Χου Μπο «Ένας ελέφαντας στέκεται ακίνητος» (2018) || Κριτική Γιάννη Καραμπίτσου [4/5]

Έχω αναρωτηθεί και άλλες φορές πως μπορείς να γράψεις κριτική σήμερα για τις ταινίες όταν έχουν γράψει ήδη για αυτές και έχεις διαβάσει πάμπολλες κριτικές. Όταν τα δελτία τύπου και οι συνεντεύξεις οι δημοσιευμένες των δημιουργών λένε σχεδόν τα πάντα για την ταινία αναλυτικότερα από αναλυτικά. Από που να πιαστείς για κάθε ταινία για να γράψεις κάτι ενδεχόμενα που δεν έχει ειπωθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορείς να μην ξεκινήσεις από τη διαπίστωση ότι ο δημιουργός της ταινίας από τον Οκτώβριο του 2017 είναι νεκρός αφού αυτοκτόνησε, ενώ οι δικοί του λένε ότι ετοίμαζε τη νέα ταινία του και δεν φαινόταν να σκέφτεται την αυτοκτονία. Ήταν 29 ετών και η ταινία του άλλα καταδείχνει.

Βόυτσεκ (1979) του Βέρνερ Χέρτσογκ στο Σχολείο του Σινεμά με ελεύθερη είσοδο και συζήτηση το Σάββατο 20.4.2019

Βέρνερ Χέρτσογκ, ένας από τους πιο οραματικούς σκηνοθέτες του σύγχρονου κινηματογράφου | Δέσποινα Μουζάκη, Αλμπέρτο Μπαρμπέρα

Μαύρη Τρύπα (2018, High Life) της Κλερ Ντενί || Κριτική Γιάννη Καραμπίτσου [3,5/5]

enas elefantas stteketai akinitos

Δεν ξέρω αν δείχνει έναν δημιουργό έτοιμο να αυτοκτονήσει γιατί τέτοιες σκέψεις όπως του Μπο πολλοί από εμάς κάνουν. Το ίδιο αδιέξοδες και πεσιμιστικές. Δείχνει όμως έναν δημιουργό που κάλλιστα θα μπορούσε να έχει αυτοκτονήσει όπως ο οποιοσδήποτε από εμάς. Δεν ήξερα όταν είδα την ταινία ότι ο δημιουργός είχε αυτοκτονήσει και μου άρεσε πάρα πολύ, χωρίς να την χαρακτηρίσω αριστούργημα. Μια ταινία από τις καλύτερες του 21ου αιώνα και από τις καλύτερες που έχουμε δει. Επηρεασμένος από τον κινηματογράφο του Μπέλα Ταρ, του Ζιανγκέ, του Χου Χσιάο Χσιέν, μπορεί και από τον Ελέφαντα του Γκας Βαν Σάντ χρησιμοποιεί μονοπλάνα μεγάλης διάρκειας, στοιχείο που με γοητεύει σε μεγάλο βαθμό. Ο «κινηματογράφος του δημιουργού» σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης χρησιμοποιεί συνθετικό ντεκουπάζ, τα μεγάλης διάρκειας μονοπλάνα κάτι που ανάλογα και με την ικανότητα του δημιουργού προσδίδει ενίοτε στο κινηματογραφικό έργο τέχνης ποιητικότητα και στοχαστικότητα όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη ταινία.

[Κάτω από τον συννεφιασμένο ουρανό μιας ανώνυμης πόλης στη βόρεια Κίνα, οι ζωές κάποιων απελπισμένων ανθρώπων διαπλέκονται στη διάρκεια μίας και μόνο έντονης μέρας, από το ξημέρωμα μέχρι το σούρουπο.

H κάμερα τους παρακολουθεί να δραπετεύουν από οικογένειες, αρχές, γκάνγκστερ, σχολείο και κυρίως από την ζοφερή πραγματικότητα της ζωής τους στην μεταβιομηχανική παρακμασμένη πολιτεία, μιας ζωής που κυριαρχείται από την αδιαφορία, τη βία και την απόγνωση. Όλοι τους σκέφτονται τη διαφυγή στο Μανζούλι (μια πόλη στα Κινεζο Ρωσικά σύνορα).

Εκεί, στο μεγάλο τσίρκο, βρίσκεται ένας ελέφαντας που στέκεται διαρκώς ακίνητος, αδιάφορος για την κτηνωδία που κυριαρχεί στον κόσμο.

Τo μνημειώδες, ελεγειακό και βασανισμένο ντεμπούτο του Χου Μπο είναι μια οδυνηρή ιστορία οργής και ομορφιάς. Ήδη, αποτελεί ένα ορόσημο για τον νεότερο Κινεζικό κινηματογράφο (και όχι μόνο), σημαδεμένο από μια τραγωδία:

Ο δημιουργός του, αναγνωρισμένος συγγραφέας, σκηνοθέτης μερικών διακεκριμένων φιλμ μικρού μήκους πριν την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία και αγαπημένος μαθητής του Μπέλα Ταρ έδωσε τέλος στη ζωή του μετά την ολοκλήρωση της παραγωγής τον Οκτώβριο του 2017 στα 29 του χρόνια.

Το «Ένας ελέφαντας στέκεται ακίνητος», παρουσιάστηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου του 2018.

Τρεις κολοσσοί του μοντερνισμού στο σινεμά, ο Μπέλα Ταρ, ο Χου Χσιάο Χσιέν, και ο ντοκιμαντερίστας Γουάνγκ Μπίνγκ υιοθέτησαν την ταινία αυτή, έγιναν δηλαδή οι νονοί της και την προωθούν διεθνώς. – από το δελτίο τύπου].

230 λεπτά ταινίας που διαδραματίζεται σε μια ημέρα μέσα σε μια πόλη που κυριαρχεί το γκρίζο και που ο ήλιος σπάνια κάνει την εμφάνισή του μέσα από τα σύννεφα. Έντονοι τσακωμοί, σεξουαλικές υποθέσεις, τραγικοί θάνατοι και αυτοκτονίες δεν οδηγούν σε αλλαγή αλλά εντείνουν την παθητικότητα και το φαύλο κύκλο της ζωής των ηρώων την οποία σε καμιά περίπτωση δεν θα έκαναν αν είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν. Η μιζανσέν αντανακλά την απελπισία των χαρακτήρων και του ζοφερού περιβάλλοντος εγκλωβίζοντας τους τόσο ώστε η ελπίδα διαφυγής να καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Παρόλα αυτά η σχετικά χαμηλή θέση της κάμερας μέσω των ελαφριά κόντρ πλονζέ πλάνων παρουσιάζει τους κάπως ψυχρούς λόγω της κατάστασης και απελπισμένους χαρακτήρες με αγάπη και τρυφερότητα τονίζοντας την δύναμη και την αντοχή τους σε ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Η συχνή παρουσία των τρένων στην ταινία δεν σηματοδοτεί ένα σύμβολο ελευθερίας αλλά περισσότερο έναν ανασταλτικό παράγοντα. Η υπόσχεση και η ελπίδα του Manzhouli και ο μύθος του ελέφαντα που στέκεται ακίνητος δεν μεταφράζονται σε μετασχηματισμό της ζοφερής κατάστασης των πραγμάτων αφού παραμένουν εντέλει απρόσιτα για τους χαρακτήρες της ταινίας. Η ταινία παρόλα αυτά δεν είναι εντελώς πεσιμιστική. Αν και τα βάσανα και τα εμπόδια που παρουσιάζονται στη ζωή των βασικών χαρακτήρων είναι ανυπόφορα εκείνοι παραμένουν ικανοί για αγάπη και για αληθινή επαφή. Στο τελευταίο υπέροχο εικαστικά πλάνο της ταινίας σε ένα από τα μεγαλύτερα σε διάρκεια στην ιστορία του κινηματογράφου οι ήρωες επιτέλους αναπνέουν. Η κάμερα απεικονίζει για πρώτη φορά το ανοιχτό πεδίο, την προοπτική και την καθηλωτική σιωπή εγκαταλείποντας τη στενή εγγύτητα των χαρακτήρων που είχε σε όλη τη διάρκειά της οδηγώντας σε ένα πνευματικό και υπερβατικό τέλος όπου έστω για λίγες ώρες οι χαρακτήρες δείχνουν να παύουν να υποφέρουν, να λυτρώνονται προσωρινά και μια ελπίδα αχνή να εμφανίζεται στον ορίζοντα μαζί με την (αλληγορική;;) κραυγή του ελέφαντα που δεν παρουσιάζεται ποτέ στην ταινία αλλά για πρώτη φορά ακούγεται που θα θέλαμε να εκφράζει οργή και μια διάθεση για γκρέμισμα της αντιδραστικής κατάστασης των πραγμάτων. Η ταινία μας κερδίζει γιατί δεν πρόκειται για ένα έργο τέχνης που αφορά τον κινέζικο πολιτισμό και τρόπο ζωής. Το σινεμά δεν είναι τουρισμός, κοινωνιολογία ή ιστορία των πολιτισμών. Η περιπλάνηση και ο ξεριζωμός των ηρώων της ταινίας είναι ο δική μας περιπλάνηση και ο δικός μας ξεριζωμός. Σε αυτήν καταγράφεται σε 4 ώρες στις οποίες δεν βαριέσαι ούτε στιγμή το πάθος για ζωή του δημιουργού της αλλά και το πάθος για ζωή όλων των ξεριζωμένων και απελπισμένων ανθρώπων του πλανήτη γη. Το Πάθος για Ζωή και η Οργή μας για την Κατάσταση των Πραγμάτων που μας επιφυλάσσουν. 

Γιάννης Καραμπίτσος [4/5] 

[ βιβλιογραφία: Justine Smith RogerEbert.com  ]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: