα… Είναι γλυκό, πολύ καλοφτιαγμένο και καλοπαιγμένο, αλλά το εν λόγω «Νερό» δεν βρήκα να έχει και πολύ βάθος. Α, κι είναι κι αυτό το χούι, που όλο και ενσκήπτει σε κάμποσες ταινίες, όπου η μουσική (εδώ, υπέροχη του Αλεξάντρ Ντεσπλά) ντύνει αδιακρίτως και διαρκώς σχεδόν κάθε σκηνή και κάθε στιγμή, λες και παρακολουθείς βιντεοκλίπ ένα πράμα…

http://tospirto.net

the-shape-of-water_0011

Κριτική: Η Μορφή του Νερού – The Shape of Water

Το νερό μπορεί να πάρει διάφορες μορφές.
Μπορεί να εμφανιστεί ως ένα μυστηριώδες δίποδο που παρουσιάστηκε στον κόσμο για ένα συγκεκριμένο σκοπό, να κρυφτεί  πίσω από σύμβολα, ιδέες και συναισθήματα ή απλά να υπάρχει προσδίδοντας υπόσταση στον κινηματογραφικό πλανήτη που θέλησε να μας βυθίσει ο  Guillermo Del Toro.

Μετά από ένα διάστημα 11 χρόνων από την μεγάλη του επιτυχία “Pan’s labyrinth  (2006)”, o «αιματοβαμμένος» παραμυθάς επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη με άλλη μία αλληγορική ιστορία, αυτή τη φορά υπογράφοντας τις γλυκόπικρες αλήθειες του με υπόβαθρο πλατωνικού ρομαντισμού, κοινωνικής ιδεολογίας και… θρησκείας.

Έχοντας τη βάση του στο κλασικό παραμύθι «Η πεντάμορφη και το τέρας» (“Beauty and the beast”), ο  Del Toro  χτίζει ένα συνονθύλευμα τεχνοκρατικά μοντέρνου κόσμου με πινελιές κλάσικ ατμόσφαιρας και στυλ, με την αναλογία των συστατικών του να διαφοροποιείται από πλάνο σε πλάνο, συμβάλλοντας σε έναν μεγάλο βαθμό στην καλλιτεχνική αλλά και συμβολιστική σημασία του έργου του.

Η απλότητα των πλάνων του με τις σταδιακές συναισθηματικές κλιμακώσεις που επιφέρουν, ενισχύει την εικοκλαστική φύση των συμβόλων του αλλά και περιορίζει τη μεγαλοπρέπεια και φαντασμαγορικότητα των συνηθισμένων παραμυθιών, προσγειώνοντας τον θεατή στην συγκεκριμένη ιστορία την οποία καλείται να παρακολουθήσει.

Σταγόνες νερού, μια γαλαζοπράσινη χροιά κι ένα διαφορετικό επικοινωνιακό πλαίσιο ήταν οι κύριοι άξονες του παραμυθιού του  Del Toro, πλαισιώνοντας ένα πλέγμα αλληλεπιδράσεων των χαρακτήρων μεταξύ τους, αναμειγμένο με αίμα και μίσος, σε έναν αληθινά «φανταστικό» κόσμο.
Το «φανταστικό» του μέρος είναι εκείνο το οποίο δίνει φως στη μαυρίλα και μονοδιάστατη σκληρότητα του ρεαλιστικού του μέρους, παραδίδοντας μαθήματα αγάπης, ανεξάρτητα από τη φύση των δύο προσώπων.

Γιατί έρωτας δεν σημαίνει μόνο μια ανατριχιαστική οπτική επαφή που θα σου αλλάξει τη ζωή.
Είναι και μια δυνατότητα επικοινωνίας μέσα από τα βλέμματα και τη γλώσσα του σώματος ή ακόμα καλύτερα, μέσα από κοινές πτυχές των δύο ανθρώπων οι οποίες μπορούν να αλληλοεπηρεάζονται χωρίς πρακτικά να κάνουν οι ίδιοι κάτι, μέσα από την ακαταμάχητη έλξη μεταξύ τους.

Φυσικά, δεν θα μπορούσε να είναι ακριβώς το ίδιο έμπρακτα σε έναν αληθινά μη «φανταστικό» κόσμο, όπως και όλη η εικονική παρουσίαση του εγχειρήματος του  Del Toro, όμως η φύση των συναισθημάτων διατηρεί μια ανάλογη βάση, δίνοντας βαθύτερη υπόσταση στην εικόνα και την επιφανειακότητα του εξωτερικού κόσμου και επιτρέποντας στην φαντασία να δημιουργήσει τη δική της ιδανικότητα.

Το κίτρινο και το κόκκινο το πάθους και της αγάπης διακόπτονται έντονα από το πράσινο και το μαύρο της… μούχλας αποτελώντας γροθιά σε ένα «σάπιο» και πεπαλαιωμένο συναισθηματικά σύμπαν, το οποίο μέσω της τεχνολογίας δεν «κατεδαφίστηκε» ποτέ.
Ο «φανταστικός», από την άλλη, κόσμος της ευτυχίας και του πλατωνισμού, επιβιώνει ως μια θεϊκή δύναμη, που αποτελεί την κύρια πηγή φωτός για τον κατάμαυρο αντίστοιχό της.

Δεν χρειάζεται να πιστέψεις σε αυτήν εκ των προτέρων · μπορείς ακόμα και να την αμφισβητήσεις.
Όχι, όμως, αν εσύ ο ίδιος τη βιώσεις.

Παρότι οι χαρακτήρες του  Del Toro  καταφεύγουν ορισμένες φορές σε μονοδιάστατες εξελίξεις ή ευκολίες προκειμένου να συμβάλλουν στην πιο απόλυτη μορφή τους, το τελικό αποτέλεσμα που παραδίδουν μάλλον δεν απέχει και πολύ από την επιθυμητή σφαίρα επιρροής του.

Μπορεί ποτέ σου να μην πίστεψες ότι ο έρωτας είναι ένα θεάνθρωπο αμφίβιο που ερωτεύτηκε μια μουγκή, αλλά στην «δικτατορία του μίσους και της αναισθησίας», σίγουρα καταφθάνει ως σωτήρας περιμένοντας εσένα να τον… λατρέψεις!

Νικόλ Φιλλιποπούλου

http://www.filmboy.gr

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.