Πρόσωπα και Ιστορίες (2017), της Ανιές Βαρντά και του JR | αναλυτική παρουσίαση, η γνώμη των κριτικών, trailer

Tο αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ, Πρόσωπα και Ιστορίες, της Ανιές Βαρντά και του JR, κυκλοφορεί στους κινηματογράφους την Πέμπτη 15 Μαρτίου από την One from the Heart.

faces-places-2017_greek poster

ΥΠΕΡ-Σεμινάριο Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Κινηματογραφικής Υποκριτικής, Εικονοληψίας-Διεύθυνσης Φωτογραφίας και Μοντάζ: Πρώτο Επίπεδο Αυτοτελές ΕΡΧΕΤΑΙ!! Συντονιστείτε!!!

Ιστορία Κινηματογράφου 1940-1960 [Πολίτης Καίην, Φιλμ Νουάρ, Ιταλικός Νεορεαλισμός, Free Cinema-έναρξη, Ιαπωνικός Κινηματογράφος (Όζου-Κουροσάβα-Μιζογκούτσι)] Σάββατο 24.3.2018 (16.00) στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ο Καύκασος»

Ένα Φθινοπωρινό Απόγευμα ή Η Γεύση του Σάκε ή Η Γεύση του Ψαριού (An Autumn Afternoon-Sanma no aji, 1962) του Γιασουχίρο Όζου το Σάββατο 24.3.2018 στις 19.00 με ελεύθερη είσοδο και συζήτηση στο Πολιτιστικό Κέντρο “Ο Καύκασος”. 

 

Ραντεβού στο cinema με τους μεγάλους δημιουργούς 2018 στο δήμο Ζωγράφου
από 9 Μαρτίου έως 29 Απριλίου 2018 με ελεύθερη είσοδο

Σεμινάριο Ιστορίας-Θεωρίας-Κριτικής Κινηματογράφου 2018

Εργαστήρι Κινηματογράφου Δήμου Ζωγράφου και το 2018

H 89χρονη Ανιές Βαρντά, μία από τις εμβληματικές φιγούρες της Νουβέλ Βαγκ, και ο διεθνώς αναγνωρισμένος 33χρονος φωτογράφος και εικαστικός JR συνεργάστηκαν στη σκηνοθεσία αυτού του μαγευτικού οδοιπορικού που συνδυάζει το ντοκιμαντέρ με την ταινία δρόμου. Συγγενικές ψυχές, η Βαρντά και ο JR μοιράζονται το πάθος για τις εικόνες και πώς αυτές δημιουργούνται, παρουσιάζονται και μοιράζονται.

prosopa kai istories i gnomi ton kritikon

Μαζί, ταξιδεύουν σε χωριά της Γαλλίας στο φορτηγόφωτογραφικό θάλαμο του JR, συναντούν ντόπιους, καθημερινούς ανθρώπους, μαθαίνουν τις ιστορίες τους και δημιουργούν τεράστια πορτρέτα τους. Οι φωτογραφίες τοποθετούνται σε τοίχους σπιτιών, σε αχυρώνες, σε εργοστάσια, ακόμα και σε τρένα, αποκαλύπτοντας την ανθρώπινη φύση και την ιστορία όσων φωτογραφίζουν αλλά και των ίδιων των δημιουργών. Η ταινία Πρόσωπα & Ιστορίες καταγράφει αυτές τις ζεστές και απρόβλεπτες συναντήσεις και το αποτύπωμα που αφήνουν, καθώς και τη φιλία που ολοένα και δυναμώνει ανάμεσα στους δυο σκηνοθέτες που όσο ταξιδεύουν εμπιστεύονται ακόμα περισσότερο ο ένας τον άλλον.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένας ύμνος στην ομορφιά των απλών ανθρώπων και των απρόσμενων ιστοριών τους και βέβαια στην υπέρτατη αξία της μνήμης.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Agnès Varda & JR

Διεύθυνση φωτογραφίας: Claire Duguet, Nicolas Guicheteau, Valentin Vignet, Romain Le Bonniec, Raphael Minnesota, Roberto De Angelis, Julia Fabry

Μοντάζ: Agnès Varda, Maxime Pozzi Garcia

Ήχος: David Chaulier, Alan Savary, Pierre-Henri Thiebaut, Morgane Lanniel

Παραγωγή: Ciné-Tamaris, Social Animals, Rouge International, Arte France Cinéma, Arches Films

Χώρα Παραγωγής: Γαλλία | Έτος Παραγωγής: 2017

Διάρκεια: 89

Βραβεία / Διακρίσεις:

Υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Καλύτερο Ντοκιμαντέρ για τις Ενώσεις Κριτικών Νέας Υόρκης, Λος Άντζελες, Σαν Φρανσίσκο

Βραβείο Κοινού Φεστιβάλ Τορόντο Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Φεστιβάλ Καννών

Επίσημη Ταινία Έναρξης του 20ού Επετειακού Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ, το αναπάντεχο σκηνοθετικό σμίξιμο ανάμεσα στην 88χρονη γιαγιά της γαλλικής Νουβέλ Βαγκ και έναν ζωηρό 33χρονο εικαστικό είναι μια παιχνιδιάρικη, γλυκύτατη και έξω καρδιά ταινία δρόμου και μαζί ένας εορτασμός της τέχνης, των ανθρώπινων σχέσεων, της ζωής.

faces-places-2017_001

Από τον Λουκά Κατσίκα [ 3,5/5 ]

Ένα γοητευτικό οδοιπορικό με συνεπιβάτες δυο φαινομενικά αταίριαστους ανθρώπους υπεράνω ηλικίας, ένα ξένοιαστο και λατρευτικό ταξίδι σε έναν παλιό και παραδοσιακό κόσμο που σταδιακά χάνεται, ένας εορτασμός της εξωστρέφειας, της συναναστροφής και της χαράς του να μοιράζεσαι και να δημιουργείς από κοινού, ένα παιχνιδιάρικο κλείσιμο του ματιού στην προσωρινότητα της ζωής και την ικανότητα του σινεμά να την υπερβαίνει και μαζί μια κινηματογραφική χειρονομία εκτίμησης στη δύναμη της τέχνης να δημιουργεί ομάδες, συλλογικές εμπειρίες και κοινούς τόπους. Όλα αυτά συγκεντρώνονται, συνυπάρχουν αρμονικά και αλληλοσυμπληρώνονται σε ένα ευφορικό και σοφό μέσα στην απλότητά του ντοκιμαντέρ το οποίο, αντί να ξοδεύει άσκοπα τα χιλιόμετρα ενός απλού road movie, ανοίγει δρόμο σε έναν ολόκληρο στοχασμό πάνω στην αέναη περιπέτεια του βλέμματος, μπροστά και πίσω από τις κάμερες.

Χαμογελαστοί επιβάτες ενός μικρού φορτηγού που λειτουργεί ως κινητός φωτογραφικός θάλαμος, η 88χρονη Ανιές Βαρντά («Η Κλεό από τις 5 έως τις 7», «Δίχως Στέγη, Δίχως Νόμο») και ο 33χρονος Ζι Ερ πραγματοποιούν μικρές στάσεις σε αγροτικές και παραθαλάσσιες περιοχές της γαλλικής επαρχίας και αφήνουν εκεί το τρυφερό τους αποτύπωμα, διακοσμώντας τις προσόψεις κτιρίων και αντικειμένων με γιγάντια πορτραίτα από φιγούρες ανθρώπων που τυχαίνει να συναντήσουν (και να απαθανατίζουν) κατά τη διάρκεια της περιήγησής τους. Ανθρώπων συνηθισμένων, που παύουν για λίγο να είναι αφανείς και γίνονται μνημειώδεις.

Ένας εορτασμός της εξωστρέφειας, της συναναστροφής και της χαράς του να μοιράζεσαι και να δημιουργείς από κοινού.

Αυτό είναι το παιχνιδιάρικο σκεπτικό που βοήθησε δυο συγγενή πνεύματα να εκμηδενίσουν μια ηλικιακή απόσταση 55 ετών η οποία υπήρχε μεταξύ τους, να ξεχάσουν από πού προέρχεται καθένα τους ή τι βιωματικό φορτίο κουβαλά μαζί του και να διαπιστώσουν ότι τα παρακινεί η ίδια αδυναμία στις αυθόρμητες διαδρομές και τα δένει η ίδια εμπιστοσύνη στην ικανότητα των εικόνων να συντηρούν τις μνήμες μας από το παρελθόν την ίδια ώρα που συλλαμβάνουν και σφραγίζουν εσαεί τις μελλοντικές μας αναμνήσεις.

Μέσα από το χρονικό της συνάντησης και της περιπλάνησής τους προέκυψε αυτό το αφοπλιστικό και πολυεπίπεδο φιλμ πάνω στην ανάγκη να δημιουργούμε ανθρώπινες κοινότητες και καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες που να εξορκίζουν κάθε κακοδαιμονία και κατήφεια αυτού του κόσμου, να καλωσορίζουμε το απρόσμενο και το άγνωστο με την προοπτική να γνωρίσουμε μέσω αυτού καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους, να τιμούμε ευλαβικά τους αγαπημένους μας νεκρούς ενώ παράλληλα γιορτάζουμε τους ζωντανούς, και, κυρίως, να μοιραζόμαστε την κάθε μικρή ευτυχία μας.

Και μόνο για το μεταδοτικό ενθουσιασμό και την αδιαπραγμάτευτα θετική του διάθεση, το «Πρόσωπα και Ιστορίες» αποτελεί μακράν την πιο αισιόδοξη και καλόκαρδη δημιουργία όλης της χρονιάς. Γιατί ακόμη και τις φορές που κοντοστέκει στην άκρη ενός δρόμου μελαγχολώντας για όσα χάθηκαν για πάντα, ξέρει ότι αυτό που είναι σημαντικό παραμένει η συνέχιση του ταξιδιού και η απόλαυση της διαδρομής. Αρκεί, φυσικά, να υπάρχει καλή παρέα.

http://www.cinemagazine.gr/
faces-places-2017_002

Πρόσωπα & Ιστορίες

Από Χρήστο Μήτση 15/03/2018  [4/5]

Η σκηνοθέτις Ανιές Βαρντά και ο φωτογράφος Ζε Αρ διασχίζουν την επαρχιακή Γαλλία με ένα φορτηγάκι-φωτογραφικός θάλαμος. Συναντώντας καθημερινούς ανθρώπους, δημιουργούν τα γιγάντια πορτρέτα τους και, «αναρτώντας» τα σε δημόσιους χώρους, επεμβαίνουν δημιουργικά στο τοπίο. Έτσι άνθρωποι και χώροι, παρελθόν και παρόν, ζωή και τέχνη συνομιλούν σε ένα ολόφρεσκο, κοινωνικοπολιτικά αιχμηρό, κινηματογραφόφιλο, συγκινητικό και υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ.

Λάτρης του αυτοσχεδιασμού, του σινεμά στο ύψος του ανθρώπου και της ευρηματικής­ συνύφανσης ντοκουμέντου και μυθοπλασίας, η Ανιές Βαρντά είναι, ακόμη και στα 90 της χρόνια­, γεμάτη κινηματογραφικές ιδέες. Ιδέες ελάχιστα εγκεφαλικές, αντιθέτως βγαλμένες από την ολοζώντανη καθημερινότητα, όπως η ακόρεστη ανάγκη της να συναντά ανθρώπους και να μοιράζεται μαζί τους ιστορίες. Την ίδια επιθυμία έχει και ο 33χρονος φωτογράφος και πρωτοποριακός street artist Ζε Αρ (JR), ο οποίος φορτώνει τη γιαγιά της νουβέλ βαγκ («Η Κλεό Από τις 5 ως τις 7», «Δίχως Στέγη, Δίχως Νόμο») σε ένα ειδικά διαμορφωμένο φορτηγάκι-φωτογραφικός θάλαμος και ξεκινάει μαζί της ένα εκτός προγράμματος ταξίδι στη γαλλική­ ύπαιθρο.

Σε κάθε τους στάση οι δύο χαλαροί συν-σκηνοθέτες συνομιλούν με τους κατοίκους του εκάστοτε χωριού ή κωμόπολης, εμπνέονται από τις ιστορίες τους, άλλοτε εντελώς προσωπικές και άλλοτε άμεσα δεμένες με τον τόπο, και αρχίζουν να τους φωτογραφίζουν. Κατόπιν τα γιγάντιων διαστάσεων ασπρόμαυρα πορτρέτα τους τοποθετούνται (κολλιούνται εν είδει graffiti) σε τοίχους σπιτιών, δημόσιων κτιρίων, αποθηκών, εργοστασίων, ακόμη και τρένων, παρεμβαίνοντας έτσι στο οικιστικό και το φυσικό τοπίο με απρόβλεπτο τρόπο.

Λιτό στη μορφή, το «Πρόσωπα & Ιστορίες» είναι ένα σύνθετο φιλμ, που δουλεύει παράλληλα σε πολλά επίπεδα. Ένα από αυτά αφορά την «αόρατη» γαλλική Ιστορία, η οποία είναι φωλιασμένη σε κλειστά σπίτια, σιωπηλά βλέμματα, εγκαταλελειμμένα κτίρια και μια φαινομενικά κοινότοπη αγροτική πραγματικότητα. Με τη μεσολάβηση του (φωτογραφικού και κινηματογραφικού) φακού, ωστόσο, ιστορίες από το παρελθόν έρχονται στην επιφάνεια. Ιστορίες για ένα χωριό ανθρακωρύχων, για μια ερωτική απαγωγή, για έναν έρημο οικισμό που ξαναζωντανεύει με ένα πολύχρωμο πανηγύρι. Αλλά και ιστορίες που ξεπηδούν από ένα εργοστάσιο χημικών και από δύο κτηνοτροφικές φάρμες διαφορετικής εμπορικής νοοτροπίας. Αναζητώντας το τυχαίο και το απροσδόκητο, αυτήν τη μαγική στιγμή που μια ζωή συμπυκνώνεται σε μια χειρονομία, ένα χορό ή μια προσωπική αφήγηση, οι Βαρντά και Ζε Αρ μετατρέπουν τη μνήμη σε ζωντανό παρόν και φέρνουν σε πρώτο πλάνο τους πραγματικούς φορείς της: τους συνηθισμένους ανθρώπους.

Κουβαλώντας τις δικές τους ιστορίες (μόνο στο χολιγουντιανό σινεμά το βλέμμα του σκηνοθέτη είναι «αντικειμενικό» και παντοδύναμο), διασταυρώνουν τις εμπειρίες τους με εκείνες των ανθρώπων που φωτογραφίζουν, καταργούν το μπροστά και πίσω από την κάμερα και δίνουν στην τέχνη τον παλμό και την αλήθεια της καθημερινότητας. Έτσι μια επίσκεψη στον τάφο του Καρτιέ-Μπρεσόν οδηγεί στη γνωριμία με έναν παράξενο κλοσάρ και η διαπίστωση της μισανθρωπικής ιδιορρυθμίας του Ζαν-Λικ Γκοντάρ σε μια γλυκιά κίνηση σεβασμού και ειλικρινούς φιλίας. Κι έτσι, καθώς το σινεμά αφήνει το αποτύπωμά του στα (απλά) πράγματα, η αληθινή ζωή μπαίνει στην αίθουσα και ανεβαίνει στη μεγάλη οθόνη.

Γαλλία. 2017. Διάρκεια: 89΄. Διανομή: ONE FROM THE HEART.

http://www.athinorama.gr/

faces-places-2017_003

Πρόσωπα & Ιστορίες

Faces Places

των Ανιές Βαρντά και JR

ΚΡΙΤΙΚΗ 10 MAR 2018

3,5/5 Δημήτρης Δημητρακόπουλος

Περισσότερο από «road documentary», μελέτη χαρακτήρων ή αυτοβιογραφικό κολάζ ανθρώπινης μνήμης, το «Πρόσωπα & Ιστορίες» είναι απλά το «πειραγμένο», ειλικρινές και άκρως συγκινητικό πορτρέτο που αρμόζει στην Ανιές Βαρντά. Υποψηφιότητα Οσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.

Συνήθως οι ευχαριστίες είναι το τελευταίο στοιχείο που συμπεριλαμβάνεται στους τίτλους τέλους μιας ταινίας, το τελευταίο «ευχαριστώ» του δημιουργού σε όλα όσα τον/την βοήθησαν στην ολοκλήρωση της ταινίας. Το «Πρόσωπα & Ιστορίες» όμως τοποθετεί τις ευχαριστίες του ακριβώς στην αρχή της ταινίας, πριν καν χαρίσει στο κοινό έστω κι ένα πλάνο. Είναι μια μικρή αλλά κρίσιμη διαφοροποίηση από όλα όσα έχουν προηγηθεί στο σινεμά και επιπλέον ένα ακόμα χαρακτηριστικό της απόλυτα συναισθηματικής ματιάς της Ανιές Βαρντά, η οποία πάντα έβρισκε τον τρόπο όχι ακριβώς να βλέπει αλλιώς τα πράγματα αλλά να βλέπει, στην ουσία, διαμέσου των πραγμάτων.

Το «Πρόσωπα & Ιστορίες» είναι ένα φιλμ που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «road documentary», να ειδωθεί ως μελέτη χαρακτήρων, να αναλυθεί ως ένα αυτοβιογραφικό κολλάζ ανθρώπινης μνήμης. Το σινεμά της Ανιές Βαρντά, πρωτοπόρου της γαλλικής Nouvelle Vague και μόνιμα καινοτόμου της κινηματογραφικής φόρμας, δεν ήταν ποτέ άλλωστε εύκολα κατηγοριοποιήσιμο και το γεγονός ότι παραμένει έτσι ακόμα και στα 90 σχεδόν χρόνια της δημιουργού αποτελεί μια επιπλέον απόδειξη μιας έντονα προσωπικής και μοναδικής ματιάς.

Είναι λογικό και αναμενόμενο λοιπόν το γεγονός ότι στο «Πρόσωπα & Ιστορίες» η Βαρντά δεν περιορίζεται στο παρελθόν αλλά εμπνέεται από την σύγχρονη τέχνη και αισθητική του αυτοαποκαλούμενου JR, του εκκεντρικού φωτογράφου και συν-σκηνοθέτη της ταινίας, ο οποίος ταξιδεύει με τον κινητό φωτογραφικό του θάλαμο ανά την Γαλλία αποτυπώνοντας στον φακό του τις μορφές καθημερινών ανθρώπων και μετατρέποντάς τις σε γιγάντιες αφίσες. Οι περισσότερες από αυτές καταλήγουν επάνω σε ασυνήθιστες επιφάνειες, στους τοίχους ενός εγκαταλειμμένου χωριού, πάνω σε ένα τσιμεντένιο οχυρό που κατέληξε στο κέντρο μιας παραλίας ή επάνω στα κοντέινερ του λιμανιού της Χάβρης, τις περισσότερες φορές για να «χτυπηθούν» από τα στοιχεία της φύσης και να ενσωματωθούν μελαγχολικά αλλά περήφανα σε ένα περιβάλλον που φθίνει αλλά παραμένει ζωντανό στη μνήμη.

«Ας φτιάξουμε εικόνες μαζί, αλλά διαφορετικά» δηλώνει με ενθουσιασμό η Βαρντά, προσφέροντας τις αναμνήσεις της ως συναισθηματική πυξίδα αλλά και την ίδια την ρομαντική της ματιά ως αντιστάθμισμα της πολιτικής και κοινωνικής σκληρότητας που αντικρίζει γύρω της. Μαζί με τον JR, φτιάχνει εικόνες για τους ανθρακωρύχους της Βόρειας Γαλλίας, για την καθημερινότητα ενός αγρότη πάνω στο τρακτέρ του, για μια παλιά ιστορία αγάπης στη Νότια Γαλλία, για τους κινηματογραφόφιλους εργαζόμενους ενός εργοστασίου παραγωγής αλατιού, για τη μοναδική κάτοικο ενός δρόμου, η οποία αρνείται προς πείσμα των καιρών να μετακομίσει.

Είναι ένα ταξίδι που ξεκινάει χιουμοριστικά με τον τρόπο που δεν γνωρίστηκαν οι δύο συν-δημιουργοί («δεν γνωρίστηκαν στο αρτοποιείο, δεν γνωρίστηκαν στον δρόμο», «δεν γνωρίστηκαν στην πίστα μιας disco») για να συνεχίζει με αφοπλιστική τρυφερότητα, αξιοποιώντας τις αναφορές του κάθε καλλιτέχνη και μεταφράζοντας μέσα από το δημιουργικό τους πρίσμα την μνήμη και την ιστορία. Το «Πρόσωπα & Ιστορίες» είναι ένας φόρος τιμής στους απλούς ανθρώπους, μια ωδή στις εφήμερες εικόνες που παίρνει η θάλασσα, μια συγκινητική αφιέρωση στα πρόσωπα που έγιναν αναμνήσεις μέσα από τις εικόνες τους (και ένα σύντομο αλλά ξεκαρδιστικό homage στο «Bande à part» του Γκοντάρ). «Ας εποικίσουμε τα άδεια μέρη με ενέργεια, έστω και για μια μέρα» και δεν είναι απλά τα λόγια της Βαρντά που μεταφέρουν μια γνήσια δύναμη αλλά η ζεστή φωνή και η ζωντανή ματιά, πρόθυμη πάντα να κατανοήσει και να αγκαλιάσει τον κόσμο.

Περισσότερο από όλα όμως, το «Πρόσωπα & Ιστορίες» είναι ένα συναισθηματικό πορτρέτο της ίδιας της Ανιές Βαρντά και μια τελευταία ίσως ευκαιρία της σκηνοθέτιδος να μοιραστεί με το κοινό την οπτική της, κυριολεκτικά («εγώ τα βλέπω όλα θολά, εσύ μαύρα πίσω από τα γυαλιά») και μεταφορικά, αλλά και τις αναμνήσεις της. Το ταξίδι στη Νορμανδία, στο χωριό όπου έζησε η συγγραφέας Ναταλί Σαρότ (στην οποία η Βαρντά αφιέρωσε το «Δίχως στέγη, δίχως νόμο»), η επίσκεψη στον τάφο του φωτογράφου Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν, η ανάσυρση παλιών φωτογραφιών του φίλου και συνεργάτη Γκι Μπουρντέν, ακόμα και η επιλογή του JR για συνεργάτη («μου θύμιζε τον Γκοντάρ, έτσι που δεν έβγαζε ποτέ τα γυαλιά του») είναι όλα σταθμοί μιας εσωτερικής διαδρομής και ενός απόλυτα προσωπικού ταξιδιού που αποζητά το κλείσιμο παλιών λογαριασμών (όσο ελεύθερα κι αν μπορεί να νοηθεί αυτό στο μυαλό της Βαρντά) όσο οδηγείται απρόβλεπτα σε μια τελική «αναμέτρηση» με τον Ζακ-Λικ Γκοντάρ και ένα απλό αλλά πανίσχυρο τετ-α-τετ μεταξύ των δύο συν-σκηνοθετών του φιλμ.

Γιατί στην πραγματικότητα, το «Πρόσωπα & Ιστορίες» μπορεί να αποτυπώνει τον κόσμο γύρω από την Ανιές Βαρντά και (σε λιγότερο βαθμό) τον JR, αφορά όμως περισσότερο τους ίδιους και όλα εκείνα τα μικρά πράγματα που τους ορίζουν, τα μαύρα γυαλιά, τα δίχρωμα μαλλιά, την σκέψη του θανάτου, τις εικόνες που στιγματίζουν την μνήμη και τη ζωή, τα μέρη στα οποία θα ταξιδέψει μόνο μια φωτογραφία του εαυτού τους. Δεν είναι απλά ένα ντοκιμαντέρ για τον κόσμο και τη συλλογική μνήμη αλλά ένας κινηματογραφικός καθρέφτης που αποδεικνύει και εξωτερικεύει τον θαυμαστό κόσμο της Ανιές Βαρντά. Ναι, ακόμα και σε αυτή την ηλικία, ανυπομονούμε για την συνέχεια.

http://flix.gr/
faces-places-2017_004

H 89χρονη Ανιές Βαρντά, μία από τις εμβληματικές φιγούρες της νουβέλ βαγκ, και ο διεθνώς αναγνωρισμένος 35χρονος φωτογράφος και εικαστικός JR ταξιδεύουν σε χωριά της Γαλλίας στο φορτηγό-φωτογραφικό θάλαμο του JR, συναντούν ντόπιους, απλούς ανθρώπους, μαθαίνουν τις ιστορίες τους και δημιουργούν τα «τεράστια» πορτρέτα τους.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 15.3.2018 [4/5]

Η 89χρονη Ανιές Βαρντά δεν είναι φυσικά μια απλή σκηνοθέτις και ο 35χρονος JR κινείται πέρα από τα όρια του φωτογράφου και εικαστικού. Όσο αδόκιμο είναι λοιπόν να χαρακτηρίσει κανείς το Πρόσωπα και Ιστορίες, ένα no budget χειροτέχνημα που συνθέτει το παρόν, πνευματώδες και εγκάρδιο, με αυτοαναφορικά χάδια και περίσσια γνώση, ντοκιμαντέρ, τόσο άστοχο ακούγεται να βάλει αυτούς τους δύο καλλιτέχνες σε τακτοποιημένες κατηγορίες. Η συνεργασία τους αποδεικνύει την εφευρετικότητα και τη φαντασία τους: μέσα από ένα αναπάντεχο road trip πρότειναν και πέτυχαν την αθανασία ανδρών ξεχασμένων χωριών και μετέτρεψαν σε τοτέμ τις γυναίκες τους, αναρτώντας φωτογραφίες στις προσόψεις σπιτιών, σε μάντρες και φράχτες, και μάλιστα ζωντανεύοντας τη στιγμή, βάζοντάς τους να ποζάρουν, να μιλάνε ή και να χορέψουν μπροστά στα είδωλά τους! Η 89χρονη Ανιές Βαρντά δεν είναι φυσικά μια απλή σκηνοθέτις και ο 35χρονος JR κινείται πέρα από τα όρια του φωτογράφου και εικαστικού. Το οδοιπορικό ξεκινά καταδεικνύοντας την παιγνιώδη σχέση των δύο σκηνοθετών, κάνοντας πλάκα με τη μεγάλη διαφορά ηλικίας που τους… ενώνει, εντοπίζοντας τις κοινές τους αγάπες που προκύπτουν από τις διαφορετικού τύπου προσεγγίσεις τους με την παραλλαγή και τη χρήση της εικόνας. Κι ενώ πολλές ταινίες πραγματεύονται τη μνήμη, την έννοια και τη σημασία της με ευγενικές χειρονομίες, βαριά σχήματα και συνήθως επαναλαμβανόμενα αφηγηματικά μοτίβα, το Visages, Villages την εγκαλεί πρακτικά και την επαναπροσδιορίζει απροσποίητα. Το ταλέντο του JR είναι η μεγέθυνση του ενσταντανέ, ο μετασχηματισμός της αποτύπωσης ενός προσώπου σε ένα σουβενίρ που αντέχει στις απαιτήσεις μιας υπαίθριας γκαλερί. Το ακαταμάχητο όπλο της Βαρντά είναι η περιέργειά της, ο ενθουσιασμός της να αφήσει ανοιχτό το παράθυρο για να μπει η πραγματικότητα, η πίστη της στο τυχαίο, μια ζωηρή φιλομάθεια που δεν στρέφεται προς αυτήν, δεν ομφαλοσκοπεί ψυχαναλυτικά, αλλά ανθεί, όπως το τρελιάρικο πορφυρό χρώμα στα τελειώματα της κόμης της ακυρώνει ειρωνικά (αλλά πόσο μελετημένα…) το σοφό λευκό του κέντρου της κεφαλής της. Αντί να κυνηγά ανθρώπους για να απαντήσουν σε κρίσιμες ερωτήσεις, σπέρνει διαλόγους και θερίζει συναίσθημα. Σαν τους «τύπους» από τα μαγαζάκια της οδού Νταγκέρ στο Daguerreotypes και τις σταχομαζώχτρες στο Glaneurs et la glaneuse, οι ανώνυμοι πρωταγωνιστές της εργατικής εσχατιάς του Βορρά της Γαλλίας τής ανοίγονται, την εμπιστεύονται, τη θεωρούν, δικαίως, δική τους, γιατί δεν τους αντιμετωπίζει σαν καταφρονεμένους, δεν πολιτικολογεί στην πλάτη τους, αλλά ενδιαφέρεται για την αγνοημένη περηφάνια τους (και μιλώντας τους, ξεχορταριάζει την απομόνωσή τους). Συγκινώντας τη Βαρντά και κινητοποιώντας τον JR, απαθανατίζονται και ακούγονται, αλλά από το βάθος της ψυχής τους, αβίαστα εξομολογητικά, στον αντίποδα της ανακριτικής λογικής πολλών ντοκιμαντέρ καμιά αντίρρηση, αλλά εδώ η κλίμακα είναι απολαυστική και γίνεται προσωπική υπόθεση, όταν η Βαρντά ξεναγεί τον νέο της φίλο στο σπίτι του Ζαν Λικ Γκοντάρ. Έχει προηγηθεί η επίσκεψη στον τάφο του Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν και η καλλιτεχνική ανταπόδοση (μου δίνεις τον Πάπα της φωτογραφίας, σου δίνω τον Θεό σκηνοθέτη!) παίρνει μια παράξενη τροπή, όταν η προσπάθεια εντοπισμού του συνοδοιπόρου της στα πρώτα, ηρωικά χρόνια της νουβέλ βαγκ αποδεικνύεται παγίδα, ένα ολίσθημα πιο σοβαρό από ένα φιλικό ραντεβού. Όσο η κάμερα της Βαρντά αποκτούσε ενέργεια μπροστά στους νέους της φίλους, τους πρωταγωνιστές των ιστοριών της, με αυτή την αφρίζουσα νεανικότητα που αναδίδει το κολάζ των σκηνών της, τόσο δείχνει να σκοντάφτει μπροστά στην αναπόληση του παρελθόντος. Η Βαρντά έχει χάσει μεγάλο μέρος της όρασής της, ενώ ο JR επίτηδες δεν βγάζει τα γυαλιά ηλίου που εμμονικά και αδικαιολόγητα φοράει, όπως και ο Γκοντάρ, τον οποίο η Βαρντά πάντα πείραζε γι’ αυτόν το λόγο. Όταν επιτέλους το κάνει, υποκύπτοντας στην πίεση της γηραιάς κυρίας, σε ένα παγκάκι δίπλα στη λίμνη, ακριβώς έξω από το σπίτι του ερημίτη σκηνοθέτη, η Βαρντά, κι εμείς μαζί, βλέπει τον φωτογράφο θολό. Είναι σκηνοθετημένη η σκηνή, ακόμα και η απογοήτευση της Βαρντά; Μπορεί, αλλά όχι faux: αυτό που σημαίνει αυτή η συμβολική ανταλλαγή είναι το φλου που δημιουργείται όταν το πραγματικό αντικείμενο μιας ταινίας υποχωρεί μπροστά στη στείρα αυτοβιογράφηση. Όσο η κάμερα της Βαρντά αποκτούσε ενέργεια μπροστά στους νέους της φίλους, τους πρωταγωνιστές των ιστοριών της, με αυτή την αφρίζουσα νεανικότητα που αναδίδει το κολάζ των σκηνών της, τόσο δείχνει να σκοντάφτει μπροστά στην αναπόληση του παρελθόντος. Η τελευταία εικόνα είναι μια φθινοπωρινή καρτ ποστάλ, ο μελαγχολικός επίλογος για μια υπέροχη δημιουργό, η οποία περιπλανήθηκε στους δρόμους του κόσμου και στις παραλίες της φαντασίας της επί 60 και πλέον χρόνια και που πια παραδίδει το βλέμμα της στους επόμενους, και τη ματιά της στους ικανούς. Δυστυχώς, είναι η τελευταία της ταινία. Από την άλλη, ευτυχώς, γιατί είναι τόσο καλή! Πηγή: www.lifo.gr

faces-places-2017_005

Πρόσωπα & Ιστορίες , 2017

Χαρούμενο, ακτιβιστικό, παιχνιδιάρικο, στοχαστικό, αυθόρμητο, και πάνω απ’ όλα βαθιά ανθρώπινο το πολυβραβευμένο οδοιπορικό της υπέργηρης σκηνοθέτιδας και του ανερχόμενου δρομοκαλλιτέχνη στη γαλλική ενδοχώρα είναι απλώς ένα χάρμα ιδέσθαι.

Πριν λίγα χρόνια, η 89χρονη Ανιές Βαρντά, η μυθική πρωτοπόρος σκηνοθέτιδα της γαλλικής Νουβέλ Βαγκ που πέρυσι βραβεύτηκε με τιμητικό Όσκαρ για το σύνολο της δουλειάς της, γνωρίστηκε με τον 33χρονο ομοεθνή φωτογράφο-δρομοκαλλιτέχνη, Τζέι Αρ (οι συνθήκες κάτω από τις οποίες συναντήθηκαν παρωδούνται απολαυστικά στην αρχή του φιλμ). Πρόπερσι, αποφάσισαν να καβαλήσουν μαζί το φορτηγάκι-φωτογραφικό στούντιο εκείνου και να κάνουν ένα χύμα οδοιπορικό στην γαλλική επαρχία έχοντας πάντα κάμερα και φωτογραφική μηχανή ανά χείρας. Τους βλέπουμε, ας πούμε, να αποτίνουν φόρο τιμής στους τάφους του εμβληματικού φωτογράφου Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν και της γυναίκας του, ή να επισκέπτονται το νορμανδικό χωριό Σεράνς, όπου έζησε η συγγραφέας Ναταλί Σαρότ στην οποία η Βαρντά είχε αφιερώσει την εξαιρετική ταινία της, «Δίχως στέγη, δίχως νόμο» (1985). Κυρίως, όμως, βλέπουμε τους δυο αντισυμβατικούς καλλιτέχνες να γνωρίζονται με ανθρώπους κάθε ηλικίας εργάτες, νοικοκυρές, πρώην ανθρακωρύχους, σερβιτόρες, παιδιάτους οποίους ο Τζέι Αρ φωτογραφίζει. Στα καπάκια, τυπώνεται μια ασπρόμαυρη γιγαντοαφίσα της φωτογραφίας, που αναρτάται σε δημόσιους χώρους στα κοντέινερ του λιμανιού της Χάβρης, σε ένα παροπλισμένο γερμανικό οχυρό του Β’ Παγκόσμιου, σε τοίχους σπιτιών… Συγχρόνως, τα άμαθα μοντέλα αυτών των αυθόρμητων πορτρέτων μοιράζονται με τους δυο καλλιτέχνες-περιηγητές αναμνήσεις, σκέψεις για τη ζωή, ή για τις ίδιες τις τεράστιες φωτογραφίες τους πώς νιώθει, αλήθεια, ένας άνθρωπος σαν βλέπει αίφνης τη μεγεθυμένη φάτσα του πάνω σε ένα κτίριο;

Αυτή είναι όλη κι όλη η ιδέα πίσω από το πολυβραβευμένο φιλμ, που συνδυάζει γάργαρα το ντοκιμαντέρ με την ταινία δρόμου. Αλλά πόσο όμορφα, ζεστά και εξόχως ουμανιστικά υλοποιείται αυτή η ιδέα, παρουσιάζοντάς μας ακριβώς ό,τι υπόσχεται ο πρωτότυπος τίτλος: πρόσωπα και χωριά συνοδεία της πολύ ταιριαστής μουσικής του Ματιέ Σεντίντ. Επιπροσθέτως, το ταξίδι της Βαρντά και του Τζέι Αρ διανθίζεται με μεταξύ τους πειράγματα (η φθίνουσα όραση εκείνης σε αντιδιαστολή με τα αέναα μαύρα γυαλιά εκείνου, λόγου χάρη), ή με σινεφιλικές αναφορές. A propos, ένας άλλος τύπος με μόνιμα μαύρα γυαλιά, ο πάλαι ποτέ φίλος της Βαρντά, ο μέγας Ζαν-Λυκ Γκοντάρ πρωταγωνιστεί σχεδόν ερήμην τουστο αλλόκοτο και αναμφίβολα συγκινητικό φινάλε.

Τατιάνα Καποδίστρια [4/5]

http://tospirto.net/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.