Ακατόνε (1961) του Πιερ Πάολο Παζολίνι στο Κανάλι της Βουλής || Κριτική του Βασίλη Ραφαηλίδη

ΒΟΥΛΗ
22:00
Ακατόνε

Accattone
Σινεφίλ 1961 | Α/Μ | Διάρκεια: 120′
Ιταλική ταινία του Πιερ Πάολο Παζολίνι, με τους Φράνκο Τσίτι, Φράνκα Πασούτ, Αντριάνα Άστι.O Ακατόνε, ένας μικρο-προαγωγός στις λαϊκές συνοικίες της Ρώμης, χάνει την πηγή των εισοδημάτων του, όταν η αστυνομία συλλαμβάνει την «κοπέλα» του. Προσπαθεί να μπάσει στο επάγγελμα την αθώα και αφελή Στέλλα, που είναι ερωτευμένη μαζί του, δοκιμάζει ακόμα και να δουλέψει, σύντομα, όμως, επιστρέφει στην παρανομία, βρίσκοντας τραγική κατάληξη.

Η πρώτη ταινία του Παζολίνι, πολύ κοντά στη φόρμα του νεορεαλισμού, έχει ως ήρωες το λούμπεν προλεταριάτο της Ρώμης, έναν κόσμο που ο ποιητής γνώριζε πολύ καλά. Οι ήρωές του δεν είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν την κοινωνική τους κατάντια, ζουν «εν πλήρη σύγχυση αθώοι», όπως οι ήρωες της αρχαίας τραγωδίας. Ο Ακατόνε γίνεται επικός ήρωας, εξαιτίας τελικά της εξαθλίωσης και της έλλειψης αυτοσυνείδησής του. Οι ερασιτέχνες ηθοποιοί (πλην 2-3 πρωταγωνιστών) και η αυθεντικότητα των χώρων, εντείνουν την αίσθηση ότι έχουμε να κάνουμε με ένα μυθοπλαστικό ντοκιμαντέρ. Ωστόσο ο Παζολίνι ξεφεύγει έντεχνα από την παγίδα του νατουραλισμού, επεμβαίνοντας ποιητικά πάνω στη φιλμαρισμένη πραγματικότητα, όπως η αντιστικτική χρήση της μουσικής του Μπαχ στις λαϊκές γειτονιές της Ρώμης. Ο Ιταλός δημιουργός ήθελε το «Ακατόνε» να είναι μια χριστιανική αλληγορία πάνω στο υποπρολεταριάτο με τραγικές διαστάσεις. Δυστυχώς η ταινία αποδείχτηκε προφητική, και μερικά χρόνια αργότερα ο σκηνοθέτης πέθανε με τον ίδιο βίαιο και παράλογο τρόπο όπως ο ήρωάς του.

https://www.athinorama.gr/

Accattone
του Pier Paolo Pasolini
κριτική του Βασίλη Ραφαηλίδη

To 1960, που γύρισε τούτη την πρώτη του ταινία, ο μακαρίτης Πιερ Πάολο Παζολίνι ή­ταν ήδη γνωστός ποιητής και δοκιμιογράφος και λιγότερο γνωστός μυθιστοριογράφος. Έχοντας περάσει κι ο ίδιος τρομερές μέρες φτώχειας, είχε την ευκαιρία τότε να γνωρίσει καλά τους λούμπεν προλετάριους και να μελετήσει την «ποιότητα» της δυστυχίας τους. Την 1η Νοεμβρίου 1975, αυτοί ακριβώς οι λούμπεν τον σκότωσαν στα 53 του χρόνια, ίσως γιατί πολύ τους αγάπησε.
Το μυθιστόρημα του Μια βίαιη, ζωή, απ’ όπου είναι παρμένο το σενάριο του Ακατόνε — πρόκειται για το παρατσούκλι του κύριου ήρωα—, είναι περισσότερο μια ποιητική σπουδή της ψυχολογίας και της συμπεριφοράς του λούμπεν και λιγότερο μια ρεαλιστική περιγραφή του άγονου βίου του και της «αμαρτωλής» πολιτείας του.
Για τον Παζολίνι, οι λούμπεν δεν είναι διεστραμμένα τέρατα αλλά άνθρωποι με υποσταθμισμένη την κοινωνική τους συνείδηση στο «βαθμό μηδέν», αποκομμένοι τελείως από το ιστορικό-κοινωνικό γίγνεσθαι στο οποίο αρνούνται να μετάσχουν, δημιουργώντας έτσι μια παρακοινωνία που ενεργεί στο περιθώριο της κοινωνίας — και εναντίον της.
Η κοινωνική συνείδηση επικαθορίζεται από τις παραγωγικές σχέσεις. Συνεπώς, ο «τέλειος λούμπεν» δεν πρέπει να έχει ούτε άμεση ούτε έμμεση σχέση με την παραγωγή. (Ο κλέφτης έχει έμμεση σχέση με την παραγωγή: οικειοποιείται το προϊόν της δουλειάς άλλων.) Η πόρνη και κυρίως ο «προστάτης» της είναι ριζικά και ολικά ξεκομμένοι από την παραγωγή: είναι τα τέλεια παράσιτα.
Τούτο τον πλήρη παρασιτισμό μελετάει ο Παζολίνι στο Ακατόνε. Οι λούμπεν του ούτε καν σαν νταβατζήδες δεν είναι ιδιαίτερα δραστήριοι. Ακόμα και το «νταβατζιλίκι» το αντιμετωπίζουν σαν μια βαριά δουλειά. Η πλήρης αδράνεια και η απόλυτη παραίτηση είναι το μεγάλο «ιδανικό» τους.
Το μέγεθος της επιτυχίας του Παζολίνι ε­δώ, προσδιορίζεται από την προσπάθεια του να περιγράψει την αδράνεια μέσα από μια δράση. Και η δράση αυτή όντας ουσιαστικά «μη δράση» έπρεπε να φορτιστεί με συμπεριφοριακές λεπτομέρειες απόλυτης ακρίβειας και αποτελεσματικότητας. Έτσι, το Ακατόνε δομείται εξ ολοκλήρου πάνω στην οξύτατη ματιά ενός μελετητή που τυχαίνει να ‘ναι και ποιητής: η λεπτομέρεια χάνει τη σχολαστική της επιστημοσύνη και γίνεται διάσταση της «καθαρής» ποίησης. Πριν απ’ το καθετί, το Ακατόνε είναι η ταινία ενός ποιητή.’

(δημοσιεύτηκε στην εφ. «Το Βήμα», 22-11-1977)

1. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 2. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ 3. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ 4. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΟΝΤΑΖ (Εκμάθηση Adobe Premiere). 

Πληροφορίες- δηλώσεις ενδιαφέροντος- Εγγραφές στο e-mail schoolofcinemagr@gmail.com και στο τηλέφωνο 6944143564.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: