Παρίσι, Τέξας (1984), Η μυθική, δαιμόνια Αμερική του Sam Shepard || του Πάνου Μανασσή

Επόμενος σταθμός, το Παρίσι, Τέξας (1984) και η συνεργασία του Wenders με τον Sam Shepard, που για τον σκηνοθέ­τη θα ήταν ο ιδανικός Χάμετ. H ταινία γεννήθηκε από την επιθυμία του σκηνοθέτη να συνεργαστεί με τον διάσημο θεα­τρικό συγγραφέα και αποδείχθηκε η μεγαλύτερη εμπορική και καλλιτεχνική του επιτυχία.

motel chronicles shepard

Βασισμένη σε μια συλλογή διηγημάτων του Shepard με τίτλο Motel Chronicles, το Παρίσι, Τέξας είναι η ιστορία ενός χαμένου ανθρώπου που ξεφυτρώνει από την έρημο, και προσπαθεί να βρει την οικογένειά του και να ενταχθεί στην κοινωνία. “Μια από τις πιο γλυκές και διφορούμενες ταινίες για την Αμερική από έναν Ευρωπαίο,” σύμφωνα με τον κριτικό David Thomson, το Παρίσι, Τέξας είναι μια σύγχρονη Οδύσσεια αναζήτησης ταυτότητας με άρωμα γουέστερν.

sam shepard wenders

Γνήσιος χαρακτήρας του Wenders, ο Τράβις είναι ένας άνθρωπος σε κίνηση, κυνηγός μια αλλαγής που δεν έρχεται ποτέ, αφήνοντας πίσω μόνο τα ίχνη μιας έμμονης ιδέας· εξόριστος στην ίδια του τη χώρα, πάντα έτοιμος για μια νέα αρχή που καταλήγει στην επανάληψη του ίδιου λάθους.

motel chronicles & hawk moon - sam shepard

Ο ίδιος ο τίτλος, Παρίσι, Τέξας, είναι μια ενσάρκωση της ουσίας της σχέσης Ευρώπης και Αμερικής και φωτίζει τον διχασμό του κεντρικού ήρωα, μια μοναχική φιγούρα σ’ ένα γιγαντιαίο ονειρικό τοπίο- ένα τοπίο αυτόνομης αισθητικής αξίας, σε πλήρη αντίθεση με την ανθρωπομορφική άποψη του κλα­σικού αμερικάνικου σινεμά, με φωτεινή εξαίρεση τον Anthony Mann. Με σαφείς επιρροές από τη ρομαντική σχολή, τον Turner, τους Ολλανδούς δασκάλους (ειδικά τον Vermeer) και τον Edward Hopper, ο Wim Wenders μοιάζει να αντιλαμ­βάνεται την απεικόνιση του τοπίου ως συνέχεια της ζωγραφικής. Οπλισμένος με την κάμερα, επιχειρεί να αναδείξει εκείνες τις ουσιαστικές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν από μόνες τους να συστήσουν μια ιστορία πιο σημαντική κι από το ίδιο το story. Αναλαμβάνει μια ιδιότυπη ευθύνη απέναντι στο τοπίο που συνδυάζεται και με μια ανατροπή στον ιστό της οικογένειας, ενός θεσμού που στον κλασικό αμερικάνικο κινηματογράφο χρησιμοποιείται μ’έναν συγκεκρι­μένο τρόπο, με στόχο την προπαγάνδιση ορισμένων ιδεών.

Αποφεύγοντας τη σχηματοποίηση και το κτίσιμο συγκεκριμένων δομών εξουσίας, ο Wenders μοιάζει να συγγενεύει περισσότερο με τον Ozu, όπου το θέμα της διάλυσης του οικογενειακού πυρήνα παρουσιάζεται με μια σπάνια αίσθηση δύναμης και αλήθειας, όπου όλα καταρρέουν, κι όμως τα πρόσωπα έχουν τη δική τους φωνή και αναπνέουν σ’ ένα περι­βάλλον πρωτόγνωρης ευθύνης. Αλλά, σ’ αυτήν τη μετατόπιση έχει μερίδιο ευθύνης ο σεναριογράφος Sam Shepard. Συγγραφέας, δραματουργός, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και ηθοποιός, ο Shepard είναι τόσα πράγματα μαζί και ένα ειδικότερα: η εικόνα ενός γοητευτικού αμερικανικού ονείρου. Σταρ που βρίσκεται συνεχώς υπό αμφισβήτηση ο Sam Shepard έχει πολλά πρόσωπα: συνεργάστηκε στο σενάριο του Zabriskie Point, έπαιξε στις ταινίες Frances, The Right Staff (Οι κατάλληλοι άνθρωποι),Country (Πικρή γη), Days of Heaven (Μέρες ευτυχίας) κ.ά., είχε μακροχρόνια σχέση με την τραγουδίστρια Patti Smith, ενώ παντρεύτηκε και ζει με την Jessica Lange. Ασχολήθηκε, επίσης, με τη μουσική και την εκτροφή αλόγων, ενώ πειραματίστηκε ένα διάστημα με τα ναρκωτικά. Όλα του τα έργα αναφέρονται σε μύθους της Αμερικής.

Ο Shepard είναι γνήσιο παιδί του αμερικανικού ονείρου, που σιγά-σιγά μεταμορφώθηκε σε εφιάλτη. Στα έργα του υπάρ­χει το πνεύμα της γης, η καθημερινή συνήθεια για πράξεις βίας, η εξοικείωση με το star system, η διάλυση της οικογέ­νειας, οι μεγάλες αποστάσεις, οι αχανείς χώροι, η υπερβολή σε κάθε επίπεδο. Η Αμερική του είναι μια μικρή μεγάλη Αμερική -μικρή σε παραδόσεις, μεγάλη ως τοπογραφία. Αυτό, όμως, που ξεχωρίζει το έργο του Shepard από το υπό­λοιπο αμερικάνικο ρεπερτόριο είναι η ζωντάνια και η αμφισημία του, η παρουσία τόσο διαφορετικών στοιχείων, όχι κατ’ ανάγκη δραματικών. Ο Shepard πολέμησε τα κλισέ του δραματικού όσο κανένας άλλος και ανέλαβε το ρίσκο να δημι­ουργήσει το απόλυτο θέατρο, εγχείρημα φιλόδοξο όσο και επικίνδυνο. Επινοώντας μια μοναδική γλώσσα βίαιων δια­λόγων, που υποβάλλουν το βάθος της τραυματικής καθημερινής βίας, δημιουργεί μια “νέα” αμερικάνικη πραγματικότητα. Φιλτράροντας μια σειρά από ετερόκλητες επιρροές -η κουλτούρα του δρόμου, η επιστημονική φαντασία, τα γουέστερν του Χόλνγουντ, ο μύθος της Δύσης, τα “σκουπίδια” της τηλεόρασης, η μυθολογία των παραισθησιογόνων, η μαγεία, το τσίρκο, η new age φιλοσοφία, το rock n’ roll- συνθέτει έναν κόσμο αποσπασματικό που αρνείται τη λογική αλληλουχία συγγενεύοντας περισσότερο με την τεχνική του κολάζ ή τη φιλοσοφία πίσω από τον αυτοσχεδιασμό της jazz.

Σ’ αυτόν τον κόσμο, οι χαρακτήρες του συντίθενται και αποσυντίθενται γύρω από ένα κεντρικό θέμα, που είναι συχνά η ταυτότητα και οι ρίζες. Στον Shepard, το να έχεις ρίζες σημαίνει να έχεις συνέχεια και μια βάση πάνω στην οποία θα υποστηρίξεις τη δράση σου, το να μην έχεις ρίζες σημαίνει να χτυπάς τον αέρα -όπως γνωρίζει πολύ καλά ο Τράβις. Για­τί, αν μη τι άλλο, το λεγόμενο Αμερικάνικο Όνειρο υπονοεί τη σημασία και την υπόσχεση που προσφέρει η ταυτότητα για έναν ρόλο, ή, για την ακρίβεια, μια πληθώρα ρόλων σ’ έναν ευρύτερο καμβά ευκαιριών. Η διάψευση αυτής της υπό­σχεσης απελευθερώνει εκείνες τις δυνάμεις που τελικά συνθλίβουν τους ήρωες του Shepard, οδηγώντας τους σε μια διανοητική και συναισθηματική εξορία. Η συνάντησή του με τον Wenders ήταν μια ευτυχής στιγμή που του επέτρεψε να ζωντανέψει αυτούς τους χαρακτήρες, που τόσο καλά γνώριζε, μέσα σ’ ένα μυθικό τοπίο-θεματικό πάρκο. Αυτή η τόσο πετυχημένη συνεργασία θα επαναλαμβανόταν είκοσι χρόνια αργότερα με το Μην ξαναγυρίσεις.

WIM-WENDERS-FESTIVAL-THESSALONIKIS.jpg

Πηγή: WIM WENDERS Βιβλίο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Σεμινάριο Ιστορίας του Κινηματογράφου 2019 – 10 Μαθήματα

Σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου 2019

ROMA 2018 του Αλφόνσο Κουαρόν η καλύτερη ταινία του 2018 , από τις συγκλονιστικότερες του 21ου αιώνα | του Γιάννη Καραμπίτσου

Ρόμα (2018) του Αλφόνσο Κουαρόν | αναλυτική παρουσίαση, trailer, η γνώμη των κριτικών

Πάτρα : Σεμινάριο Ιστορίας και Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου “Κάντο όπως ο Μπέργκμαν”

Σύντομα θα ανακοινωθούν τα υπόλοιπα Σεμινάρια Κινηματογράφου του Σχολείου του Σινεμά της Αθήνας για το Έτος 2019.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: