Ο Μυρμηγκοφάγος και άλλα ζώα | του Σαλβαντόρ Νταλί | με αφορμή την ταινία Ένας Ανδαλουσιανός Σκύλος

un chien andalou 001

Η ταινία μας Ένας ανδαλουσιανός σκύλος πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο κάθε αισθητικής πρόθεσης και δεν έχει τίποτα κοι­νό με καμία από τις ταινίες του λεγόμενου καθαρού κινηματο­γράφον. Αντιθέτως, το μόνο σημαντικό πράγμα σ’ αυτή την ται­νία, είναι ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ αυτήν.

Σεμινάριο ιστορίας, θεωρίας και κριτικής κινηματογράφου το Σάββατο 12 Μαΐου 2018 στις 16.00 : Μάης 68 στον κινηματογράφο-Ερμάνο Όλμι και άλλοι ιταλοί και όχι μόνο σημαντικοί δημιουργοί- Εμίλ Λοτεάνου και δημιουργοί από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες- Τζέισον Μπόρν: οι ταινίες, τα βιβλία, η πραγματικότητα-
Τσαρλς Μάνσον, Πολάνσκι, Σάρον Τέιτ, Δεκαετία του 60 κ.α.

Πρόκειται περί της απλής παρατηρήσεως, περί της διαπιστώσεως γεγονότων.1 Αυτό που δημιουργεί μια άβυσσο διαφοράς με­ταξύ της εν λόγω ταινίας και των υπολοίπων, είναι ότι τα γε­γονότα της, αντί να είναι συμβατικά, κατασκευασμένα, αυθαί­ρετα και αβάσιμα, είναι απολύτως πραγματικά και, άρα, ανορθολογικά, ασυνάρτητα και ανεξήγητα. Μόνο η ηλιθιότητα και ο κρετινισμός, που είναι σύμφυτα στους περισσότερους αν­θρώπους των γραμμάτων και στις κατ’ εξοχήν ωφελιμιστικές εποχές, επέτρεψαν την πεποίθηση ότι τα πραγματικά γεγονό­τα χαρακτηρίζονται από ένα νόημα διαυγές, αρμόζον και εύλογο. Εξ ου και η επίσημη κατάργηση του μυστηρίου, η αναγνώρι­ση λογικής στις ανθρώπινες πράξεις κ.λπ.
Το να μην εμφανίζονται ως ασυνάρτητα τα γεγονότα της ζωής, είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας συμβιβασμού αρκούντως παραπλήσιας με αυτήν που κάνει και τη σκέψη να μη φαίνεται ασυνάρτητη, παρά το γεγονός ότι η ελεύθερη λειτουργία της εί­ναι αυτή η ίδια η ασυναρτησία.

dali

Οι συγγραφείς, κυρίως, και ειδικότερα οι μυθιστοριογράφοι, έχουν συμβάλει στην κατασκευή ενός ολόκληρου συμβατικού και αυθαίρετου κόσμου, τον οποίο έχουν επιβάλει ως αληθινό. Αυτός ο κόσμος όπου όλα εξηγούνται γιατί έτσι μας μαθαίνουν, έχει ήδη καταριφθεί σήμερα από τις έρευνες της σύγχρονης ψυχολογίας. Αυτός ο κόσμος, όπου τα πάντα είναι δουλικά και διεφθαρμένα, είναι μια χαρά για να βόσκουν τα γουρούνια και οι άνθρωποι των αγαθών αισθημάτων. Ωστόσο, δίπλα σ’ αυτή την πραγματικότη­τα, την κατασκευασμένη στα μέτρα της ηλιθιότητας και των αναγκαίων εξασφαλίσεων, υπάρχουν τα γεγονότα, τα απλά γεγονότα που είναι ανεξάρτητα από συμβάσεις· υπάρχουν τα ειδεχθή εγκλή­ματα- υπάρχουν οι αχαρακτήριστες και παράλογες πράξεις βίας που, με το παραμυθητικό και παραδειγματικό φως τους, αγλαΐζουν το θλιβερό ηθικό πανόραμα. Υπάρχει ο μυρμηγκοφάγος, υπάρχει (πολύ απλά) η άρκτος των δασών, υπάρχει… κ.λπ.
Ο μυρμηγκοφάγος μπορεί να ξεπεράσει σε διαστάσεις το άλογο: είναι θηριώδης, με εκπληκτική μυϊκή δύναμη – φοβερό ζώο. Ο μυρμηγκοφάγος τρέφεται αποκλειστικά με μυρμήγκια, χρησι­μοποιώντας τη γλώσσα του που είναι μισό μέτρο μακριά και λε­πτή σαν κλωστή.
Η άρκτος των δασών, ο φόβος των κατοίκων του δάσους, τρέ­φεται με μέλι. Προχωρώντας έτσι, μ’ αυτό το σκεπτικό, θα μπορέσει η επιστήμη ν’ αναλύσει την ανατομία και τη φυσιο­λογία του μηρμηγκοφάγου. Η δε ψυχανάλυση θα μπορέσει να «ξεμοντάρει» τους πιο λεπτεπίλεπτους ψυχικούς μηχανισμούς και να μελετήσει εξ υπαρχής τα ανθρώπινα γεγονότα. Ακόμα και τότε, όμως, τόσο τα γεγονότα όσο και η γλώσσα του μυρμηγκοφάγου θα παραμείνουν αινιγματικά ή παράλογα.

Αν χρησιμοποίησα απλά παραδείγματα από τη φυσική ιστορία, δεν το ’κανα τυχαία, αφού, όπως έχει ήδη πει ο Max Ernst, η ιστορία του ονείρου, η ιστορία του θαύματος, η ιστορία τού υπερ-πραγματικού, είναι, εντελώς και πρωτίστως, μια ιστορία φυσική.2

  1. Στο πρωτότυπο, faits: γεγονότα (τυχαία ή όχι), αλλά και έργα, πεπραγ­μένα (αποτέλεσμα συνειδητής δράσης των ανθρώπων). (Σ.τ.Μ.)

  2. Αμετάφραστο λογοπαίγνιο με τη διπλή σημασία της λέξης naturelle: φυ­σική, αλλά και φυσιολογική. (Σ.τ.Μ.)

«Mirador», 29 Οκτωβρίου 1929. Μετάφραση: Μυρτώ Ρηγοπούλου

bunuel festival thess

Σεμινάριο Πρακτικής Κινηματογράφου: Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Κινηματογραφικής Υποκριτικής,Εικονοληψίας-
Διεύθυνσης Φωτογραφίας και Μοντάζ:Πρώτο Επίπεδο Αυτοτελές

Σεμινάριο Ιστορίας-Θεωρίας-Κριτικής Κινηματογράφου 2018

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: