Θεατρική Στήλη Ειμαρμένη │ Ο πρώτος είναι πάντα μόνος … Κείμενο : Ελίνα Καρδιακού, Θεατρολόγος

 

Μπερανζέ: «Με πνίγει η μοναξιά. Το ίδιο και οι άνθρωποι…»

Ευγένιος Ιονέσκο: Ρινόκερος

Στα τέλη Αυγούστου του 2021, ανακοινώθηκε ότι από 13 Σεπτεμβρίου 2021 οι θεατρικοί χώροι θα χωρίζονταν σε αμιγείς και μεικτούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος του κοινού να μένει αποκλεισμένο από το αγαθό του πολιτισμού.

servetalis rinokeros

Πράγματι, στις 13 Σεπτεμβρίου 2021 το συγκεκριμένο μέτρο τέθηκε σε ισχύ. Πέρα από κάθε προσδοκία, στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι άνθρωποι του θεάτρου επέλεξαν τους αμιγείς χώρους. Υπήρξαν όμως και κάποιοι που αντιστάθηκαν. Μάλιστα, όσο περνούσε ο καιρός και η συζήτηση για τις διακρίσεις στο χώρο του θεάτρου γινόταν όλο και εντονότερη, οι παραστάσεις που ήταν ανοιχτές για όλους ανεξαιρέτως τους θεατές γίνονταν όλο και περισσότερες. Υπήρξαν ακόμη και θέατρα που έγιναν μεικτά παρόλο που δεν ήταν αυτή η αρχική τους επιλογή.

Ωστόσο η νίκη της δημοκρατίας δεν ήταν ποτέ στις προθέσεις της εξουσίας. Έτσι φτάσαμε στις 18 Νοεμβρίου του 2021, οπότε ένα πρωθυπουργικό διάγγελμα αφαίρεσε από τους ανθρώπους του θεάτρου τη δυνατότητα και την ευθύνη της επιλογής ανάμεσα στους μεικτούς και τους αμιγείς θεατρικούς χώρους. Η οδηγία ήταν σαφής: Σο εξής όλοι οι χώροι υποχρεούνται να λειτουργούν ως αμιγείς.

Από τότε στο διαδίκτυο άρχισαν να εμφανίζονται σιγά-σιγά λιτές ανακοινώσεις οι οποίες ενημέρωναν το κοινό ότι το εκάστοτε θέατρο «θα λειτουργήσει ως χώρος αποκλειστικά για εμβολιασμένους ή νοσήσαντες από 22/11/2021 ύστερα από κυβερνητική απόφαση για τον τρόπο λειτουργίας των θεάτρων».

Και ξαφνικά, εκεί που όλα έμοιαζαν μάταια και τίποτα δε φαινόταν ικανό να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά, εμφανίστηκε μία άλλη ανακοίνωση που έλεγε τα εξής ενδιαφέροντα: «Αγαπητοί μας φίλοι, Λόγω των νέων περιοριστικών μέτρων που έλαβε η Πολιτεία για τους μεικτούς χώρους ψυχαγωγίας, σας ενημερώνουμε ότι η θεατρική παράσταση ΡΙΝΟΚΕΡΟΣ του Ευγένιου Ιονέσκο […] αναβάλλεται μέχρι νεωτέρας»1.

Είναι μία πολύ ωραία – και καθόλου τυχαία, ιστορική συγκυρία το γεγονός ότι, τη στιγμή που όλα έμοιαζαν να έχουν χαθεί, εμφανίστηκε ο Ρινόκερος για να μας δείξει και πάλι το δρόμο προς την αντίσταση. Πόσο μάλλον απο τη στιγμή που, σύμφωνα με τα λεγόμενα του συγγραφέα του: ««Ο Ρινόκερος, αναμφισβήτητα, είναι έργο αντιναζιστικό. Κυρίως όμως είναι ένα έργο που αντιτίθεται σε κάθε μαζική υστερία, σε κάθε επιδημία που κρύβεται κάτω από την καλύπτρα της λογικής και των ιδεών, αλλά που δεν παύει να είναι κοινωνική αρρώστια, της οποίας οι ιδεολογίες, στην πραγματικότητα, είναι το «άλλοθι»».

Και αν η πολιτική ανάλυση που γίνεται και η αναφορά στην επιδημία μας φέρνουν στο μυαλό πράγματα επικίνδυνα οικεία, ο συλλογισμός δεν τελειώνει εδώ, έχει και συνέχεια. Τονίζει λοιπόν ο Ιονέσκο, με λόγια που μοιάζουν να γράφτηκαν σήμερα, πως: ««αν διαπιστώσουμε ότι η ιστορία παραλογίζεται, αν η παραπληροφόρηση της κάθε προπαγάνδας υπάρχει για να καλύπτει τις αντιφάσεις ανάμεσα στα γεγονότα και τις ιδεολογίες που υποστηρίζει, αν καταφέρουμε να ρίξουμε ένα καθάριο βλέμμα στην επικαιρότητα, αυτό φτάνει για να μας εμποδίσει να υποκύψουμε στην παράλογη «λογική» και στα ψέματα που μας σερβίρουν, για να γλιτώσουμε από κάθε ίλιγγο»»2.

Σήμερα λοιπόν, που η παραπληροφόρηση και η προπαγάνδα πάρα πολλών μηνών μας έχουν φτάσει στο σημείο να θέτουμε εν αμφιβόλω όλα μας τα δημοκρατικά δικαιώματα, τα οποία μάλιστα εσχάτως πληροφορηθήκαμε ότι λήγουν (!) και πρέπει να τα ανανεώνουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, έρχεται πάλι ο Ιονέσκο με τον Ρινόκερο για να μας γλιτώσει από τον ίλιγγο.

Μία και μόνο παράσταση είναι αρκετή για να μας δείξει ότι η συμμόρφωση δεν είναι μονόδρομος. Υπάρχει και άλλος δρόμος, δύσβατος και κοπιαστικός, αλλά υπάρχει. Εξάλλου όπως έλεγε και ένας μεγάλος δάσκαλος παλιά, αλλά όχι τόσο παλιά ώστε να το έχουμε ξεχάσει πια: «Κάνουμε θέατρο για την ψυχή μας». Μάλιστα, καθόλου τυχαία, αυτός ο ίδιος δάσκαλος ήταν που ανέβασε πρώτος τον Ρινόκερο στην Ελλάδα δύο μόλις χρόνια μετά την πρώτη παρουσίασή του στη Γαλλία (OdeonThéâtre de France, 1960 – Θέατρο Τέχνης, 1962). Έξι ολόκληρες δεκαετίες μετά από αυτή την πρώτη, ιστορική, παράσταση, έρχεται λοιπόν μία νέα παραγωγή του έργου αυτού για να μας αποδείξει ότι το θέατρο δεν είναι απλά και μόνο ένα επάγγελμα, είναι μία τέχνη που μιλάει κατευθείαν στην ψυχή.

Και εκεί που ο ενθουσιασμός μας έχει συνεπάρει, γιατί ξέρουμε πια ότι τίποτα δεν έχει χαθεί, μαθαίνουμε ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να προσεχθεί: Σε αυτή την παραγωγή ένας και μόνο άνθρωπος, ο πρωταγωνιστής, ήταν που πρώτος πήρε τη μεγάλη απόφαση, δικαιώνοντας απόλυτα τον ρόλο του ως Μπερανζέ. Τότε αναρωτιόμαστε εύλογα: Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος μόνος του να κάνει τη διαφορά; Ναι. Γιατί ο πρώτος, αυτός που δίνει το παράδειγμα, είναι πάντα μόνος… μέχρι να μην είναι πια!

23/11/2021

1 Ανακοίνωση του Θεάτρου Κιβωτός για την παράσταση Ρινόκερος του Ευγένιου Ιονέσκο με τον Άρη Σερβετάλη στο ρόλο του πρωταγωνιστή Μπερανζέ.

2 Ευγένιου Ιονέσκο: Ο Ρινόκερος, Εισαγωγή – Μετάφραση Γιώργος Πρωτοπαπάς, Εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 1992, σ. 14.

ONLINE || 1. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 2. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ 3. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ 4. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΟΝΤΑΖ (Εκμάθηση Adobe Premiere). 

Πληροφορίες- δηλώσεις ενδιαφέροντος- Εγγραφές στο e-mail schoolofcinemagr@gmail.com και στο τηλέφωνο 6944143564.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers:
close-alt close collapse comment ellipsis expand gallery heart lock menu next pinned previous reply search share star