Τα πιστοποιητικά ανοσίας, διαβατήριο προς την ελευθερία ή μήπως όχι; || Ντάνι Βέργου (εφημερίδα των συντακτών)

27.04.2021   Προβληματισμός για τα ψιλά γράμματα στις «πράσινες κάρτες» του Covid. ● Άδικο να τιμωρούνται άνθρωποι που δεν έχουν πρόσβαση στο εμβόλιο και στη συνέχεια να μπλοκάρεται η κινητικότητά τους την ώρα που όσοι διαθέτουν πάσο κυκλοφορούν ελεύθερα, λένε επιστήμονες. Τα πιστοποιητικά ανοσίας ή διαβατήρια ανοσίας υπόσχονται την ελευθερία σε κοινωνίες κλεισμένες μέσα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όπως στη δική μας περίπτωση.

oikogeneia-taxidi

Η πρόταση είναι δελεαστική, αλλά χρειάζεται σκέψη. Τα πιστοποιητικά ανοσίας εγείρουν ζητήματα επιστημονικά όσον αφορά την περίοδο ανοσίας που εξασφαλίζει το εμβόλιο, προσωπικών δεδομένων σχετικά με τον τρόπο παροχής και ελέγχου αυτών των πιστοποιητικών και, το πιο σημαντικό, ισοτιμίας σχετικά με τη διάκριση μεταξύ «ελεύθερων» και «ανελεύθερων».

Προαπαιτούμενο φυσικά για την έναρξη μιας τέτοιας συζήτησης είναι η εύρεση εμβολίων, που δεν έχουμε αυτήν τη στιγμή στη διάθεσή μας. Στη χώρα μας η εμβολιαστική ανοσοποίηση δεν ξεπερνάει το 8%, ενώ παγκοσμίως το απαρτχάιντ των εμβολίων αφήνει ολόκληρες χώρες χωρίς πρόσβαση στα εμβόλια. Ο εμβολιασμός επομένως είναι η προτεραιότητα, η επείγουσα ανάγκη της εποχής. Ή μήπως δεν είναι;

Ο πρωθυπουργός συστήνει τα διαβατήρια ανοσίας ανεπιφύλακτα – χωρίς δεύτερη σκέψη. Όπου σταθεί και όπου βρεθεί από πολύ νωρίς -τις αρχές του χρόνου- μιλάει για το «ευρωπαϊκό πιστοποιητικό» και πιέζει την Ευρώπη να το υιοθετήσει για «να απαλλαγούμε από τους περιορισμούς που σήμερα θέτει ο Covid στις μετακινήσεις των Ευρωπαίων πολιτών», «κάτι το οποίο αφορά ιδιαίτερα τον τουρισμό μας και τις προοπτικές της οικονομίας μας, ειδικά εν όψει της καλοκαιρινής περιόδου».

Το πιστοποιητικό- διαβατήριο ήταν το θέμα της επιστολής του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 12 Ιανουαρίου, στην οποία μιλούσε γι’ αυτό υπό το πρίσμα της «διασφάλισης της ταχύτερης δυνατής επανέναρξης της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων μεταξύ των κρατών-μελών, αλλά και με τρίτες χώρες […] θεμελιώδης προτεραιότητα για όλους μας».

Στην επιστολή του ο πρωθυπουργός επαναλαμβάνει πολλάκις τον όρο «κανονικότητα» για να δώσει έμφαση στην ανάγκη για τα πιστοποιητικά και μάλιστα, όπως γράφει, ως τον «μοναδικό τρόπο να εγγυηθούμε την επιστροφή στην κανονικότητα».

Δίπλα στον πρωθυπουργό μας στάθηκε από την πρώτη στιγμή η ΙΑΤΑ (Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών), που συντάχθηκε με αυτήν την πρόταση, «διότι και αυτή αντιλαμβάνεται πόσο πιο εύκολη θα γίνει η ζωή των ταξιδιωτών», μας είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Κυρίως η δική της με όρους κέρδους, θα συμπληρώναμε εμείς.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας από την πλευρά του βρίσκει όλη αυτή τη συζήτηση άτοπη επί του παρόντος και συστήνει στις χώρες-μέλη να μην υιοθετήσουν τέτοιες πρακτικές -αποδεικτικών εμβολιασμού ή ανοσίας- ως προϋπόθεση για την είσοδο σε μια χώρα στο πλαίσιο των διεθνών μετακινήσεων.

«Υπάρχουν ακόμη κρίσιμα άγνωστα στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού στη μείωση της μετάδοσης καθώς και περιορισμένη διαθεσιμότητα εμβολίων. Η απόδειξη εμβολιασμού δεν πρέπει να απαλλάσσει τους διεθνείς ταξιδιώτες από τη συμμόρφωση με άλλα μέτρα μείωσης του ταξιδιωτικού κινδύνου», αναφέρει σε δήλωσή της (15/1/2021) η Επιτροπή Εκτακτων Αναγκών των Διεθνών Κανονισμών Υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

«Η Ε.Ε. να λάβει μέτρα»

Το ίδιο και το Συμβούλιο της Ευρώπης. «Οι επιστήμονες έχουν κάνει αξιοσημείωτη δουλειά σε χρόνο-ρεκόρ. Τώρα εναπόκειται στις κυβερνήσεις να ενεργήσουν», καταδεικνύει σε ψήφισμά της η Συνέλευση (27/1/2021), που «υποστηρίζει το όραμα του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ότι ένα εμβόλιο Covid-19 πρέπει να είναι παγκόσμιο δημόσιο αγαθό.

Η ανοσοποίηση πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλους, παντού» και καλεί τα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβουν μια σειρά από μέτρα. Ένα από αυτά είναι να κάνουν «χρήση πιστοποιητικών εμβολιασμού μόνο για τον καθορισμένο σκοπό παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας του εμβολίου, των πιθανών παρενεργειών και των ανεπιθύμητων ενεργειών».

Και η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, ομότιμη καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μαρία Θεοδωρίδου, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της «Εφ.Συν.» είπε ότι απασχολεί πάρα πολλές χώρες και σε ορισμένες, όπως οι σκανδιναβικές, υπάρχει και σχεδιασμός. Αλλά «είναι κάτι που θα το δούμε μελλοντικά».

«Η υπερβολική προβολή της προοπτικής “διαβατηρίου”, με υπαινιγμό επικείμενης κανονικότητας μάλιστα, δεν ανταποκρίνεται στα πράγματα, λόγω των αβεβαιοτήτων που υπάρχουν σχετικά με την αποτροπή της μετάδοσης του ιού από τον εμβολιασμό καθώς και από το ενδεχόμενο εμφάνισης μεταλλάξεων. Το κύριο πρόβλημα είναι η καλλιέργεια προσδοκιών που ενδέχεται να μην μπορούν να εκπληρωθούν, με πολύ αρνητικές συνέπειες από τη ματαίωση των πολιτών», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Τάκης Παναγιωτόπουλος, ομότιμος καθηγητής της πρώην Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών και της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την αντιμετώπιση του Covid του υπουργείου Υγείας.

Aς πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Πόσο ο εμβολιασμός μειώνει τη διάδοση του ιού; «Ενώ είναι βεβαιωμένο ότι ο εμβολιασμός προστατεύει τους εμβολιασμένους από το να αρρωστήσουν οι ίδιοι, δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί επαρκώς σε ποιο βαθμό τούς προστατεύει από την ασυμπτωματική μόλυνση (εάν μετά τον εμβολιασμό έρθουν σε επαφή με τον ιό) και αποτρέπει τη μετάδοση του ιού από αυτούς», μας λέει ο Τάκης Παναγιωτόπουλος. Έτσι, λοιπόν, πρέπει να υπάρξουν σαφή δεδομένα για το θέμα αυτό πριν να έχει θέση μια ρεαλιστική συζήτηση για τα πιστοποιητικά ανοσίας, σημειώνει.

Προκύπτει από τις τοποθετήσεις της προέδρου της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών καθώς και του κορυφαίου επιδημιολόγου της χώρας και μέλους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας το ερώτημα ποιος εισηγήθηκε στον Κυριάκο Μητσοτάκη το διαβατήριο ανοσίας, τη μοναδική πρόταση που έχει καταθέσει και επαναφέρει εμμονικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Την ώρα μάλιστα που δεν έχει παρέμβει για το πραγματικά φλέγον ζήτημα των καθυστερήσεων των προμηθειών των συμφωνημένων δόσεων των εμβολίων από τις φαρμακευτικές εταιρείες – που κυριολεκτικά αλωνίζουν.

Εγείρονται ζητήματα διάκρισης σε εμβολιασμένους ελεύθερους και μη εμβολιασμένους έγκλειστους. Διάκριση που συμβαίνει τώρα στη χώρα, καθώς η κυβέρνηση άνοιξε πιλοτικά τον τουρισμό (από Ε.Ε., ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Σερβία, Ισραήλ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) με πιστοποιητικό ανοσίας ή αρνητικό τεστ 72 ωρών, χωρίς να έχει προηγουμένως συμβουλευτεί την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας. Την ίδια ώρα οι Έλληνες πολίτες δεν μπορούν να μετακινηθούν με τις ίδιες προϋποθέσεις.

Τα διαβατήρια ανοσίας θα επιδεινώσουν τις ανισότητες στην παγκόσμια υγεία, συμφωνεί ο Madhukar Pai, διευθυντής του Τμήματος Επιδημιολογίας & Παγκόσμιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά και ιδρυτής του Pai Global TB Group για την εξάλειψη της φυματίωσης στον πλανήτη (Νature). «Η παγκόσμια υγεία δεν είναι ούτε παγκόσμια ούτε υπέρ της διαφορετικότητας.

Το γνωρίζαμε αυτό, ακόμη και πριν εμφανιστεί η Covid-19» ξεκαθαρίζει. Tώρα, με τις χώρες υψηλού εισοδήματος να ξεκινούν να εφαρμόζουν τα διαβατήρια ανοσίας, στην ουσία η παγκόσμια υγεία θα γίνει ένας ακόμη μεγαλύτερος μονόδρομος απ’ ό,τι είναι ήδη, καταλήγει.

«Οι πολίτες ορισμένων χωρών έχουν πρόσβαση σε όλο τον κόσμο, ενώ πολίτες άλλων χωρών δεν μπορούν να εγκαταλείψουν νόμιμα τη χώρα στην οποία ζουν, ακόμη και σε περιόδους πολέμου», γράφουν στο BMJ οι κορυφαίοι επιδημιολόγοι Stefan David Baral και Jean Olivier Twahirwa Rwema του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (ΗΠΑ) και Nancy Phaswana-Mafuya του Πανεπιστημίου North-West (Ν. Αφρική).

Και οι φωνές των ειδικών της βιοηθικής κατά των πιστοποιητικών ανοσίας είναι πολλές. Οι καθηγήτριες Βιοηθικής Natalie Kofler (Yale, ΗΠΑ) και Françoise Baylis (Dalhousie, Καναδάς) ισχυρίζονται ότι τα διαβατήρια ανοσίας είναι «διαβατήρια ανισότητας», «η επιτομή της ανοησίας» και πρέπει να καταπολεμηθούν με κάθε μέσο (CBC News Opinion 2020, Ιssues.org 2020).

Οι συγγραφείς αναδεικνύουν πως στη Νέα Ορλεάνη του 19ου αιώνα, η ανοσία στον κίτρινο πυρετό «χρησιμοποιήθηκε ως όπλο για να δικαιολογήσει την υπεροχή των λευκών» και προειδοποιούν ότι τα διαβατήρια ανοσίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν παρόμοια αποτελέσματα στη σύγχρονη εποχή (Nature 2020).

Για τις ισχυρές επιφυλάξεις της έχει αρθρογραφήσει επανειλημμένα στο Lancet και η καθηγήτρια Βιοηθικής Alexandra Phelan (Georgetown, ΗΠΑ).

Την ίδια ώρα, το ανεξάρτητο Συμβούλιο Βιοηθικής Nuffield έχει καταδείξει τους κινδύνους που κρύβουν τα διαβατήρια ανοσίας, που θα μπορούσαν να «δημιουργήσουν καταναγκαστικά και στιγματιστικά εργασιακά περιβάλλοντα» και «είναι πιο πιθανό να επιδεινώσουν αντί να αποκαταστήσουν τα δομικά μειονεκτήματα και τον κοινωνικό στιγματισμό».

«Οι λεπτομέρειες»

«Το πιστοποιητικό εμβολιασμού αποτελεί καθιερωμένο εργαλείο δημόσιας υγείας, που ισχύει από πολλές δεκαετίες για ορισμένα νοσήματα (π.χ. κίτρινος πυρετός) για ταξίδι από ενδημικές περιοχές προς ορισμένες χώρες. Μπορεί, λοιπόν, να λειτουργήσει θετικά, αρκεί αυτό να γίνει με τρόπο που αντιστοιχεί στα πράγματα» εξηγεί ο Τάκης Παναγιωτόπουλος και καταλήγει ότι το ζήτημα «κρίνεται στις λεπτομέρειες. Το πιστοποιητικό δεν πρέπει να οδηγήσει στην εκτός μέτρου επιβολή περιορισμών για ανεμβολίαστους ή στον αποκλεισμό από την παγκόσμια κινητικότητα πολιτών από χώρες με περιορισμένη πρόσβαση στα εμβόλια».

Μήπως τελικά το διαβατήριο ανοσίας είναι προνόμιο ανοσίας; Τον Φεβρουάριο του 2021 οι κυβερνήσεις των πλούσιων χωρών (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία) αντιτάχθηκαν σε σχέδιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (WTO) μετά από πρωτοβουλία της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής για την άρση της πατέντας των Covid εμβολίων και φαρμάκων ώστε να προχωρήσει η παραγωγή και η χορήγησή τους όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Εντέλει, πόσο ηθικό είναι -σίγουρα επιδημιολογικά (αυτο)καταστροφικό- χώρες να μη μοιράζονται τα εμβόλια αλλά να θέλουν οι πολίτες τους να μπορούν να αλωνίζουν (για διακοπές και διασκέδαση!) σε άλλες χώρες που δεν έχουν την ίδια ή καθόλου (!) πρόσβαση στα εμβόλια και να χρησιμοποιούν την απειλή της αρρώστιας για να κρατούν τους ανθρώπους αυτών των μη εμβολιασμένων χωρών αποκλεισμένους στις χώρες τους;

«Ήδη υπάρχει φυλετική και γεωγραφική ανισότητα στην έκθεση και τους ελέγχους (testing) αυτού του ιού», έγραψε στην αρχή της πανδημίας η Kathryn Olivarius, αν. καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Stanford (New York Times). «Οι πιο ευάλωτοι άνθρωποι της κοινωνίας μας δεν μπορούν να τιμωρηθούν δύο φορές: πρώτα από την περίστασή τους και μετά από την ασθένεια».

Το ίδιο ισχύει και για τον εμβολιασμό: είναι άδικο να τιμωρούμε τους ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση στο εμβόλιο και στη συνέχεια να μπλοκάρουμε την κινητικότητά τους, την ώρα που όσοι διαθέτουν διαβατήριο κυκλοφορούν ελεύθερα. Όπως το θέτει η Olivarius: «Όταν οι άνθρωποι με ανοσία σε μια θανατηφόρα ασθένεια λαμβάνουν ειδική μεταχείριση, αυτό που συμβαίνει δεν είναι όμορφο».

https://www.efsyn.gr/

ONLINE || 1. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 2. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ 3. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ 4. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΟΝΤΑΖ (Εκμάθηση Adobe Premiere). 

Πληροφορίες- δηλώσεις ενδιαφέροντος- Εγγραφές στο e-mail schoolofcinemagr@gmail.com και στο τηλέφωνο 6944143564.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: