«Η μεγάλη ουτοπία» του Φώτου Λαμπρινού, (2017, 90’) | Κριτική Αδάμ Αδαμόπουλου

«Κοιτάξτε αυτές τις γυναίκες». Με τη φράση αυτή ξεκινά το ντοκυμανταίρ του Φώτου Λαμπρινού για τα εκατόχρονα της Οκτωβριανής Επανάστασης και την κρίσιμη πορεία που αυτή ακολούθησε μέχρι το 1934. Σπάνιες εικόνες των Ρωσίδων στην Αγ. Πετρούπολη που το Φεβρουάριο του 1917, στημένες σε ατελείωτες ουρές για να προμηθευτούν οτιδήποτε φαγώσιμο μπορούσε να βρεθεί, ξεσηκώθηκαν εναντίον του Τσάρου φωνάζοντας «κάτω η παλιά εξουσία». Κάπως έτσι ξεκινά το ντοκυμανταίρ, κάπως έτσι ξεκινά και η διαδικασία παραίτησης του Τσάρου (στις 2 Μαρτίου παραιτείται) , και γεγονότα που θα δρούσαν καταλυτικά για την εκδήλωση της Επανάστασης τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

«Το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας 2016» ταξιδεύει στο Δήμο Ζωγράφου με την παρουσίαση των βραβευμένων ταινιών με ελεύθερη είσοδο.

 

ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ 2017 ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Από 1/4/2017 έως 7/5/2017 Αλέκα-Τέχνη Πόλης

i megali outopia

Μετά από πενταετή συλλογή, επεξεργασία και προετοιμασία του αρχειακού υλικού, με ιστορικούς ως συμβούλους, ο Φώτος Λαμπρινός επιχειρεί να φωτίσει την περίοδο της «μεγάλης ουτοπίας», το διάστημα από το 1917 έως το 1934, τότε που σημειώθηκε μια παράλληλη ανατροπή τόσο στον κόσμο της Τέχνης, όσο και στον κόσμο της πολιτικής αλλά και της κοινωνικής οργάνωσης, γεννώντας νέες ελπίδες και οράματα σε ολόκληρο τον κόσμο , βάζοντας σε κίνηση τεράστιες λαϊκές μάζες σε πολλές χώρες. Το ντοκυμανταίρ έρχεται να φωτίσει γνωστές, αλλά και άγνωστες πτυχές της εξέλιξης της Επανάστασης, καθ΄ όλο αυτό το διάστημα των πρώτων 17-18 ετών από την εκδήλωσή της και τη σταδιακή μετατροπή της από το πλέον ελπιδοφόρο και πρωτοποριακό λαϊκό, επαναστατικό κίνημα σε ένα τεράστιο, δυσκίνητο γραφειοκρατικό μηχανισμό που με λανθασμένη οικονομική στόχευση και σχεδιασμό οδηγήθηκε στην κατασκευή μιας αντιπαραγωγικής δομής, που πολύ δύσκολα θα μπορούσε να διαρκέσει και να αντέξει στον ανταγωνισμό του «δυτικού», καπιταλιστικού κόσμου.

Αρχικά καταγράφονται με αρκετές λεπτομέρειες τα γεγονότα που ακολούθησαν αμέσως μετά την εκδήλωση της Επανάστασης, καθώς οι εμφυλιοπολεμικού χαρακτήρα επιχειρήσεις που απαιτήθηκαν προκειμένου να συγκροτηθεί η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών με πρώτη ύλη τους λαούς της Ρωσίας και των πέριξ αυτής κρατών. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η οπισθοδρόμηση που σημειώθηκε από τον πρωταρχικό στόχο, δηλαδή την εγκαθίδρυση του πρώτου κράτους εργατών στο κόσμο, με την χάραξη της Νέας Οικονομικής Πολιτικής (New Economic Policy, NEP), από τον Λένιν, μια πρώτη οπισθοχώρηση που πολύ γρήγορα θα οδηγούσε σε πλήρη εγκατάλειψη και εκτροχιασμό της πορείας της Επανάστασης. Ο Λαμπρινός δεν παραλείπει να τονίσει γεγονότα όπως η «θεοποίηση» του Λένιν, ακόμα και κατά την περίοδο που ήταν εν ζωή, μια κατάσταση οπωσδήποτε μεταφυσική που, όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης, δεν ήταν καθόλου σύμφωνη με οτιδήποτε επαναστατικό.

Οι εικόνες που συνθέτουν τη συνέχεια του ντοκυμανταίρ αναφέρονται στην παράλληλη εκδήλωση του μεγάλου καλλιτεχνικού ξεσπάσματος που ονομάζουμε «Ρωσική Πρωτοπορία», ένα πολύπλευρο καλλιτεχνικό κίνημα που προηγήθηκε, συνόδευσε και ύμνησε την Επανάσταση, αλλά και την προσπάθεια εισαγωγής του υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικού σχεδιασμού στην καθημερινή ζωή και τα αντικείμενά της. Ένα κίνημα που μοιραία ήρθε στη συνέχεια αντιμέτωπο με τις αντιφάσεις που συνεπάγεται η στράτευση της Τέχνης.

Συγκλονιστικές είναι οι αποκαλύψεις για το μεγάλο λιμό που σημειώθηκε κατά την περίοδο 1932-1933, με την τεχνητή πείνα που επιβλήθηκε από τον Στάλιν μέσω της συλλογής όλης της σοδειάς δημητριακών από το κράτος. Η περίοδος αυτή ονομάζεται «Γκολοντομόρ», που σημαίνει «θάνατος από πείνα», με εκατομμύρια θύματα, ιδίως στη Νότιο Ρωσία και την Ουκρανία. Πρόκειται για ένα γεγονός για το οποίο είχε επιβληθεί λογοκρισία και γι’ αυτό και παρέμενε άγνωστο μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980, οπότε επετράπη από το καθεστώς Γκορμπατσόφ η αναφορά σε αυτό. Οι σκηνές που προβάλλονται σε αυτό το σημείο είναι ιδιαίτερα σκληρές, αποτελούν μέρος υλικού που παραχώρησαν Ουκρανοί συνάδελφοι του σκηνοθέτη. Διόλου απροσδόκητα το ντοκυμανταίρ τελειώνει με τον πίνακα «Δίκη λαού» του Σόλομον Νικρίτιν (1934) με τον αρχιδικαστή να κοιτά με βλέμμα έντονο προς τον θεατή, καθιστώντας τον έτσι κατηγορούμενο.

Η αφίσα του ντοκυμανταίρ βασίζεται στο έργο ενός από τους πλέον επιδραστικούς καλλιτέχνες της «Ρωσικής Πρωτοπορίας», του Βλαντιμίρ Τάτλιν «Μνημείο στην Γ’ Διεθνή» (1920), το προσχέδιο ενός πύργου που αντιπαραβάλλεται με τον πύργο της Βαβέλ, αλλά και τον πύργο του Άιφελ. Ένα έργο ύψους 396 μέτρων, που θα δόξαζε τη συνένωση και συνεννόηση του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, που σηματοδοτούσε τον δυναμισμό και την ανάταση των εργατών προς τα αιθέρια. Ένα έργο που δεν κατασκευάστηκε ποτέ.

Το ντοκυμανταίρ προβλήθηκε στο τμήμα «Μνήμη/Ιστορία» του 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και στις αίθουσες από Πέμπτη 30/3/2017.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s