The Erasers – Το διαδικτυακό Υπερμυθιστόρημα  (του Μανώλη Ανδριωτάκη)

Μετά το μυθιστόρημα, το θέατρο, τον κινηματογράφο και τα εικαστικά: το Διαδίκτυο. Οι Erasers «σβήνουν» τις κατεστημένες αντιλήψεις μας για την τέχνη και επανεγγράφουν στο σκληρό μας δίσκο ένα υβριδικό έργο, που επαναδιαπραγματεύεται συνολικά την έννοια της τέχνης.

 Η καλλιτεχνική αναζήτηση και δημιουργία είναι χωρίς αμφισβήτηση μία από τις πιο ενδιαφέρουσες χρήσεις του Διαδικτύου. Πλήθος καλλιτεχνών ανά τον κόσμο πειραματίζονται με τα Νέα Μέσα, διαμορφώνοντας νέα είδη τέχνης, νέα πεδία έκφρασης και δια­κινώντας τη δουλειά τους αποκλειστικά μέσω του Παγκόσμιου Ιστού. Εσχάτως, το Web 2.0, εκτός από πλατφόρμα αυτοέκφρασης χιλιάδων ανθρώπων στην υφήλιο, έχει μετατρέψει τη διαδικτυακή επικράτεια σε αχανή σκηνή, σε αίθουσα προβολής, σε γκαλερί, σε ένα εργα­στήριο μέσα στην οποία κατασκευάζονται κι εκτίθενται εκατοντάδες έργα τέχνης. Το κοινό φαίνεται προς το παρόν να αντιμετωπίζει με κάποια αμηχανία τα τεκταινόμενα, το ίδιο και οι κριτικοί μαζί με τον λεγόμενο κόσμο της τέχνης, καθώς βρισκόμαστε στην αυγή μιας νέας κατάστασης, όπου προνόμια διακυβεύονται, κατεστημένες έννοιες αμφισβητούνται, νέες δυνατότητες ξεπροβάλλουν.

Οι Erasers είναι μια ομάδα που απαρτίζεται κατά βάση από ένα σκληρό πυρήνα τριών προ­σώπων, οι οποίοι εμφανίζονται στο Διαδίκτυο με το συλλογικό όνομα Vinqo Denken. Είναι από τους λίγους Έλληνες που πειραματίζονται με το Web 2.0, βλέποντας το ως εργαλείο για να παραχθεί τέχνη. Η πορεία τους στο Internet διαπνέεται από την ένταση πού προκαλεί το παιχνίδι με το αναπάντεχο. Ξεκίνησαν κάνοντας συγκεκριμένες αναζητήσεις στον Παγκόσμιο Ιστό, και πιο συγκεκριμένα στις διάσημες πλατφόρμες του YouTube, του FlickR, του MySpace και ανακάλυψαν ότι υπάρχουν «κάποια κρυφά λινκ, κάποιες κρυφές ενώσει μεταξύ των διάφορων ιστότοπων». Έπειτα από μεγάλη έρευνα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι εδώ δια­φαίνεται μια μεγάλη δυνατότητα να κατασκευαστούν αφηγήσεις. «Το Μέσο εκτός των άλλων είναι και εργαλείο προπαγάνδας», λένε. Στη συνέχεια, θέλησαν να πλημμυρίσουν αυτές τις πλατφόρμες με δικά τους μηνύματα, ώστε να δημιουργήσουν μια νέα αφήγηση. Το αποτέλεσμα θα είναι ένα καινούργιο είδος μυθιστορήματος που θα μπορούσε κάλλιστα να ονομάζεται και υπερμυθιστόρημα. Έστω και αποσπασματική, η αφηγηματική δομή στο Web 2.0 έδωσε στους Erasers το ερέθισμα να αφηγηθούν μια ιστορία χωρίς αρχή, χωρίς μέση, χωρίς τέλος.

Προς το παρόν βρίσκονται ακόμα σε μια πρώιμη φάση του έργου τους, όπου σχεδόν όλα είναι ανοιχτά. Βέβαια, έχουν κατορθώσει ήδη να δείξουν τα δόντια τους. Στο πλαίσιο της αθηναϊκής Μπιενάλε «Destroy Athens», έκαναν μια πιο εξειδικευμένη έρευνα στο Διαδίκτυο και στο Web 2.0, και ξεκίνησαν να αγοράζουν domain names, να κατοχυρώνουν δηλαδή ονόματα ηλεκτρονικών διευθύνσεων, στη δική τους δικαιοδοσία. «Ουσιαστικά αγοράσαμε την ψηφιακή αναπαράσταση μιας σειράς προσωπικοτήτων απ’ το χώρο της φιλοσοφίας, της τέχνης, και γενικότερα της δημόσιας ζωής», επισημαίνουν. Αυτή ήταν και η αρχή του ταξιδι­ού  τους στους εικονικούς κόσμος των άπειρων δυνατοτήτων.  Η αφήγηση του μη γραμμι­κού παραμυθιού τους είχε μόλις αρχίσει. Οι Erasers κατοχύρωσαν στο όνομα τους το www.dakisjoannou.com, κι έτσι αν επισκεφθεί κάποιος τη συγκεκριμένη τοποθεσία θα δει ότι «οι Erasers αγόρασαν το Δάκι Ιωάννου για 15 ευρώ». Το ίδιο θα συμβεί και με άλλους συλλέκτες, όπως ο Tσαρλς Σαάτσι κι ο Φρανσουά Πινό. Οι Erasers με αυτόν τον τρόπο ασκούν κριτική στο εμπόριο της τέχνης, κάνουν μια δήλωση σχετικά με το καθεστώς στην παρούσα φάση της τέχνης. «Ακόμα δεν γνωρίζουμε τι θα κάνουμε με τις κατοχυρώσεις των ονομάτων που έχουμε ήδη πραγματοποιήσει, όπως π.χ. με τον φιλόσοφο Σλαβόι Ζίζεκ ή με τον συγ­γραφέα Ουίλιαμ Γκίμπσον», λένε.

Έτσι κι αλλιώς όλα θα εξαρτηθούν τις αναγνώσεις των κυβερνοναυτών, καθώς είναι εκείνοι που θα πλοηγηθούν ελεύθερα στις σελίδες και θα νοηματοδοτήσουν τις δικές τους ιστορίες. Στην επόμενη φάση, όταν θα έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη βάση κατοχυρωμένων ονομάτων που θα παραπέμπουν σε συγκεκριμένο περιεχόμενο, οι Erasers θα κατασκευά­σουν μια μηχανή αναζήτησης, η οποία κατά κάποιο τρόπο θα συνδέει όλα αυτά τα θραύ­σματα με μια, άλλοτε περισσότερο κι άλλοτε λιγότερο, χαλαρή σχέση. Η μηχανή αυτή δεν θα έχει σε τίποτα να κάνει με εκείνη της Google. Οι πληροφορίες θα συνιστούν οδοδείκτες που θα οδηγούν είτε τυχαία, είτε με σχέδιο σε νέες  πληροφορίες, κι ούτω καθεξής. Παρ’ όλη την ενεργή εμπλοκή τους στο Web 2.0 οι Erasers προτιμούν να κρατούν αποστά­σεις. «Δεν υπερασπιζόμαστε δογματικά το Διαδίκτυο», λένε, «είμαστε κριτικοί απέναντι του», πως να μην είναι κάποιος σκεπτικός απέναντι στο Διαδίκτυο «όταν η Google είναι μια παγκόσμια υπερδύναμη πληροφορίας, που αυτή τη στιγμή έχει στους σκληρούς της δίσκους στην Αμερική εκτός απ’ τον ίδιο τον Παγκόσμιο Ιστό που τον σκανάρει διαρκώς, βίντεο απ’ όλο τον κόσμο, φωτογραφίες, κείμενα και ήχους, ουσιαστικά ματιές ανθρώπων που σκανάρουν τον κόσμο. Όταν, με άλλα λόγια, η μαγνητοφώνηση του παρόντος υπάρχει στα αρχεία της Google»;

Τελικά, τι κομίζει αυτό το υβριδικό είδος τέχνης που βρίσκεται εν εξελίξει; Κρύβεται κάποιο νόημα πίσω από αυτό που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν «υπερμοντέρνο» μυθιστόρημα; Το Διαδίκτυο φαίνεται ότι ακόμα δεν απαντά. Όμως οι ερωτήσεις που θέτει για τη σημερινή τέχνη είναι πραγματικά ουσιώδεις.

δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Highlights (τεύχος 31)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.