Ο κόσμος της Etel Adnan | της Νίκης Πρασσά |παρουσίαση των γραπτών έργων της στο Άττις

ETEL ADNAN gia terzopoulo

Ο κόσμος της Etel Adnan: η φράση θα μπορούσε να συνεχιστεί ως εξής : μέσα από τα μάτια του Θ. Τερζόπουλου. Ή το ακριβώς αντίθετο: Ο κόσμος του Τερζόπουλου μέσα από τα μάτια της συγγραφέως. Αλλά δεν θα έπρεπε καν να γράψω για μάτια, καθρέφτες και είδωλα. Και οι δύο καλλιτέχνες δημιουργούν με το ένστικτο και επικοινωνούν με την ψυχή τους.

ETEL ADNAN 02

Το βροχερό απόγευμα της 15ης Απριλίου 2019, ανταποκριθήκαμε στην πρόσκληση του θεάτρου Άττις και των εκδόσεων Άγρα, για μια παρουσίαση των γραπτών έργων της Etel, με αφορμή την ιδιαίτερη της αναφορά στον σκηνοθέτη και τον δικό του χώρο δράσης σε ένα εξαιρετικό θεατρολογικό κείμενο αλλά και τις μνήμες της από την επίσκεψη της στο κάποτε γνωστό ως Ομφαλό της γης, τους Δελφούς και το Κιάτο.
Μας υποδέχτηκε ο ίδιος ο σκηνοθέτης με θέρμη χειραψία κι ένα ζεστό χαμόγελο, που έκανε τον ουρανό να σταματήσει την αγανάκτησή του. Στην ολιγόλεπτη κουβέντα μας, δέκα σχεδόν χρόνια μετά την τελευταία μας συνάντηση, όχι μόνο η ευγένεια του με εντυπωσίασε αλλά με έκανε να νοσταλγήσω κάθε παράσταση του που δεν είδα όλα αυτά τα χρόνια της οικειοθελούς απουσίας μου στο εξωτερικό.

Η Ιώ, το έργο που δημιούργησε η καλλιτέχνης ειδικά για τον σκηνοθέτη, ολοκλήρωνε τον κύκλο της με δύο παραστάσεις sold out και με λίστα αναμονής.
Το κοινό, αν και γέμισε το θέατρο, δεν ήταν σίγουρα αντιπροσωπευτικό των δύο ονομάτων, ιδιαίτερα δε της Etel.
O Λίβανος είναι μια χώρα που, όχι μόνο αγαπώ πολύ, αλλά κάθε γωνιά της θυμίζει την Ελλάδα. Στην Βηρυτό οι τοίχοι με τα γκράφιτι και μια ολόκληρη περιοχή να είναι μικρό αντίγραφο από το Μοναστηράκι. Αυτή είναι η πατρίδα της ποιήτριας και ζωγράφου. Το θεωρώ λοιπόν άδικο να μνημονεύουμε τόσο εύκολα τον Khalil Gibran, και να μην έχουμε ανακαλύψει τον θησαυρό της 94χρονης Etel.

Στο πάνελ ο εκδότης Σπύρος Πανόπουλος και ο συγγραφέας- μεταφραστής Σταύρος Γιανναράς συντρόφεψαν τις απαγγελίες των Αγλαΐα Παππά και Σοφία Χιλλ, όπως επίσης και του οικοδεσπότη. Μας έδωσαν μια γεύση από τα βιβλία που κυκλοφορούν σε μικρές αυτόνομες μονάδες, επιτρέποντας στον αναγνώστη να απομονώνει κάθε φορά την θεματική της πολυσχιδούς αυτής προσωπικότητας.
Ο λόγος της Etel είναι άμεσος, κάποτε τρυφερός, άλλοτε ώμος με έναν ρεαλισμό που μετατρέπεται σε λυρικό ξέσπασμα απίστευτης ομορφιάς. Οι λέξεις της μου έφεραν στο μυαλό τον διάλογο των τριών θεών στο ποίημα , Ω ναι, του Γκιμπράν.

ETEL ADNAN 01

Η κληρονομιά της βαριά. Γεννημένη στην Βηρυτό την εποχή  της Μεγάλης Επανάστασης της Συρίας από Ελληνίδα Σμυρνιά μητέρα και Τούρκο πατέρα που πολέμησε δίπλα στον Κεμάλ, μεγάλωσε σε μια εποχή όπου το να μιλάς Αραβικά ήταν απαγορευμένο. Η ίδια είναι Γαλλοτραφής και πήρε το πτυχίο της από τη Σορβόννη. Η Αμερική και συγκεκριμένα η Καλιφόρνια και το Παρίσι την έχουν κερδίσει, αλλά και το ζωγραφικό και το ποιητικό της όραμα αφορούν όλον τον κόσμο.
Ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη, την περίοδο του Εμφυλίου στον Λίβανο αρνείται να γράψει στα Γαλλικά, ενώ την περίοδο του πολέμου στο Βιετνάμ τάσσεται ξεκάθαρα εναντίον.
Πίσω από το πάνελ υπήρχε κι ένα δείγμα της ζωγραφικής της, ένα πολύχρωμο πόνημα αφηρημένης τέχνης. Αντίθετα στο πρώτο της έργο, Sitt Marie Rose, η σκληρή θεματική της εξαπλώνεται στον ρόλο της γυναίκας στον Αραβικό κόσμο και τον αναίτιο διχασμό μιας ολόκληρης κοινωνίας. Η διαφορά εκφραστικών μέσων μεταξύ των αρσενικών (άμεσος λόγος) και των θηλυκών ηρώων (έμμεσος λόγος) καταδεικνύει με εντυπωσιακό τρόπο αυτη την διαφορά που σε πολλές μικρές κοινωνίες υπάρχει ακόμα.
Η ενδεικτική ανάγνωση αποσπασμάτων σε αφήνουν με μεγάλη όρεξη εξερεύνησης του τεράστιου έργου της. Και έπεται συνέχεια αφού επίκειται η έκδοση του Χάινερ Μίλλερ, Το πιθανό τέλος του τρόμου και άλλων βιβλίων.
Για την Etel: Εν αρχή ην ο τρόμος.
Για την Adnan: Ωστόσο ολοένα και πληθαίνουν όλοι εκείνοι που δεν θα ρισκάρουν τη ζωή τους για τη στιγμή αυτή. Δεν θα ρισκάρουν ούτε και πολύ λιγότερα, δεν θα κάνουν το παραμικρό. Φοβούνται, αισθάνονται καλύτερα μέσα στη μετριότητά τους. Τους καταλαβαίνουμε: ο έρωτας σε όλες του τις μορφές είναι το σημαντικότερο πράγμα με το οποίο ερχόμαστε ποτέ αντιμέτωποι, αλλά επίσης και το πιο επικίνδυνο, το πιο απρόβλεπτο, το πιο ενοχλητικό. Όμως είναι και ο μοναδικός τρόπος σωτηρίας που γνωρίζουμε.
Για όλους εμάς:
Μήπως αγαπούμε τον θάνατο επειδή δεν ξέρουμε πώς να ζήσουμε; Μήπως γιατί θα προτιμούσαμε να χάσουμε τα πάντα παρά να αρκεστούμε σε λιγότερα;..(με τα λόγια της ποιήτριας)
Ευχαριστούμε πολύ τις εκδόσεις Άγρα για την πολύτιμη αυτή συμβολή τους.
Και ιδιαίτερα τον θεατράνθρωπο του Άττις, κι Τερζόπουλο, για το Τζενυν που πρωτοέφερε στο Άττις και όλες τις πρωτότυπες καλλιτεχνικές συνθέσεις και τάσεις από τις οποίες εμπνεόμενος και ο ίδιος φέρνει πάντα το καινοτόμο στο σανίδι του του θεάτρου του.
Ευχαριστούμε για την πάντα ζεστή και αυτοπρόσωπη φιλοξενία. 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: